Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Πολιτική Θεολογία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Πολιτική Θεολογία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα, 27 Απριλίου 2015

Η οικουμενικότητα και το δικαίωμα να σκοτώνεις

Οι ενδείξεις που έχουμε για την ανθρώπινη σκέψη σχετικά με το δικαίωμα στο φόνο είναι πως, τουλάχιστον απ' το ιστορικό στάδιο της επινόησης του Μονοθεϊσμού, το δικαίωμα αυτό συνδεόταν με την καθολική, απόλυτη εξουσία και άρα με την αναγνώριση της οικουμενικότητας, των καθολικών δικαιωμάτων αυτής της εξουσίας.

Αρχικά λοιπόν, ο ηθικά νόμιμος δολοφόνος ήταν ο ίδιος ο Θεός, ο οποίος προβαίνει σε διάφορα μαζικά ξεπαστρέματα στην Παλαιά Διαθήκη, ακριβώς επειδή είναι ο δημιουργός των πάντων, η ενσάρκωση της οικουμενικής βούλησης -- και συνεπώς μπορεί να είναι επίσης η απόλυτη πηγή νομιμοποίησης των φόνων του ως κάτι άλλου από ηθικά κολάσιμων πράξεων.

Κατά την περίοδο μετά την πτώση της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, η πολιτική θεολογία εργάστηκε για να μεταφέρει αυτό το θεϊκό προνόμιο της νομοθετικής και άρα και βίαιης οικουμενικότητας στον κυρίαρχο, τον απολυταρχικό βασιλέα, τον οποίο απεικόνιζε ως επί γης εκπρόσωπο του Θεού. Αρχικά, το δικαίωμα του μονάρχη επί ζωής και θανάτου --το δικαίωμα, με όρους Φουκώ, να θανατώνει ή να αφήνει να ζουν-- ήταν δικαίωμα "κατ' εικόνα και ομοίωση" της θεϊκής οικουμενικότητας, καθώς, όπως αναδεικνύει η κορπορατιστική έννοια της κυριαρχίας στον Χομπς, ο κυρίαρχος είναι η ενσάρκωση του συνθετικού σώματος του πληθυσμού του κράτους, ο Λεβιάθαν ή υπερσώμα που ανακύπτει από τα επιμέρους σώματα των υπηκόων του.

Δευτέρα, 1 Δεκεμβρίου 2014

"Ο Θεός είναι νεκρός" (για τον Νίκο Ρωμανό, φορέα της Ιδέας, 21 μέρες απεργό πείνας)

Ο Θεός είναι νεκρός. Ο Θεός παραμένει νεκρός. Και τον έχουμε σκοτώσει εμείς.
Friedrich Nietzsche, Χαρούμενη επιστήμη, #125, "Ο τρελός"

Πριν μιλήσει κανείς για το τι σημαίνει η διάσημη φράση "ο Θεός είναι νεκρός" είναι αναγκασμένος να αποσαφηνίσει πώς αντιλαμβάνεται τη λέξη "Θεός". Τι εννοεί ο Νίτσε με τη λέξη; Η απάντηση "τον Θεό, όπως καταλαβαίνουμε όλοι την έννοια Θεός, τον Θεό ως δημιουργό του κόσμου, αιώνιο, παντογνώστη, παντοδύναμο, πανταχού παρόντα" είναι εμφανώς ανεπαρκής. Αν ο "Θεός" του Νίτσε ήταν παντοδύναμος, δεν θα μπορούσαμε να τον σκοτώσουμε. Αν ήταν αιώνιος, δεν θα ήταν νεκρός. Αν ήταν πανταχού παρών, δεν θα ήταν τώρα απών. Αν ήταν παντογνώστης, θα γνώριζε τον κίνδυνο που διατρέχει από εμάς. Αν ήταν ο δημιουργός του κόσμου, ο κόσμος δεν θα μπορούσε να συνεχίσει να υπάρχει χωρίς αυτόν εφόσον αυτή η δημιουργία ήταν η αφετηρία και πηγή κάθε δημιουργίας, η μοναδική, κατ' εξαίρεση πράξη ενός μοναδικού και κατ' εξαίρεση όντος, κάτι εξ ορισμού αδύνατο να επαναληφθεί, κάτι που δεν έχει νόημα χωρίς την ύπαρξη του όντος αυτού.

Όλοι αυτοί οι κατηγορικοί προσδιορισμού του Θεού αδυνατούν λοιπόν να προσδιορίσουν το τι σημαίνει "Θεός" μέσα στην πρόταση "ο Θεός είναι νεκρός."

Παρασκευή, 28 Νοεμβρίου 2014

Το Ένα και το Μηδέν: Οντοθεολογική παρένθεση

...η πρώτη ερώτηση που δικαιούμαστε να θέσουμε είναι: γιατί υπάρχει κάτι αντί για τίποτα;
Λάιμπνιτς, Οι αρχές της Φύσης και της Χάριτος σύμφωνα με τη Λογική, 1714

..μιας τάξης της κοινωνίας-των-ιδιωτών που να μην είναι τάξη της κοινωνίας-των-ιδιωτών, ενός κοινωνικού στρώματος που να είναι η διάλυση όλων των στρωμάτων [...] που να είναι, με μια λέξη, η ολική απώλεια του ανθρώπου και, άρα, να μην μπορεί να επανακτήσει τον εαυτό της χωρίς μια ολική επανάκτηση του ανθρώπου.
Μαρξ,  Εισαγωγή στην Κριτική της Φιλοσοφίας του Δικαίου του Χέγκελ, 1844

Στο βιβλίο του Zero: The Biography of a Dangerous Idea (Το μηδέν: Η βιογραφία μιας επικίνδυνης ιδέας), ο Charles Seife μεταφράζει τη λέξη "λόγος" στο "εν αρχή ην ο λόγος" του Ιωάννη ως "ratio."

Η "ratio" (θηλυκό ουσιαστικό στα Λατινικά) αποδίδει πράγματι ένα τμήμα της πολυσημίας της ελληνικής λέξης "λόγος", η οποία αναφέρεται, αφενός, σε φαινόμενα της ομιλίας, και αφετέρου σε ζητήματα της σκέψης. Ο ελληνικός "λόγος" σημαίνει αφενός λέξη, κουβέντα, τρόπος ομιλίας, ρητορική, φυσική/βιολογική ικανότητα για ομιλία, διδασκαλία και περιεχόμενο της διδασκαλίας, αφήγηση, ή το συζητούμενο, και αφετέρου σημαίνει λογική, λογάριασμα, υπολογισμός, αιτία, βάση, θεμέλιο. Η λατινική "ratio", απ' τη μεριά της, παραπέμπει αφενός στο λογάριασμα, αριθμητικό και κριτικό ή στοχαστικό, στον λογαριασμό τον ίδιο, στη λογική, την κρίση, την μέθοδο και το σύστημα της σκέψης.

Τετάρτη, 5 Νοεμβρίου 2014

Τι είναι ο Κύριος;


Ο Κύριος έδωσε, ο Κύριος πήρε πίσω.

Τι είναι ο Κύριος;

Ο Κύριος είναι αυτός που δίνει και παίρνει πίσω αυτό που δίνει.

Αν δεν έδινε, δεν θα ήταν ο Κύριος. Αν δεν έπαιρνε πίσω, δεν θα ήταν ο Κύριος.

Ο Κύριος δίνει και παίρνει, δίνει επειδή παίρνει, παίρνει και δίνει και παίρνει.

Παρασκευή, 12 Απριλίου 2013

"Ο Θεός είναι νεκρός"

Ο Θεός είναι νεκρός. Ο Θεός παραμένει νεκρός. Και τον έχουμε σκοτώσει εμείς.
Friedrich Nietzsche, Χαρούμενη επιστήμη, #125, "Ο τρελός"

Πριν μιλήσει κανείς για το τι σημαίνει η διάσημη φράση "ο Θεός είναι νεκρός" είναι αναγκασμένος να αποσαφηνίσει πώς αντιλαμβάνεται τη λέξη "Θεός". Τι εννοεί ο Νίτσε με τη λέξη; Η απάντηση "τον Θεό, όπως καταλαβαίνουμε όλοι την έννοια Θεός, τον Θεό ως δημιουργό του κόσμου, αιώνιο, παντογνώστη, παντοδύναμο, πανταχού παρόντα" είναι εμφανώς ανεπαρκής. Αν ο "Θεός" του Νίτσε ήταν παντοδύναμος, δεν θα μπορούσαμε να τον σκοτώσουμε. Αν ήταν αιώνιος, δεν θα ήταν νεκρός. Αν ήταν πανταχού παρών, δεν θα ήταν τώρα απών. Αν ήταν παντογνώστης, θα γνώριζε τον κίνδυνο που διατρέχει από εμάς. Αν ήταν ο δημιουργός του κόσμου, ο κόσμος δεν θα μπορούσε να συνεχίσει να υπάρχει χωρίς αυτόν εφόσον αυτή η δημιουργία ήταν η αφετηρία και πηγή κάθε δημιουργίας, η μοναδική, κατ' εξαίρεση πράξη ενός μοναδικού και κατ' εξαίρεση όντος, κάτι εξ ορισμού αδύνατο να επαναληφθεί, κάτι που δεν έχει νόημα χωρίς την ύπαρξη του όντος αυτού.

Όλοι αυτοί οι κατηγορικοί προσδιορισμού του Θεού αδυνατούν λοιπόν να προσδιορίσουν το τι σημαίνει "Θεός" μέσα στην πρόταση "ο Θεός είναι νεκρός."