Milan Kohout-«Πιο ελεύθεροι στον κομμουνισμό»

Από Το Περιοδικό αναδημοσιεύω τη συνέντευξη του Milan Kohout που, όπως μαθαίνω κι εγώ, «μαζί με τον Kundera ήταν οι πιο προβεβλημένοι καλλιτέχνες της Άνοιξης της Πράγας». Δεν θα μπορούσα, βέβαια, να συμφωνήσω με την κάθε λέξη, ίσως ούτε και με την γενική «γραμμή» που προτείνεται για το σήμερα βασισμένη λ.χ. στο επίθετο «δυτικός» δίπλα στη λέξη ιμπεριαλισμός, ή στο ότι το λάθος στρατόπεδο είναι η «Δύση» και όχι ο καπιταλισμός. Δεν θα συμμεριζόμουν, επίσης, την αίσθηση του «παράδοξου» για το γεγονός ότι στα χρόνια του «ψυχρού πολέμου» η «Δύση» προωθούσε σαν ομάδα αντικομμουνιστών μια ομάδα που «στην πραγματικότητα ήταν υποστηρικτές αριστερών αξιών»… Στην πραγματικότητα εκείνα τα χρόνια η «Δύση» χρησιμοποιούσε σαν ιδεολογική αιχμή του αντικομμουνισμού το «αριστερό» σύνθημα «ούτε ΝΑΤΟ ούτε Βαρσοβία», ακόμα και σε περιπτώσεις κρατών όπως η Ρουμανία, η Γιουγκοσλαβία ή και το Ιράκ κ.ά., τα οποία αμέσως μόλις έγινε η δουλειά βρέθηκαν πρώτα-πρώτα στο ιμπεριαλιστικό στόχαστρο. Οπότε και τα όσα περιγράφονται στη συνέντευξη που ακολουθεί δεν είναι παρά καρποί του γεγονότος ότι η «αριστερη» αντιπολίτευση αυτής της κατεύθυνσης έπιασε το πλάνο της κατά 50% μόνο… Όμως πρόσφατα το ξαναείπαμε: Manhattan first…

Οι διαφορές ανάμεσα στη Ρωσία του Γέλτσιν και τη Ρωσία του Πούτιν από τη σκοπιά της Ρωσικής αστικής τάξης

Από το "Οι διαφορές ανάμεσα στη Ρωσία του Πούτιν και τη Ρωσία του Γέλτσιν", του Αλεξάντρ Τσίπκο, περιοδικό Prism, τόμος 6, τεύχος 7, 31 Ιουλίου 2000 (αποσπάσματα). Για να γίνει κατανοητό γιατί η νατοϊκή Δύση μισεί θανάσιμα τον Πούτιν -- επειδή απέτρεψε την διάλυση της Ρωσικής Ομοσπονδίας στη βάση του μοντέλου "Λιβύη" και "Ιράκ", δηλαδή, διαρκούς εμφυλίου και εθνικού κατακερματισμού, επειδή στήριξε την δημιουργία "εθνικής αστικής τάξης", επειδή δημιούργησε τις προοπτικές ενδυνάμωσης της Ρωσικής αστικής οικονομίας έναντι των δυτικών οικονομιών. Γίνεται δηλαδή κατανοητό με μεγάλη σαφήνεια ότι αυτό που εξοργίζει μέχρι αφρίσματος τη νατοϊκή Δύση δεν είναι καθόλου ο "ανατολίτικος δεσποτισμός" του Πούτιν αλλά ακριβώς η προσπάθειά του να μετατρέψει τη Ρωσία σε μια "φυσιολογική", δυτική καπιταλιστική δημοκρατία. Συνεπώς, το ερώτημα που ανακύπτει είναι πολύ σαφές: γιατί δεν θέλει επουδενί η Δύση τον πραγματικό (σε αντιπαράθεση με τον "μπανανιακό") "εκδυτικισμό" της Ρωσίας, την πραγματική της εξέλιξη σε σύγχρονη αστική δημοκρατία; Γιατί προτιμά τοπικούς φυλάρχους και ολιγάρχες από το αστικό κοινοβούλιο; Γιατί θέλει να καταστρέψει μια για πάντα στη Ρωσία τον "αστικό εκσυγχρονισμό" που υποτίθεται ότι πρεσβεύει και υπερασπίζεται όταν παρεμβαίνει σε διεθνείς υποθέσεις;

***

Τελικά, γίναμε Βουλγαρία!

ΒOΥΛΓΑΡΙΑ: Τους ενοχλεί ο Μαρξ

Την απομάκρυνση του αγάλματος του Καρλ Μαρξ από την Πανεπιστημιούπολη της Σόφιας απαιτεί η λεγόμενη μη κυβερνητική οργάνωση «Μητέρες ενάντια στη βία στο Στουντέντσκι Γκραντ», σε μια νέα μορφή αντικομμουνιστικής εκστρατείας που βρίσκεται σε εξέλιξη στη Βουλγαρία, όπου ο λαός όχι μόνο δεν ζει στον καπιταλιστικό «παράδεισο», αλλά έρχεται αντιμέτωπος με νέα προβλήματα και εκτεταμένη φτώχεια και εξαθλίωση.

Όπως υποστηρίζει η συγκεκριμένη οργάνωση «είναι κάτι περισσότερο από σκανδαλώδες το γεγονός ότι η προτομή του ανθρώπου που παρακίνησε σε παγκόσμια κομμουνιστική επανάσταση και βίαιη κατάργηση κάθε ιδιωτικής περιουσίας συνεχίζει να βρίσκεται στην πανεπιστημιούπολη του Πανεπιστημίου Εθνικής και Διεθνούς Oικονομίας, που συχνά αποκαλείται το Χάρβαρντ της Βουλγαρίας». Ισχυρίζεται επίσης πως η ύπαρξη του αγάλματος του Μαρξ στο συγκεκριμένο χώρο είναι ασύμβατη με τις ελπίδες των νέων για μια «σύγχρονη ευρωπαϊκή παιδεία».

Πηγή: Μ-Λ ΚΚΕ

Ο χαμένος κόσμος του κομμουνισμού VI-IX (Cogito ergo sum)

VI.

Το δημοσίευμα που ακολουθεί θα μπορούσε να αφορά την χώρα μας. Αφορά, όμως, την Ρουμανία του 2010. Εν μέσω "δημοκρατίας", μακρυά από την εποχή του "επάρατου" κομμουνισμού. Διαβάστε:

"Στα τέλη του Μάη ένα 8μηνο αγοράκι στάλθηκε πίσω στο σπίτι του σε κρίσιμη κατάσταση καθώς το νοσοκομείο ανακοίνωσε πως δεν είχε τους πόρους για να το θεραπεύσει. Με επίσημη επιστολή του το Ινστιτούτο Καρδιαγγειακών Ασθενειών του νοσοκομείου της πόλης Μουρές ανακοίνωσε την ιδιαίτερα δύσκολη οικονομική κατάσταση στην οποία βρίσκεται το νοσοκομείο και την ανικανότητά του να αναλάβει και να θεραπεύσει ασθενείς. Δεν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό. Πάνω από 1.200 ασθενείς προσβλήθηκαν από ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις το 2009 σε νοσοκομείο της περιοχής Κλουζ. Οπως ανέφερε ένας γιατρός, τα περιστατικά αυτά δεν προκύπτουν από την αδιαφορία των γιατρών, αλλά επειδή το υγειονομικό σύστημα της χώρας εφοδιάζεται με τα φθηνότερα ιατρικά υλικά, υπάρχουν τεράστιες ελλείψεις και στα πιο στοιχειώδη."

Το πακέτο λιτότητας που υιοθέτησε τελευταία η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Εμίλ Μποκ, θα δυσχεράνει περισσότερο αυτήν την κατάσταση, καθώς οι περικοπές θα εντείνουν τα ήδη σημαντικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα, ενώ η δραστική μείωση των μισθών θα δυσκολέψει ακόμα περισσότερο το λαό να αγοράζει τα πανάκριβα πλέον φάρμακα. Η αύξηση του ΦΠΑ από το 19 στο 24% δυσκολεύει ακόμα περισσότερο τις συνθήκες διαβίωσης-επιβίωσης των Ρουμάνων.

Παρά τις υποσχέσεις της κυβέρνησης να μην επιβάλλει επιπρόσθετη φορολογία, ήδη σχεδιάζεται η αύξηση των εισφορών των εργαζομένων στην υγειονομική περίθαλψη. Η Εθνική Εταιρεία Ασφάλισης της Υγείας (CNAS) έχει ήδη προτείνει στην κυβέρνηση να αυξήσει τις εισφορές κατά 3% ανεβάζοντας έτσι το συνολικό ποσό στο 14% του μισθού. Επιπρόσθετα, η κυβέρνηση έχει επιβάλλει χρηματικό ποσό για υγειονομικές υπηρεσίες που μέχρι τώρα διετίθεντο δωρεάν. Ως αποτέλεσμα όλων αυτών, η πρόσβαση στην υγεία είναι πλέον πολυτέλεια, ιδιαίτερα για αφημένους στην μοίρα τους κατοίκους της επαρχίας.

Σήμερα στην Ρουμανία υπολειτουργούν ουσιαστικά τα 435 νοσοκομεία για να εξυπηρετήσουν τους περίπου 22.215.000 κατοίκους. Οι προμηθευτές αρνούνται να παραδώσουν ιατρικό εξοπλισμό και φάρμακα μέχρι να αποπληρωθούν τα χρέη, οι ασθενείς πρέπει να φέρνουν μαζί τους τα φάρμακά τους και σε ορισμένες περιπτώσεις και τα γεύματα. Οι ασθενείς εξαναγκάζονται σε πολλές περιπτώσεις να αγοράζουν βιταμίνες, αντιβιοτικά, σύριγγες και επιδέσμους.

Η κυβέρνηση, σε συμφωνία με το ΔΝΤ και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα, ως αντάλλαγμα για το δάνειο ύψους 20 δισ. ευρώ (αμ, έχει κι η Ρουμανία μνημόνιο!), έχει αποφασίσει να κλείσει περίπου 200 νοσοκομεία της χώρας και να καταργήσει περίπου 10.000 νοσοκομειακές κλίνες. Μάλιστα, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, υπολογίζεται πως μέχρι το τέλος του 2010 έκλεισαν το 75% των φαρμακείων της χώρας! Την ίδια στιγμή πάνω από 10.000 γιατροί έφυγαν από τη χώρα την περασμένη χρονιά, καθώς στο εξωτερικό υπολογίζεται πως οι μισθοί των γιατρών είναι 8 με 10 φορές μεγαλύτεροι. Είναι φανερό ότι το καπιταλιστικό πείραμα στην Ρουμανία απέτυχε παταγωδώς, αφού η χώρα "εκπορνεύεται" προς χάριν του κεφαλαίου. Τους νταβατζήδες της τους ξέρουμε καλά εμείς οι Έλληνες.

Ο κομμουνισμός αποτελεί σήμερα παρελθόν για τους Ρουμάνους. Ο "χαμένος κόσμος του κομμουνισμού" πήρε μαζί του --ανάμεσα σε άλλα-- και την δωρεάν υγεία και την δωρεάν περίθαλψη. Ανάμεσα σε άλλα. Γι' αυτά τα άλλα θα μιλήσουμε στην συνέχεια, μιας και το "αποκαλυπτικό" ντοκυμανταίρ του BBC δεν μας είπε κουβέντα.

ΥΓ: Ενδεχομένως, κάποιοι αναγνώστες θα σπεύσουν να με κατηγορήσουν ως υπερασπιστή τού Τσαουσέσκου. Τους πληροφορώ ότι είναι μακρυά από τις προθέσεις μου να γίνω υπερασπιστής ή απολογητής του οποιουδήποτε. Όμως, τους καλώ να σκεφτούν: αν ένας κακός κομμουνιστής αρκεί για να καταδικαστεί ο κομμουνισμός, μήπως --κατ' αντίστιξη-- ένας καλός δικτάτορας μας επιτρέπει να εκθειάσουμε την δικτατορία;

VII.

Συνεχίζουμε το οδοιπορικό μας στην μετακομμουνιστική Ρουμανία των περίπου 21,5 εκατομμυρίων κατοίκων. Σήμερα, περισσότεροι από 500.000 ρουμάνοι είναι παντελώς αναλφάβητοι (και πολύ περισσότεροι ημιαναλφάβητοι), εκ των οποίων το 76% βρίσκεται στην επαρχία. Μάλιστα, σύμφωνα με περσινή έκθεση της Unisef, κατά την περίοδο 2000-2009 τριπλασιάστηκε ο αριθμός των παιδιών που εγκαταλείπουν πρόωρα το σχολείο, ποσοστό περίπου 20%. Η βασική αιτία γι' αυτό βρίσκεται στα ολοένα και περισσότερα χρήματα που χρειάζεται μια οικογένεια για να μορφώσει το παιδί της. Παρ' όλο που θεωρητικά και επίσημα η παιδεία είναι δωρεάν, μια οικογένεια ξοδεύει σχεδόν 500 ευρώ το μήνα για κάθε παιδί ώστε να του παρέχει τα απαραίτητα εφόδια για τη μόρφωσή του. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Ρουμανικού Ινστιτούτου Αξιολόγησης και Στρατηγικών, η οποία διεξήχθη τον περασμένο Σεπτέμβριο, το 91% των γονιών είναι αναγκασμένο να παρέχει ιδιαίτερα μαθήματα στα παιδιά του.

Επιπλέον, το ένα πέμπτο των μαθητών δεν μπορεί να πάει στο νηπιαγωγείο, το ένα τρίτο των απόφοιτων της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης δεν καταφέρνει να δώσει τις τελικές εξετάσεις και το ένα τέταρτο των μαθητών δεν μπορεί να λύσει βασικά προβλήματα μαθηματικών. Αλλά και ανάμεσα σε όσους προτίθενται να δώσουν εξετάσεις για να αποφοιτήσουν, η κατάσταση δεν είναι καλύτερη: πέρυσι, το ποσοστό των επιτυχιών έφθασε μόλις το 34,92%!

Μάλιστα, τα τελευταία χρόνια έχουν σημειωθεί σημαντικές ελλείψεις στα νηπιαγωγεία. Στην πρωτεύουσα της χώρας, το Βουκουρέστι, παρά την κατασκευή ορισμένων νέων νηπιαγωγείων, μειώθηκαν κατά 7.000 οι θέσεις για παιδιά αυτής της ηλικίας, ενώ ταυτόχρονα αυξήθηκε ο αριθμός των παιδιών ανά τμήμα στα 35, από 17-20 που ήταν προηγουμένως. Σε ό,τι αφορά τα γυμνάσια, μόλις ένας στους τέσσερις μαθητές αποφασίζει να συνεχίσει στο λύκειο και μόλις ένας στους δύο του λυκείου προχωρά στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Αξιοσημείωτο είναι επίσης το γεγονός ότι περίπου 3.000 σχολεία στην επαρχία αναμένεται να κλείσουν στο τέλος της σχολικής χρονιάς.

Από το 1999 ισχύει νόμος για τη λεγόμενη αποκέντρωση των δημοσίων ινστιτούτων και δομών, η οποία μετέφερε όλη την ευθύνη της εκπαίδευσης στους δήμους και τις κοινότητες. Η έλλειψη της χρηματοδότησης των λειτουργικών ζητημάτων οδήγησε στο συχνό φαινόμενο χιλιάδες παιδιά να μην έχουν θέρμανση ή ακόμα και ηλεκτρικό ρεύμα. Θυμηθείτε τι λέγαμε σε τούτο το ιστολόγιο για το τί περιμένει τα "καλλικράτεια" σχολεία μας...

Εξαιτίας της υποβάθμισης της εκπαίδευσης, η νέα γενιά ολοένα και δυσκολότερα βρίσκει θέσεις εργασίας, κάτι που έχει φέρει τις επίσημες αναφορές για ανεργία στους νέους την τελευταία δεκαετία στο 20%, ποσοστό που αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω με την όξυνση της καπιταλιστικής κρίσης.

Την ίδια στιγμή, θύματα των αντιλαϊκών περικοπών είναι και οι εκπαιδευτικοί, των οποίων ο μέσος μισθός κυμαίνεται στα 400 ευρώ μηνιαίως. Μάλιστα, η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Εμίλ Μποκ έχει επιβάλει έκτακτη διάταξη με την οποία μειώθηκε κατά 15.000 ο αριθμός των εκπαιδευτικών στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση το 2010, και έχουν προγραμματιστεί άλλες 18.000 απολύσεις στο τέλος της σχολικής χρονιάς.

Ποιος είναι, λοιπόν, ο "χαμένος κόσμος του κομμουνισμού"; Στην Ρουμανία, η ολοκλήρωση της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ήταν υποχρεωτική για κάθε παιδί, ενώ το 98% του πληθυσμού γνώριζε τουλάχιστον γραφή και ανάγνωση. Ο κύκλος σπουδών ήταν καλά ισορροπημένος με τους μαθητές να λαμβάνουν τεχνικές και θεωρητικές γνώσεις, αλλά και μαθήματα λογοτεχνίας, ιστορίας, φυσικής αγωγής, γεωγραφίας, βιολογίας και καλλιτεχνικών. Κάθε μαθητής μάθαινε τουλάχιστον δύο ξένες γλώσσες και μπορούσε να επιλέξει ανάμεσα σε αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, ισπανικά και ιταλικά.

Η τεράστια διαφορά, που υπάρχει ανάμεσα στη σημερινή κατάσταση στην παιδεία και σε αυτήν που υπήρχε κατά τη σοσιαλιστική περίοδο είναι εμφανής. Με τις όποιες ελλείψεις, αδυναμίες ή λάθη και ανεπάρκειες που υπήρχαν στη σοσιαλιστική οικοδόμηση και σε αυτήν τη χώρα, ο λαός είχε εξασφαλίσει το μισθό και τη σύνταξή του, υπήρχαν σταθερές και χαμηλές τιμές, ενώ η εργασία, η εκπαίδευση, η υγεία, η στέγη, ο πολιτισμός και ο αθλητισμός ήταν δικαιώματα. Σήμερα, 20 χρόνια μετά τις ανατροπές, η καπιταλιστική παλινόρθωση φέρνει μόνο ανασφάλεια, ανεργία, ιδιωτικοποιήσεις επιχειρήσεων, εμπορευματοποίηση της εκπαίδευσης και της υγείας, εγκληματικότητα, έξαρση της μάστιγας των ναρκωτικών και γενικότερη εξαθλίωση και επιδείνωση των συνθηκών ζωής.

Εξυπακούεται ότι για όλα τούτα δεν γίνεται λόγος στην Δύση, η οποία επιμένει στην καραμέλλα "ευτυχώς, η Ρουμανία γλίτωσε από τον Τσαουσέσκου". Ευτυχώς, εμείς έχουμε και το μυαλό και τα μάτια και την κρίση μας σε εγρήγορση και δεν τσιμπάμε. Γι' αυτό, άλλωστε, θα συνεχίσουμε.

VIII.
Μεταξύ εκείνων που πρωτοστατούν στην αντικομμουνιστική προπαγάνδα, η οποία απλώνεται σε όλη την Ευρώπη, είναι κυρίως πρώην σοσιαλιστικές χώρες (Λεττονία, Εσθονία, Μολδαβία, Τσεχία, Ουγγαρία, Πολωνία κλπ). Μόλις "χάθηκε" ο κομμουνιστικός κόσμος, η Δύση φρόντισε να προωθήσει στην εξουσία όλων αυτών των χωρών φερέφωνα και ενεργούμενά της. Όπως δείχνει η κατάντια των χωρών τις οποίες διοικούν, φαίνεται πως το μόνο για το οποίο είναι ικανά αυτά τα τσουτσούνια είναι η υπόθαλψη ενός αντικομμουνιστικού μένους. Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί ο Τόομας Χέντρικ Ίλβες (Toomas Hendrik Ilves), πρόεδρος της Εσθονίας. Ας δούμε, λοιπόν, τί σόι φρούτο είναι ο εν λόγω κύριος.

Οι γονείς του συγκεκριμένου σύγχρονου εσθονού πολιτικού έφυγαν από την Εσθονία το φθινόπωρο του 1944. Γιατί; Ας θυμηθούμε ότι στις αρχές του φθινοπώρου του 1944 οι σοβιετικές δυνάμεις του μετώπου της Βαλτικής (900.000 άνδρες, με επικεφαλής τον στρατάρχη Βασιλέφσκι) πέρασαν στην αντεπίθεση, με στόχο να εκδιώξουν τους 700.000 Γερμανούς, οι οποίοι βρίσκονταν στις σοβιετικές δημοκρατίες της Βαλτικής. Στο πλευρό των ναζί πολεμούσαν οι λεγόμενες "λεγεώνες των Ες-Ες" κι ορισμένα ακόμη στρατιωτικά σώματα (πολιτοφυλακή, εθνοφυλακή κλπ), τα οποία είχαν οργανώσει οι Γερμανοί κατακτητές από ντόπιους φιλογερμανούς προδότες (κάτι σαν τους δικούς μας ταγματασφαλίτες, αλλά πιο "προχωρημένοι"). Όταν έγινε φανερό πως ο Κόκκινος Στρατός θα επετύγχανε τον στόχο του, άρχισαν να εγκαταλείπουν τις Βαλτικές χώρες όσοι είχαν λόγους να φοβούνται την σοβιετική εξουσία (συνεργάτες των ναζί, όσοι το προηγούμενο διάστημα της κατοχής είχαν βοηθήσει τα στρατεύματα κατοχής με τον ένα ή άλλον τρόπο, μαυραγορίτες, προδότες κλπ.) Ανάμεσα σ' αυτούς που εγκατέλειψαν την Εσθονία ήταν και οι γονείς του Τόομας Χέντρικ Ίλβες, ο οποίος γεννήθηκε στην Σουηδία το 1953.

Ο ίδιος πέρασε το μεγαλύτερο κομμάτι της ζωής του στις ΗΠΑ, όπου αργότερα έφερε και την οικογένειά του. Στην δεκαετία του '80 επέστρεψε στην Ευρώπη, στο Μόναχο, όπου δούλεψε στον χρηματοδοτούμενο και ελεγχόμενο από τις ΗΠΑ αντικομμουνιστικό ραδιοσταθμό "Ελεύθερη Ευρώπη". Γύρισε στην Εσθονία μετά την ανατροπή του σοσιαλισμού, το 1991. Υστερα από δύο χρόνια, επίσημα παραιτήθηκε από την αμερικανική υπηκοότητα για να πάρει την εσθονική και να αναλάβει μια σειρά κρατικά πόστα (πρέσβης σε ΗΠΑ, Καναδά, Μεξικό κι αργότερα υπουργός εξωτερικών). Το πώς και το γιατί έφτασε σε τέτοια αξιώματα ένας απλός δημοσιογράφος αποκαλύπτουν την ταυτότητα εκείνων που τον προώθησαν. Τελικά, ο Ίλβες εξελέγη πρόεδρος το 2006, παρά τις κατηγορίες των πολιτικών του αντιπάλων ότι διατηρεί μυστικά την αμερικανική υπηκοότητα κι είναι συνεργάτης της CIA (σημ.: καλέ, σώωωπα!).

Μιας και ο κύριος Ίλβες δηλώνει "σοσιαλδημοκράτης", η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ τον κάλεσε στο περίφημο "Συμπόσιο της Σύμης", το οποίο έγινε στον Πόρο το περασμένο καλοκαίρι. Εκεί, ο Ίλβες έβγαλε και λόγο, όπου θα μπορούσε να πει μερικά πολύ ενδιαφέροντα πράγματα για την πατρίδα του (την Εσθονία, όχι τις ΗΠΑ).

Παραδείγματος χάριν, θα μπορούσε να πει ότι στην χώρα του, όταν επικράτησε η "δημοκρατία" κι "ηττήθηκε ο ολοκληρωτικός κομμουνισμός" το 1991, το 1/3 του πληθυσμού έχασε το δικαίωμα της ψήφου, καθώς και άλλα δικαιώματα και χαρακτηρίστηκε "μη πολίτης" ή "νέγρος" στην τοπική αργκό. Κι αυτό, επειδή δεν μπορούσε να αποδείξει ότι ο ίδιος ή οι γονείς του ζούσαν στην Εσθονία και πριν το 1940. Ακόμη και σήμερα, σχεδόν 20 χρόνια από τότε κι ενώ πολλοί άνθρωποι εξαναγκάστηκαν να φύγουν από τη χώρα αφού είχαν στερηθεί βασικών τους δικαιωμάτων (δηλαδή, οι "νέγροι"), οι άνθρωποι χωρίς δικαιώματα (μεταξύ άλλων κι αυτό της ψήφου) ξεπερνούν τις 100.000 ή το 8% του πληθυσμού. Άλλα τόσα άτομα εξαναγκάστηκαν, για να έχουν κάποια στοιχειώδη δικαιώματα, να ζητήσουν και να αποκτήσουν την υπηκοότητα γειτονικού κράτους (κυρίως της Ρωσίας). Δηλαδή στην "δημοκρατική" Εσθονία, όπου προεδρεύει ο εκλεκτός προσκεκλημένος του ΠΑΣΟΚ, το 16% του πληθυσμού μέχρι και σήμερα δεν έχει δικαίωμα λόγου και ψήφου για όσα συμβαίνουν στην χώρα του! Αυτό κι αν είναι πρόοδος της...συμμετοχικής δημοκρατίας! Κι όλα αυτά 222 χρόνια μετά την Γαλλική Επανάσταση, η οποία καθιέρωσε αυτές τις αστικές ελευθερίες.

Δεν είναι όμως μόνο η πείρα του "ευρωπαϊκού απαρτχάιντ" (όπως έχει χαρακτηριστεί η Εσθονία) που θα μπορούσε να παρουσιαστεί από τον πρόεδρό της στους συνδαιτυμόνες του "Συμποσίου της Σύμης". Ιδιαίτερα σημαντική είναι η συνεισφορά αυτής της χώρας στη διαστρέβλωση της Ιστορίας του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, στην αντι-ιστορική επιδίωξη ταύτισης του κομμουνισμού με τον φασισμό και τελικά στη δικαίωση όσων συνεργάστηκαν με τους ναζί. Άλλωστε, αυτό είπε ο ίδιος ο Ίλβες τον περασμένο Μάιο, επισκεπτόμενος εκδήλωση των λεγόμενων "αγωνιστών της ελευθερίας", οι οποίοι δεν είναι τίποτε άλλο παρά οι εναπομείναντες συνεργάτες των ναζί. Τους παρουσίασε, ούτε λίγο ούτε πολύ, ως "θύματα της διαμάχης των δύο ολοκληρωτικών καθεστώτων της Ευρώπης". Είναι οι ίδιοι άνθρωποι που στη σημερινή Εσθονία παίρνουν παράσημα και στους οποίους αποδίδονται τιμές για τις "υπηρεσίες τους στην Πατρίδα", κατά τη διάρκεια του Β` Παγκοσμίου Πολέμου, πολεμώντας στο πλευρό των ναζί.

Ο Ίλβες θα μπορούσε να μιλήσει και για το αντιφασιστικό μνημείο του "μπρούντζινου Αλιόσα"(*), το οποίο βρισκόταν στο κέντρο του Ταλίν (πρωτεύουσα της Εσθονίας) προς τιμήν των 275.000 στρατιωτών και παρτιζάνων που έδωσαν τη ζωή τους για την απελευθέρωση της Βαλτικής από το ναζιστικό ζυγό. Κι εκεί θα μπορούσε να πει όχι μόνο για το ρόλο των κυρίαρχων πολιτικών κομμάτων της Εσθονίας (όπως του σοσιαλδημοκρατικού, του οποίου ηγείται), αλλά και τον προσωπικό του, στην καταστροφή των αντιφασιστικών μνημείων, όταν υπέγραψε το νόμο με τον οποίο οι αρχές θα ξηλώνουν στο εξής μνημεία που κατά την εκτίμησή τους "αναμοχλεύουν τα μίση, αποτελούν απειλή για την κοινωνική τάξη και επαινούν κράτη που κατέκτησαν την Εσθονία". Και ταυτόχρονα να υπογραμμίσει πως στη σημερινή "ελεύθερη" κι "ευρωπαϊκή" Εσθονία στήνονται μνημεία στα εσθονικά Ες-Ες και τα παιδιά μαθαίνουν στο σχολείο πως αυτά τα στρατιωτικά σώματα "υπερασπίστηκαν τη χώρα από τον μπολσεβικισμό".

Ακόμη, θα μπορούσε να πει πόσο επικίνδυνο είναι στη σημερινή Εσθονία το σφυροδρέπανο και γιατί με νόμο απαγορεύονται τα σοβιετικά σύμβολα (σφυροδρέπανο, κόκκινο αστέρι κ.ά.) και η χρήση τους τιμωρείται με τρίχρονη φυλάκιση και πρόστιμο έως 3.200 ευρώ! Τέλος, θα μπορούσε να εξηγήσει τί ακριβώς φοβάται η "δημοκρατία" του κι εξακολουθεί να έχει υπό απαγόρευση εδώ και 20 χρόνια την δράση του ΚΚ Εσθονίας.

Αντί αυτής της ενδιαφέρουσας και προωθητικής εμπειρίας της εσθονικής σοσιαλδημοκρατίας, ο κ. Τόομας Χέντρικ Ίλβες επέλεξε να αναλωθεί στα θέματα του "αυταρχικού καπιταλισμού" (λες και υπάρχει μη αυταρχικός καπιταλισμός!), του Κυπριακού και της ενεργειακής ασφάλειας. Ανώδυνα θεματάκια, για τα οποία μας έχουν μιλήσει ο Μπους, ο Μπλαιρ, ο Κολ και ο...Ετσεβίτ.

Η περίπτωση Ίλβες είναι αντιπροσωπευτική. Σαν και δαύτον είναι όλα εκείνα τα φυντάνια που βρήκαν πρόσφορο έδαφος και ξεφύτρωσαν μετά το 1990. Στον "χαμένο κόσμο του κομμουνισμού", φυσικά, δεν θα είχαν περιθώρια να ζήσουν ούτε σε...γλάστρα.

(*) Το άγαλμα του "μπρούτζινου Αλιόσα" (χαϊδευτικά ο Αλέξης, στα ρωσικά), απομακρύνθηκε με κυβερνητική εντολή τον Απρίλιο του 2007. Ο Ίλβες χαρακτήρισε το ξήλωμα του μνημείου ως "νίκη της ελευθερίας και της δημοκρατίας". Κάποιοι, εκτός από τα φτυάρια, φοβούνται και τα μνημεία...

IX.
Η προσπάθεια να χαρακτηρισθεί ο κομμουνισμός ως "ολοκληρωτικό σύστημα" αποτελεί διαχρονικά την βάση της αντικομμουνιστικής προπαγάνδας. Το "φρέσκο" στην ιστορία αυτή είναι η προσπάθεια να ταυτιστούν στην συνείδηση των αδαών ο κομμουνισμός κι ο φασισμός, ως δυο όψεις του ίδιου νομίσματος. Άλλωστε, δεν είναι μακρινή η εποχή που ο κομμουνισμός απεκαλείτο "ερυθρός φασισμός".

Οι "θεωρητικοί" της Δύσης χρησιμοποιούν τον όρο "ολοκληρωτισμός" για να ταυτίσουν τον σοσιαλισμό με τον φασισμό, προβάλλοντας τον ισχυρισμό ότι αυτά τα δυο συστήματα έχουν κοινά χαρακτηριστικά, όπως: ένα κόμμα, μαζική οργάνωση του λαού, τρομοκρατία απέναντι στους αντιπάλους, κατάργηση του κοινοβουλευτισμού κλπ. Έτσι παρουσιάζεται ένα σχήμα αντίθεσης της δημοκρατίας από τη μια πλευρά και του ολοκληρωτισμού από την άλλη.

Η ταύτιση δύο συστημάτων τόσο ασύμβατων μεταξύ τους επιδιώκεται με την αποδοχή ως βασικού κριτηρίου των πολιτικών μορφών του κράτους. Βέβαια, αποφεύγεται η ανάλυση του περιεχομένου της κρατικής εξουσίας και οι σχέσεις αυτής της εξουσίας με την δομή της κοινωνίας (δηλαδή, με τις κοινωνικές τάξεις και την πάλη η οποία διεξάγεται μεταξύ τους). Η αστική ιδεολογία, από τότε που περιορίστηκε στην απολογητική του καπιταλιστικού συστήματος, βλέπει τον κόσμο ως ενσάρκωση και διαπάλη κάποιων ιδεών και ιδανικών, το σημαντικότερο εκ των οποίων είναι η "δημοκρατία", όπως αυτή ορίζεται από τα καπιταλιστικά δυτικά πρότυπα.

Ο φασισμός αποτελεί ιδεολογικό και πολιτικό ρεύμα της αστικής τάξης. Η άνοδος του φασισμού σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες εξέφραζε τις ανάγκες της αστικής τάξης αυτών των χωρών στην συγκεκριμένη ιστορική περίοδο του μεσοπολέμου, σε συνθήκες διαχείρισης μεγάλης οικονομικής κρίσης και πολεμικής προετοιμασίας για μοίρασμα και ξαναμοίρασμα των αγορών. Ο φασισμός ταίριαζε στην ανάγκη τους για μια γρήγορη και μαχητική ενσωμάτωση και συσπείρωση τμημάτων της εργατικής τάξης και της νεολαίας γύρω από τους "εθνικούς" (βλέπε ιμπεριαλιστικούς) στόχους της αστικής τάξης.

Αν θέλουμε να καταλάβουμε καλύτερα την προηγούμενη παράγραφο, ας σκεφτούμε κάτι απλό: τα φασιστικά κόμματα στηρίχτηκαν ανοιχτά από την ανώτερη κοινωνικοικονομικά τάξη της χώρας τους, δηλαδή την ίδια τάξη που σε άλλες συγκυρίες στήριζε τα αστικά φιλελεύθερα κόμματα. Εκεί δεν στηρίχτηκαν όλοι οι περιώνυμοι φασίστες του μεσοπολέμου, από τον Μουσολίνι και τον Χίτλερ ως τον δικό μας Μεταξά; Σε ποιον απ' αυτούς αντιτάχθηκε το κεφάλαιο; Σε κανέναν.

Η ιστορία έχει αποδείξει ότι η αστική τάξη μπορεί με ευκολία και με ευελιξία να αξιοποιεί διάφορες μορφές διακυβέρνησης, να περνάει από την αστική κοινοβουλευτική δημοκρατία στην ανοιχτή δικτατορία, ανάλογα με το τι επιτάσσουν τα συμφέροντά της. Όμως, οποια μορφή κι αν παίρνει η διακυβέρνηση, το αστικό κράτος επί της ουσίας εκφράζει την δικτατορία της αστικής τάξης, όπως ακριβώς το σοσιαλιστικό κράτος εκφράζει την δικτατορία του προλεταριάτου. Το αστικό κοινοβούλιο και οι εκλογικές διαδικασίες ανάδειξής του δεν παύουν να είναι θεσμοί χειραγώγησης της εργατικής τάξης και των άλλων λαϊκών στρωμάτων. Η αστική δημοκρατία προστατεύει την ατομική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής, τις καπιταλιστικές εκμεταλλευτικές σχέσεις παραγωγής και σε αυτή την κατεύθυνση λειτουργεί, συνδυάζοντας μορφές ενσωμάτωσης και καταστολής.

Όπου τα κομμουνιστικά κόμματα είναι νόμιμα, μπορούν να εκφράζουν τις θέσεις τους αλλά δεν αφήνονται σε καμιά περίπτωση να τις υλοποιήσουν, ακόμη κι αν η πλειοψηφία του λαού το θελήσει (π.χ. Ελλάδα 1944-1949, Ισπανία 1936 κλπ). Ιστορικά, επίσης, διαμορφώνονται οι συνθήκες ανοχής ή όχι του πολιτικού συστήματος στη νόμιμη έκφραση των κομμουνιστικών κομμάτων (πάντοτε στα όρια της αστικής "νομιμότητας", όπως λέει κι ο Πάγκαλος), χωρίς να εγκαταλείπεται ο στόχος της ενσωμάτωσής τους στο αστικό πολιτικό σύστημα.

Ο πολυκομματισμός δεν σημαίνει και δυνατότητα διαφορετικών επί της ουσίας επιλογών. Ας δούμε το παράδειγμα της χώρας μας. Αυτή την στιγμή υπάρχουν βασικά δύο διαφορετικά κόμματα εξουσίας, τα οποία εκφράζουν στρατηγικά τις ίδιες κατευθύνσεις, έχοντας επιμέρους ασήμαντες για το σύστημα διαφορές. Ταυτόχρονα, υπάρχουν μικρότερα κόμματα με κάποιες ιδεολογικο-πολιτικές διαφοροποιήσεις ως προς τα βασικά κόμματα εξουσίας, τα οποία δεν παύουν να λειτουργούν συμπληρωματικά και δορυφορικά. Ο πολυκομματισμός, λοιπόν, δεν είναι δείκτης δημοκρατίας. Το αστικό πολιτικό σύστημα μπορεί να διαμορφώνεται με δύο βασικά εναλλασσόμενα κόμματα αστικής εξουσίας (ή και με περισσότερα, ανάλογα με το εκάστοτε εκλογικό σύστημα). Η αστική δημοκρατία είναι τυπική και τότε ακόμα που βρίσκεται στο απόγειο του δημοκρατισμού της.

Η σοσιαλιστική εξουσία, αντίθετα, όποια μορφή και αν πήρε, αποτελούσε την εξουσία της εργατικής τάξης σε συνεργασία με τους συμμάχους της, με στόχο την καταπίεση των εκμεταλλευτριών τάξεων που συνεχίζουν να αντιστέκονται στη σοσιαλιστική οικοδόμηση. Στη σοσιαλιστική δημοκρατία η εργατική τάξη οργανώνει την παραγωγή, έχει λόγο στη διεύθυνση της οικονομίας.

Το ποιες μορφές παίρνει η εργατική εξουσία εξαρτάται από μια σειρά παραγόντων. Για παράδειγμα, δεν υπήρχε σε όλες τις χώρες ένα μόνο κόμμα, όπως στην Ε.Σ.Σ.Δ. Στην Τσεχοσλοβακία, την Βουλγαρία ή την Γερμανική Λ.Δ. υπήρχαν και άλλα κόμματα που εξέφραζαν κοινωνικές δυνάμεις σύμμαχες με την εργατική τάξη και, επομένως, αποδέχονταν το σοσιαλιστικό σύνταγμα. Στην Ε.Σ.Σ.Δ. η ύπαρξη ενός μόνο κόμματος οφείλεται στο ότι όλα τα υπόλοιπα κόμματα πέρασαν με το μέρος της αντεπανάστασης και διαλύθηκαν. Την ίδια όμως στιγμή υπήρχαν κοινωνικές οργανώσεις στις οποίες ήταν οργανωμένη η πλειοψηφία του λαού, συνδικάτα, οργανώσεις γυναικών, κλπ.

Το σοσιαλιστικό κράτος, υπερασπίζοντας την κατάργηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο, την κοινωνική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής, την εξουσία της εργατικής τάξης και των συμμάχων της, δεν επιτρέπει να λειτουργούν κόμματα που εκφράζουν τα συμφέροντα των εκμεταλλευτριών τάξεων, κόμματα που στηρίζουν τις καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής και στοχεύουν στην ανατροπή του σοσιαλισμού και την καπιταλιστική παλινόρθωση.

Ανακεφαλαιώνω. Ο "χαμένος κόσμος του κομμουνισμού" σήμανε την επικράτηση του κεφαλαίου και το κυνήγι τόσο των λαϊκών στρωμάτων όσο και των κομμάτων που εκφράζουν αυτά τα στρώματα. Είναι τουλάχιστον υποκριτικό, όσοι χειροκροτούν αυτή την εξέλιξη να κατηγορούν για "ολοκληρωτισμό" τα κομμουνιστικά καθεστώτα επειδή στήριζαν τα λαϊκά στρώματα και κυνηγούσαν τόσο τους κεφαλαιοκράτες όσο και τα κόμματα που τους στήριζαν. Τόσο απλό.

Πηγή: Cogito Ergo Sum

Πολωνία-Μεσαιωνικά βασανιστήρια

Το ζήτημα εμπλέκει τον τότε σοσιαλδημοκράτη πρωθυπουργό Μίλερ, πρώην μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του άλλοτε κραταιού κομμουνιστικού κόμματος.

Ο ίδιος ισχυρίζεται ότι δεν γνώριζε τίποτα για μυστική φυλακή της CIA στην Πολωνία, αλλά μαρτυρίες κάνουν λόγο για την παρουσία ανώτερων αξιωματούχων κάθε φορά που απογειωνόταν αεροπλάνο της CIA. Οι πολωνικές Αρχές αρνούνταν μέχρι πρότινος τα πάντα, αλλά έγγραφα αποδείχνουν συχνές αφίξεις Αμερικανικών αεροπλάνων το 2002-2003 σε υπαίθριο διάδρομο προσγείωσης κοντά στο κολαστήριο του Στάρε Κέκουτι, που υπήρξε και κέντρο πληροφοριών των Ες-Ες κατά τη ναζιστική κατοχή. Σύμφωνα με τον Krongard, πρώην αξιωματούχο της αμερικανικής υπηρεσίας πληροφοριών, το Στάρε Κέκουτι ήταν η σημαντικότερη από τις «μαύρες τοποθεσίες» της CIA όπως στην Ταϊλάνδη, Ιορδανία και αλλού.

Η έρευνα ξεκίνησε το 2008 αλλά παραμένει απόρρητη, ενώ η κωλυσιεργία της Γενικής Εισαγγελίας είναι τέτοια (τον τελευταίο χρόνο άλλαξε δυο φορές ανακριτή) που ανάγκασε ακόμη και τη Διεθνή Αμνηστία να διαμαρτυρηθεί πρόσφατα για την «αδικαιολόγητη καθυστέρηση» και να απαιτήσει από τη Γενική Εισαγγελία «να πάψει να κρύβεται πίσω από την κρατική μυστικότητα» που «υπονομεύει την αξιοπιστία της έρευνας». Πριν από λίγες μέρες ο τότε επικεφαλής της υπηρεσίας πληροφοριών παραδέχτηκε πως του έχει ασκηθεί δίωξη από το Γενάρη για την υπόθεση αυτή. Ο Επίτροπος για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στο Συμβούλιο της Ευρώπης είχε δηλώσει το 2010, στο BBC, πως οι κρατούμενοι του Στάρε Κέκουτι είχαν υποβληθεί σε «εντατικά βασανιστήρια».

Σύμφωνα με τον Ερυθρό Σταυρό, που το 2006 είχε εξετάσει 14 κρατούμενους του Γκουαντάναμο που είχαν μόλις αφιχθεί εκεί από το Πρόγραμμα Κρατουμένων Υψηλής Αξίας της CIA, οι κρατούμενοι για τα 2-4 χρόνια που κρατήθηκαν στο «Πρόγραμμα» βρίσκονταν σε απόλυτη απομόνωση από τον έξω κόσμο, χωρίς να γνωρίζουν πού βρίσκονται, κανείς δεν γνώριζε γι’ αυτούς και κυρίως υποβάλλονταν όλο αυτό το διάστημα σε ακραία βασανιστήρια: Βασανιστήριο της ασφυξίας με βρεγμένη πετσέτα: Σύμφωνα με αμερικανικά έγγραφα, ο Αμπού Ζουμπάιντα και ο Χαλέντ Σαίκ Μοχάμεντ, που πέρασαν από το Στάρε Κέκουτι, είχαν υποβληθεί ο πρώτος 83 φορές σε ένα μόνο μήνα, ενώ ο δεύτερος συνολικά 183 φορές. Παρατεταμένη ανάρτηση των χεριών από την οροφή σε όρθια στάση: Ο Μοχάμεντ ειδικά είχε κρατηθεί έτσι ένα ολόκληρο μήνα με… διαλείμματα τις ανακρίσεις. Τράβηγμα από κολάρο δεμένο στο λαιμό και χτύπημα του θύματος πάνω στον τοίχο κατ’ επανάληψη. Συχνοί ξυλοδαρμοί, απειλές για τις οικογένειές τους, παρατεταμένη γύμνια μέχρι και μήνες, στέρηση ύπνου με δυνατό θόρυβο, μουσική και παγωμένο νερό μέχρι και μήνες, στέρηση στερεάς τροφής μέχρι και μήνα, παρατεταμένη έκθεση στο κρύο ή κρύο νερό, συνεχώς δεμένα χέρια που στην περίπτωση του Μοχάμεντ κράτησε 19 μήνες. Ειδικά ο Ζουμπάιντα υποβλήθηκε σε διάφορα πειραματικά βασανιστήρια, όπως το παρατεταμένο κλείσιμο σε κουτί όπου χωρούσε μόνο κουλουριασμένος χωρίς να μπορεί να σηκώσει ούτε το κεφάλι, σε αφόρητη ζέστη και με δυσκολία αναπνοής. Ένας άλλος έγκλειστος, ο Αμπντ αλ-Ραχίμ αλ-Νασίρι είχε υποστεί στο Στάρε Κέκουτι εικονική εκτέλεση και απειλήθηκε με ηλεκτρικό τρυπάνι σε λειτουργία.

Ο χώρος της Πολωνίας έχει αποτρόπαια παράδοση σε «πειράματα». Μόνο που τώρα έγιναν με τη δική της συνενοχή. Οι σύγχρονες πολωνικές και αμερικανικές Αρχές είναι υπόλογες, «έκαστος εις ολόκληρον», για τα εγκλήματα αυτά. Αν υπήρχε ίχνος ευαισθησίας για τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα στο οργανισμό που ονομάζεται Ευρωπαϊκή Ένωση και δεν φείδεται υποκριτικής υστερίας για τον «κομμουνιστικό ολοκληρωτισμό», θα έπρεπε να έχει φέρει τα πάνω-κάτω για όσα αποτρόπαια συνέβησαν σε Πολωνία, Ρουμανία και Λιθουανία, σε συνεργασία φυσικά με τις ΗΠΑ.

Αλλά τι λέμε τώρα; Η Πολωνία είχε την προεδρία της Ε.Ε. μέχρι τον Δεκέμβρη…

Γ.Τ.

Πηγή: Δρόμος

Η τραγική αποτυχία του "μετακομμουνισμού" στην Ανατολική Ευρώπη (V)

Έρχεται η σειρά των πρώην κομμουνιστικών χωρών;

Με την προσοχή των δυτικών κυβερνήσεων και του κοινού να εστιάζεται τώρα στις ταραγμένες εντάσεις και συγκρούσεις στον αραβικό κόσμο, ο κόσμος τείνει να αγνοεί ή να ξεχνά τις κρίσεις που έχουν συνταράξει τα πρώην κομμουνιστικά έθνη. Με δεδομένη την εξόφθαλμη ανισότητα, την εξαθλίωση, την κυβερνητική διαφθορά και το οργανωμένο έγκλημα που έχουν χαρακτηρίσει την μετακομμουνιστική τάξη πραγμάτων, η κατάσταση σ' αυτές τις πρώην κομμουνιστικές χώρες δεν είναι λιγότερο εύφλεκτη από ό,τι στη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή, και μια μέρα μπορεί να αποδειχθεί ότι είναι πολύ πιο ασταθής από ό,τι φανταζόμαστε τώρα. Είναι η Τυνησία, η Αίγυπτος ή ακόμα και η Λιβύη πιθανό μελλοντικό σενάριο για αυτή την δοκιμαζόμενη περιοχή;

Προς το παρόν, οι επί μακρόν βασανισμένοι αλλά πολύ υπομονετικοί πολίτες αυτών των μεταβατικών χωρών σφίγγουν τα δόντια με την ελπίδα ότι οι επόμενες εκλογές θα φέρουν στην εξουσία έναν μεσσιανικό λυτρωτή πάνω στο άσπρο άλογο, ο οποίος —πέρα απ' το ότι θα φέρει πιο γενναιόδωρη βοήθεια από τις υποτίθεται άπατες τσέπες της Δύσης— θα καταφέρει τελικά να απελευθερώσει τις πτωχευμένες, εξαθλιωμένες κοινωνίες τους από την άβυσσο στην οποία έχουν πέσει. Ο συνηθισμένος λαός στην μετακομμουνιστική περιοχή του κόσμου πιστεύει πως οι δημοκρατικές του επαναστάσεις και οι υψηλές του προσδοκίες προδόθηκαν, απαλλοτριώθηκαν ή κλάπηκαν από διάφορες "σκοτεινές δυνάμεις", από τις πρώην κομμουνιστικές ελίτ που αντικατέστησαν πλέον την παλιά τους πολιτική ισχύ με την ισχύ του χρήματος, σε μια διεφθαρμένη συμμαχία (σύμφωνα με την αντίληψη πολλών ντόπιων αριστερών) μεταξύ φιλόδοξων ντόπιων ψευτο-"δημοκρατών" και άπληστων δυτικών καπιταλιστών, σε μια ύπουλη συνομωσία του ΔΝΤ, της Διεθνούς Τράπεζας, του Ιδρύματος Σόρος και του "διεθνούς εβραϊκού επενδυτικού λόμπι" (συνήθως, στα μάτια της εθνικιστικής ακροδεξιάς). Όπως λέει ο Sir Robert Chiltern στην πνευματώδη κωμωδία του Όσκαρ Ουάιλντ Ένας ιδανικός σύζυγος, "Όταν οι Θεοί θέλουν να μας τιμωρήσουν, απαντούν στις προσευχές μας."

Ο καιρός μόνο θα αποφασίσει αν οι απαντηθείσες προσευχές των πρώην κομμουνιστικών κρατών θα αποδειχθούν στο τέλος πως είναι τιμωρία από ψηλά. Από την άλλη πλευρά, μπορεί να ανοίξει νέους δρόμους για αυτά τα δοκιμαζόμενη έθνη, ώστε να αντισταθούν στην συντριπτική δύναμη των διεθνών τραπεζών και των πολυεθνικών επιχειρήσεων υιοθετώντας προοδευτικές μεταρρυθμίσεις που θα έχουν στόχο να δημιουργήσουν έναν δημοκρατικό κόσμο που δεν θα ελέγχεται από τους αφέντες της παγκοσμιοποίησης και τις τοπικές κομπραδόρικες ελίτ που τους υπηρετούν. 

Σημειώσεις

[1] George Jahn, “In Romania, Turmoil Fuels Nostalgia for Communism,” Washington Post, January 11, 2011.

[2] Michael Hudson and Jeffrey Sommers, “Latvia Provides No Magic Solution for Indebted Economies,” Guardian.co.uk, December 20, 2010.

[3] “There’s More at Stake than Just Freedom of the Press,” Der Spiegel International, January 19, 2011.

[4] “Saakashvili Has Turned Georgia into A Police State,” Interfax, February 11, 2011.

[5] “45% of Romanians Say ‘Ceauşescu, Please Forgive Us for Being Drunk in December (1989)’,” Bucharest Herald, December 29, 2010.

[6] Τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας, που έγινε σε ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα Ρουμάνων ανάμεσα στις 22 Οκτώβρη και τις 1 Νοέμβρη 2010, δημοσιεύτηκαν απ' το Ινστιτούτο για την Διερεύνηση των Κομμουνιστικών Εγκλημάτων και την Μνήμη των Ρουμάνων Προσφύγων, στο http://www.crimelecomunismului.ro/en/about_iiccr.

[7] Jahn, “In Romania, Turmoil Fuels Nostalgia for Communism.”

[8] Η λέξη “ostalgie” προέρχεται από την γερμανική λέξη Ost (ανατολή) και Nostalgie (νοσταλγία), και αναφέρεται στην εξαπλωμένη αίσθηση πόθου για πολλές από τις όψεις της ζωής στην πρώτην ΛΔΓ.  

[9] Julia Bonstein, “Majority of East Germans Feel Life Better under Communism,” Der Spiegel International, July 3, 2009.

[10] Ό.π. Ο Βρετανικός Guardian επισήμανε την εικοστή επέτειο της πτώσης του τείχους του Βερολίνου με ένα άρθρο από έναν πρώην ανατολικογερμανό ακαδημαϊκό, που θρήνησε παρόμοια για την πτώση της ΛΔΓ, η οποία, σύμφωνα με τα λόγια της, πρόσφερε "κοινωνική και έμφυλη ισότητα, πλήρη απασχόληση και απουσία υπαρξιακών φόβων, καθώς και επιδοτούμενα ενοίκια." Σύμφωνα με την ίδια, η ενοποίηση έχει φέρει "κοινωνική κατάρρευση, εκτεταμένη ανεργία, μαύρες λίστες, χυδαίο υλισμό και μια 'κοινωνία διαγκωνισμού'..."Βλ. Bruni de la Motte, “East Germans Lost Much in 1989: For Many in the GDR the Fall of the Berlin Wall and Unification Meant the Loss of Jobs, Homes, Security and Equality,” Guardian.co.uk, November 8, 2009.

Η τραγική αποτυχία του "μετακομμουνισμού" στην Ανατολική Ευρώπη (IV)

Νοσταλγία για τον κομμουνισμό

Υπάρχει μεγάλη απογοήτευση με τις ανεκπλήρωτες υποσχέσεις των επαναστάσεων του 1989, οι οποίες έφεραν δραστική παρακμή του βιωτικού επιπέδου για την πλειοψηφία των πρώην πολιτών των κομμουνιστικών κρατών. Η πλατιά απελπισία με την πτώχευση, τη διαφθορά, την εγκληματικότητα και το γενικό κοινωνικό χάος που συνόδευσαν τη μετάβαση  προς τον καπιταλισμό της αγοράς και την δυτικού τύπου δημοκρατία έχει δημιουργήσει μια αυξανόμενη νοσταλγία για το κομμουνιστικό παρελθόν ανάμεσα σε πολλούς συνηθισμένους ανθρώπους που δεν είναι κομμάτια των κοσμοπολίτικων και φιλοδυτικών ελίτ της χώρας τους. Κοιτούν πίσω με αυξανόμενη αγάπη για τους "παλιούς, καλούς καιρούς" του κομμουνισμού—μια τάση που δημιουργεί αμηχανία και είναι γνωστή ως "Σοβιετικό σικ." 

Σύμφωνα με την πρόσφατα δημοσιευμένη Επιθεώρηση της Ρουμανικής Αξιολόγησης και Στρατηγικής, το 45% πιστέυει πως θα ζούσε καλύτερα αν δεν είχε γίνει καν αντικομμουνιστική επανάσταση. Μετά από εικοσιένα χρόνια ταραχώδους μετακομμουνιστικής ζωής, το 61% όσων μετείχαν στη δημοσκόπηση είπαν ότι ζουν πλέον σε πολύ χειρότερες συνθήκες από ό,τι με τον Τσαουσέσκου, ενώ μόλις το 24% δήλωσε ότι είναι καλύτερα τώρα. Αν αυτά τα αποτελέσματα δημοσκοπήσεων είναι βάσιμα (η δημοσκόπηση έγινε στα τέλη του 2010 με δείγμα 1.476 ενήλικες και έχει περιθώριο σφάλματος συν/πλην 2.7%), ο Τσαουσέσκου έχει εξελιχθεί σε μαρτυρική μορφή προς την οποία οι περισσότεροι Ρουμάνοι τρέφουν συμπάθεια. Τουλάχιστο το 84% των ερωτηθέντων θεωρούν πως η εκτέλεσή του χωρίς δίκαιη δημόσια δίκη ήταν άδικα και το 60% μετανιώνει για τον θάνατό του.[5] Σύμφωνα με μια άλλη πρόσφατη δημοσκόπηση, το 59% των Ρουμάνων θεωρεί πως ο κομμουνισμός είναι καλή ιδέα. Περίπου 44% των ερωτηθέντων θεωρεί πως η καλή αυτή ιδέα δεν εφαρμόστηκε σωστά, ενώ μόνο το 15% θεωρεί πως εφαρμόστηκε σωστά. Δεν υπάρχουν σημαντικές διαφορές ανάμεσα σε άνδρες και γυναίκες σε ό,τι αφορά αυτό το ερώτημα, αλλά οι θετικές απόψεις για τον κομμουνισμό σχετίζονται με την ηλικία και τον χώρο κατοικίας. Μια πλειοψηφία αυτών που είναι μεγαλύτεροι από 40 ετών θεωρούν πως ο κομμουνισμός είναι καλή ιδέα (περιλαμβανομένου του 74% όσων είναι μεγαλύτεροι από 60 και το 64% όσων είναι 40-59). Αλλά μόνο μια μειονότητα θεωρεί κάτι ανάλογο στην νεότερη γενιά, που δεν θυμάται καν το καθεστώς Τσαουσέκσου (το 49% όσων είναι 20-39, και μόνο το 31% όσων είναι νεότεροι από 20). Οι ερωτηθέντες από την επαρχία έχουν θετικότερη άποψη —μόνο το 21% από αυτούς θεωρούν τον κομμουνισμό κακή ιδέα, σε σύγκριση με το 34% των ερωτηθέντων στις πόλεις [6]. Και πολλοί Ρουμάνοι θυμούνται με πόθο τις μέρες που οι περισσότεροι είχαν μια σταθερή δουλειά, φτηνές κρατικές κατοικίες, δωρεάν υγειονομική περίθαλψη, και κρατικά πληρωμένες διακοπές στην ακτή της Μαύρης Θάλασσας. "Λυπάμαι που έπεσε ο κομμουνισμός — όχι για μένα, αλλά όταν βλέπω πόσο υποφέρουν τα παιδιά και τα εγγόνια μου", είπε ένας 68χρονος συνταξιούχος μηχανικός. "Εμείς είχαμε ασφαλείς δουλειές και μισθούς με τον κομμουνισμό. Είχαμε φαϊ να φάμε και διακοπές με τα παιδιά μας κάθε χρόνο."[7]

Το"Σοβιετικό σικ" είναι ιδιαίτερα δημοφιλές ανάμεσα στους κατοίκους της πρώην Ανατολικής Γερμανίας, όπου είναι γνωστό ως "Ostalgie."[8] Σύμφωνα με ένα άρθρο του συντηρητικού γερμανικού περιοδικού Der Spiegel, “η δοξολογία της Γερμανικής Λαοκρατικής Δημοκρατίας βρίσκεται σε άνοδο δύο δεκαετίες μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου. Οι νέοι και αυτοί που ζουν καλύτερα είναι ανάμεσα σ' αυτούς που απορρίπτου την κριτική της Ανατολικής Γερμανίας ως παράνομου κράτους." Σε μια πρόσφατη δημοσκόπηση που παραθέτει το Der Spiegel, περισσότεροι από τους μισούς (57%) των πρώην Ανατολικογερμανών υπερασπίστηκαν την πρώην ΛΔΓ (GDR). “Η ΛΔΓ είχε περισσότερες καλές παρά κακές πλευρές. Υπήρχαν κάποια προβλήματα, όμως η ζωή εκεί ήταν καλή",, ισχυρίστηκε το 49% των ερωτηθέντων. 8% των πρώην Ανατολικογερμανών αρνήθηκαν κάθετα κάθε κριτική της πρώην πατρίδας τους ή συμφώνησαν με την πρόταση ότι "η ΛΔΓ είχε ως επί το πλείστον καλές πλευρές. Η ζωή εκεί ήταν πιο ευτυχισμένη και καλύτερη από αυτή στην επανενωμένη Γερμανία σήμερα." Αυτά τα αποτελέσματα δημοσκοπήσεων oκυκλοφόρησαν για την 20η επέτειο της πτώσης του τείχους του Βερολίνου και αποκαλύπτουν πως η νοσταλγία για την πρώην Ανατολική Γερμανία έχει μπει βαθιά στην καρδιά πολλών πρώην Ανατολικογερμανών. Δεν είναι πια οι νοσταλγικοί γεροντότεροι που θρηνούν για το χαμό της ΛΔΓ. "Έχει διαμορφωθεί μια νέα μορφή Ostalgie,” παρατίθεται να λέει ο ιστορικός Stefan Wolle. "Ο πόθος για τον ιδανικό κόσμο της δικτατορίας ξεπερνά κατά πολύ τους παλιούς αξιωματούχους της κυβέρνησης", παραπονείται ο Wolle. "Ακόμα και οι νέοι, που δεν είχαν σχεδόν καμία εμπειρία της ΛΔΓ, την εξιδανικεύουν σήμερα."[9]

“Ούτε καν οι μισοί νέοι στην Ανατολική Γερμανία δεν περιγράφουν την ΛΔΓ ως δικτατορία, ενώ η πλειοψηφία πιστεύει πως η Στάζι ήταν μια φυσιολογική υπηρεσία πληροφοριών", συμπέρανε ο πολιτικός επιστήμονας Klaus Schroeder, διευθυντής ενός ερευνητικού ινστιτούτου στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου, ο οποίος μελετά το πρώην κομμουνιστικό κράτος. "Αυτοί οι νεαροί δεν μπορούν —και στην πραγματικότητα ούτε που θέλουν— να αναγνωρίσουν την σκοτεινή πλευρά της ΛΔΓ. Η έρευνα του ίδιου του Schroeder προσφέρει μια σοκαριστική διόραση στις σκέψεις πολλών απογοητευμένων πολιτών της πρώην ΛΔΓ. "Από την οπτική του σήμερα, εγώ θεωρώ ότι μας έδιωξαν από τον παράδεισο όταν έπεσε το τείχος", λέει ένας Ανατολικογερμανός,  ενώ ένας άλλος, 38χρονος, ευχαρίστησε τον Θεό που πρόλαβε να ζήσει στην ΛΔΓ, γιατί δεν ήταν παρά μετά την επανένωση που είδε για πρώτη φορά άστεγους, ζητιάνους και φτωχούς που φοβούνται για την επιβίωσή τους. Η σημερινή Γερμανία περιγράφεται από πολλούς πρώην Ανατολικογερμανούς ως "κράτος δούλων" και ως "δικτατορία του καπιταλισμού", ενώ πολλοί απ' αυτούς απορρίπτουν απόλυτα την επανενωμένη Γερμανία επειδή την θεωρούν υπεβολικά καπιταλιστική και δικτατορική, και βεβαίως όχι δημοκρατική. Ο Schroeder βρίσκει τέτοιες δηλώσεις ανησυχητικές: “Φοβούμαι πως η πλειοψηφία των Ανατολικογερμανών δεν ταυτίζεται με το υπάρχον κοινωνικοπολιτικό σύστημα.” Σύμφωνα με έναν άλλο πρώην Ανατολικογερμανό πολίτη που παραθέτει το ίδιο άρθρο του Der Spiegel, “Παλιά, οι κατασκηνώσεις ήταν ένα μέρος όπου οι άνθρωποι απολάμβαναν την ελευθερία τους μαζί." Αυτό που του λείπει περισσότερο σήμερα είναι "αυτό το αίσθημα της συντροφικότητας και της αλληλεγγύης." Η ετυμηγορία του για τη ΛΔΓ είναι ξεκάθαρη: "Σε ό,τι με αφορά, αυτό που είχαμε τότε ήταν λιγότερο δικτατορία από αυτό που έχουμε σήμερα." Όχι απλά θα ήθελε να ξαναδεί τους ίσους μισθούς και τις ίσες συντάξεις της ΛΔΓ, αλλά παραπονιέται ότι ο κόσμος κλέβει και λέει ψέμματα παντού στην επανενωμένη Γερμανία, και ότι οι σημερινές αδικίες αναπαράγονται απλά με πιο ύπουλο τρόπο από ό,τι στη ΛΔΓ, όπου οι μισθοί πείνας και το έγκλημα ήταν ολοκληρωτικά άγνωστα πράγματα.[10]

Αντιδρώντας στην εξαπλωμένη σε όλη την περιοχή κομμουνιστική νοσταλγία, καθώς και σε αλλαγές στο κλίμα της εθνικής κοινής γνώμης, όπου ο τελευταίος Πολωνός κομμουνιστής ηγέτης, ο στρατηγός Βόιτσεκ Γιαρουζέλσκι, είναι πολύ δημοφιλέστερος του κάποτε σεβαστού αλλά πλέον περιθωριοποιημένου εμβλήματος του αντικομμουνισμού, του πρώην ηγέτη του συνδικάτου Αλληλεγγύη Λεχ Βαλέσα, οι θερμοί αντικομμουνιστές έχουν αναθεωρήσει τον ποινικό κώδικα ώστε να περιλαμβάνει την απαγόρευση όλων των κομμουνιστικών συμβόλων. Κάτω απ' τον νέο νόμο, που είναι αντάξιος της μεσαιωνικής Καθολικής Ιεράς Εξέτασης, οι Πολωνοί πλέον μπορούν να δεχτούν πρόστιμο και φυλάκιση εάν συλληφθούν να τραγουδούν την "Διεθνή", για παράδειγμα, ή αν κρατούν μια κόκκινη σημαία, μια κονκάρδα με σφυροδρέπανο, ή άλλα σύμβολα της κομμουνιστικής εποχής — ακόμα και ένα μπλουζάκι με τον Τσε Γκεβάρα.  Παρομοίως, η συντηρητική Τσέχικη κυβέρνηση προσπαθεί να κηρύξει εκτός νόμου το Κομμουνιστικό Κόμμα της Βοημίας και της Μοραβίας, αν και αυτό κέρδισε το 11% της λαϊκής ψήφου στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές του Μαϊου του 2010 και εκπροσωπείται και στα δύο σώματα του εθνικού κοινοβουλίου. Ο λόγος υποτίθεται πως είναι επειδή η ηγεσία του αρνείται να σβήσει την ιερόσυλη λέξη "Κομμουνιστικό" από το όνομα του κόμματος. Πολλά πρώην κομμουνιστικά μέλη της ΕΕ πίεσαν πρόσφατα τις Βρυξέλλες να προωθήσουν απαγόρευση σε όλη την ΕΕ της υποτίμησης ή της άρνησης των εγκλημάτων των παλιών κομμουνιστικών καθεστώτων. "Η αρχή του δικαίου πρέπει να εγγυηθεί ότι λαμβάνουν δίκαιη μεταχείριση τα θύματα κάθε ολοκληρωτικού καθεστώτος", έγραψαν οι ηγέτες της Βουλγαρίας, της Τσεχίας, της Ουγγαρίας, της Λάτβια, της Λιθουανίας, και της Ρουμανίας σε επιστολή στον επίτροπο δικαιοσύνης της ΕΕ, επιμένοντας πως "η δημόσια στήριξη, άρνηση και χονδροειδής υποτίμηση των εγκλημάτων του ολοκληρωτισμού" θα πρέπει να ποινικοποιηθεί σε κάθε χώρα της ΕΕ. Με  ενθάρρυνση των αντικομμουνιστών εκπροσώπων των μετακομμουνιστικών χωρών το ευρωκοινοβούλιο έχει ήδη περάσει μια αμφιλεγόμενη απόφαση περί "ολοκληρωτισμού" η οποία εξισώνει τον κομμουνισμό με τον Ναζισμό και τον φασισμό. Αλλά τέτοιου είδους τιμωρητικά μέτρα δεν έχουν καταφέρει να σταματήσουν την επιδημία νοσταλγίας για τον κομμουνισμό: το πιο δημοφιλές μπλουζάκι των Βερολινέζων σήμερα είναι αυτό που λέει: "Δώστε μου το Τείχος μου πίσω. Και αυτή τη φορά, κάντε το δυο μέτρα ψηλότερο!" 

Η τραγική αποτυχία του "μετακομμουνισμού" στην Ανατολική Ευρώπη (IΙΙ)

Η κατάρρευση της στήριξης του λαού

Λίγο μετά την πτώση του κομμουνισμού, οι χώρες του Σοβιετικού μπλοκ και άλλα πρώην κομμουνιστικά κράτη της περιοχής νεοφιλελευθεροποιήθηκαν οικονομικά (και αρκετά διαμελίστηκαν εδαφικά), και, με την εξαίρεση μικρών φιλοδυτικών τοπικών ελίτ που πλούτισαν σαν ληστές, οι πληθυσμοί τους έγιναν τριτοκοσμικοί φτωχοί. Σχεδόν και οι εικοσιοκτώ αυτές Ευρασιατικές χώρες υπέστησαν μακροπρόθεσμη οικονομική παρακμή καταστροφικών διαστάσεων (η μόνη χώρα που ως τώρα ξεπέρασε το ΑΕΠ της επί κομμουνισμού είναι η Πολωνία). Σοβαρά οικονομικά προβλήματα, βαθιά εδραιωμένη διαφθορά, και εξαπλωμένη λαϊκή δυσαρέσκεια με τις στερήσεις και τις δυσκολίες της φαινομενικά ατέλειωτης μετακομμουνιστικής μετάβασης υποβαθμίζουν το κύρος των νέων αρχών και ακόμα και την πίστη του πληθυσμού στη δημοκρατία δυτικού τύπου και τον καπιταλισμό της αγοράς. Μια νέα γενιά αρπαχτικών και αδίστακτων πλουτοκρατών με αχόρταγη όρεξη για πλούτο και εξουσία έχει λαφυραγωγήσει —μέσω μιας άδικης και διεφθαρμένης διαδικασίας ιδιωτικοποιήσεων— τις πηγές πλούτου της πρώην κρατικής ιδιοκτησίας οικονομίας, και έχει ανασυνθέσει τις χειρότερες ακρότητες του ντικενσιανού καπιταλισμού του 19ου αιώνα, ωσάν να μην είχε ποτέ μεσολαβήσει η κοινωνική πρόοδος του εικοστού αιώνα. Εν μέσω διάχυτης ανεργίας, φτώχειας, υποσιτισμού, και ακόμα και πείνας, επαύλεις των πολλών εκατομμυρίων δολαρίων φύτρωσαν σε όλες τις μεγάλεις πόλεις σαν παλατινά σύμβολα ανέντιμων κερδών και αδιανόητου πλούτου για τους συνηθισμένους ανθρώπους, που μάχονται απλά για να βρουν μια δουλειά, για να πληρώσουν τους καθημερινούς λογαριασμούς και για να βρουν στέγη που να μπορούν να πληρώσουν. Αυτή η "νέα τάξη" των πολιτικά διαπλεκόμενων νεόπλουτων με τα πολυτελή στυλ ζωής α λα Dolce vita, φαίνεται έτοιμη να διαπράξει οποιοδήποτε έγκλημα για το συμφέρον των κερδών και του γρήγορου πλουτισμού, λειτουργώντας με την αρχή του Βασιλέως Λουδοβίκου του 15ου: "Μετά από μένα, το χάος." Συντρίβουν τις ελπίδες του λαού για την καλυτέρευση της μοίρας του και τον εκσυγχρονισμό τη πατρίδας του σε επίπεδο "πολιτισμένου" έθνους. Οι μόνες επιχειρήσεις που ανθούν σε πολλές από τις "ανερχόμενες οικονομίες" της περιοχής φαίνεται να είναι το οργανωμένο έγκλημα, που συνήθως διοικείται από κλεπτοκράτες μέσα στους κύκλους της εξουσίας.

Καθώς αυτό το παρασιτικό στρώμα "νεόπλουτων ολιγαρχών" πλουτίζει μέρα με τη μέρα —εν μέρει αποφεύγοντας τη φορολογία κάτω απ' το πρόσφατα υιοθετημένο σύστημα εντελώς οπισθοδρομικών νόμων περί "ισόποσου φόρου" [flat tax]— οι πολίτες των πρώην κομμουνιστικών κρατών πληρώνουν τώρα απ' την τσέπη τους για όλες τις πρώην δωρεάν, κυβερνητικά παρεχόμενες ιατρικές υπηρεσίες, αν και αναγκάζονται επίσης να πληρώνουν φόρο εισοδήματος, ακίνητης περιουσίας και ΦΠΑ—κάτι που δεν γινόταν επί των κομμουνιστικών καθεστώτων. Υπάρχει επίσης η χρηματοποίηση και/ή ιδιωτικοποίηση των πρώην δωρεάν εκπαιδευτικών υπηρεσιών, κυρίως στην ανώτερη εκπαίδευση, και τα νέα ιδιωτικά γυμνάσια και λύκεια, κολλέγια, και πανεπιστήμια, όπου οι φοιτητές πρέπει να πληρώνουν για την εκπαίδευσή τους, περιλαμβανομένων ποσών που κάθε μαθητής πρέπει να πληρώνει για να μπορεί να δώσει εισαγωγικές εξετάσεις και άλλα υποχρεωτικά τεστ που απαιτούνται για κάθε επίπεδο εκπαίδευσης. Τα κυβερνητικά επιδόματα για οτιδήποτε, από την υγειονομική περίθαλψη στην εκπαίδευση, την νομική εκπροσώπηση, τη στέγαση, την ενέργεια και τις δημόσιες συγκοινωνίες εξαφανίζονται στην προσπάθεια να περικοπούν δραστικά οι κοινωνικές δαπάνες και να μειωθούν τα ελείμματα του προϋπολογισμού, πράγμα που κάνει ακόμα δυσκολότερο για τους συνηθισμένους ανθρώπους να επιβιώσουν στην καθημερινή τους μάχη για ζωή. Η περιοχή έχει γίνει χώρος δοκιμασίας ώστε να συμπερανθεί πόσο μπορούν να στερηθούν οι εργάτες τα κοινωνικά και τα οικονομικά τους δικαιώματα, όπως αυτά του νομικά ρυθμισμένου ελάχιστου μισθού, των πληρωμένων διακοπών, της ελεύθερης και καθολικής πρόσβασης στην ιατρική περίθαλψη, της μόρφωσης, των νομικών υπηρεσιών, της σύνταξης στα 65 για τους άνδρες και τα 55 για τις γυναίκες, ή ακόμα και του δικαιώματος στο συνδικαλίζεσθαι. Αλλά παρά την υψηλότατη ανεργία και τα στατιστικά υποαπασχόλησης, τη σιδηρά πειθαρχία της αγοράς και την έλλειψη κοινωνικής πρόνοιας ή ακόμα και της στοιχειώδους κοινωνικής αλληλεγγύης, το παλιό αστείο της κομμουνιστικής εποχής "Αυτοί (οι εργοδότες) κάνουν πως μα πληρώνουν και μεις (οι εργαζόμενοι) κάνουμε πως δουλεύουμε" μοιάζει πολύ πιο αληθινό σήμερα από ότι ήταν κάτω απ' τον κομμουνισμό. Διότι ο κόσμος δεν θέλει να δουλέψει σκληρότερα τώρα για τα τους νέους ιδιώτες (και συχνά ξένους) επιχειρηματίες, που μοιάζουν να ασχολούνται μόνο με το να βγάλουν όσο περισσότερο κέρδος  απ' αυτούς για όσο λιγότερο μισθό και επιδόματα γίνεται. Την ίδια στιγμή, η δημόσια παιδεία και οι επιστήμες, καθώς και οι τέχνες και τα πολιτιστικά ιδρύματα, εγκαταλείπονται όλα, στο όνομα της εξοικονόμησης χρημάτων των φορολογουμένων (για παράδειγμα, η Εθνική Ακαδημία Επιστημών έχει κλείσει ή επίκειται να κλείσει σε αρκετές από τις χώρες της μετακομμουνιστικής μετάβασης). 

Σ' αυτά τα έθνη υπό κρίση, όπου το βιωτικό επίπεδο έχει χειροτερεύσει σοβαρά καθώς η ανεργία, η φτώχεια, ο παουπερισμός, η εγκληματικότητα, και η κατάχρηση αλκοόλ και ναρκωτικών εξαπλώνονται, και όπου οι τιμές για βασικά είδη όπως το φαγητό, η στέγη και τα καύσιμα είναι πάνω από τις δυνατότητες πολλών, η δημόσια ικανοποίηση με την απόδοση της κυβέρνησης βρίσκεται στο ελάχιστο σχεδόν παντού. Και όπου υπάρχει μεγάλη ασυμφωνία ανάμεσα στις λαϊκές προσδοκίες και την απόδοση της κυβέρνησης σε ό,τι αφορά την παροχή απαραίτητων δημόσιων αγαθών, όπως συμβαίνει σε όλες τις μετακομμουνιστικές χώρες, η προσκόλληση στις δημοκρατικές συμπεριφορές διαβρώνεται σταδιακά με τον καιρό. Τα καθεστώτα που δεν αποδίδουν και αποτυγχάνουν να ανταποκριθούν στις δημόσιες προσδοκίες για μεγάλα διαστήματα μπορούν να χάσουν την νομιμότητά τους, διακινδυνεύοντας την συστημική κρίση και αστάθεια (π.χ, στην παραδειγματική περίπτωση της Γερμανίας της Βαϊμάρης). Με δεδομένες τις φρικτές βιωτικές και εργασιακές τους συνθήκες, πολλοί μετακομμουνιστές πολίτες χάνουν την πίστη τους στον δυτικό καπιταλισμό και τη φιλελεύθερη δημοκρατία. Πολλοί  απορρίπτουν επίσης την ιδέα ότι οι πρώην κομμουνιστικές τους χώρες είναι σήμερα πράγματι δημοκρατικές. Οι αρνητικές αντιλήψεις του πληθυσμού λοιπόν για την απόδοση των κυβερνήσεων δεν μπορούν παρά να επηρεάσουν τις δημοκρατικές συμπεριφορές, και έτσι και το λεγόμενο "δημοκρατικό έλειμμα" είναι στατιστικά αρκετά σημαντικό σε όλη την περιοχή. Οι τοπικές ελίτ  χάνουν σιγά-σιγά την νομιμότητα της εξουσίας τους.

Κατά συνέπεια, οι δημόσιες διαδηλώσεις και η κοινωνική αναταραχή είναι συνηθισμένες, περιλαμβανομένης της ντουζίνας περίπου των αμφιλεγόμενων επαναστάσεων "χρώματος" —τόσο επιτυχών όσο και ανεπιτυχών, ανάλογα με την έκταση της δυτικής υποστήριξης για αυτές— ενάντια σε λαϊκά εκλεγμένες αλλά συχνά βαθιά αντιδημοφιλείς κυβερνήσεις. Τον Ιανουάριο του 2011, για παράδειγμα, πολλοί διαδηλωτές σκοτώθηκαν και 150 τραυματίστηκαν κατά τη διάρκεια αντικυβερνητικής διαδήλωσης στην αλβανική πρωτεύουσα των Τιράνων. Ο συντηρητικός πρωθυπουργό της Αλβανίας Sali Berisha δεσμεύτηκε ότι δεν θα επέτρεπε την ανατροπή της κυβέρνησής του, αλλά η αντιπολίτευση διοργάνωσε νέες διαδηλώσεις στα Τίρανα και σε άλλες αλβανικές πόλεις, και έχει υποσχεθεί περισσότερες ανάλογες διαδηλώσεις στο μέλλον. Οι υποστηρικτές του αντιπολιτευτικού Σοσιαλιστικού Κόμματος κατηγορούν τις αρχές για εκτεταμένη οικονομική κακοδιαχείριση, και πανδημικό έγκλημα και διαφθορά, για εξάντληση της οικονομίας και για την εξόφθαλμη έλλειψη βασικών δημόσιων αγαθών. Απαιτούν επίσης νέες εκλογές, κατηγορώντας την κυβέρνηση για μαζική νοθεία κατά τις αμφιλεγόμενες εκλογές του 2009, στις οποίες το κυβερνητικό κόμμα των Δημοκρατών του Berisha νίκησε με πολύ μικρή διαφορά. Η ένταση κορυφώθηκε ακόμα περισσότερο όταν ο Berisha κατηγόρησε δημόσια τους σοσιαλιστές για απόπειρα "εξέγερσης α λα Τυνησία", μια αναφορά στην πρόσφατη, αιματηρή ανατροπή του δικτατορικού προέδρου της Τυνησίας, κατά την οποία σκοτώθηκαν δεκάδες. Παρόμοιες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις γίνονται συχνά στην μετασοβιετική Γεωργία, παρά τις προσπάθειες των "δημοκρατικών" αρχών να συντρίψουν κάθε διαφωνία. Η δυσαρεστημένη αντιπολίτευση κατηγορεί τον ισχυρό άνδρα της Γεωργίας Mikheil Saakashvili για τον καταστροφικό πόλεμο του 2008 με τη Ρωσία και για τις βυθιζόμενες προοπτικές της χώρας. "Η συντριπτική πελιοψηφία του πληθυσμού βρίσκεται στο χείλος της φτώχειας. Τίποτε δεν δουλεύει στην Γεωργία εκτός απ' το αστυνομικό κράτος", δήλωσε ο Lasha Chkhartishvili του Συντηρητικού κόμματος της αντιπολίτευσης κατά την διάρκεια των διαδηλώσεων ενάντια στον Saakashvili, τον Φεβρουάριο το 2011, έξω από το κτήριο της κυβέρνησης στην γεωργιανή πρωτεύουσα, Τυφλίδα. "Το δικτατορικό καθεστώς του Saakashvili θα καταρρεύσει, γιατί η υπομονή του λαού έχει όρια."[4]

Προς το παρόν, τα μάτια είναι όλα στραμμένα στον Αραβικό κόσμο, και στον βαθμό κατά τον οποίο οι φιλοδημοκρατικές προσπάθειες των Αραβικών εθνών μεταμορφώνουν την πολιτική στην ευρύτερη Μέση Ανταολή. Αλλά το εύφλεκτο υλικό για αυτές τις εξεγέρσεις υπάρχει σχεδόν παντού, και κυρίως στα μετακομμουνιστικά κομμάτια του κόσμου. Η κοχλάζουσα αναταραχή  σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη φτώχεια, την ανεργία, και την ενδημικών διαστάσεων κλοπή των αξιωματούχων μετά από πάνω από 20 χρόνια ανίκανης, διεφθαρμένης και απατηλής μετακομμουνιστικής διακυβέρνησης —σε συνδυασμό με το καταστροφικό πείραμα laissez faire σε όλο το πρώην Σοβιετικό μπλοκ— έχει δημιουργήσει αστάθεια σε όλη την περιοχή, και η επιβίωση κάποιων καθεστώτων που υποστηρίζονται από τη Δύση φαίνεται να απειλείται όλο και περισσότερο. Αυτό επιβεβαιώνεται από πρωτοφανείς άτυπες υποθέσεις που θυμίζουν έντονα την περίοδο πριν την κατάρρευση του κομμουνισμού —όπως σε πολλά σχόλια αναγνωστών στα τοπικά φόρα των ΜΜΕ, για παράδειγμα— και τα οποία αφορούν την αστάθεια και αναστρεψιμότητα της νέας μετακομμουνιστικής τάξης και την πιθανή της αντικατάσταση από λατινοαμερικανικού στυλ "επαναστατική δημοκρατία." Αυτή η αίσθηση καθεστωτικής ανασφάλειας και επισφάλειας έχει ενισχυθεί από το κύμα κομμουνιστικής νοσταλγίας που πλημμυρίζει πολλά πρώην κομμουνιστικά κράτη. 

Η τραγική αποτυχία του "μετακομμουνισμού" στην Ανατολική Ευρώπη (IΙ)

Η άνοδος του δεξιού λαϊκισμού

Η βαθιά οικονομική κρίση και η αυξανόμενη ανεργία σε όλο τον πρώην κομμουνιστικό κόσμο έχει φέρει στην εξουσία ορισμένα ακραία πολιτικά κόμματα και άτομα τα οποία ασπάζονται τον δεξιό εθνικιστικό λαϊκισμό. Το ουγγρικό Fidesz, ένα ανοιχτά δεξιό εθνικιστικό κόμμα, κέρδισε το 52.73% της ψήφου στις κοινοβουλευτικές εκλογές του Απρίλη του 2010. Το Jobbik (Κίνημα για μια Καλύτερη Ουγγαρία), ένα ξενοφοβικό ακροδεξιό κόμμα, ήρθε τρίτο με 16.67% των ψήφων. Στο μέσο μιας καταστροφικής οικονομικής ύφεσης, η εθνικιστική δεξιά κέρδισε το μεγαλύτερο κομμάτι της λαϊκής ψήφου, αναζωογονώντας την παραδοσιακή ουγγρική θυματοποίηση των εθνοτικών μειονοτήτων και την χρήση των Εβραίων και των Ρομά συγκεκριμένα ως εξιλαστήριων θυμάτων για την εκτεταμένη ανεργία και φτώχεια. Όταν ο Oszkár Molnár, ένα ηγετικό στέλεχος του Fidesz που εξελέγη στο νέο κοινοβούλιο, δήλωσε "Αγαπώ την Ουγγαρία, αγαπώ τους Ούγγρους, και προτιμώ τα ουγγρικά συμφέροντα απέναντι στο παγκόσμιο επενδυτικό κεφάλαιο, ή το εβραϊκό κεφάλαιο, που θέλει να καταβροχθίσει όλον τον κόσμο, αλλά ειδικά την Ουγγαρία", δεν του έγινε καν δημόσια παρατήρηση από κανέναν από τους συναδέλφους του στο κόμμα.

Τον Δεκέμβριο του 2010, η πλειοψηφία δύο τρίτων που έχει στη Βουλή το Fides του επέτρεψαν να περάσει έναν δρακόντειο νόμο για τα ΜΜΕ, ο οποίος έδινε στην κυβέρνηση περισσότερη ελευθερία να ασκεί αυστηρό έλεγχο στα ιδιωτικά μήντια. Αυτός ο αμφιλεγόμενος νέος νόμος πυροδότησε διαδηλώσεις στους δρόμους της Βουδαπέστης, όπου πολλοί Ούγγροι κρατούσαν κενά πλακάτ για να διαμαρτυρηθούν για την προτεινόμενη κυβερνητική λογοκρισία. Έφερε επίσης κριτική στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (Η Ουγγαρία έγινε μέλος της ΕΕ από τον Μάιο του 2004), ως "απειλή στην ελευθερία του Τύπου" και "σοβαρός κίνδυνος για τη δημοκρατία", εφόσον επιτρέπει τεράστια πρόστιμα και άλλες νομικές κυρώσεις για μηντιακά ή διαδικτυακά κέντρα που τολμούν να δημοσιεύσουν ή να μεταδώσουν "μη ισορροπημένες" ή "ανήθικες" πληροφορίες, ειδικά πληροφορίες που κριτικάρουν την κυβέρνηση, σε ένα έθνος όπου ο ένας στους τρεις ζει κάτω από το όριο της φτώχειας. Οι επικριτές παραπονέθηκαν ότι ο πιο περιοριστικός νόμος για τα ΜΜΕ στην Ευρώπη θα καταπνίξει τον πλουραλισμό και θα φέρει το ρολόι της δημοκρατίας πίσω σ' αυτή την πρώην κομμουνιστική χώρα.

Ειδικά ο γερμανικός τύπος έχει απεικονίσει αρνητικά τον ούγγρο πρωθυπουργό Viktor Orbán, όχι μόνο επειδή προσπαθεί να φιμώσει τα τοπικά ΜΜΕ, αλλά και επειδή αναζητά μια μονοκομματική εξουσία του Fidesz και μετατρέπει την Ουγγαρία σε ένα ολοκληρωτικό “Führerstaat” (Οι Ούγγροι σχολιαστές έχουν παρόμοια παραπονεθεί για την "Ορμπανοποίηση" της χώρας τους. Ο Károly Vörös, εκδότης της ουγγρικής εφημερίδας Népszabadság, διαμαρτύρεται πως ο νέος νόμος για τα ΜΜΕ θέλει να "σταμπάρει τις ψυχές των δημοσιογράφων με την αίσθηση φόβου", και ότι "ολόκληρο το συνταγματικό κράτος της Ουγγαρίας διαλύεται συστηματικά".[3] Νιώθωντας όμως ότι έχει στήριξη στη χώρα του, με δεδομένη την άσχημη αντικαπιταλιστική, αντι-ΕΕ και αντιαμερικανική διάθεση των συνηθισμένων Ούγγρων, ο τύπου Μπερλουσκόνι λαϊκιστής Orbán πήρε, όπως και στο παρελθόν, άκαμπτη στάση, προειδοποιώντας την ΕΕ να μην ανακατεύεται με τα εσωτερικά της Ουγγαρίας: "Η ΕΕ πρέπει να προσαρμοστεί στην Ουγγαρία και όχι η Ουγγαρία στην ΕΕ…" (Η Ουγγαρία ανέλαβε επίσημα την εξάμηνη προεδρία της ΕΕ στις 1 Ιανουαρίου 2011). Όμως αυτό που πολλοί Ούγγροι υποπτεύονται είναι πως ο νέος νόμος για τα ΜΜΕ είναι απλώς ένα έξυπνο στρατήγημα για να αποφευχθεί η προσοχή του κόσμου από τα βαριά οικονομικά προβλήματα της χώρας.

Μια άλλα αυταρχική μορφή, ο Boyko Borisov, πρώην εθνικός αρχηγός της αστυνομίας, κάτοχος ενός σκοτεινού παρελθόντος στην περίοδο του κομμουνισμού και με καταγγελίες για συνδέσμους με τον τοπικό εγκληματικό υπόκοσμο, κυβερνά τη Βουλγαρία, που έγινε μέλος της ΕΕ τον Ιανουάριο του 2007, παρά το γεγονός ότι είναι η πιο διεφθαρμένη και εγκληματικά διαβρωμένη χώρα στο πρώην ανατολικό μπλοκ, με την εξαίρεση του διαβόητα μαφιοζοκρατούμενου Κοσόβου (άλλος ένας σκανδαλώδης υποψήφιος για μελλοντικό στάτους μέλους της ΕΕ που ελπίζει να μπει σ' αυτήν από το 2015). Η εκλογική επιτυχία του Μουσσολινοειδούς μπράβου Borisov και του δεξιού του GERB (Πολίτες για την Ευρωπαϊκή Ανάπτυξη της Βουλγαρίας) στις εκλογές του Ιουλίου του 2009 δεν εξέπληξε κανένα σε μια χώρα της οποίας τα προβλήματα έχουν γίνει τα πιο εμβληματικά της στρεβλής μετακομμουνιστικής πορείας της περιοχής και της τωρινής της δυστυχίας. Με κάθε σχεδόν μακρο-οικονομικό δείκτη, η Βουλγαρία βρίσκεται σε χειρότερη κατάσταση τώρα από ό,τι στο κομμουνιστικό παρελθόν.

Οι επίσημες στατιστικές δείχνουν ότι το ετήσιο ΑΕΠ και το κατά κεφαλήν εισόδημα του πληθυσμού έχουν βυθιστεί, ότι το κοινωνικό δίχτυ ασφαλείας έχει διαλυθεί, και ότι απειλείται ακόμα και η βιολογική επιβίωση πολλών πτωχευμένων Βουλγάρων. Τα άμεσα αποτελέσματα των "μεταρρυθμίσεων" με προσανατολισμό την αγορά ήταν η καταστροφή της βιομηχανίας και γεωργίας της Βουλγαρίας, η ανεργία, ο πληθωρισμός, η ξέφρενη ανισότητα εισοδημάτων, η συντριπτική φτώχεια, και ακόμη και ο υποσιτισμός. Το οργανωμένο έγκλημα και η ενδημικών διαστάσεων διαφθορά με τη μορφή του νεποτισμού και των παράνομων δοσοληψιών, η υπεξαίρεση, η δωροδοκία, η πώληση "επιρροή", η λαθρεμπορία, τα κυκλώματα "προστασίας", ο παράνομος τζόγος, η πορνεία και η πορνογραφία έχουν επιφέρει βαρύ κόστος στο βιωτικό επίπεδο και τον τρόπο ζωής μετά τον κομμουνισμό. Ένα άλλο ατυχές γεγονός είναι η εξαπλωμένη αδιαφορία για τα οικονομικά και κοινωνικά δικαιώματα των μέσων Βουλγάρων, για πολλούς απ' τους οποίους το οκτάωρο εργασίας είναι πια απλή ανάμνηση. 

Το καταστροφικό οικονομικό περιβάλλον, με τη σειρά του, δημιούργησε ένα ασταθές και απρόβλεπτο πολιτικό κλίμα. Καμία από τις κυβερνήσεις που εξελέγη στην διάρκεια της καταιγιστικής μετα-κομμουνιστικής περιόδου δεν επιβίωσε για πάνω από μια θητεία (συχνά, λιγότερο και απ' αυτό). Η μεταβλητότητα αυτή δείχνει την ασταθή και απρόβλεπτη φύση της πολιτικής στη Βουλγαρία, ως αποτέλεσμα της καταστροφικής οικονομικής κατάστασης και της πασιφανούς ανικανότητας των υπάρχοντων πολιτικών ελίτ να προσφέρουν βάσιμες λύσεις για αυτή.  Έχοντας μπουχτίσει με την οικονομική παρακμή, την κυβερνητική αδιαφορία, την κλοπή από τα πάνω, την ανεξέλεγκτη εγκληματικότητα και διαφθορά, οι Βούλγαροι επανειλημμένα ρίχνουν ψήφους διαμαρτυρίας ενάντια στον εξουσιασμό ανίκανων, συμφεροντολογικών, διεφθαρμένων και εγκληματικών κλικών κομματικών πολιτικών που αναζητούν το προσωπικό κέρδος. Όμως το τέλος της δυστυχίας τους μοιάζει να απομακρύνεται, ειδικά τώρα που η κυβέρνηση Borisov επέβαλε έναν δρακόντειας αυστηρότητας προϋπολογισμό που περικόπτει 20% των δημόσιων δαπανών. 

Την ίδια στιγμή, η πολιτική έχει γίνει με διαφορά η πιο επικερδής ενασχόληση—πιο επικερδής, και με λιγότερο ρίσκο, από κάθε κερδοσκοπική επιχειρηματική δραστηριότητα. Αυτό μεταμόρφωσε τα πολιτικά κόμματα σε κάτι σαν επιχειρήσεις καρχαριών—καλά οργανωμένες κλίκες ανήθικων και αρπακτικών ραντιέρηδων που φιλοδοξούν να αναλάβουν τα ηνία της εξουσίας για να πλουτίσουν, εκμεταλλευόμενοι τον ληθαργικό, προβατοειδή πληθυσμό και λαφυραγωγώντας τους πλουτοπαραγωγικούς πόρους της χώρας, ειδικά τώρα που η Βουλγαρία μπορεί να βασιστεί στην λήψη σημαντικών ποσών σε διεθνή βοήθεια και επενδύσεις από την ΕΕ. Τα ισχυρά οικονομικά συμφέροντα, με συχνά εγκληματικές ρίζες καταγωγής, έχουν συσπειρωθεί γύρω απ' τα μεγάλα πολιτικά κόμματα τα οποία και χρηματοδοτούν, προσθέτοντας ισχυρά πλουτοκρατικά στοιχεία σε κάτι που στην ουσία είναι μια κλεπτοκρατική και μαφιόζικη ολιγαρχία. Για αυτό και ο καθημερινός άνθρωπος δεν βλέπει διαφορά ανάμεσα στην διεφθαρμένη του κυβέρνηση και τα οργανωμένα συνδικάτα του εγκλήματος στη Βουλγαρία. Δεν είναι απορίας άξιο, κατά συνέπεια, που οι Βούλγαροι τείνουν να αναφέρονται στο κράτος τους ως "κράτος μαφίας", "δημοκρατία της μπανάνας", "τσίρκο" και "Παραλογιστάν." Ακόμα περιμένουν την μακρά υποσχόμενη άφιξη του "φυσιολογικού" καπιταλισμού και της "φυσιολογικής" δημοκρατίας, όταν η προσωπική οικονομική ασφάλεια, ο βιώσιμος μισθός, και το αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης θα αντικαταστήσουν τη σημερινή υψηλή ανεργία, μίζερη φτώχεια, έλλειψη στέγης και κοινωνική κατάθλιψη. Περίπου 1.2 εκατομμύρια Βούλγαροι (το 16% του πληθυσμού), κυρίως νέοι άνθρωποι, έχουν ήδη ψηφίσει βάζοντάς το στα πόδια και αναζητώντας καλύτερη τύχη (η μετανάστευση λόγω φτώχειας μείωσε τον πληθυσμό της Βουλγαρίας στην μετακομμουνιστική εποχή από περίπου 9 εκατομμύρια το 1989 σε 7 εκατομμύρια σήμερα). 

Η τραγική αποτυχία του "μετακομμουνισμού" στην Ανατολική Ευρώπη (I)

Η τραγική αποτυχία του "μετακομμουνισμού" στην Ανατολική Ευρώπη

του Rossen Vassilev

Μτφρ.: Lenin Reloaded

Πηγή: Global Research

Λίγο πριν την ημέρα των Χριστουγέννων του 20120, ένας έντονα στρεσαρισμένος μηχανικός της δημόσιας τηλεόρασης που διαμαρτυρόταν για τις αμφιλεγόμενες κυβερνητικές πολιτικές πήδηξε απ' τα θεωρεία του ρουμανικού κοινοβουλίου κατά τη διάρκεια μιας ομιλίας του πρωθυπουργού της χώρας. Ο άνδρας, που επιβίωσε απ' την απόπειρα αυτοκτονίας, αναφέρεται πως φώναξε πριν πηδήξει: "Πήρατε το ψωμί απ' το στόμα των παιδιών μας! Σκοτώσατε το μέλλον των παιδιών μας!" Στο νοσοκομείο, ο διαδηλωτής, ντυμένος με ένα t-shirt που δήλωνε "σκοτώσατε το μέλλον μας!" ταυτοποιήθηκε ως ο 41χρονος Adrian Sobaru. Ο αυτιστικός έφηβος γιος του είχε χάσει πρόσφατα το κυβερνητικό επίδομα στα πλαίσια των τελευταίων μέτρων περικοπών στον προϋπολογισμό του Βουκουρεστίου. Η απόπειρα αυτοκτονίας του μεταδόθηκε ζωντανά στην δημόσια τηλεόραση της Ρουμανίας, καθώς ο πρωθυπουργός Emil Boc μιλούσε, στα πλαίσια μιας αποτυχημένης ψηφοφορίας για την απόσυρση της εμπιστοσύνης στη συντηρητική του κυβέρνηση. Τα οικονομικά μέτρα και τα μέτρα δημοσιονομικής λιτότητας ενάντια στα οποία διαμαρτυρόταν ο κύριος Sobaru περιλάμβαναν μείωση 25% των αποδοχών όλων των δημοσίων υπαλλήλων όπως ο ίδιος, και σφοδρές μειώσεις των πληρωμών κοινωνικών επιδομάτων προς τους γονείς με παιδιά που αντιμετωπίζουν προβλήματα αναπηρίας, τα οποία επίσης λάμβανε μέχρι πρότινος. Σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων της Ρουμανίας, οι απελπισμένες κραυγές του ανθρώπου στην κοινοβουλευτική αίθουσα έφερναν επίπονα στον νου τις κραυγές που ακούγονταν κατά την αντικομμουνιστική επανάσταση του 1989, η οποία ανέτρεψε το ιδιόρρυθμο και γενικά φιλοδυτικό καθεστώς του Νικολάι Τσαουσέσκου.

Οικονομική αναταραχή

Το τραγικό άλμα του κυρίου Sobaru, που μεταδόθηκε αργότερα σ' όλον τον κόσμο, άγγιξε μια χορδή συμπάθειας σε πολλούς Ρουμάνους, που το είδαν ως σύμβολο των άγριων ανισοτήτων και αδικιών της μετακομμουνιστικής περιόδου. Η Ρουμανία έχει βυθιστεί σε μια οξεία ύφεση και η διαλυμένη της οικονομία αναμένεται να υποχωρήσει τουλάχιστον κατά 2% το 2010, μετά τη συρρίκνωσή της κατά 7.1% το προηγούμενο έτος. Αντί να προσπαθεί να βοηθήσει τους άνεργους και τους κοινωνικά αδύνατους, η ρουμανική κυβέρνηση, γεμάτη, κατά τα λεγόμενα, διαφθορά, τσιράκια και νεποτισμό, έχει περικόψει τις δημόσιες δαπάνες κατά 25% και έχει κουρέψει όλα τα κοινωνικά έξοδα, περιλαμβανομένων των επιδοτήσεων θέρμανσης για τους φτωχούς, καθώς και τα επιδόματα ανεργίας, μητρότητας, και αναπηρίας. Την ίδια στιγμή, ο ΦΠΑ αυξήθηκε από 19% σε 24%, καθώς οι αρχές προσπαθούν να κρατήσουν το εθνικό έλλειμα στο 6.8% ώστε να ανταποκριθούν στις αυστηρές οικονομικές προσδοκίες της ΕΕ, της οποίας μέλος έγινε η Ρουμανία τον Ιανουάριο του 2007.

Τα αυστηρά αυτά μέτρα έχουν εξοργίσει εκατομμύρια Ρουμάνων που ήδη δεν κατάφερναν σχεδόν να τα βγάλουν πέρα σε ένα έθνος όπου ο βασικός μηνιαίος μισθός είναι περίπου 400 δολάρια. Οι εξοργισμένες διαμαρτυρίες στους δρόμους, που συγκέντρωσαν δεκάδες χιλιάδες Ρουμάνους, αναδεικνύουν τη βαθιά δυσαρέσκεια με τη μαζική φτώχεια και την συνεχιζόμενη οικονομική κρίση, που έφτασε τη Ρουμανία στο χείλος της χρεοκωπίας. "Αυτό δεν είναι καπιταλισμός, στις καπιταλιστικές χώρες υπάρχει αστική τάξη", δήλωσε μια ψιλικατζού στο Βουκουρέστη σε έναν ρεπόρτερ του Associated Press. Η ρουμανική όμως κοινωνία, παραπονέθηκε, χωρίζεται ανάμεσα σε μια ασήμαντη μειοψηφία πολύ πλούσιων και μια τεράστια και πτωχευμένη τάξη υποτελών.[1]

Αν και η ανθρώπινη τραγωδία που εκδηλώθηκε στο ρουμανικό κοινοβούλιο εκείνη την παραμονή Χριστουγέννων είναι αρκετά χαρακτηριστική της διάχυτης αθλιότητας και των συντετριμμένων ελπίδων για μια καλύτερη ζωή στη βαλκανική αυτή χώρα, θα μπορούσε εύκολα να είχε συμβεί σε οποιοδήποτε από τα κράτη-σε-κρίση του πρώην κομμουνιστικού κόσμου που υποφέρουν εξίσου από υψηλή ανεργία, τεράστια φτώχεια, καθοδικούς μισθούς, και σφοδρές περικοπές στις δημόσιες δαπάνες και στο βιωτικό επίπεδο. Κατά τον καιρό περίπου της απελπισμένης απόπειρας αυτοκτονίας του κυρίου Sobaru, πολλοί από τους περίπου 20.000 γιατρούς νοσοκομείων της Τσεχίας παραιτούνταν μαζικά σε διαμαρτυρία για την απόφαση του πρωθυπουργού Petr Necas και της κυβέρνησής του να περικόψουν όλες τις δαπάνες, περιλαμβανομένων των δαπανών για την υγεία, τουλάχιστον 10% ώστε να κρατήσουν τα προβληματικά οικονομικά της χώρας από την κατάρρευση. Οι μαζικές αυτές παραιτήσεις ήταν μέρος της καμπάνιας "Ευχαριστούμε, φεύγουμε" που εξαπέλυσαν οι δυσαρεστημένοι γιατροί όλης της χώρας, ασκώντας πίεση στις αρχές της Πράγας να αυξήσουν τους χαμηλούς τους μισθούς και να προσφέρουν καλύτερες εργασιακές συνθήκες για όλους τους εργαζόμενους στην υγεία. Αντιμέτωπη με την χειρότερη κρίση του συστήματος υγείας στην ιστορία της πρώην κομμουνιστικής χώρας, και με τον κίνδυνο που παρουσιαζόταν για τις ζωές πολλών ασθενών, η τσεχική κυβέρνηση απείλησε με επιβολή καθεστώτος έκτακτης ανάγκης, το οποίο θα εξανάγκαζε τους γιατρούς είτε να επιστρέψουν στην εργασία τους είτε να αντιμετωπίσουν σκληρές νομικές και οικονομικές κυρώσεις.

Μπορούμε επίσης να θυμηθούμε τις σχεδόν μη δημοσιοποιημένες εξεγέρσεις για τροφή στη Λετονία, το πολύκροτο "Θαύμα της Βαλτικής" των καθεστωτικών δυτικών μήντια, όπου ο βαθιά αντιδημοφιλής πρωθυπουργός Valdis Dombrovskis επανεκλέχθηκε το 2010 παρά τις σφοδρές του περικοπές στις δημόσιες δαπάνες και στο ήδη φτωχό βιωτικό επίπεδο των Λετονών (η προεκλογική καμπάνια επικεντρώθηκε στην άσχημη κόντρα ανάμεσα στους Λετονούς εθνικιστές και στην μεγάλη και ανήσυχη ρωσόγλωσση μειονότητα της χώρας). Σύμφωνα με τον καθηγητή Michael Hudson, Διακεκριμένο Ερευνητικό Καθηγητή των Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Missouri, καθώς οι μεγάλες κυβερνητικές περικοπές στην κοινωνική πρόνοια, την παιδεία, την υγεία, τις δημόσιες μεταφορές και άλλες βασικές δαπάνες της κοινωνικής υποδομής απειλούν την οικονομική ασφάλεια, τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη και την πολιτική σταθερότητα σε πολλές χώρες του πρώην Σοβιετικού μπλοκ, πολλοί νέοι μεταναστεύουν μαζικά για να καλυτερεύσουν τη ζωή τους αντί να υποφέρουν μέσα σε μια οικονομία χωρίς ευκαιρίες απασχόλησης. Για παράδειγμα, περισσότερο από το 12% του συνολικού πληθυσμού της Λετονίας (και ένα πολύ μεγαλύτερο ποσοστό της εργατικής της δύναμης), απασχολείται πια εκτός χώρας.

Όταν έσκασε η "νεοφιλελεύθερη φούσκα" το 2008, γράφει ο καθηγητής Hudson, η συντηρητική κυβέρνηση της Λετονίας δανείστηκε μεγάλα ποσά από την ΕΕ και το ΔΝΤ με επαχθείς όρους αποπληρωμής, οι οποίοι επέβαλαν τόσο σκληρές πολιτικές λιτότητας που η οικονομία της Λετονίας συρρικνώθηκε κατά 25% (οι γειτονικές Εσθονία και Λιθουανία έχουν γνωρίσει μια εξίσου κάθετη οικονομική πτώση) και η ανεργία, που βρίσκεται τώρα στα 22%, συνεχίζει να αυξάνεται. Με πάνω από το ένα δέκατο του πληθυσμού της να δουλεύει πια στο εξωτερικό, οι μετανάστες της Λετονίας στέλνουν σπίτι ό,τι μπορούν για να βοηθήσουν τις εξαθλιωμένες τους οικογένειες να επιβιώσουν. Τα παιδιά της Λετονίας (όσα λίγα έμειναν καθώς καταρρέουν τα ποσοστά γάμων και γεννήσεων), έχουν βρεθεί "ορφανεμένα κι εγκατελειμμένα", κάνοντας τους κοινωνικούς επιστήμονες να αναρωτιούνται πώς αυτό το μικρό έθνος 2.3 εκατομμυρίων ανθρώπων θα μπορέσει να επιβιώσει δημογραφικά.[2] Αυτά είναι τα αποτελέσματα των μετακομμουνιστικών προϋπολογισμών λιτότητας που έκαναν τον απλό κόσμο να γονατίσει καθώς οι διεθνείς πιστωτές και οι τοπικές τράπεζες βλέπουν τα χρέη τους να εξαγοράζονται.

Ο χαμένος κόσμος του κομμουνισμού Ι-V (Cogito ergo sum)

I.
Το χτεσινό κείμενο στάθηκε αφορμή για μια εκτεταμένη και ιδιαίτερα έντονη συζήτηση. Θέλοντας και μη, θυμήθηκα μια σειρά "ντοκυμανταίρ" (ο θεός να τα κάνει, δηλαδή) που προβλήθηκε από τον τηλεοπτικό "Σκάι" λίγο πριν τις εφετεινές περιεφερειακές εκλογές. Η σειρά είχε τον γενικό τίτλο "Ο χαμένος κόσμος του Κομμουνισμού" και ήταν μια παραγωγή του "αντικειμενικού" BBC. Θυμάμαι ότι η εξόφθαλμη προπαγάνδα με είχε εξοργίσει τόσο πολύ τότε, ώστε έστειλα στην διεύθυνση του σταθμού ένα έντονο ηλεκτρονικό μήνυμα διαμαρτυρίας. Φυσικά, ουδέποτε πήρα απάντηση.

Σήμερα, λοιπόν, σκέφτομαι να ρίξω μια άλλη ματιά στον "χαμένο κόσμο του κομμουνισμού". Κι όσο βάζω σε τάξη τα στοιχεία που έχω συγκεντρώσει τόσο περισσότερο σιγουρεύομαι ότι δεν υπάρχει περίπτωση να περιοριστώ σε ένα-δυο κείμενα. Ξεκινάμε, λοιπόν. Και, πρώτα-πρώτα, ας δούμε τι σόι "ντοκυμανταίρ" ήταν αυτά που έβγαλε το BBC και πρόβαλε ο "Σκάι".

Ανατρέχω σε ένα κείμενο τής -εκ των παραγωγών της σειράς- Κέρστιν Φίσερ, με τίτλο "Ο δικός μου χαμένος κόσμος του Κομμουνισμού". Η Φίσερ κατάγεται από την πρώην Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία (γνωστότερη ως Ανατολική Γερμανία) και το 1989, όταν έπεσε το τείχος, ήταν μόλις 17 ετών. Όπως δηλώνει η ίδια, ήταν μέλος της νεολαίας του κόμματος και, μάλιστα, είχε επιλεγεί αντιπρόσωπος του σχολείου της στην "Ελεύθερη Γερμανική Νεολαία". Σε λίγο καιρό θα έπιανε δουλειά σε κάποια εφημερίδα της χώρας της ως δημοσιογράφος αλλά σήμερα κάνει καρριέρα στο BBC.

Αυτή η "αδέκαστη" δημοσιογράφος, λοιπόν, παρ' ότι ήταν επίλεκτο μέλος της νεολαίας του κόμματος και παρά το νεαρόν της ηλικίας της, κατάφερε να διαπιστώσει ότι η χώρα της ανεφέρετο ως το "ανεπιθύμητο παιδί του Στάλιν". Κατόρθωσε δε, μέσα από την παραγωγή της σειράς, να ανακαλύψει ότι η χώρα της ήταν μια στυγνή δικτατορία, όπου κάθε σοσιαλιστική ιδέα είχε παραβιαστεί και αλλοιωθεί από τον Στάλιν και τις μαριονέττες του Ούλμπριχτ, Χόνεκερ κλπ.

Κι ενώ η κυρία Φίσερ, εντελώς "δημοκρατικά", δεν βρίσκει τίποτε καλό να θυμηθεί από τα νιάτα της, ανακαλύπτει μερικά παράξενα "φρούτα" για να μιλήσουν περί της ανατολικογερμανικής "κολάσεως". Το πιο διάσημο από αυτά τα "φρούτα" είναι η -σχεδόν 90χρονη σήμερα- Έρικα Ρήμαν (Erika Riemann). Επειδή, λίγο-πολύ, μοιάζουν μεταξύ τους όσοι κατέθεσαν τις "μαρτυρίες" τους στην σειρά του BBC, ας δούμε τι πράμα είναι αυτή η κυρία Ρήμαν, η οποία κατασυγκίνησε τους τηλεθεατές με τα βάσανά της.

Σύμφωνα με τα λεγόμενά της, λοιπόν, η κυρία Ρήμαν ήταν μαθητριούλα 14 ετών όταν καταδικάστηκε το 1945 σε 10 χρόνια φυλακή, επειδή ζωγράφισε ένα παπιγιόν σε μια φωτογραφία του Στάλιν. Ας μη μείνουμε στην λεπτομέρεια ότι η Γερμανική Λ.Δ.(*) δεν υπήρχε το 1945 και ας δεχτούμε ότι η Ρήμαν μπήκε φυλακή από τους σοβιετικούς κομμουνιστές. Ας παραβλέψουμε, επίσης, ότι η μόνη απόδειξη των ισχυρισμών της είναι τα...λόγια της, αφού δεν παραθέτει κανένα επίσημο σχετικό στοιχείο. Όμως, είναι αδύνατο να πιστέψει κανείς ότι οι κομμουνιστές έβαλαν αυτό το 14χρονο κορίτσι στην ίδια φυλακή με ανώτατους δικαστικούς, στρατιωτικούς και λοιπά στελέχη του ναζιστικού κόμματος (θυμηθείτε, μιλάμε για το 1945). Στην σχετική δημοσιογραφική απορία, απάντησε δακρύζοντας: "Δεν μπορώ να μιλάω γι' αυτά".

Ποια δεν μπορεί να μιλάει γι' αυτά; Η κυρία Ρήμαν; Μα αυτή έχει καμμιά δεκαριά χρόνια που δεν κάνει τίποτε άλλο από το να μιλάει! Δεν έχει αφήσει κανάλι για κανάλι κι εκδήλωση για εκδήλωση όπου να μην έχει πάει να μιλήσει για την "απάνθρωπη συμπεριφορά" των κομμουνιστών. Μη νομίσετε ότι όλα αυτά τα κάνει από ιδεολογικούς λόγους. Α πα πα! Η γυναίκα έχει γράψει δυο βιβλία και κάνει ό,τι μπορεί για να τα προπαγανδίσει και να αυξήσει τις πωλήσεις τους! Κι όπως λέει η ίδια στην ιστοσελίδα της, από το 1954 που πέρασε στην Δυτική Γερμανία μέχρι το 2002 που έβγαλε το πρώτο της βιβλίο "δούλεψε πάρα πολύ αλλά κατάφερε πολύ λίγα πράγματα".

Και μια σημαντική λεπτομέρεια. Για να μη κουράζεται ο τηλεθεατής, το BBC "έντυσε" τα λόγια τής Ρήμαν με εικόνα. Τι εικόνα; Ενώ η Ρήμαν διηγόταν πώς οι κομμουνιστές την έβαλαν φυλακή με τους χιτλερικούς, το "ντοκυμανταίρ" πρόβαλε σκηνές από τα χιτλερικά στρατόπεδα με την επιγραφή "Arbeit Macht Frei (η εργασία ελευθερώνει)". Όχι, βέβαια, πως ήταν δύσκολο να βρουν πλάνα από τα σοβιετικά στρατόπεδα (εστω και χωρίς 14χρονα κοριτσάκια μέσα). Αλλά τί να τα κάνουν τέτοια πλάνα, από την στιγμή που η επίσημη ιστοσελίδα του Μουσείου Ζακσενχάουζεν αναφέρει ευθαρσώς: "Στα ειδικά στρατόπεδα των σοβιετικών αρχών δεν υπήρχε καταναγκαστική εργασία και δεν έγινε δυνατόν να αποδειχθεί πρόθεση εξόντωσης των κρατουμένων. Βίαιες συμπεριφορές του προσωπικού εναντίον των κρατουμένων παρουσιάστηκαν σε ελάχιστες περιπτώσεις".

Απαραίτητη διευκρίνηση: Στρατόπεδα συγκέντρωσης μελών του ναζιστικού κόμματος και ατόμων που θεωρούνταν επικίνδυνα για τις μεταπολεμικές εξελίξεις στην Γερμανία, είχαν ΚΑΙ ΟΙ 4 νικήτριες δυνάμεις. Άλλο αν οι κρατούμενοι των "δυτικών" δεν δικάστηκαν ποτέ αλλά, αντιθέτως, χρησιμοποιήθηκαν για την στελέχωση του καινούργιου δυτικογερμανικού κράτους. Προφανώς, η κυρία Ρήμαν ήταν αναγκασμένη να "κλειστεί" παρέα με χιτλερικούς σε τέτοιο στρατόπεδο, μιας κι οι σοβιετικοί δεν είχαν προβλέψει να φτιάξουν στρατόπεδα για όσους ζωγράφιζαν παπιγιόν στις φωτογραφίες του Στάλιν...

Θα συνεχίσουμε.

(*) Χρησιμοποιώ τον όρο "Γερμανική Λ(αοκρατική) Δ(ημοκρατία)", γιατί αυτή ήταν η ακριβής ονομασία του κράτους (Deutsche Demokratische Republik - DDR) και όχι "Ανατολική Γερμανία", όπως επικράτησε στην Δύση.

II.

Μιας και χτες μιλήσαμε για την Ανατολική Γερμανία, ας παραθέσουμε μερικά στοιχεία και μερικές σκέψεις ακόμη. Βλέπετε, με την προπαγάνδα τόσων χρόνων, συνηθίσαμε να βλέπουμε αυτό το κράτος ως μια κόλαση κρυμμένη πίσω από το "τείχος του αίσχους", όπου γαμούσε κι έδερνε ο απάνθρωπος κομμουνισμός. Για να δούμε, λοιπόν, πώς διάβολο ξεφύτρωσε τούτο "το μούλικο του Στάλιν" (όπως αποκαλεί την Γερμανική Λ.Δ. η κυρία Φίσερ).

Το μεταπολεμικό μέλλον της Γερμανίας συμφωνήθηκε από τις συμμαχικές δυνάμεις (ΕΣΣΔ, ΗΠΑ, Αγγλία, Γαλλία), στην διάσκεψη του Πότσδαμ. Προβλεπόταν η κατοχή της ηττημένης Γερμανίας απ' αυτές τις δυνάμεις, με σκοπό τη δημιουργία ενός ενιαίου γερμανικού κράτους, αποστρατιωτικοποιημένου, αποναζιστικοποιημένου και δημοκρατικά οργανωμένου. Παράλληλα, συμφωνήθηκε η κοινή δράση των συμμάχων για την επιμόρφωση και καθοδήγηση του γερμανικού λαού, θύματος του χιτλερισμού και του πολέμου, ώστε να συμμετέχει κι αυτός στην συγκρότηση αυτού του κράτους.

Καλά όλα αυτά αλλά σύντομα η συμφωνία παραβιάστηκε από ΗΠΑ, Αγγλία και Γαλλία, οι οποίες έλεγχαν από ένα κομμάτι της Γερμανίας η κάθε μια. Πρώτα-πρώτα, τα ναζιστικά στρατεύματα ποτέ δεν διαλύθηκαν και οι δομές του χιτλερικού κράτους έμειναν ανέπαφες. Έπειτα, οι εγκληματίες πολέμου όχι μόνο δεν τιμωρήθηκαν, όχι μόνο προστατεύθηκαν, αλλά κλήθηκαν να προσφέρουν τις υπηρεσίες και την πείρα τους στην οργάνωση τού νέου γερμανικού κράτους που είχαν στον νου τους οι δυτικοί!

Παρά τις ενστάσεις των σοβιετικών, οι δυτικοί έβαλαν τα θεμέλια της διάσπασης της Γερμανίας. Έτσι, το 1947 ενώθηκαν η αμερικανική και η βρετανική ζώνη κατοχής στην περίφημη διζωνία. Τον Μάρτιο του 1948 συνεδρίασε για τελευταία φορά το Συμμαχικό Συμβούλιο Ελέγχου, το μόνο αρμόδιο όργανο εξουσίας στην Γερμανία ως την πλήρη εφαρμογή της συμφωνίας του Πότσδαμ και την δημιουργία του νέου γερμανικού κράτους. Τον Ιούνιο του 1948, οι τρεις δυτικοί σύμμαχοι εισάγουν στις περιοχές ευθύνης τους ένα νέο νόμισμα, προσανατολισμένο στο δολλάριο κι έτσι γεννήθηκε το νέο μάρκο, σε αντικατάσταση του παλιού (του ράιχσμαρκ). Μοιραία, η διαχωριστική γραμμή προς τη σοβιετική ζώνη ευθύνης έγινε νομισματικό -πρακτικά δε, κρατικό- σύνορο.

Τον ίδιο μήνα, οι δυτικοί σύμμαχοι ανήγγειλαν (με τις "συστάσεις του Λονδίνου") τον σχηματισμό ενός δυτικογερμανικού κράτους και έδωσαν ανάλογες οδηγίες σε πολιτικούς των δυτικών ζωνών. Τον Σεπτέμβριο του 1948 συγκροτήθηκε σε σώμα στη Βόννη το κοινοβουλευτικό συμβούλιο του δυτικού μέρους. Αυτό το συμβούλιο ψήφισε τον Μάιο του 1949 ένα σύνταγμα, το οποίο συνιστούσε τον βασικό νόμο της νεοεμφανιζόμενης "Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας". Με τη συνεδρίαση του Μπούντεσταγκ στη Βόννη και τον σχηματισμό κυβέρνησης (υπό τον χριστιανοδημοκράτη Κόνραντ Αντενάουερ ως καγκελάριο) τον Σεπτέμβρη του 1949 ολοκληρώθηκε η διάσπαση της Γερμανίας.

Την ίδια στιγμή, τί έκαναν οι σοβιετικοί στην δική τους περιοχή; Κατ' αρχάς, συγκροτήθηκε λαϊκή αυτοδιοίκηση, δικαιοσύνη και πολιτοφυλακή. Στα τέλη του Σεπτέμβρη 1945, για πρώτη φορά γερμανοί αντιφασίστες πήραν μέρος στην εκδίκαση υποθέσεων εγκλημάτων των Ες-Ες. Από τα όργανα εξουσίας αποκλείστηκαν η αστική τάξη και οι μεγαλογαιοκτήμονες. Το καλοκαίρι του 1945 η σοβιετική διοίκηση διέταξε το κλείσιμο των τραπεζών, δίνοντας οριστικό τέλος στην επιρροή του μονοπωλιακού τραπεζικού κεφαλαίου. Μέχρι το 1948 είχαν περάσει περίπου 9.500 επιχειρήσεις στην λαϊκή ιδιοκτησία (ανάμεσά τους οι Siemens, AEG, Osram κλπ).

Μετά από όλα αυτά τα "κομμουνιστικά αίσχη", η αντίδραση των δυτικών φαντάζει απόλυτα λογική: από την στιγμή που το "κομμουνιστικό μικρόβιο" βλάπτει τα κύτταρα της δυτικής δημοκρατίας (τράπεζες, κεφαλαιούχους, μεγαλογαιοκτήμονες κλπ), πρέπει να απομονωθεί με κάθε τρόπο. Τι διάολο πολεμάγαμε τόσα χρόνια; Να μας πάρει την μπουκιά από το στόμα ο Στάλιν;

Και για να τελειώνουμε: η επίσημη ίδρυση της Γερμανικής Λ.Δ. έγινε στις 7 Οκτωβρίου 1949, ενώ η Ομοσπονδιακή Γερμανία υπήρχε από τις 23 Μαΐου. Εγώ δέχομαι να συμφωνήσω ότι η διχοτόμηση της Γερμανίας απετέλεσε καραμπινάτο έγκλημα σε βάρος ενός χιλιοταλαιπωρημένου λαού. Η κυρία Ρήμαν, η κυρία Φίσερ και οι απανταχού "δημοκράτες" δέχονται ότι αυτουργός -φυσικός και ηθικός- αυτού του εγκλήματος ΔΕΝ είναι ο κομμουνισμός;

Επειδή υποψιάζομαι ότι όλοι αυτοί δυσκολεύονται να δεχτούν την πραγματικότητα, θα συνεχίσω.

III.

Καλό είναι να συμβουλευόμαστε την δόλια την Ιστορία, κάθε φορά που είναι ν' ανοίξουμε το στόμα μας και ν' αρχίσουμε τα θέσφατα και τους αφορισμούς. Φυσικά, το ίδιο πρέπει να κάνουμε αν θέλουμε να μιλήσουμε για το περίφημο τείχος το οποίο επί 28 χρόνια χώριζε το Βερολίνο σε δυο τομείς, ανατολικό και δυτικό.

Ας πιάσουμε το παραμύθι από την αρχή. Στις 5 Μαρτίου 1946, ο Ουίνστων Τσώρτσιλ εκφώνησε έναν λόγο στο κολλέγιο Γουέστμινστερ, στο Φούλτον του Μισσούρι. Εκεί, οι αμερικανοί ακροατές του τον άκουσαν να λέει, μεταξύ άλλων, την εξής φράση: "From Stettin in the Baltic to Trieste in the Adriatic an iron curtain has descended across the Continent (= Από το Στεττίνο στην Βαλτική μέχρι την Τεργέστη στην Αδριατική ένα σιδηρούν παραπέτασμα έχει πέσει κατά πλάτος της Ηπείρου)". Είναι η πρώτη φορά που επίσημα χείλη χωρίζουν τον κόσμο σε δυο στρατόπεδα. Οι ιστορικοί έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η συγκεκριμένη φράση του Τσώρτσιλ απετέλεσε το έναυσμα του Ψυχρού Πολέμου, ο οποίος ταλαιπώρησε τον πλανήτη για μισό σχεδόν αιώνα. Προσέξτε την ημερομηνία: 5 Μαρτίου 1946. Βρισκόμαστε μόλις 10 μήνες μετά την λήξη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, η Κομμουνιστική Διεθνής έχει διαλυθεί εδώ και χρόνια και η Γερμανία θα παραμείνει ενιαία -έστω και τυπικά- άλλα δυο χρόνια. Δεν νομίζετε ότι μάλλον βιάστηκε η εγγλέζικη γριά αλεπού να χωρίσει τον κόσμο; Ή, μήπως, έκανε ό,τι μπορούσε για να τον χωρίσει;

Πριν πάμε παρακάτω, ας θυμηθούμε μερικές βασικές ημερομηνίες: (α) Μάιος 1945: τελειώνει ο πόλεμος, (β) Μάρτιος 1946: ο Τσώρτσιλ χωρίζει τον κόσμο σε δυο στρατόπεδα, (γ) Ιούνιος 1948: δημιουργία του δυτικογερμανικού μάρκου, (δ) Μάιος 1949: ίδρυση της Δυτικής Γερμανίας, (ε) Οκτώβριος 1949: ίδρυση της Ανατολικής Γερμανίας. Καλά ως εδώ; Ωραία. Τώρα, πότε χτίστηκε το διαβόητο "τείχος του αίσχους"; Στις 13 Αυγούστου 1961. Σημειώστε και αυτή την ημερομηνία γιατί αρχίζουν τα ερωτήματα.

Τον Μάιο του 1949, λοιπόν, τα καλόπαιδα της Δύσης πήρανε ένα κομμάτι της Γερμανίας και το έκαναν ανεξάρτητο κράτος. Αναρωτιέμαι, τι διάολο είχαν κατά νου να κάνουν με το άλλο κομμάτι. Το από δω έγινε κράτος, εν τάξει. Το από κει; Το σβήνουμε από τον χάρτη; Τέλος πάντων, ας μείνουμε με την απορία, αφού πουθενά δεν αναφέρεται το παραμικρό σχέδιο της Δύσης για το κομμάτι της Γερμανίας το οποίο ευρίσκετο υπό σοβιετικό έλεγχο. Προφανώς, αναζητούσαν τον τρόπο να το προσαρτήσουν στο δικό τους κομμάτι, το οποίο βάφτισαν αυθαίρετα "ανεξάρτητο".

Μόνο αυτή η ερμηνεία δικαιολογεί το επί 12 χρόνια σούρτα-φέρτα των δυτικών πρακτόρων στην Γερμανική Λ.Δ. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι μόνο το 1960 συνελήφθησαν στο ανατολικό Βερολίνο 147 πράκτορες! Επίσης χαρακτηριστικό είναι το ότι εκείνη την εποχή υπήρχαν στο δυτικό Βερολίνο γραφεία 80 μυστικών υπηρεσιών της δύσης (σύμφωνα με τα αρχεία του Φόρεϊν Όφφις)!

Το 1953 οργανώθηκε στην Γερμανική Λ.Δ. η περίφημη "εργατική εξέγερση", την οποία κατέπνιξε ο σοβιετικός στρατός. Μάααλιστα! "Εργατική εξέγερση" σε μια χώρα η οποία έβρισκε τα 14χρονα κοριτσάκια που ζωγράφιζαν παπιγιόν στις φωτογραφίες του Στάλιν και τους έριχνε 10 χρόνια φυλακή; Άραγε, ποιοι ήταν εκείνοι που οργάνωσαν τέτοια εξέγερση δίχως να τους πάρει μυρουδιά το καταραμένο καθεστώς; Και ποιοι εξεγέρθηκαν, τελικά; Εξεγέρθηκαν εργάτες που δεν είχαν πρόβλημα ανεργίας ή έλλειψης κοινωνικών παροχών; Εργάτες που πάσχιζαν να ξαναδώσουν ζωή σε μια χώρα ισοπεδωμένη από τον πόλεμο, δίχως τα πακέτα του Σχεδίου Μάρσαλ και δίχως τις αβάντες του Δόγματος Τρούμαν. Ρε μάγκες, σάμπως τούτο το παραμυθάκι προσβάλλει την λογική μου...

Ας συνεχίσουμε. Την 1η Αυγούστου 1961, ο Φραντς Γιόζεφ Στράους (υπουργός αμύνης της Δυτικής Γερμανίας και διάσημος ακροδεξιός) δήλωσε στις ΗΠΑ ότι "ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος δεν έχει ακόμη τελειώσει". Στα πλαίσια αυτού του συνεχιζομένου πολέμου, η Δύση έπληττε την Γερμανική Λ.Δ. με "επιστημονικό" τρόπο: πράκτορές της πλησίαζαν ανατολικογερμανούς επιστήμονες και ειδικευμένα στελέχη, με δελεαστικότατες προσφορές ώστε να εγκαταλείψουν τη χώρα τους, παίρνοντας μαζί τους και σημαντικά ντοκουμέντα από τις επιχειρήσεις όπου εργάζονταν. Φυσικά, πολλοί ήσαν εκείνοι που δέχτηκαν.

Αναρωτιέμαι τί περίμεναν οι δυτικοί μετά από όλα αυτά; Πόσο "δικατορική" μπορεί να θεωρηθεί η προσπάθεια ενός κράτους να περιφρουρήσει τα σύνορά του και να μην επιτρέπει στους ξένους πράκτορες το "μπάτε σκύλοι, αλέστε κι αλεστικά μη δώσετε"; Γιατί πρέπει να κατακριθεί η κατασκευή ενός τείχους το οποίο θα υποχρέωνε όσους έμπαιναν ή έβγαιναν να περάσουν από έλεγχο;

Ξέρω, ξέρω. Σας πνίγει η "δημοκρατική" αγανάκτηση, ε; Πώς τόλμησαν οι βρομεροί κομμουνιστές να χωρίσουν μια πόλη στα δυο; Έτσι δεν είναι; Πάει καλά. Ας συμφωνήσω κι εγώ μαζί σας. Ευτυχώς, όμως, τώρα πια το "τείχος του αίσχους" δεν υπάρχει και η δημοκρατία αποκαταστάθηκε. Εν τάξει; Μπράαααβο!

Ωπ! Ξέχασα μια λεπτομέρεια, ρε σεις! Μπορεί το τείχος του Βερολίνου να κράτησε 28 χρόνια αλλά το τείχος της Λευκωσίας αντέχει 36 χρόνια και Κύριος οίδε πόσο θα αντέξει το τείχος στην πολύπαθη Γάζα. Αυτά τα τείχη, τα οποία σεις τα χτίσατε και σεις τα φυλάτε, πότε στο διάολο θα τα γκρεμίσετε, γαμώ την δημοκρατία σας μέσα;

IV.
Ας επιστρέψουμε στην σειρά του BBC για τον "χαμένο κόσμο του κομμουνισμού". Είναι αλήθεια ότι οι παραγωγοί της σειράς προσπάθησαν να πείσουν τον κόσμο για τα μαύρα χάλια αυτού του "χαμένου κόσμου". Βέβαια, επειδή δεν ήταν και πολύ εύκολο να βρουν τέτοια "μαύρα χάλια", έκαναν ό,τι μπορούσαν για να τα...δημιουργήσουν! Κι έτσι, η "αδέσμευτη" δημοσιογραφία κατάντησε άθυρμα της φτηνής προπαγάνδας. Τα παρακάτω παραδείγματα είναι χαρακτηριστικά:

Πρώτο παράδειγμα: Το "ρεπορτάζ" παρουσιάζει σκηνές από την καθημερινή ζωή ενός ζευγαριού ανατολικογερμανών, όπου γίνεται σαφές ότι οι άνθρωποι στερούνται τις ανέσεις του δυτικού πολιτισμού. Ειδικά, την στιγμή που το ζευγάρι κάνει το μπάνιο του με την χρήση μιας λεκάνης, τα ειρωνικά σχόλια των δημοσιογράφων κορυφώνονται.

Όμως, πάνω στην ειρωνεία τους, οι "ερευνητές" ξέχασαν να πουν μερικά πράγματα. Όπως π.χ. ότι η Γερμανική Λ.Δ. χτίστηκε δίχως καμμιά εξωτερική βοήθεια, πάνω σε ασύλληπτα ερείπια: το 30% των αστικών κατοικιών ήταν κατεστραμμένο από τον πόλεμο. Αυτό το ποσοστό έφτανε το 50% στις μεγάλες πόλεις και το 80% σε ορισμένες πόλεις που δέχτηκαν ανελέητους βομβαρδισμούς (όπως η Δρέσδη). Επίσης, οι "αντικειμενικοί" δημοσιογράφοι δεν μας είπαν ποτέ ότι, μέσα στα 40 χρόνια ύπαρξής της, η Γερμανική Λ.Δ. έχτισε 4.600.000 λαϊκά διαμερίσματα, τα οποία παραχώρησε στους εργαζόμενους. Κατά μέσον όρο, δηλαδή, κάθε χρόνο 115.000 οικογένειες εργαζομένων αποκτούσαν στέγη! Δυστυχώς, βέβαια, λόγω της ανεπάρκειας του κομμουνιστικού καθεστώτος, κανένα απ' αυτά τα διαμερίσματα δεν διέθετε τζακούζι...

Δεύτερο παράδειγμα: Όπως τονίζει η κυρία Φίσερ ("Ο δικός μου χαμένος κόσμος του κομμουνισμού"), ακόμα και στις άγουρες παιδικές ψυχές στάλαζε το δηλητήριό του ο κομμουνισμός, χρησιμοποιώντας ως όχημα της προπαγάνδας του τον μικρό Σάντμαν, μια γλυκύτατη φιγούρα, βασισμένη σε παραμύθι του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν. Ο Σάντμαν πρωτοεμφανίστηκε στην τηλεόραση το 1958 κι από τότε καληνύχτιζε κάθε βράδυ τα παιδάκια με μια σύντομη ιστοριούλα. Σύμφωνα με το BBC, όμως, ο Σάντμαν δεν έκανε τίποτε περισσότερο από ιδεολογική προπαγάνδα.

Ας πούμε ότι οι "σοβαροί" ερευνητές περιμένουν να πιστέψουμε ότι τα πιτσιρίκια δεν μπορούσαν να κοιμηθούν το βράδυ δίχως να ακούσουν ένα τσιτάτο του Μαρξ ή του Λένιν. Γιατί, όμως, δεν μας είπαν ότι γινόταν τέτοιος πανζουρλισμός ανάμεσα στα παιδάκια με τον Σάντμαν, ώστε τον επόμενο χρόνο τον υιοθέτησαν και οι δυτικογερμανοί; Και γιατί δεν τόνισαν ότι ο Σάντμαν ήταν τόσο δημοφιλής ώστε ακόμη και σήμερα, στην ενωμένη Γερμανία, καληνυχτίζει από τηλεοράσεως τα γερμανόπουλα;

Τρίτο παράδειγμα: Το "ντοκυμανταίρ" παρουσίασε αποσπάσματα από το ανατολικογερμανικό ντοκυμανταίρ "Τα παιδιά του Γκόλτσοβ", όπου φαίνεται η δημόσια διαπόμπευση του νεαρού Βίνφριντ. Αιτία της τιμωρίας του νεαρού ήταν η παρακοή του σε κομματική εντολή.

Τί δεν μας είπε το BBC; Πρώτα-πρώτα, δεν μας είπε ότι "Τα παιδιά του Γκόλτσοβ" είναι το μεγαλύτερο ντοκυμανταίρ στην ιστορία του κινηματογράφου: ξεκίνησε να γυρίζεται το 1961, ολοκληρώθηκε το 2007 από τον ίδιο σκηνοθέτη και παρακολουθεί την ζωή μιας παρέας συμμαθητών από ένα χωριό 85 χιλιόμετρα ανατολικά του Βερολίνου. Επίσης, το BBC δεν μας είπε ποιο ήταν το παράπτωμα του Βίνφριντ και ποια ποινή τού επιβλήθηκε από το κόμμα. Ας συμπληρώσω εγώ αυτό το κενό στην...ενημέρωση. Ορίστε, λοιπόν:

Ο Βίνφριντ έμαθε ότι οι εργαζόμενοι στο χυτήριο της περιοχής του είχαν καλές αποδοχές και πολύ καλό εργασιακό περιβάλλον. Έτσι, αποφάσισε να πάει εκεί να πιάσει δουλειά. Ποιο ήταν το παράπτωμά του; Δεν ενημέρωσε τον υπεύθυνο του εργοστασίου ότι, για να πάει εκεί για δουλειά, είχε διακόψει το σχολείο του. Όταν μαθεύτηκε αυτή η "λεπτομέρεια", ο Βίνφριντ επεπλήχθη αυστηρά από την κομματική οργάνωση του εργοστασίου και του επεβλήθη η "αυστηρή" τιμωρία να ολοκληρώσει τις σπουδές του! Τέτοια σκληρότητα και τέτοια απανθρωπιά!!

Σιγά-σιγά, αρχίζουμε να ανακαλύπτουμε τον "χαμένο κόσμο του κομμουνισμού". Στο μεταξύ, μου έχει ανοίξει η όρεξη και σκέφτομαι να συνεχίσω.


ΥΓ: Αν αληθεύει η πληροφορία που μου έστειλε φίλος από το Μόναχο, αυτή η σειρά του BBC δεν έχει προβληθεί στην Γερμανία. Περίεργο δεν είναι; Ή, απλώς, εκεί υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που ξέρουν την αλήθεια;

V.
Κι αφού είδαμε πού και πώς παραποιήθηκε κι εξακολουθεί να παραποιείται η ιστορία, ας δούμε με αριθμούς σε τί συνίσταται ο "χαμένος κόσμος του κομμουνισμού" στην Γερμανική Λ.Δ. Όσο κι αν η κεφαλαιοκρατούμενη Δύση πανηγυρίζει, κατά βάθος γνωρίζει ότι η μνήμη είναι ζωντανή και η αλήθεια των αριθμών δεν φαλκιδεύεται. Έτσι, εκδηλώσεις που "ξορκίζουν" τον κομμουνισμό (όπως η έκθεση που διοργανώθηκε πρόσφατα στην Θεσσαλονίκη από το γερμανικό προξενείο και το ινστιτούτο Γκαίτε με θέμα "Ο ιδανικός κόσμος της δικτατορίας; Εξουσία και καθημερινότητα στη Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία") δηλώνουν, κατά βάθος, ότι η "παντοδύναμη δημοκρατία" της Δύσης εξακολουθεί να φοβάται το φάντασμα του παππού Κάρολου. Και ιδού οι αριθμοί που τρέφουν αυτούς τους φόβους:

Με την "ενοποίηση" (σημ.: πιο σωστό είναι να μιλάμε για προσάρτηση της Ανατολικής στην Δυτική Γερμανία) και σύμφωνα με επίσημα κρατικά στοιχεία, τα δυτικογερμανικά μονοπώλια πήραν στον έλεγχό τους, μεταξύ άλλων: 8.500 βιομηχανικά συγκροτήματα και εργοστάσια, 20.000 μικροεπιχειρήσεις, 7.500 εστιατόρια, 900 βιβλιοπωλεία, 1.854 φαρμακεία, 3,68 εκατομμύρια εκτάρια αγροτικών και δασικών εκτάσεων, 25 δισεκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα οικοπέδων και κτιρίων. Με απλά λόγια: λαϊκή περιουσία που χτιζόταν επί 40 χρόνια, ξεπουλήθηκε στο κεφάλαιο έως και το τελευταίο μάρκο. Παράλληλα, οι "αγοραστές" εισέπραξαν και πλουσιοπάροχες επιδοτήσεις για να...επενδύσουν, με το πρόσχημα της...ξεπερασμένης τεχνολογίας των εργοστασίων της Γερμανικής Λ.Δ.

Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελούν τα Λαϊκά Ναυπηγεία του Βάρνο στην Βαλτική. Αφού τα πρώτα δύο χρόνια μετά την προσάρτηση είχαν απολυθεί οι 13.500 από τους 34.000 εργαζόμενους, πουλήθηκαν στην "Kvaerner Deutschland" για ένα εκατομμύριο μάρκα. Η αγοράστρια εταιρεία εισέπραξε τα επόμενα 3-4 χρόνια επιδοτήσεις ενός δισεκατομμυρίου μάρκων και στα τέλη της δεκαετίας του '90 πούλησε την "επένδυσή" της. Οι αγοραστές επιδοτήθηκαν εκ νέου και ξαναπούλησαν τα Ναυπηγεία σε άλλους αγοραστές, οι οποίοι επιδοτήθηκαν κι αυτοί. Τελικά, το καλοκαίρι του 2009, ο τελευταίος ιδιοκτήτης κήρυξε πτώχευση. Από τους 34.000 εργάτες του "αμαρτωλού" κομμουνισμού, είχαν μείνει λιγότεροι από 2.000...

Αυτή ήταν η κατάληξη των περισσότερων εργοστασίων τής Γερμανικής Λ.Δ., όπου υπήρχαν 840 εργοστάσια δυνάμεως άνω των χιλίων εργαζομένων το 1989 αλλά μέχρι τον Σπετέμβριο του 1992 είχαν απομείνει μόλις 117. Από το 1990 έως το 1995 καταστράφηκαν πάνω από 3.000.000 θέσεις εργασίας. Το 1997 στον κλάδο της βιομηχανίας εργαζόταν μόνο το ένα τρίτο των εργαζομένων στις ίδιες θέσεις που εργαζόταν το 1989. H καταστροφή της παραγωγικής υποδομής στην πρώην Γερμανική Λ.Δ. είχε και ως αποτέλεσμα ένας στους δύο μαθητές που το 1991 αποφοίτησε από το σχολείο, να μη βρίσκει θέση μαθητείας. Κι αυτό, όταν ένα χρόνο νωρίτερα δεν υπήρχε μαθητής που να τέλειωνε το σχολείο και να μη συνέχιζε σε κάποια επαγγελματική σχολή ή σε πανεπιστήμιο.

Με την προσάρτηση, το επιστημονικό και τεχνολογικό δυναμικό της Γερμανικής Λ.Δ. αποδεκατίστηκε και τέθηκε εκτός έρευνας και εκπαίδευσης. Σύμφωνα με επίσημες στατιστικές, τον Δεκέμβριο του 1992 από τους 195.000 εργαζόμενους στους τομείς αυτούς, μόνο οι 23.600 βρίσκονταν σε θέσεις πλήρους απασχολήσεως.

Εκεί όπου κατασυκοφαντείται η Γερμανική Λ.Δ. είναι ο αθλητισμός. Ο μαζικός αθλητισμός έπαιζε έναν ιδιαίτερο ρόλο στην χώρα. Οι 11.000 αθλητικοί σύλλογοι με τα 3.800.000 μέλη αποτελούν μια πραγματικότητα που μιλάει από μόνη της. Δείκτες του μαζικού χαρακτήρα του αθλητισμού στην Γερμανική Λ.Δ. ήσαν και οι 160.000 διαιτητές και κριτές αγώνων, οι 265.000 προπονητές, τα 330 στάδια και τα 1.220 γυμναστήρια, ενώ στην τελευταία "Σπαρτακιάδα" της Γερμανικής Λ.Δ. συμμετείχαν πάνω από 1.000.000 παιδιά και έφηβοι. Οι αριθμοί είναι ασύλληπτοι.

Αποτέλεσμα αυτής της φροντίδας του κράτους για την φυσική αγωγή ήταν και οι επιτυχίες στο παγκόσμιο αθλητικό στερέωμα. Αυτές οι επιτυχίες είναι που προκαλούν το μένος της Δύσης, η οποία ξέρει να μιλάει μόνο για χρήση αναβολικών υπό την επίβλεψη του...καθεστώτος. Είναι να γελάς μέχρι δακρύων όταν ακούς π.χ. τους αμερικανούς να μιλούν για...ντόπα!

Και δεν είναι μόνο ο αθλητισμός. Το 1989 υπήρχαν στην Γερμανική Λ.Δ. (κρατηθείτε!): 18.000 βιβλιοθήκες, 3.000 θέατρα και 56.000 λέσχες πολιτιστικής δημιουργίας σε εργοστάσια, αγροτικούς συνεταιρισμούς, συνοικίες και σχολεία. Ακόμη και σήμερα υπάρχουν στο Ανατολικό Βερολίνο 4 (τέσσερις!) όπερες! Είναι ενδεικτικό ότι μέσα σε δύο χρόνια μετά την προσάρτηση έκλεισαν 15.000 βιβλιοθήκες και πάνω από 10.000 πολιτιστικές λέσχες, ενώ αυτή η διαδικασία συνεχίζεται.

Ιδού, λοιπόν, ο πραγματικός "χαμένος κόσμος του κομμουνισμού". Πάνω στα ερείπιά του, ήρθαν οι ολετήρες του, ενδεδυμένοι "ελευθερία" και "δημοκρατία", για να χτίσουν ανεργία, πείνα και έλλειψη κοινωνικού κράτους σε τομείς όπως η παιδεία και η υγεία. Εκεί όπου άνθιζαν ο αθλητισμός και οι πολιτιστικές εκδηλώσεις, περισσεύουν σήμερα τα ναρκωτικά, η πορνεία, ο αλκοολισμός και η πάσης φύσεως περιθωριοποίηση. Ίσως, τελικά, η "κόλαση" του κομμουνισμού να μην ήταν και τόσο...κόλαση.

Αυτούς τους αριθμούς είναι που τρέμει ακόμη και σήμερα το κεφάλαιο. Αυτοί οι αριθμοί είναι που γεννάνε έναν άλλον αριθμό, απόλυτο δείκτη του δυτικού φόβου: 20 χρόνια μετά την "απελευθέρωση", δημοσκόπηση που έγινε στην περιοχή της ανατολικής Γερμανίας κατέδειξε ότι το 57% των ερωτηθέντων πιστεύουν ότι την εποχή του κομμουνισμού ζούσαν καλύτερα απ' ότι σήμερα!

Πηγή: Cogito ergo sum