Γιατί αποκτούν πάλι το πάνω χέρι οικονομικά οι ΗΠΑ; Τρία κείμενα του LR, Αύγουστος-Σεπτέμβρης 2014

Στις 6 και 9 Αυγούστου του 1945, δύο ατομικές βόμβες, διαφορετικού τεχνολογικού σχεδιασμού, ρίχθηκαν από αμερικανικά βομβαρδιστικά στην ασιατική χώρα του Άξονα, την Ιαπωνία. Η πρώτη, στη Χιροσίμα, σκότωσε 90.000 με 166.000 ανθρώπους· η δεύτερη 60.000 με 80.000. Τα θύματα σκοτώθηκαν άμεσα κατά το ήμισυ περίπου. Τα υπόλοιπα πέθαναν από εγκαύματα και ραδιενέργεια στο διάστημα που ακολούθησε. Οι περισσότεροι ήταν άμαχοι.

Milan Kohout-«Πιο ελεύθεροι στον κομμουνισμό»

Από Το Περιοδικό αναδημοσιεύω τη συνέντευξη του Milan Kohout που, όπως μαθαίνω κι εγώ, «μαζί με τον Kundera ήταν οι πιο προβεβλημένοι καλλιτέχνες της Άνοιξης της Πράγας». Δεν θα μπορούσα, βέβαια, να συμφωνήσω με την κάθε λέξη, ίσως ούτε και με την γενική «γραμμή» που προτείνεται για το σήμερα βασισμένη λ.χ. στο επίθετο «δυτικός» δίπλα στη λέξη ιμπεριαλισμός, ή στο ότι το λάθος στρατόπεδο είναι η «Δύση» και όχι ο καπιταλισμός. Δεν θα συμμεριζόμουν, επίσης, την αίσθηση του «παράδοξου» για το γεγονός ότι στα χρόνια του «ψυχρού πολέμου» η «Δύση» προωθούσε σαν ομάδα αντικομμουνιστών μια ομάδα που «στην πραγματικότητα ήταν υποστηρικτές αριστερών αξιών»… Στην πραγματικότητα εκείνα τα χρόνια η «Δύση» χρησιμοποιούσε σαν ιδεολογική αιχμή του αντικομμουνισμού το «αριστερό» σύνθημα «ούτε ΝΑΤΟ ούτε Βαρσοβία», ακόμα και σε περιπτώσεις κρατών όπως η Ρουμανία, η Γιουγκοσλαβία ή και το Ιράκ κ.ά., τα οποία αμέσως μόλις έγινε η δουλειά βρέθηκαν πρώτα-πρώτα στο ιμπεριαλιστικό στόχαστρο. Οπότε και τα όσα περιγράφονται στη συνέντευξη που ακολουθεί δεν είναι παρά καρποί του γεγονότος ότι η «αριστερη» αντιπολίτευση αυτής της κατεύθυνσης έπιασε το πλάνο της κατά 50% μόνο… Όμως πρόσφατα το ξαναείπαμε: Manhattan first…

Αμφισβητίες

Για να εξασφαλιστεί η ειρηνική ανάπτυξη των εθνών, ελεύθερη από επιβολή, οι ΗΠΑ αναλαμβάνουν την ηγεσία στην θεμελίωση των Ηνωμένων Εθνών. Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν σχεδιαστεί για να καταστήσουν εφικτή την μακροπρόθεσμη ελευθερία και ανεξαρτησία όλων των μελών τους. Όμως δεν θα πετύχουμε τους στόχους μας εκτός κι αν είμαστε πρόθυμοι να βοηθήσουμε τους ελεύθερους λαούς να διατηρήσουν τους ελεύθερους θεσμούς τους και την εθνική τους ακεραιότητα ενάντια στα επιθετικά κινήματα τα οποία επιζητούν να τους επιβάλλουν ολοκληρωτικά καθεστώτα. Αυτό δεν είναι παρά έντιμη αναγνώριση του γεγονότος ότι τα ολοκληρωτικά καθεστώτα που επιβάλλονται σε ελεύθερους λαούς, είτε με άμεση είτε με έμμεση επιθετικότητα, υποσκάπτουν τα θεμέλια της διεθνούς ειρήνης και συνεπώς την ασφάλεια των ΗΠΑ.

Χάρι Τρούμαν, "Δόγμα Τρούμαν", Ομιλία στο Κογκρέσο, 12 Μαρτίου 1947

George Orwell: Ενάντια στον "Ολοκληρωτισμό"

O Όργουελ ως "αναρχικός", Ισπανία

Ο Όργουελ ως αστυνόμος του Βρετανικού αποικιακού κράτους, Μπούρμα

Το σημειωματάριο του Όργουελ για τους "κρυπτοκομμουνιστές και τους συμπορευόμενούς τους" αναπαριστά τον "κομμουνισμό" με τη μορφή διαφόρων απειλών προς την ομοιογένεια της Αγγλικής κουλτούρας. Παρατήρησε, για παράδειγμα, ότι ο ιστορικός Isaac Deutscher [γνωστός Τροτσκιστής]  ήταν "ΠολωνοΕβραίος"· ότι ο Ian Mikardo, δημοσιογράφος στην Tribune, ήταν "ανόητος" και "Εβραίος"· ότι ο συγγραφέας Cedric Dover ήταν "Ευρασιάτης"· ότι ο Paul Robeson ήταν "Αμερικανός Νέγρος"· ότι ο βουλευτής Konni Ziliacus ήταν "Φινλανδός" και "Εβραίος"· ότι ο βιολόγος J.D. Bernal ήταν "Ιρλανδός"· ότι ο Louis Adamic ήταν "Γιουγκοσλάβος" και πολύ "αντι-Βρετανός"· ότι η Vera Dean ήταν "Ρωσίδα" [...]

Ο άνθρωπος και τα ιδεώδη του: Από την αλληλογραφία του George Orwell

Επιστολή στον αντζέντη του, Leonard Moore, 9 Νοέμβρη 1945, Αρχείο Berg, Εθνική Βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης:

Δεν μπορώ να επιτρέψω [στη Livraria Popular του Φρανσίσκο Φράνκο] να αποκτήσει τα δικαιώματα στο βιβλίο [Η Φάρμα των ζώων] αν συνδέεται με τους φασίστες...θα μου έκανε μεγάλη ζημιά σ' αυτή τη χώρα αν μαθευτεί, και θα μαθευόταν. Ξέρω βέβαια ότι η Πορτογαλία [όπου ο Όργουελ είχε ήδη συμφωνήσει έκδοση του έργου του, μεταφραστής Almirante Alberto Aprá, έκδοση 1946, τίτλος O Porco Triunfante, "Ο θρίαμβος των γουρουνιών"] έχει η ίδια ημιφασιστικό [sic] καθεστώς [του Αλαζάρ] και ότι θα έχει και αρκετά αυστηρή λογοκρισία, αλλά άλλο είναι να χρησιμοποιηθώ ξεκάθαρα ως προπαγάνδα απ' τον κύκλο του Φράνκο. Όσο για την ολλανδική έκδοση του Φάρμα των ζώων, σου εσωκλείω ένα μάλλον ανησυχητικό γράμμα των εκδοτών, με το οποίο ίσως μπορείς εσύ να δεις τι θα κάνεις. Είμαι βέβαιος ότι δεν ξέρω τι συμφωνίες κάναμε για έκδοση σε συνέχειες, αλλά αν γίνεται κάτι περίεργο, προσπάθησε να το σταματήσεις. Όσο για το γεγονός ότι η εφημερίδα που το δημοσιεύει είναι "αντιδραστική" [ήταν ακροδεξιά], δεν νομίζω να μπορούμε εμείς να κάνουμε κάτι για αυτό. Προφανώς ένα βιβλίο σαν αυτό θα χρησιμοποιηθεί από Συντηρητικούς, Καθολικούς, κλπ.

Παρατίθεται στο Andrew Rubin, "Ο Όργουελ και η Αυτοκρατορία: Ο Αντικομμουνισμός και η παγκοσμιοποίηση της λογοτεχνίας", στο Alif: Journal of Comparative Poetics, αρ. 28, 2008.

Δομικός αλληθωρισμός ΙΙ: Δωρεάν θέμα διδακτορικής διατριβής σε τμήματα Δημοσιογραφίας, ΜΜΕ, Πολιτικής Ιστορίας

Το τείχος του Βερολίνου έπεσε στις 10 Νοέμβρη 1989. Θυμίζω ξεχασμένα γεγονότα από την "απελευθέρωση" της ραδιοφωνίας και της τηλεόρασης στην Ελλάδα λίγο πριν και αμέσως μετά:

16/10/89: Ο «ΚΛΙΚ FM» του Άρη Τερζόπουλου στον αέρα. Διευθυντής ο Πέτρος Κωστόπουλος.

Τρεις μέρες μετά την πτώση του τείχους:

13/11/89: Ο «Galaxy 92» στον αέρα

Τον Δεκέμβρη:

26/12/89: Κατάληψη από νεαρούς αναρχοσυνδικαλιστές του «Ράδιο 5» γιατί ο σταθμός αρνήθηκε να μεταδώσει ανακοίνωσή τους κατά του πρωθυπουργού της Ρουμανίας Τσαουσέσκου που καταρέει μαζί με το κομμουνιστικό καθεστώς.

Δομικός αλληθωρισμός: 1948, 1977, 1979, 1990

To 1948, λίγο μετά την επίσημη έναρξη του Ψυχρού Πολέμου ελέω "δόγματος" Χάρι Τρούμαν (το οποίο βεβαίως αφορούσε συγκεκριμένα την ανάγκη "σωτηρίας της Ελλάδας" από το "χάος και τον εξτρεμισμό" του ΔΣΕ), ο βρετανός Τζορτζ Όργουελ δημοσίευε το 1984, ένα δυστοπικό μυθιστόρημα το οποίο εξελισσόταν μεν στην μελλοντική Αγγλία, κάτω από τη μπότα ενός "ολοκληρωτικού" μελλοντικού σοσιαλισμού (IngSoc), αλλά το οποίο δεν υπήρξε κανείς που να μην διάβασε ως αλληγορία της "σταλινικής" Σοβιετικής Ένωσης, όπως άλλωστε ήταν και η Φάρμα των ζώων. 

Αλλά με δεδομένο ότι δεν διαφαινόταν καμία απολύτως πιθανότητα το 1947 η Αγγλία, απασχολημένη ακόμα με την συντριβή των κομμουνιστών στην Ελλάδα, να γίνει ΕΣΣΔ (έστω μια ΕΣΣΔ εφιαλτική, όπως την ήθελε ο ίδιος), τι ακριβώς ήθελε να προλάβει ο Τζορτζ Όργουελ; Ποιον ήθελε να καταδώσει καταδίδοντας μελλοντικούς κι αγένητους καταδότες; Αν το 1984 ήταν "προειδοποιητικό", όπως κυριάρχησε να λέγεται, ποιον προειδοποιούσε και εναντίον ποίου πράγματος; Με μια προσεκτικότερη ματιά, η υποτιθέμενη "αμεσότητα" (αν θελήσει κανείς να χαρακτηρίσει έτσι το φτηνό sensationalism) του μυθιστορήματος αποκαλύπτεται ως επικάλυμμα για την ερεβώδη σκοτεινότητα των "αλληγορικών" προθέσεών του. Πριν πεθάνει, ο Όργουελ αποκάλυψε δια των πράξεών του τι ήταν στην πραγματικότητα το 1984. Επιθετική κίνηση, όχι τόσο κατά του "σταλινισμού" (η ανάγκη αυτή είχε ήδη καλυφθεί από άλλους) όσο κατά κάθε Άγγλου που ήταν "ύποπτος" σοσιαλιστικών συμπαθειών. Μια αστυνομική επιχείρηση που μασκαρευόταν ως αγωνιώδης προειδοποίηση για απίθανα (και απραγματοποίητα) δεινά· μια αγκιτάτσια υπέρ των "εκκαθαρίσεων" των Άγγλων "φιλοαριστερών" διανοουμένων της εποχής.

Πώς φτάσαμε στις δύο Γερμανίες;

Πώς φτάσαμε στις δύο Γερμανίες;

Η άνευ όρων συνθηκολόγηση της Γερμανίας τη νύχτα της 8 προς 9 Μάη 1945 οριοθετεί το τέλος του πολέμου για τη Γερμανία. Λίγο αργότερα, συνθηκολόγησε και η Ιαπωνία. Στις 5 Ιούνη 1945 οι τέσσερις νικητές (ΕΣΣΔ, ΗΠΑ, Γαλλία, Βρετανία) υπέγραψαν τη «Διακήρυξη σχετικά με την Ηττα της Γερμανίας και την Ανάληψη της Ανώτατης Αρχής», σύμφωνα με την οποία η Γερμανία χωρίστηκε σε τέσσερις ζώνες κατοχής και το Βερολίνο σε τέσσερις τομείς. Από τις 9 Ιούνη εγκαθιδρύονται οι στρατιωτικές κυβερνήσεις των ζωνών κατοχής. Κάθε ένα κράτος από τους νικητές είχε την ανώτατη εξουσία στο τμήμα της Γερμανίας που ήταν υπό τον έλεγχό του (βλ. τομέα) και στην αντίστοιχη ζώνη στο Βερολίνο μέχρι την επαναδημιουργία του ενιαίου γερμανικού κράτους.

Αμερικανοί ιστορικοί: "Πολύ συγκρατημένη εκτίμηση" οι 1000 Ναζί στην υπηρεσία της CIA, "αφελής" και "εν αγνοία" η υπηρεσία

Ναζί σε αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες

Η περίπτωση του γκεσταπίτη Κλάους Μπάρμπι είναι χαρακτηριστική. Ο επονομαζόμενος «σφαγέας της Λυών» έμεινε στην ιστορία, γιατί έπρεπε να περάσουν δεκαετίες για να λογοδοτήσει για τα εγκλήματά του. Μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο έμεινε στο απυρόβλητο γιατί είχε ισχυρούς συμμάχους: την Υπηρεσία Αντικατασκοπείας του αμερικανικού στρατού. Μόνο όταν αποκαλύφθηκε η πραγματική του ταυτότητα στη Βολιβία, εκδόθηκε στη Γαλλία, όπου δικάστηκε και καταδικάστηκε. Και τότε αποκαλύφθηκε ότι αυτός όπως και άλλοι υψηλόβαθμοι ναζί μετά το τέλος του πολέμου εργάστηκαν ως κατάσκοποι των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών.

«Τουλάχιστον 1000 ναζί κατάσκοποι»

O, say, can you see?

Then conquer we must,
when our cause it is just,
and this be our motto,
"In God we trust."
Αμερικανικός εθνικός ύμνος

Χίλιοι ναζιστές στην υπηρεσία των ΗΠΑ

ΑΘΗΝΑ 27/10/2014

Χίλιους και πλέον Γερμανούς ναζιστές χρησιμοποιούσε ως κατασκόπους η αμερικανική κυβέρνηση κατά τη διάρκεια του Β’Παγκοσμίου Πολέμου παρόλο που γνώριζε ότι οι περισσότεροι από αυτούς ήταν εγκληματίες πολέμου.

CIAισθητική

Από πίνακα του Jackson Pollock

Για το γεγονός ότι η CIA χρηματοδότησε και στήριξε, στα πλαίσια του Ψυχρού πολέμου, την προώθηση και κριτικο-θεωρητική νομιμοποίηση του λεγόμενου "αφηρημένου εξπρεσιονισμού", οι πηγές είναι πολλές και το θέμα πολυσυζητημένο στις ΗΠΑ εδώ και πολλά χρόνια (ενδεικτικά, 1, 2, 3, 4, 5, 6). Οι περισσότεροι από τους αναλυτές της εντυπωσιακής αυτής της πρωτοβουλίας της CIA για την στήριξη της αφηρημένης ζωγραφικής δεν παραλείπουν να παρατηρήσουν ότι η στήριξη αυτή γινόταν σε αντιπαράθεση με το αντίστοιχο Σοβιετικό αισθητικό ρεύμα του σοσιαλιστικού ρεαλισμού. Η αντιπαράθεση αυτή, με τη σειρά της, είχε την αισθητική μορφή της απόλυτης απελευθέρωσης της μορφής από το περιεχόμενο στον αφηρημένο εξπρεσιονισμό, ενάντια στην υπαγωγή της στο περιεχόμενο στον σοσιαλιστικό ρεαλισμό. Έτσι, ενώ ο πίνακας της Ευδοκίας Ουσίκοβα, "Ο Λένιν με χωρικούς" του 1959, αναπαριστά με ρεαλιστική τεχνοτροπία τη σχέση της κομμουνιστικής πρωτοπορίας με την εκμεταλλευμένη μάζα των μουζίκων της ρωσικής επαρχίας, οι πίνακες που προώθησε η CIA (έργα των Πόλοκ, Ντε Κούνινγκ, Ρόθκο, κ.α) χαρακτηρίζονταν από την πλήρη απόσπαση του χρώματος από κάθε μιμητική χρήση, δηλαδή τον άκρατο φορμαλισμό, την ανάδειξη του καμβά και όχι της πραγματικότητας σε θεμέλιο της ζωγραφικής τέχνης. Ή αλλιώς, διαποτιζόταν από την έκθλιψη του αναφερόμενου (referent) από τον ζωγραφικό πίνακα και την εγκαινίαση της αυτοαναφορικότητας, της απόλαυσης του πίνακα που δεν αναφέρεται σε τίποτε παρά μόνο στον εαυτό του, του χρώματος που δεν συμβολίζει τίποτα αλλά κινητοποιεί τις διαθέσεις του θεατή βάσει της υλικότητάς του και των υλικών του ιδιοτήτων, του καμβά που αντικαθιστά τον κόσμο και τις κοινωνικές σχέσεις ως μοναδικό πλέον εφικτό θεμέλιο της αναπαράστασης.

Evdokiya Usikova, "Ο Λένιν με χωρικούς"

Είναι γνωστό ότι οι ΗΠΑ δεν κέρδισαν απλώς τον πολιτικό πόλεμο, αλλά και τον αισθητικό, όσο και αν ο δεύτερος ήταν, απ' τη σκοπιά της CIA, απλώς ένα εργαλείο για τον πρώτο: σήμερα ελάχιστοι άνθρωποι θεωρούν αισθητικά σημαντικά τα έργα του σοβιετικού σοσιαλιστικού ρεαλισμού, ενώ πάμπολλοι ειδικοί των τεχνών εκθειάζουν τα έργα του αφηρημένου εξπρεσιονισμού. 

Είναι όμως ενδιαφέρον να αναλογιστεί κανείς αν ο ακραιφνής φορμαλισμός του αφηρημένου εξπρεσιονισμού ενδιέφερε την CIA μόνο στον βαθμό που μπορούσε να αντιπαρατεθεί στον σοσιαλιστικό ρεαλισμό. Είναι ενδιαφέρον, με άλλα λόγια, αν αναλογιστεί αν δεν ήταν εξίσου στόχος της CIA και η προνομιακή μέχρι ένα ιστορικό σημείο σχέση του σοσιαλισμού με την αφηρημένη τέχνη, δηλαδή η διεθνής ορατότητα της σοβιετικής πρωτοπορίας του Μάλεβιτς, του Ροντσένκο, του Ελ Λιζίτσκυ και άλλων, και την ίδια στιγμή το κριτικό κύρος του κυβισμού, στον βαθμό που ο τελευταίος δεν είχε ποτέ απεμπολήσει την αναφορά του σε πολιτικό περιεχόμενο, αλλά αντίθετα έδειξε την ικανότητα να χρησιμοποιήσει την αφαίρεση για πολιτικούς σκοπούς ή να "αγκαλιάσει" παραδοσιακότερους κώδικες αναπαράστασης, ιδιαίτερα για ρητά πολιτικές χρήσεις:

Kazimir Malevich, "Χωριάτισσα με το παιδί της"

El Lissitzky, "O νέος άνθρωπος"

Kazimir Malevich, "Στιλβωτές πατωμάτων"

Pablo Picasso, "Guernica"

Pablo Picasso, Πορτραίτο του Ιωσήφ Στάλιν

Pablo Picasso,  Πορτραίτο του Νίκου Μπελογιάννη

  Pablo Picasso, "Σφαγή στην Κορέα" (για τις αμερικανικές θηριωδίες του 1950)

Εξίσου, αν όχι ακόμα περισσότερο ενδιαφέρον θεωρώ να θέσει κανείς το ερώτημα του κατά πόσο η "δομή συναισθήματος" του αφηρημένου εξπρεσιονισμού, η δομή συναισθήματος δηλαδή που ανταποκρίνεται στην πλήρη απόσπαση της μορφής από κάθε περιεχόμενο, δεν θριαμβεύει ακόμα και σήμερα στο πεδίο όχι απλά της αισθητικής, αλλά της ίδιας της κυρίαρχης ιδεολογίας, εξυπηρετώντας τις στοχεύσεις της ίδιας αυτής CIA δεκαετίες μετά την επινόηση αυτού που αποκαλώ CIAισθητική. Προ λίγου καιρού, το ιστολόγιο Agkarra έθετε, σχετικά με την στήριξη μερίδας της λεγόμενης "αριστεράς" στο αντιδραστικότατο κίνημα του Χονγκ-Κονγκ, τον εξής προβληματισμό:

Μετά τα τόσα παραδείγματα, από τους εθνικόφρονες αγανακτισμένους, την Συρία, το Ιράκ, τους μεσοαστούς ‘’αγανακτισμένους’’ στην Βενεζουέλα, μέχρι και το ξώφθαλμα ακροδεξιό Ουκρανικό ‘’κίνημα’’ Μέινταν, θα νόμιζε κανείς ότι τόσοι και τόσοι επίδοξοι επαναστάτες και αριστεροί θα καταλάβαιναν έστω και κάτι στο πως να κρίνουνε ένα κίνημα, με ποιους όρους να βλέπουν τι διακυβεύεται σε έναν αγώνα. Θα νόμιζε κανείς ότι θα καταλάβαιναν επιτέλους ότι επειδή κάποιος/α βγήκε στο δρόμο με ένα πλακάτ και μια χαριτωμένη πολύχρωμη ομπρέλλα, επειδή έριξε μια πέτρα ‘’στους μπάτσους’’ (λες και οι αστοί ή οι φασίστες δεν μπορούν να ρίξουν πέτρες. Την τελευταία φορά που κάποιοι στην Κύπρο συγκρούστηκαν σφόδρα με αστυνομία και δακρυγόνα έξω από το Προεδρικό ήταν οι Ελαμίτες στα γεγονότα με το Μαρί….ζήτω η επανάσταση), δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάνει επανάσταση ή ότι ο αγώνας του είναι δίκαιος και δικός μας.

Τι επισημαίνει στην ουσία το άρθρο του Agkarra; Αυτό που έχω επισημάνει και εγώ παλιότερα, στο άρθρο μου "Για τη διαμόρφωση των θεμελιακών όρων ενός κινήματος: Μορφικός και ταξικός χαρακτήρας ιστορικά": ότι δηλαδή, όταν στην πολιτική αυτονομείς εντελώς τη μορφή από το περιεχόμενο, όταν εκφέρεις πολιτικές κρίσεις και διαπιστώσεις βασισμένος σε μια φετιχοποιημένη πριμοδότηση της "μορφής" που υποτίθεται ότι έχει ένα προοδευτικό κίνημα (έχει μαζικότητα, νεολαία και συγκρούεται με την αστυνομία), χωρίς κανένα ενδιαφέρον για το απτό του προγραμματικό περιεχόμενο και την απτή του ταξική σύνθεση, τότε απλώς κάνεις τη δουλειά της CIA δωρεάν και με "αριστερή προβιά". Αλλά δεν είναι αυτή η συνήθεια που έγινε λατρεία ήδη μέρος της "δομής συναισθήματος" που επέτρεψε ο αφειδώς επιχορηγούμενος αισθητικός θρίαμβος του αφηρημένου εξπρεσιονισμού, η ευρύτατη στους δυτικούς κριτικούς κύκλους αποδοχή της CIAισθητικής;

Είναι η Ρωσία ιμπεριαλιστική; Φόρουμ διεθνούς αρθρογραφίας

Στις 4 Αυγούστου αναδημοσιεύτηκαν εδώ αποσπάσματα από ένα εκτεταμένο άρθρο του Sam Williams με τίτλο "Είναι η Ρωσία ιμπεριαλιστική;" (πρωτότυπο εδώ, πλήρης μετάφραση εδώ). Το άρθρο, που απαντά αρνητικά στο ερώτημα, δημιούργησε άμεσα συζητήσεις και αντιπαραθέσεις, οι οποίες κρατάνε ως σήμερα. Καθώς δεν προβλέπεται τα ζητήματα που τίθενται να περάσουν σε δεύτερη μοίρα καθώς τρέχουν οι εξελίξεις στην Ουκρανία και αλλού (μάλλον το αντίθετο), είναι σημαντικό να υπάρξει μια σφαιρικότερη εικόνα της συζήτησης για αυτό το θέμα παγκόσμια. Γιατί το συγκεκριμένο ερώτημα έχει ήδη προκαλέσει πάρα πολλές τοποθετήσεις, τόσο εντός όσο και εκτός μαρξιστικών κύκλων, και είναι σημαντικό να υπάρχει επίγνωση για τα πλαίσια, τα κίνητρα, τις αφετηρίες και τα συμπεράσματα της εκτός Ελλάδας συζήτησης. Τα κείμενα (περιλαμβανομένου του πρώτου, του Williams) θα συλλεχθούν σε ειδική ετικέτα με τον σχετικό τίτλο για εύκολη αναζήτηση.

Οικογενειακή επιχείρηση Μπρεζίνσκι

Οικογενειακή επιχείρηση Μπρεζίνσκι - Ψυχρός Πόλεμος

Καθώς ο πρόεδρος Ομπάμα ετοιμάζεται για την ανακοίνωσή του στην συνάντηση κορυφής του ΝΑΤΟ στην Ουαλία και για να προεδρεύσει στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών τον Σεπτέμβρη, τα παιδιά του Ζμπίγκνιου Μπρεζίνσκι, του γηρασμένου αντιρώσου στρατηγιστή που συμβούλευσε τον πρόεδρο Ομπάμα κατά την πρώτη του καμπάνια, εργάζονται άοκνα για να εφαρμόσουν τα ψυχροπολεμικά του σχέδια.

Καύκαλα μ' άχερα γεμάτα

Είμαστε οι κούφιοι άνθρωποι

Είμαστε οι παραγεμισμένοι άνθρωποι

Που σκύβουμε μαζί

Καύκαλα μ'άχερα γεμάτα. Αλίμονο!

Τ.Σ. Έλιοτ, Οι κούφιοι άνθρωποι

Η πιο πάνω φωτογραφία, ως γνωστό, προέρχεται από τον Μεγάλο Δικτάτορα (1940) του Τσάρλι Τσάπλιν: την πιο ρητά πολιτική του ταινία, και αυτή με την οποία σχολίασε σαρκαστικά τον ευρωπαϊκό φασισμό και αντισημιτισμό. 

Η ιμπεριαλιστική διπλωματία της ατομικής βόμβας

Στις 6 και 9 Αυγούστου του 1945, δύο ατομικές βόμβες, διαφορετικού τεχνολογικού σχεδιασμού, ρίχθηκαν από αμερικανικά βομβαρδιστικά στην ασιατική χώρα του Άξονα, την Ιαπωνία. Η πρώτη, στη Χιροσίμα, σκότωσε 90.000 με 166.000 ανθρώπους· η δεύτερη 60.000 με 80.000. Τα θύματα σκοτώθηκαν άμεσα κατά το ήμισυ περίπου. Τα υπόλοιπα πέθαναν από εγκαύματα και ραδιενέργεια στο διάστημα που ακολούθησε. Οι περισσότεροι ήταν άμαχοι.

Αλέξης Αλέκου-Ο ρόλος του δυτικού παράγοντα στο Κυπριακό

Μέρος Α

Μέρος Β

via Agkarra

"Συνωμοσιολογία": Ένα σχόλιο του Χέρμαν για την ψυχροπολεμική γενεαλογία ενός ψευδοθεωρητικού όρου

Πόππερ, Η Ανοιχτή Κοινωνία και οι Εχθροί της: Χέγκελ και Μαρξ

23 Οκτωβρίου 2013 - 8:11 μ.μ.

Μέσω αντισυνωμοσιολόγου γνωστής μου έφτασε στα χέρια μου αυτό το άρθρο: "Conspiracy Accounts as Intergroup Theories: Challenging Dominant Understandings of Social Power and Political Legitimacy". [Αφηγήσεις συνωμοσίας και Θεωρίες για τη διάδραση ομάδων: Αμφισβητώντας την κυρίαρχη κατανόηση της κοινωνικής ισχύος και της πολιτικής νομιμότητας]. Δεν είχα σκοπό να το διαβάσω αλλά το άνοιξα για να ρίξω μια ματιά. Και τότε έγινε η αποκάλυψη! Στην πρώτη παράγραφό του έγραφε ότι ο όρος «θεωρία συνωμοσίας» (conspiracy theory) πρωτοεισήχθη (was first coined) από τον Πόππερ. Σύμφωνα με το άρθρο η θεωρία συνωμοσίας περιγράφεται ως η άποψη ότι:

Η επιστημονική εργασία και ο διαρκής Ψυχρός Πόλεμος

Δεν υπάρχει μεγαλύτερης σημασίας ιδεολόγημα για όσους, στην σημερινή κατανομή εργασίας, επιτελούν τον ρόλο του "επιστημονικού ερευνητή", από την σαφή και κάθετη διαφοροποίηση της επιστημονικής εργασίας από την "κοινή γνώμη", την "προϊούσα ιδεολογία", την "προπαγάνδα", κλπ. Η ιδέα ότι η επιστημονική εργασία είναι ανιδιοτελής, αμερόληπτη και αντικειμενική και ότι παραμένει τέτοια ανεξαρτήτως κοινωνικών συνθηκών είναι απόλυτα θεμελιακή για την αυτοκατανόηση των επιστημόνων και την παρουσίαση της δουλειάς τους στο ευρύτερο αναγνωστικό κοινό.

Η "ελεύθερη εργασία" και ο "κρατικός εξαναγκασμός" στον Ψυχρό Πόλεμο

Το πιο κάτω φιλμ ("Ο κομμουνισμός") είναι, σύμφωνα με την περιγραφή του, "Αντισοβιετική προπαγάνδα της εποχής του Ψυχρού Πολέμου." Προβλήθηκε το 1952 στα αμερικανικά σχολεία και εκπαιδευτικά ιδρύματα. Το επιθυμητό ακροατήριό του ήταν η αμερικανική νεολαία της εποχής:

Ενδιαφέροντα στοιχεία για την αντισοβιετική-αντικομμουνιστική προπαγάνδα της εποχής:

"Σταλινισμός" και "Σταλινικοί"

Thanks, guys!

Ο όρος Σταλινισμός δεν χρησιμοποιούνταν στην Σοβιετική Ένωση. Η ΕΣΣΔ ισχυριζόταν μάλλον πως ήταν μια σοσιαλιστική χώρα βασισμένη στην ιδεολογία του Μαρξισμού-Λενινισμού, κάτω από την ηγεσία του Κομμουνιστικού Κόμματος, γνωστού ως Μπολσεβίκοι. Οι άνθρωποι της εποχής χρησιμοποιούσαν το επίθετο Σταλινικός για να περιγράψουν τον εαυτό τους και τις κατακτήσεις τους, ποτέ όμως ως υποκατάστατο για τον Λενινισμό και τον Μπολσεβικισμό. Ήταν οι αντίπαλοι της ηγεσίας του Στάλιν και της πολιτικής του που μιλούσαν περιφρονητικά για την ΕΣΣΔ κατά την δεκαετία του 1930 ως "Σταλινική", με στόχο να διαφοροποιήσουν την ηγεσία του Στάλιν, την οποία απέρριπταν, από την ηγεσία του Λένιν και την κληρονομιά του Οκτώβρη. Ο Σταλινισμός ως "ισμός", συνεπώς, πάντα περιείχε μια υπόρρητη πολιτική κρίση για την ασυνέχεια στην επανάσταση. Όπως είναι ευρέως γνωστό, πολλοί μελετητές μετέτρεψαν αυτήν την θέση περί ασυνέχειας σε βάση για την έρευνά τους. Όμως από την ιστορική σκοπιά, μια ανάλυση της Σοβιετικής κοινωνίας στην δεκαετία του 1930 θα πρέπει να προσπαθεί να κατανοήσει τους κυρίαρχους όρους και εννοιακές κατηγορίες τις οποίες χρησιμοποιούσαν αυτοί που ζούσαν στην κοινωνία εκείνης της εποχής. Αυτόν τον δρόμο ακριβώς υιοθέτησα στην παρούσα μονογραφία, με μοναδική εξαίρεση τον όρο Σταλινισμός, ο οποίος έχει γίνει τόσο ευρέως αποδεκτός στα Αγγλικά που θα φαινόταν παράξενο αν αρνούμουν να τον χρησιμοποιήσω [!!!!!!]

Stephen Kotkin, Μαγνητικό βουνό: Ο σταλινισμός ως πολιτισμός, University of California Press, 1995, υποσημείωση 25, σελ. 380.