Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Χαρίσης. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Χαρίσης. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη, 23 Ιουλίου 2013

Απ. Χαρίσης-Παλιά ιδεολογήματα περί δημοκρατίας και σύγχρονες αστικές επιδιώξεις (ΙΙΙ)

ΓΙΑ ΤΗ «ΣΥΜΜΕΤΟΧΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ»

Η συμμετοχή των πολιτών στα «κοινά», στη διευθέτηση και διεύθυνση των κοινωνικών και πολιτικών υποθέσεων, είναι μια αντίληψη που προωθείται εδώ και αρκετά χρόνια από τους πολιτικούς εκπροσώπους των μονοπωλίων και μάλιστα όχι μόνο ιδεολογικά, αλλά και πρακτικά και νομοθετικά. Ιδιαίτερα έντονα προωθείται εδώ και δεκαετίες η ιδέα και πρακτική της «συμμετοχής των εργαζομένων» στη διοίκηση των επιχειρήσεων, ακόμα και με νόμους (η νομοθέτηση της δήθεν συμμετοχής των εργαζομένων στις διοικήσεις των επιχειρήσεων αποτελούν ένα όχι ασήμαντο κομμάτι της εργατικής νομοθεσίας και θεσμών εδώ και τριάντα χρόνια).

Σαν ιδεολογία, η συμμετοχή των εργαζομένων κατάγεται από τον αστικό ρεφορμισμό (βλ. λ.χ. την αντίληψη του αγγλικού «συντεχνιακού σοσιαλισμού» του Κόουλ στις αρχές του 20ού αιώνα). Αποτελούσε και αποτελεί μια προσπάθεια υπονόμευσης, παράκαμψης και ενσωμάτωσης του ανεξάρτητου ταξικού εργατικού κινήματος (συνδικαλιστικού και πολιτικού) και του περάσματός του στη λογική της από κοινού συμβιβαστικής επίλυσης των εργατικών ζητημάτων μαζί με το κράτος και τους καπιταλιστές, δηλαδή στη λογική της υποταγής του στην αστική ιδεολογία και πολιτική. Παλιότερα, στις δεκαετίες του 1970 και 1980, προβαλλόταν παράλληλα με τις αντιλήψεις της λεγόμενης «αυτοδιαχείρισης», σαν ρεφορμιστική εναλλακτική στην απαίτηση για εργατική εξουσία στο σύνολο της κοινωνικής παραγωγής. Τότε εκθειαζόταν το παράδειγμα της Γιουγκοσλαβίας, διάφορες περιθωριακές «αυτοδιαχειριζόμενες κοινότητες» ανά τον κόσμο (που σήμερα δεν υπάρχουν πλέον), ακόμα και τα κοινοβιακά «κιμπούτς» του Ισραήλ.

Κυριακή, 21 Ιουλίου 2013

Απ. Χαρίσης-Παλιά ιδεολογήματα περί δημοκρατίας και σύγχρονες αστικές επιδιώξεις (ΙΙ)

ΓΙΑ ΤΗΝ «ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ»

Μερικοί από τους συμμετέχοντες στη συζήτηση περί δημοκρατίας και πολιτικού συστήματος ισχυρίζονται ότι το πρόβλημα συνίσταται στο ότι δεν έχουμε «πραγματική» ή «αυθεντική» ή «σωστή» δημοκρατία. Αντιστρέφοντας την πραγματικότητα σε ό,τι αφορά τη σχέση οικονομίας - πολιτικής, λένε πως «φτάσαμε ως εδώ» (δηλαδή στην κατάσταση της κρίσης) επειδή οι δημοκρατικές διαδικασίες, λειτουργίες και θεσμοί στη χώρα έχουν καταντήσει ψευδεπίγραφοι, με αποτέλεσμα η άσκηση εξουσίας να έχει απομονωθεί και αυτονομηθεί απ’ τους πολίτες, οι οποίοι δεν έχουν πια τη δυνατότητα να την ελέγχουν, ενώ έχει σταματήσει και η ίδια να είναι παραγωγική, λειτουργική για τη σημερινή ελληνική κοινωνία και έθνος. Συνεπώς, κατά τη γνώμη τους, το δημοκρατικό πολίτευμα στην Ελλάδα πρέπει να επαναθεμελιωθεί και ν’ ανανεωθεί. Μερικοί εξ αυτών καλούν για μια νέα Συντακτική Συνέλευση που θα κληθεί να εκπονήσει τον αναγκαίο νέο Θεμελιώδη Νόμο (Σύνταγμα) της χώρας.

Σάββατο, 20 Ιουλίου 2013

Απ. Χαρίσης-Παλιά ιδεολογήματα περί δημοκρατίας και σύγχρονες αστικές επιδιώξεις (Ι)

ΠΑΛΙΑ ΙΔΕΟΛΟΓΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΔΙΩΞΕΙΣ
του Αποστόλη Χαρίση

ΚΟΜΕΠ, Τεύχος: 2011 Τεύχος 5

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Το διάστημα των τελευταίων μηνών, μέσα στο πλαίσιο της διαρκώς εντεινόμενης καπιταλιστικής οικονομικής κρίσης και της κλιμακούμενης αντεργατικής και αντιλαϊκής επίθεσης κι ενώ οι κοινωνικές αντιθέσεις οξύνονται με πρωτόγνωρο ρυθμό από τη μεταπολίτευση και μετά, τίθεται εκ νέου μέσα στην πολιτικοϊδεολογική αντιπαράθεση ένα μάλλον παλιό ζήτημα: το ζήτημα περί της «άμεσης», της «συμμετοχικής» ή ακόμα και της «πραγματικής» δημοκρατίας. Φαίνεται ν’ απασχολεί σχεδόν τους πάντες: δεξιούς κι «αριστερούς», σοσιαλδημοκράτες και φιλελεύθερους, διεθνιστές-κοσμοπολίτες και εθνικιστές. Είναι ένα από τα θέματα που συζητήθηκαν πολύ στις «πλατείες» και τις συνελεύσεις των «αγανακτισμένων», προβάλλεται συνεχώς από τα καπιταλιστικά ΜΜΕ, συζητιέται σε ημερίδες διανοουμένων. Γενικώς σελίδες επί σελίδων γράφονται γι’ αυτό το ζήτημα σε περιοδικά, εφημερίδες, βιβλία, ιστοσελίδες και blog. Με προσχηματικές αναφορές στη δημοκρατία, η κυβέρνηση προωθεί μια σειρά θεσμικές αλλαγές. Μάλιστα τον Ιούλη κατέθεσε προς διαβούλευση και σχετικό νομοσχέδιο για τη διεξαγωγή δημοψηφισμάτων με ρητό στόχο -όπως αναφέρεται σε αυτό- την ενίσχυση της άμεσης και συμμετοχικής δημοκρατίας στη χώρα μας.

Τρίτη, 29 Ιανουαρίου 2013

Απ. Χαρίσης-"Ολοκληρωτισμός": Η επιστροφή της μυθολογίας του Ψυχρού Πολέμου (II)

ΝΕΩΤΕΡΕΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΜΗ ΤΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΣΜΟΥ

Με τη σταθεροποίηση του μεταπολεμικού διεθνούς σκηνικού επήλθε μια ορισμένη σχετική ισορροπία μεταξύ καπιταλισμού και υπαρκτού σοσιαλισμού και επιβλήθηκε εκ των πραγμάτων μια φάση συνύπαρξης. Οι πληγές του πολέμου επουλώνονταν βαθμιαία και οι ανεπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες διήγαν μια περίοδο μερικής σταθεροποίησης και έντονης οικονομικής ανάπτυξης. Σε αυτή τη φάση στις καπιταλιστικές χώρες άρχισαν να αποκτούν μεγάλη διάδοση οι ρεφορμιστικές αντιλήψεις, ενώ οι ακραίοι αντικομμουνιστικοί τόνοι έδειξαν να υποχωρούν. Σε ένα περίπλοκο κοινωνικό και ιδεολογικό περιβάλλον, όπου σταδιακά ενισχύονταν οι φιλελεύθερες δημοκρατικές και σοσιαλδημοκρατικές ιδεολογικές τάσεις, η αστική ιδεολογία και προπαγάνδα ενάντια στην κομμουνιστική ιδεολογία και τον υπαρκτό σοσιαλισμό εμπλουτίστηκε και με άλλες αποχρώσεις. Η θεώρηση περί ολοκληρωτισμού άλλαξε, έγινε πιο προσεκτική και με χαμηλότερους τόνους. Ενας από τους εκπροσώπους της πιο εκσυγχρονισμένης φιλολογίας περί σοσιαλισμού-ολοκληρωτισμού είναι ο Ραϊμόν Αρόν. Ο Αρόν είναι και ένας από τους εκπροσώπους της περίφημης «θεωρίας της σύγκλισης των δύο συστημάτων» (για την εγκυρότητα ή τη δυνατότητα επαλήθευσης της οποίας, τα γεγονότα από το 1985-'89 και μετά είναι αρκετά κατατοπιστικά), σύμφωνα με την οποία το μέλλον ανήκει στο συνδυασμό των δυνατοτήτων οικονομικής ανάπτυξης του καπιταλισμού με το στοιχείο της κοινωνικοποίησης του σοσιαλισμού, στο πλαίσιο της «βιομηχανικής κοινωνίας» που αποτελεί το υπόβαθρο και των δύο.

Απ. Χαρίσης-"Ολοκληρωτισμός": Η επιστροφή της μυθολογίας του Ψυχρού Πολέμου (I)

Αφίσα από το θεατρικό έργο της Kate Fodor "H Χάνα [Άρεντ] και ο Μάρτιν [Χάιντεγκερ]". Ο Χάιντεγκερ ήταν μέντορας και εραστής της Άρεντ.

Ο Χάιντεγκερ σε συγκέντρωση του NSDAP, 1933

«Ολοκληρωτισμός»: Η επιστροφή της μυθολογίας του ψυχρού πολέμου
του Απόστολου Χαρίση
ΚΟΜΕΠ, τ. 2, 2000