Προσέγγιση του φαινομένου της φτώχειας στην Ελλάδα. Ανάγκες και αξία της εργασιακής δύναμης

2. Προσέγγιση της φτώχειας…

2.1 …μέσα από τις ανάγκες και την αξία της εργασιακής δύναμης

Ο προβληματισμός σχετικά με το τι ορίζεται ως φτώχεια και το πώς αυτή μπορεί να μετρηθεί, ήταν αναπόφευκτο να προκύψει από τη στιγμή που παρατηρήθηκε ότι σημαντικά, και σίγουρα όχι αμελητέα, τμήματα του πληθυσμού, ακόμη και των πιο ανεπτυγμένων οικονομιών, αδυνατούσαν να καλύψουν για τον εαυτό τους και τις οικογένειές τους ανάγκες τις οποίες, η κοινωνία στο δεδομένο επίπεδο ανάπτυξης της παραγωγής μπορούσε γενικά να ικανοποιήσει.

Το ποιες είναι αυτές οι ανάγκες θα επιχειρηθεί να αποσαφηνιστεί στο επόμενο κεφάλαιο, εκείνο όμως που θα πρέπει σε κάθε περίπτωση να διευκρινίσουμε εδώ είναι πως πρόκειται για ανάγκες που δε μένουν στάσιμες στο πέρασμα του χρόνου, αντίθετα είναι πάντοτε κοινωνικά και ιστορικά προσδιορισμένες.

Προσέγγιση του φαινομένου της φτώχειας στην Ελλάδα. Εισαγωγή

Προσέγγιση του φαινομένου της φτώχειας στην Ελλάδα:

Απόλυτη μέτρηση στη βάση των αναγκών

Βάσω Βρυνιώτη

Γιώργος Λαμπρινίδης

Θανάσης Μανιάτης

Μαριάννα Παπαδοπούλου

Αθήνα, Απρίλιος 2009

1. Εισαγωγή

Η συγκυρία στην οποία αυτή η μελέτη βλέπει το φως της δημοσιότητας είναι σίγουρα εντυπωσιακή. Εν μέσω της τελευταίας κρίσης της παγκόσμιας καπιταλιστικής οικονομίας, το βάθος και η ένταση της οποίας είναι ακόμα άγνωστα, ενώ τίποτε δεν αποκλείει να εξελιχθεί σε κρίση του ίδιου του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής, οι εργαζόμενοι, τα μεσαία και τα φτωχά στρώματα καλούνται για άλλη μια φορά να επωμισθούν τα βάρη για την αποκατάσταση των ζημιών. Κάτω από αυτό το πρίσμα, αυτή η έρευνα αποκτά νέο, αναβαθμισμένο και επίκαιρο περιεχόμενο.

Γ. Λαμπρινίδης-Προσέγγιση του φαινομένου της φτώχειας στην Ελλάδα: Πρόλογος

Προσέγγιση του φαινομένου της φτώχειας στην Ελλάδα:

Απόλυτη μέτρηση στη βάση των αναγκών

Πρόλογος για την αναδημοσίευση

Στις 5 Μαΐου 2015, μια ανάρτηση σε αυτό εδώ το ιστολόγιο προκάλεσε έντονη συζήτηση για το θέμα των αναγκών, του προσδιορισμού τους, των διακρίσεών τους και της επίδρασης που έχουν αυτές στη διαμόρφωση των διεκδικήσεων. Το ζήτημα αυτό είναι μεγάλης θεωρητικής και πρακτικής σημασίας σε κάθε περίοδο, αλλά αποκτά ιδιαίτερα χαρακτηριστικά στην περίοδο που διανύουμε. Με αυτήν την αφορμή, και με τη πρόθεση να πλατύνει και να βαθύνει η συζήτηση για τις ανάγκες, αναδημοσιεύεται η έκθεση για την προσέγγιση του φαινομένου της φτώχειας στην Ελλάδα στη βάση των αναγκών.

Ένα ερώτημα με δυνητικά πολύ μεγάλο βάρος

Τι, ποιο στοιχείο της συνολικής εξέλιξης του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής μετά την αντεπανάσταση στην ΕΣΣΔ, συνετέλεσε στο να γίνει η παγκόσμια κρίση υπερπαραγωγής η σφοδρότερη και μακροβιότερη των τελευταίων 80 και ετών;

Ίσως στην απάντηση σε αυτό ερώτημα να βρίσκεται μια πολύτιμη ανακάλυψη για την ανάγνωση των εξελίξεων στο επίπεδο των διεθνών σχέσεων μετά το 2009...και για το γιατί κάτι που έμοιαζε να μεγαλώνει όλο και περισσότερο, εντάσσοντας μια σειρά χωρών στο κεντρικό ιμπεριαλιστικό σύστημα, άρχισε να κινείται από τότε στην αντίθετη κατεύθυνση, της συρρίκνωσης και του εξοβελισμού χωρών από την σύνδεση με τους κεντρικούς του θεσμικούς πυλώνες. 

Ίσως τα πράγματα να άλλαξαν πολύ περισσότερο από ό,τι αρχικά φάνηκε το 2008-9, χωρίς να γίνει πλήρως αντιληπτό το ότι άλλαξαν.

Ίσως.

Ημερομηνίες-κλειδιά, αν είναι όντως έτσι: 1978, 2000, 2008-9.

Γ. Λαμπρινίδης-Η Ελλάδα κυνηγάει το ΑΑΑ

Κυνηγάει το ΑΑΑ η Ελλάδα:

Ανάπτυξη, Αξιοπρέπεια, Αριστερά

Προεκλογικά, από αυτό εδώ το βήμα, είχα ανοίξει κι εγώ παρτίδες με την Ανάπτυξη. Ήταν λογικό να μην μείνει εκεί το θέμα. Ξέραμε ότι η Αριστερά θα μας παίδευε μετά τις εκλογές, ανεξαρτήτως αποτελέσματος. Η Αξιοπρέπεια ήρθε λίγο απρόσκλητη, αλλά γενικά είχε πάρε-δώσε με την Αριστερά και η τιμή της στο χρηματιστήριο των εννοιών είναι ακόμα ψηλά· έπρεπε να περιμένουμε ότι θα βγει στο σφυρί. Η Ελλάδα κυνηγάει εδώ και χρόνια το ΑΑΑ και ξέρουμε ότι αυτό το κουβάρι, δεν θα ξεμπλέξει έτσι εύκολα.

Θα προσπαθήσουμε να βάλουμε τα πράγματα σε μια σειρά. Ποιο είναι το μείζον θέμα των τελευταίων χρόνων; Αυτό που το προβάλουν τα αστικά μέσα ως μείζον, αλλά και που τη σημασία του την αποδέχεται κι ο κοσμάκης; Η διαπραγμάτευση, αναμφισβήτητα. Για ποιο θέμα; Μα για το χρέος, φυσικά!

{Παρένθεση: αν στην πρώτη ερώτηση είχατε απαντήσει «το χρέος», τότε απλά πιάνετε την αλληλουχία των σκέψεων από το δεύτερο βήμα – πιστέψτε με, δεν χάσατε τίποτα…}

Πορτραίτο των "παραγωγών νοημάτων", πυρήνα της νέας ιμπεριαλο-σοσιαλδημοκρατίας

Slavoj Zizek

Η εξέγερση της μισθωτής μπουρζουαζίας

Πώς έγινε ο Μπιλ Γκέιτς [Bill Gates] ο πλουσιότερος άνθρωπος στις ΗΠΑ; Ο πλούτος του δε σχετίζεται με το κόστος παραγωγής των προϊόντων της Microsoft: δεν είναι αποτέλεσμα παραγωγής λογισμικού σε χαμηλότερες τιμές από τους ανταγωνιστές του ή πιο επιτυχημένης “εκμετάλλευσης” των εργαζομένων του (η Microsoft πληρώνει τους διανοητικά εργαζόμενούς της ένα σχετικά υψηλό μισθό). Αν ήταν έτσι, η Microsoft θα είχε χρεοκοπήσει εδώ και πολύ καιρό: οι άνθρωποι θα επέλεγαν ελεύθερα λογισμικά όπως το Linux, που είναι το ίδιο καλό ή και καλύτερο από τα προϊόντα της Microsoft. Εκατομμύρια άνθρωποι αγοράζουν ακόμα το λογισμικό της Microsoft, επειδή η ίδια έχει επιβληθεί σαν ένα σχεδόν καθολικό πρότυπο, πρακτικά μονοπωλώντας το πεδίο, ενσάρκωση αυτού που ο Μαρξ αποκαλούσε “γενική διάνοια” , εννοώντας τη συλλογική γνώση σε όλες τις μορφές, από την επιστήμη ως την πρακτική τεχνογνωσία. O Γκέιτς ιδιωτικοποίησε ουσιαστικά μέρος της γενικής διάνοιας και έγινε πλούσιος από την ιδιοποίηση του μισθώματος που επακολούθησε.

"Εργάτη, μπορείς χωρίς αφεντικά"; Πρόχειρες σημειώσεις για το κεντρικό ζήτημα που αντιμετωπίζει το Κομμουνιστικό Κόμμα σήμερα

Δεν έχω αποφασίσει αν είναι για καλό ή για κακό που απ' την αρχή της παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης, οι "κριτικές" στην τακτική και στρατηγική του ΚΚΕ είναι, στην καλύτερη περίπτωση, βολές στο γάμο του Καραγκιόζη (στη χειρότερη, βέβαια, είναι ασκήσεις στην ιταμότητα και τη συκοφαντία). Πρέπει πάντως να αποτελεί κάποιου είδους ρεκόρ η απόλυτη αδυναμία (ή απροθυμία;) της εξω-ΚΚΕ "αριστεράς" να αναμετρηθεί με στοιχειώδη σοβαρότητα ή συνέπεια με το ερώτημα της σχετικής στασιμότητας του κομμουνιστικού κινήματος σε μια περίοδο τρομακτικής επίθεσης στην εργατική τάξη και τα εργατικά δικαιώματα. 

Θα προσπεράσω εδώ εντελώς τις αυτοκριτικές απαντήσεις που έχει δώσει το ίδιο το κόμμα, και για τις οποίες έχω πει ότι θεωρώ πως είναι μάλλον υπερβολικά αυστηρές σε ό,τι αφορά τα ελείμματα του υποκειμενικού παράγοντα. Κατά την κρίση μου, το αντικειμενικό πρόβλημα είναι και σαφώς σοβαρότερο, και σαφώς δυσκολότερα επιλύσιμο, και καθοριστικής σημασίας σε ό,τι αφορά τις επιπτώσεις του στον υποκειμενικό παράγοντα.

Βρίσκω χρήσιμο ως σημείο εκκίνησης το γνωστό σύνθημα του ΠΑΜΕ "Εργάτη μπορείς χωρίς αφεντικά" και το συνεπακόλουθο ερώτημα: σε ποιον, σε ποια κοινωνικά στρώματα απευθύνεται αυτό το σύνθημα;

Περί καπιταλιστικής ανάκαμψης και μειγμάτων διαχείρισης 2: Η συνεισφορά των απολύσεων στην αύξηση της παραγωγικότητας

H «παραγωγικότητα» των απολύσεων... .

Η Ευρωπαϊκή Ενωση παρουσιάζει αύξηση παραγωγικότητας, η οποία οφείλεται στις χιλιάδες απολύσεις εργαζομένων

Ριζοσπάστης, 11/11/2007

Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την παραγωγικότητα της εργασίας στις χώρες μέλη της ΕΕ, που δημοσιεύτηκε την περασμένη βδομάδα. Αποκαλυπτική όσον αφορά τον τρόπο μέτρησης της παραγωγικότητας, όσο και τα συμπεράσματα στα οποία καταλήγει.

Κατ' αρχήν, η Κομισιόν σημειώνει ότι η παραγωγικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας «βελτιώθηκε αισθητά το 2006». Συγκεκριμένα, υπολογίζεται ότι το 2006 είχε τα καλύτερα αποτελέσματα της τελευταίας 5ετίας, με μια αύξηση του ΑΕΠ κατά 3%. Ετσι η παραγωγικότητα υπολογιζόμενη με την αύξηση του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος ανά εργαζόμενο, αυξήθηκε στην Ευρωπαϊκή Ενωση των 27 κρατών - μελών κατά 1,5% έναντι 1,2% ετησίως κατά την περίοδο 2000 - 2005.

Περί καπιταλιστικής ανάκαμψης και μειγμάτων διαχείρισης 1: Η παραγωγικότητα της εργασίας

Η παραγωγικότητα της εργασίας είναι ουδέτερο μέγεθος;

Η άνοδος της παραγωγικότητας της εργασίας έχει σαν αποτέλεσμα να αυξάνεται ο βαθμός εκμετάλλευσης. Παραγωγικότητα και εντατικότητα της εργασίας. Σκόπιμες παραποιήσεις

Ριζοσπάστης, 14 Ιουλ. 2002

Στη μοναδική, ίσως, συνέντευξη σε κρατικό κανάλι, που παραχώρησε ο πρώην διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας - νυν αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας - Λ. Παπαδήμος, επανέλαβε και πάλι αυτό, που μόνιμα επισημαίνει, μέσω των εκθέσεων της Τράπεζας, τα τελευταία χρόνια: Οτι όλη η προσπάθεια και όλες οι πολιτικές πρέπει να κατατείνουν σε ένα στόχο. Στην αύξηση της παραγωγικότητας. Η λέξη - κλειδί, η οποία, κατά τον Λ. Παπαδήμο, θα επιτρέψει στην ελληνική οικονομία να διατηρήσει ή και να αυξήσει τα μερίδιά της στο διεθνή στίβο, όπου ο ανταγωνισμός είναι σκληρός. Πάντα σύμφωνα με τη λογική αυτή, μόνον η αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας αποτελεί την ασπίδα προστασίας και των επιχειρήσεων που παράγουν για την εσωτερική αγορά - έναντι του συναγωνισμού, που υφίστανται από τους ξένους καπιταλιστές - είναι, δηλαδή, ο απαραίτητος όρος για τη διατήρηση της απασχόλησης, αλλά και η βάση για μία ...λελογισμένη αύξηση των μισθών. Εξ ου και το πάγιο αίτημα των οργανώσεων του κεφαλαίου για σύνδεση του μισθού με την παραγωγικότητα της εργασίας. Με λίγα, δηλαδή, λόγια, η προτροπή προς τους εργαζόμενους είναι: «`Η αυξάνεται η παραγωγικότητα, ή χανόμαστε», ή, για την ακρίβεια, χάνεστε (οι εργαζόμενοι. Γιατί οι καπιταλιστές, και να κλείσουν τις επιχειρήσεις τους, σίγουρα δεν πρόκειται να χαθούν...).

Πέρα απ' το καλό και το κακό

Διαβάζοντας σήμερα λίγο περισσότερο για το ζήτημα του "μιλιταριστικού Κεϋνσιανισμού", δηλαδή, για να μην αφήνουμε τους νεολογισμούς να συσκοτίζουν την ουσία, της δημοσιονομικής πολιτικής του αμερικανικού ιμπεριαλισμού, έπεσα πάνω σε ένα άρθρο της Heidi Garrett-Peltier για λογαριασμό του Political Economy Research Institute.

Αντιγράφω την εισαγωγική παράγραφο που με εντυπωσίασε για την αποκαλυπτική της καθαρότητα:

Είναι αλήθεια ότι οι στρατιωτικοί εξοπλισμοί δημιουργούν θέσεις εργασίας στην οικονομία, καθώς και ότι πολλές από αυτές τις θέσεις είναι καλά αμοιβόμενες. Όμως σε μια περίοδο που το ποσοστό ανεργίας είναι υψηλό, που οι υποδομές καταρρέουν και που η παγκόσμια κλιματολογική αλλαγή γίνεται επείγον ζήτημα, πρέπει να αναρωτηθούμε αν οι στρατιωτικοί εξοπλισμοί είναι πράγματι λύση για τα οικονομικά μας προβλήματα ή αν μπορούμε να δημιουργήσουμε περισσότερες θέσεις εργασίας σε παραγωγικούς τομείς που μπορεί να μας βοηθήσουν να πετύχουμε πιο μακροπρόθεσμους στόχους. Σε μια πρόσφατη εργασία που συνέγραψα με τον Robert Pollin είδαμε ότι αν το δούμε δολάριο για δολάριο, η καθαρή ενέργεια, η ιατρική περίθαλψη, και η παιδεία δημιουργούν περισσότερες θέσεις εργασίας από ό,τι ο στρατός.

Το μάθημα της πατάτας (εν αναμονή του δίκαιου μαθήματος της ντομάτας...)

Το μάθημα της πατάτας

Posted on 13/03/2012 by ΑΡιστερή ΕΝότητα Νομικής

Του Γιάννη Μηλιού

Η κρίση έδειξε πως η αυτενέργεια και η αλληλεγγύη των ανθρώπων μπορούν να κάνουν τις διαδικασίες της αγοράς περιττές. Σαν χρήσιμο πράγμα που ικανοποιεί διατροφικές ανάγκες, ένα τσουβάλι πατάτες Νευροκοπίου 20 κιλών στο Πάρκο Γουδή, ή στην είσοδο του Δημαρχείου Βύρωνα, ή στον παράδρομο της Εθνικής οδού Αθηνών – Λαμίας στη Νέα Κηφισιά δεν διαφέρει σε τίποτα από οκτώ συσκευασίες των δυόμισι κιλών πατάτας Νευροκοπίου σε ένα σούπερ μάρκετ στου Ζωγράφου, ή στον Βύρωνα ή στην Πολιτεία της Κηφισιάς.

Αντιθέτως, σαν εμπορεύματα, δηλαδή σαν κοινωνικά πράγματα, το τσουβάλι των είκοσι κιλών και οι συσκευασίες των δυόμισι κιλών διαφέρουν σημαντικά.

Μηδέν

Παντού όπου η αστική τάξη ήρθε στην εξουσία, κατέστρεψε όλες τις φεουδαρχικές, πατριαρχικές και ειδυλλιακές σχέσεις. Έσπασε χωρίς οίκτο τους πολυποίκιλους φεουδαρχικούς δεσμούς που συνδέανε τον άνθρωπο με τους φυσικούς ανώτερούς του και δεν άφησε κανέναν άλλο δεσμό ανάμεσα σε άνθρωπο και σε άνθρωπο, εκτός από το γυμνό συμφέρον, από την αναίσθητη "πληρωμή τοις μετρητοίς". Έπνιξε στα παγωμένα νερά του εγωιστικού υπολογισμού τα ιερά ρίγη του ευλαβικού ρεμβασμού, του ιπποτικού ενθουσιασμού, της μικροαστικής μελαγχολίας. 

[...]

Η αστική τάξη ξέσχισε τον πέπλο του συναισθηματισμού που σκέπαζε τις οικογενειακές σχέσεις και τις έκανε ξεκάθαρες χρηματικές σχέσεις.

Πρωτογενές και βιβλιογραφικό υλικό για ένα πιθανό πανεπιστημιακό μάθημα με τίτλο "Ψευδείς αξίες: Λογοτεχνία, σπέκουλο, χρεοκωπία, 1700-1914"

Στόχος του μαθήματος είναι η μελέτη της σχέσης λογοτεχνικής μυθοπλασίας, χρηματιστικού σπέκουλου και καπιταλιστικής κρίσης από την πρώτη χρηματιστική "φούσκα" του 1711 στην εποχή της ανάδυσης του ιμπεριαλισμού, και στην πορεία αυτής της ανάδυσης προς τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. 

1. Ντάνιελ Ντεφόου, "Δοκίμιο για το εμπόριο στις Νότιες Θάλασσες: Συνοδευόμενο από μια διερεύνηση της βάσης και των αιτιών της παρούσης δυσαρέσκειας και παραπόνων για την εταιρεία των Νοτίων Θαλασσών" ("Essay on the South-Sea trade: with an enquiry into the grounds and reasons of the present dislike and complaint against the settlement of a South-Sea company"). Αγγλία, 1711.

Robert Brenner-Το μακρύ κύμα ύφεσης, 1973-2007

O Robert Brenner προέβλεψε τη σημερινή κρίση όταν όλοι οι ''επίσημοι'' ιδεολόγοι έλεγαν πως ο καπιταλισμός έχει πια εργαλεία να αποτρέπει τις κρίσεις του. Η διάγνωση/πρόγνωση έγινε σε δύο βιβλία του (2002: The boom and the bubble: the US in the world economy και 2006: The economics of global turbulence: the advanced capitalist economies from Long Boom to Long Downturn, 1945–2005).

To κείμενο που εκδίδουν οι Εκδόσεις Εργατική Πάλη, είναι ο (επικαιροποιημένος μετά τη κρίση του 2008) πρόλογος που έγραψε ο Μπρένερ στην ισπανική έκδοση του βιβλίου του, Economics of Global Turbulence (Η Οικονομία της Παγκόσμιας Δίνης) [LR: Μάλλον "των παγκόσμιων αναταράξεων", η λέξη turbulence περιγράφει το τι συμβαίνει στα αεροπλάνα σε κενό αέρα] που εκδόθηκε τον Απρίλη του 2009.

Βλ. εδώ http://www.politeianet.gr/books/brenner-robert-ergatiki-pali-oti-einai-kalo-gia-tin-goldman-sachs-einai-kalo-kai-gia-tis-ipa-190664

"Πραγματική ανάπτυξη": Πρώτα βγαίνει του ανθρώπου η ψυχή, και μετά το χούι...

Λέω να κάτσω λίγο ακόμα, μήπως κι έρθει η πραγματική ανάπτυξη...

Με ποια στοιχεία πραγματικής ανάπτυξης, επενδύσεων και επενδυτικών σχεδίων είναι σε θέση να αντιπαραταχθεί η κυβέρνηση σε όσα της καταμαρτυρούν για την πολιτική της;

Γ. Κράλογλου,  Capital.gr, το σάιτ για τα "τζιμάνια" της οικονομίας.

"ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ"="ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ" ΚΑΙ "ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ", λοιπόν. Δηλαδή, απ' τη σκοπιά του γκοσμάκη που αγωνιά, πραγματική ανάπτυξη=θέσεις εργασίας=λεφτά στο πορτοφόλι του κάθε πικραμένου.

Έξι χρόνια μετά την Lehmann Brothers, τέσσερα χρόνια μετά την είσοδο της Ελλάδας στο πρώτο Μνημόνιο, ο καημός των τζιμανιών της οικονομίας στο Capital.gr είναι ότι δεν έρχεται η ρημάδα η "πραγματική ανάπτυξη", και δεν έρχεται γιατί προφανώς καμιά απ' τις κυβερνήσεις που αναδείχθηκαν, ούτε η αντιπολίτευση, ξέρουν αυτά που ξέρουν τα τζιμάνια για το τι εστί "πραγματική ανάπτυξη"--αυτή ντε, που φέρνει δουλειές στο γκοσμάκη και ευρώ στην πορτοφόλα!

Πάμε άλλη μια φορά, μήπως πέσει κανας ξέμπαρκος στην θλιβεράν αλήθειαν και ξεστραβωθεί. Όχι τίποτε άλλο, μην περιμένει και μάταια την..."πραγματική ανάπτυξη"!

Sam Williams-Είναι η Ρωσία ιμπεριαλιστική;

Sam Williams

Είναι η Ρωσία ιμπεριαλιστική;

(απόσπασμα)

Πηγή-Μτφρ.: Avant garde

[...]

Ήταν ιμπεριαλιστική η Σοβιετική Ένωση;

Η ιμπεριαλιστική δυτική προπαγάνδα και οι εξαγορασμένοι ιστορικοί της ισχυρίζονται ότι η Σοβιετική Ένωση, η οποία προέκυψε από την Οκτωβριανή Επανάσταση ήταν στην πραγματικότητα απλά μια συνέχεια της παλιάς ρωσικής αυτοκρατορίας σε μια νέα μορφή. Ο όρος “Σοβιετική Αυτοκρατορία” που συχνά εμφανίζεται στα καπιταλιστικά media σχεδιάστηκε για να “επικοινωνήσει” αυτό το σημείο. Οι διάφορες “κρατικο-καπιταλιστικές” τάσεις μέσα στο σοσιαλιστικό κίνημα σήμερα απηχούν τους ισχυρισμούς αυτών των ιμπεριαλιστών ιστορικών. Για παράδειγμα, η πλέον πολυδιασμπασμένη Διεθνής Σοσιαλιστική Τάση (IST) που ιδρύθηκε από τον αείμνηστο Τόνι Κλιφ υποστηρίζει την άποψη ότι η σοβιετική οικονομία ήταν μια μορφή καπιταλισμού που αποκαλούν “κρατικό καπιταλισμό”.

Νίκησε η ΕΣΣΔ στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο; (Η αθεράπευτη νεκροφιλία του κομμουνιστή)

Νεκροί Σοβιετικοί στρατιώτες

...Ασφαλώς και νίκησε. Στο τυπικό επίπεδο. Αλλά με κόστος που ίσως θα ήταν γόνιμο να αναρωτηθούμε: έπαιξε ρόλο στον περιορισμό των δυνατοτήτων του σοσιαλισμού να εξελιχθεί αρκετά γρήγορα ώστε να αντέξει στην τελικά επιτυχημένη εκστρατεία του παγκόσμιου καπιταλισμού να τον στραγγαλίσει και να τον συντρίψει; Πιο συγκεκριμένα, έπαιξε ρόλο στο να επιβραδύνει, σε σχέση με τις πραγματικές της δυνατότητες, τους ρυθμούς της σοσιαλιστικής ανάπτυξης μέσω της καταστροφής εργατικής δύναμης που στα πλαίσια της σοσιαλιστικής οικονομίας δεν περισσεύει (δεν υπάρχει, όπως υπάρχει στις καπιταλιστικές οικονομίες, σχετικός υπερπληθυσμός εργασίας άχρηστος για την άμεση παραγωγή και διαθέσιμος για χρήση δια της καταστροφής, π.χ., στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο). Κάτι τέτοιο θα συγκρατούσε αρκετά τον σοσιαλισμό απ' το να "ξεφύγει" εξελικτικά από το αμφίρροπο σε ό,τι αφορά τον εσωτερικό συσχετισμό ταξικών δυνάμεων και προσανατολισμών πρώιμο μεταβατικό στάδιο. Αν αυτό συνέβη, θα ήταν προφανώς κεντρικής σημασίας στην αντιπαράθεση με τον σοσιαλισμό, κυρίως σε ό,τι αφορά την αποτροπή του κινδύνου να επεκταθεί στις "αναπτυγμένες" καπιταλιστικές κοινωνίες, τον εγκλωβισμό του σε ανεπίλυτα εσωτερικά ζητήματα. Έτσι θα μπορούσαμε να έχουμε μια μαρξιστικά πειστικότερη απάντηση για την επιμονή του οπορτουνισμού, ο οποίος θα είχε "αντικειμενικά" πατήματα στα όρια στη σοσιαλιστική ανάπτυξη που θα επέβαλλε μια επιβράδυνση των προοπτικών της--ο πόλεμος θα έπαιζε εντελώς αντίστροφο ρόλο για την ΕΣΣΔ από ό,τι για τις ΗΠΑ, παρά την φαινομενική ταυτοχρονία της οικονομικής τους ανάπτυξης μετά τη λήξη του.

Ας δούμε μερικά στοιχειώδη στατιστικά για αυτή την πιθανώς άξια διερεύνησης διάσταση της υπόθεσης "προετοιμασία για την ανατροπή του σοσιαλισμού", με εστίαση στις ζημιές της ΕΣΣΔ έναντι της καπιταλιστικής δύναμης που μάλλον "κερδίζει" τον Β Παγκόσμιο στην ουσία, αν και όχι στη δόξα (αν και διαφαίνονται ήδη όλες οι προοπτικές στο εγγύς μέλλον να τον έχει κερδίσει αναδρομικά, και ελέω αναθεωρητισμού, και εκεί):

Γ. Μαργαρίτης-Ενδείξεις πορείας προς τον παγκόσμιο πόλεμο (και υπενθύμιση άρθρου NYT)

Το άρθρο των New York Times στο οποίο αναφέρεται ο Μαργαρίτης:

Πέντε πραγματικά θεωρητικά ζητήματα για την κομμουνιστική πολιτική σήμερα και στο εγγύς μέλλον

"Πραγματικά" ονομάζω τα ζητήματα που εγώ προσωπικά θεωρώ ότι αναδύονται ως ανοιχτά και καίρια όταν --έργο επίπονο και μακρόχρονο-- ξεφορτωθεί κανείς τα ψευδοζητήματα που δημιουργεί η ιστορική στρέβλωση και παραπληροφόρηση και οι διαρκείς παρεμβολές των προπαγανδιστικών ευκολιών του οπορτουνισμού. Μεγάλο κομμάτι των προσπαθειών μου στο θεωρητικό επίπεδο ως τώρα ήταν να μπορέσω να ξεχωρίσω ακριβώς τι παραμένει ζήτημα και τι απλώς εμφανίζεται ως τέτοιο λόγω κεκτημένων συνηθειών και δανεικής σκέψης -- να αποφασίσω, ακόμα, για τους όρους με τους οποίους τίθεται το ζήτημα, το πλαίσιο στο οποίο τίθεται, το για ποιον τίθεται. Η λίστα αυτή απέχει πόρρω από το να είναι εξαντλητική, φυσικά, αλλά περιέχει όλα τα ζητήματα που με έχουν απασχολήσει και βασανίσει τα τελευταία τρία χρόνια.

Μαρξ και Ένγκελς, Από το "Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος" (1847-48)

Καρλ Μαρξ/Φρίντριχ Ένγκελς

Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος (1847-48)

Τμήμα δεύτερο: Προλετάριοι και κομμουνιστές

[...] Σας πιάνει τρόμος γιατί θέλουμε να καταργήσουμε την ατομική ιδιοκτησία. Όμως στη σημερινή σας κοινωνία, η ατομική ιδιοκτησία έχει καταργηθεί για τα εννιά δέκατα τωv μελών της. Και υπάρχει ίσα-ίσα, γιατί δεν υπάρχει για τα εννιά δέκατα. Μας κατηγορείτε, λοιπόν, γιατί θέλουμε να καταργήσουμε μια ιδιοκτησία που προϋποθέτει σαν απαραίτητο όρο την έλλειψη ιδιοκτησίας για την τεράστια πλειοψηφία της κοινωνίας.