Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Λογοτεχνία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Λογοτεχνία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα, 12 Ιανουαρίου 2015

Ο Σαίξπηρ στην Παλαιστίνη

Παλαιστίνη. Από το άλμπουμ φωτογραφιών του Mohammad Al Wakeel
Poor naked wretches, whereso'er you are,
That bide the pelting of this pitiless storm,
How shall your houseless heads and unfed sides,
Your looped and windowed raggedness, defend you
From seasons such as these?
William Shakespeare, King Lear, Πράξη 3, σκηνή 4

Τρίτη, 23 Δεκεμβρίου 2014

Φαντάσματα της δουλείας: As I went out one morning

As I went out one morning
To breathe the air around Tom Paine's*,
I spied the fairest damsel
That ever did walk in chains.**
I offer'd her my hand,
She took me by the arm.
I knew that very instant,
She meant to do me harm.

"Depart from me this moment,"
I told her with my voice.
Said she, "But I don't wish to,"
Said I, "But you have no choice."
"I beg you, sir," she pleaded
From the corners of her mouth,
"I will secretly accept you
And together we'll fly south."

Μέλβιλ και Μαρξ: Σύντομο επεξηγηματικό σημείωμα

Η πρώτη έκδοση της 18ης Μπρυμαίρ του Λουδοβίκου Βοναπάρτη έγινε στη Νέα Υόρκη, από τον φίλο του Μαρξ στις ΗΠΑ Joseph Weydemeyer, σε ένα ξεχωριστό τεύχος του περιοδικού "Die Revolution", τον Μάιο του 1852, με τίτλο Η 18η Μπρυμαίρ του Λουδοβίκου Ναπολέοντα.(1) Η έκδοση, ωστόσο, ήταν στα γερμανικά. Σύμφωνα με τις βιογραφικές πληροφορίες που έχουμε, ο Μέλβιλ δεν γνώριζε γερμανικά, και κατά συνέπεια δεν θα μπορούσε να διαβάσει το έργο του Μαρξ στο πρωτότυπο.(2)

Ωστόσο, αν και η πρώτη έκδοση στα αγγλικά έγινε μετά τον θάνατο του Μέλβιλ (1891), το 1897-98, αποσπάσματα του έργου, και συγκεκριμένα, αποσπάσματα του πρώτου κεφαλαίου, πρωτομεταφράστηκαν στα αγγλικά λίγο μετά την πρώτη του έκδοση, τον Δεκέμβριο του 1852, από τον George Eccarius, μέλους της Κομμουνιστικής Λίγκας, και δημοσιεύτηκαν στο χαρτιστικό έντυπο People's Paper.(3) Δεν θα ήταν συνεπώς αδύνατο για τον Μέλβιλ να έχει διαβάσει τουλάχιστον μέρος του πρώτου κεφαλαίου πριν γράψει το "Μπενίτο Σερένο". Άλλωστε, τα κοινά στοιχεία που εντοπίζω ανάμεσα στα δύο έργα αφορούν αποκλειστικά το πρώτο αυτό κεφάλαιο.

Δευτέρα, 22 Δεκεμβρίου 2014

Το "Μπενίτο Σερένο" και η 18η Μπρυμαίρ

Η νουβέλα "Μπενίτο Σερένο" του Χέρμαν Μέλβιλ, του σημαντικότερου, πιθανώς, αμερικανού πεζογράφου στον 19ο αιώνα, εκδόθηκε αρχικά στην Νέα Υόρκη το 1855, τρία χρόνια μετά την έκδοση στην ίδια πόλη της "18ης Μπρυμαίρ" του Καρλ Μαρξ.

Η νουβέλα του Μέλβιλ αποτελεί μια εκτεταμένη επανεπεξεργασία πραγματικών ιστορικών γεγονότων, και συγκεκριμένα των γεγονότων που αφηγείται ο καπετάνιος Amasa Delano για μια ανταρσία δούλων, που έγινε στο ισπανικό πλοίο Tryal το 1805. Ο Μέλβιλ επανατοποθετεί τα γεγονότα στα 1799, έτος της πρώτης μαύρης επανάστασης (στην Αϊτή), συνδέοντας έτσι την ναυτική ανταρσία με την αλυσίδα των επαναστατικών γεγονότων 1776 (ΗΠΑ), 1789 (Γαλλία), 1799 (Αϊτή), με το ζήτημα της επαναστατικής τρομοκρατίας, καθώς και με το ζήτημα της αντεπανάστασης. Για να παγιώσει την σύνδεση της εξέγερσης με την αϊτινή επανάσταση, ο Μέλβιλ αλλάζει επίσης το όνομα του πλοίου, από Tryal σε "San Dominick": San Domingo ήταν η ονομασία της Αϊτής στην περίοδο εκείνη, ενώ η σημερινή "Δομινικανή Δημοκρατία", που συνορεύει με την Αϊτή στο ίδιο νησί, ονομαζόταν Santo Domingo.

Κυριακή, 9 Νοεμβρίου 2014

Δομικός αλληθωρισμός: 1948, 1977, 1979, 1990

To 1948, λίγο μετά την επίσημη έναρξη του Ψυχρού Πολέμου ελέω "δόγματος" Χάρι Τρούμαν (το οποίο βεβαίως αφορούσε συγκεκριμένα την ανάγκη "σωτηρίας της Ελλάδας" από το "χάος και τον εξτρεμισμό" του ΔΣΕ), ο βρετανός Τζορτζ Όργουελ δημοσίευε το 1984, ένα δυστοπικό μυθιστόρημα το οποίο εξελισσόταν μεν στην μελλοντική Αγγλία, κάτω από τη μπότα ενός "ολοκληρωτικού" μελλοντικού σοσιαλισμού (IngSoc), αλλά το οποίο δεν υπήρξε κανείς που να μην διάβασε ως αλληγορία της "σταλινικής" Σοβιετικής Ένωσης, όπως άλλωστε ήταν και η Φάρμα των ζώων. 

Αλλά με δεδομένο ότι δεν διαφαινόταν καμία απολύτως πιθανότητα το 1947 η Αγγλία, απασχολημένη ακόμα με την συντριβή των κομμουνιστών στην Ελλάδα, να γίνει ΕΣΣΔ (έστω μια ΕΣΣΔ εφιαλτική, όπως την ήθελε ο ίδιος), τι ακριβώς ήθελε να προλάβει ο Τζορτζ Όργουελ; Ποιον ήθελε να καταδώσει καταδίδοντας μελλοντικούς κι αγένητους καταδότες; Αν το 1984 ήταν "προειδοποιητικό", όπως κυριάρχησε να λέγεται, ποιον προειδοποιούσε και εναντίον ποίου πράγματος; Με μια προσεκτικότερη ματιά, η υποτιθέμενη "αμεσότητα" (αν θελήσει κανείς να χαρακτηρίσει έτσι το φτηνό sensationalism) του μυθιστορήματος αποκαλύπτεται ως επικάλυμμα για την ερεβώδη σκοτεινότητα των "αλληγορικών" προθέσεών του. Πριν πεθάνει, ο Όργουελ αποκάλυψε δια των πράξεών του τι ήταν στην πραγματικότητα το 1984. Επιθετική κίνηση, όχι τόσο κατά του "σταλινισμού" (η ανάγκη αυτή είχε ήδη καλυφθεί από άλλους) όσο κατά κάθε Άγγλου που ήταν "ύποπτος" σοσιαλιστικών συμπαθειών. Μια αστυνομική επιχείρηση που μασκαρευόταν ως αγωνιώδης προειδοποίηση για απίθανα (και απραγματοποίητα) δεινά· μια αγκιτάτσια υπέρ των "εκκαθαρίσεων" των Άγγλων "φιλοαριστερών" διανοουμένων της εποχής.

Παρασκευή, 17 Οκτωβρίου 2014

Μου φαίνεται σαν να προσπαθώ να σας αφηγηθώ ένα όνειρο

"Μου φαίνεται σαν να προσπαθώ να σας αφηγηθώ ένα όνειρο -- να προσπαθώ μάταια, γιατί καμία αφήγηση του ονείρου δεν μπορεί να μεταδώσει την αίσθηση του ονείρου, αυτό το μείγμα παραλογισμού, έκπληξης και σοκ που ανακύπτει στο τρέμουλο της αγωνιώδους διαμαρτυρίας, αυτή την ιδέα ότι είσαι παγιδευμένος στο αδιανόητο, που είναι η ίδια η ουσία των ονείρων."

Σώπασε για λίγο.  

". . . Όχι, είναι αδύνατο· είναι αδύνατο να μεταδώσεις την βιωμένη συναίσθηση οποιασδήποτε εποχής της ύπαρξής σου· αυτού που συνιστά την αλήθεια της, το νόημά της, την λεπταίσθητη και διεισδυτική ουσία της. Ζούμε όπως ονειρευόμαστε: μόνοι..."
Τζόζεφ Κόνραντ, Η καρδιά του σκότους,

Χέρμαν Μπροχ-Απ' το "Οι άμεμπτοι"

Hermann Broch
Από το "Οι τέσσερις ομιλίες του καθηγητή γυμνασίου Ζαχαρία"
Στην συλλογή Οι άμεμπτοι (Die Schuldlosen), ελληνική μετάφραση ως Οι αθώοι, εκδόσεις Κριτική 2011
Μετάφραση: Lenin Reloaded


Αφότου ο καθηγητής γυμνασίου Ζαχαρίας, έχοντας παρασημοφορηθεί με τον Σιδηρό Σταυρό (δεύτερης τάξης), γύρισε απ' την δραστήρια ανία του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου στην λιγότερο δραστήρια πλην πιο οικεία ανία της καθημερινής του ζωής στο σπίτι και στο σχολείο, και αφού ο Κάιζερ είχε διαφύγει στην Ολλανδία, οι Σοσιαλδημοκράτες, οι οποίοι είχαν ανέλθει στην εξουσία, κατάφεραν να συντηρήσουν την ζωτική δομή της Αυτοκρατορικής Γερμανίας -- τα καλά της μαζί με τα κακά. Τα κίνητρά τους για αυτό ήταν εν μέρει ο σεβασμός για μια ζωντανή ακόμα παράδοση, και σε μεγαλύτερο βαθμό ακόμα, η μικροαστική αγάπη για τα απολιθώματα, μια αγάπη που ντρεπόταν για τον εαυτό της και άρα χρειαζόταν κάποια δικαιολογία, επί της παρούσης μιαν υποτίθεται μακιαβελική επιθυμία να ικανοποιηθούν οι νικήτριες δυνάμεις, και κυρίως μια απέχθεια για τη ρωσική βαρβαρότητα, ένα αίσθημα αποστροφής για την φονική βιομηχανία του Μπολσεβικισμού, της οποίας οι μηχανικές και αντι-ηρωικές μέθοδοι ερχόταν σε σύγκρουση με όλες τις ρομαντικές ελπίδες για την επανάσταση. Δεν είχαν όμως τίποτε καλύτερο να αντιπαραθέσουν στον κομμουνισμό από έναν υπερτροφικά απολίτικο ουμανισμό, χωρίς συνείδηση του γεγονότος ότι τα υπερτροφικά πράγματα χάνουν το περιεχόμενό τους και τείνουν να μεταβληθούν στο αντίθετό τους, έτσι ώστε ο υπερτροφικός ουμανισμός να καταλήγει σε μια εξίσου κενή αλλά όχι λιγότερο υπερτροφική βαρβαρότητα, η οποία θα ξεπερνούσε ακόμα και τους Ρώσους. Αλλά πράγματι, στα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια δεν ήταν εφικτό να προβλεφτούν όλα αυτά.

Πρωτογενές και βιβλιογραφικό υλικό για ένα πιθανό πανεπιστημιακό μάθημα με τίτλο "Ψευδείς αξίες: Λογοτεχνία, σπέκουλο, χρεοκωπία, 1700-1914"

Στόχος του μαθήματος είναι η μελέτη της σχέσης λογοτεχνικής μυθοπλασίας, χρηματιστικού σπέκουλου και καπιταλιστικής κρίσης από την πρώτη χρηματιστική "φούσκα" του 1711 στην εποχή της ανάδυσης του ιμπεριαλισμού, και στην πορεία αυτής της ανάδυσης προς τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. 

1. Ντάνιελ Ντεφόου, "Δοκίμιο για το εμπόριο στις Νότιες Θάλασσες: Συνοδευόμενο από μια διερεύνηση της βάσης και των αιτιών της παρούσης δυσαρέσκειας και παραπόνων για την εταιρεία των Νοτίων Θαλασσών" ("Essay on the South-Sea trade: with an enquiry into the grounds and reasons of the present dislike and complaint against the settlement of a South-Sea company"). Αγγλία, 1711.

Πέμπτη, 9 Οκτωβρίου 2014

Γράμμα του Ι.Β. Στάλιν στον Ντέμιαν Μπέντνι, 12/12/1930

Το γράμμα του Ι. Β. Στάλιν στον Ντεμιάν Μπέντνι της 12/12/1930 δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στον 13ο τόμο (σελίδες 23–27) της σοβιετικής έκδοσης των «Έργων» του Στάλιν στα ρωσικά (Μόσχα 1951)· η πρώτη δημοσίευση σε ελληνική μετάφραση πραγματοποιήθηκε με την έκδοση του 13ου τόμου των «Απάντων» του Στάλιν το 1953 στο Βουκουρέστι. Η πρώτη δημοσίευση αυτού του γράμματος έγινε με αρκετές περικοπές. Αν και οι περικοπές αυτές δεν αλλάζουν επί της ουσίας την σημασία του περιεχομένου του, στέλνω προς ανάρτηση ολόκληρο το κείμενο του γράμματος σε μετάφραση στα ελληνικά, όχι μόνο επειδή αποτελεί σημαντικό ντοκουμέντο για την σοβιετική πολιτική απέναντι στην διανόηση αλλά και γιατί θίγει και μια σειρά άλλα βασικά για την σοβιετική πολιτική στους αντίστοιχους τομείς θέματα (π.χ. εθνικό ζήτημα, σχέσεις κομμουνιστικού κόμματος και σοβιετικού κράτους, δημοκρατικός συγκεντρωτισμός κ.α.). Η μετάφραση των περικοπών βασίστηκε στο κείμενο που δίνει ο 18ος τόμος (σελίδες 31–35) της ρωσικής έκδοσης των «Έργων» του Ι. Β. Στάλιν που εκδόθηκε το 2006 στο Τβερ (πρβλ. И. В. Сталин Сочинения. — Т. 18. — Тверь: Информационно-издательский центр «Союз», 2006. С. 31–35), ενώ για το υπόλοιπο ακολουθήθηκε κατά βάση η υφιστάμενη ελληνική μετάφραση (βλ. σχετικά προηγούμενη ανάρτηση σε τούτο το νήμα). Τα αποσπάσματα του γράμματος που είχαν παραληφθεί στην πρώτη έκδοση έχουν τοποθετηθεί μεταξύ οξυγώνιων αγκυλών (< >). Η πρώτη δημοσίευση στα ρωσικά και οι αρχειακοί κωδικοί του πρωτότυπου του γράμματος σημειώνονται στο τέλος του κειμένου. Για να βοηθήσω τους αναγνώστες και τις αναγνώστριες να καταλάβουν καλύτερα το γράμμα συμπληρώνω τα εξής: ο Ε. Μ. Γιαροσλάβσκι ήταν εκείνη την εποχή μέλος της συντακτικής επιτροπής της εφημερίδας «Πράβντα», οι Γκ. Λελέβιτς, Λ. Λ. Αβερμπάχ και Λ. Σ. Σοσνόβσκι ήταν κριτικοί λογοτεχνίας· ο Λελέβιτς κι ο Σοσνόβσκι ήταν παράγοντες του λεγόμενου κινήματος «Στην σκοπιά» που δημιουργήθηκε από μέλη της ομάδας συγγραφέων που έβγαζαν μεταξύ 1923 και 1925 το λογοτεχνικό περιοδικό «Στην σκοπιά» (συνέχισε να βγαίνει μεταξύ 1926 και 1932 μετονομασμένο «Στην λογοτεχνική σκοπιά») και οι δυο τους είχαν επιμεληθεί την έκδοση της «Συλλογής Έργων» του Ντ. Μπέντνι που κυκλοφόρησε σε 13 τόμους το δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1920. — Μη Απολιθωμένος κ.λπ.

Κυριακή, 3 Αυγούστου 2014

That's all folks!

«Βασανίσαμε κάτι τύπους» παραδέχεται ο Μπάρακ Ομπάμα
Δημοσίευση: Σάβ, 02/08/2014 - 17:40

Παραδέχθηκε δημόσια το βασανισμό ανθρώπων από τις μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ, ο πρόεδρος Μπάρακ Ομπάμα, μιλώντας την Παρασκευή εφ΄όλης της ύλης.

«Βασανίσαμε κάτι τύπους» We tortured some folks») ανέφερε επί λέξη ο Μπάρακ Ομπάμα αναφερόμενος στη δράση της CIA μετά την 11η Σεπτεμβρίου και πρόσθεσε «κάναμε κάποια πράγματα ενάντια στις αξίες μας».

Πέμπτη, 24 Ιουλίου 2014

Andrei Platonov-Ευτυχισμένη Μόσχα, αρχή δευτέρου κεφαλαίου

Στο κέντρο της πρωτεύουσας, στον έβδομο όροφο*, ζούσε ένας τριαντάχρονος άνδρας, ο Βίκτορ Βασίλιεβιτς Μπόζκο. Ζούσε σ' ένα μικρό δωμάτιο με ένα και μόνο παράθυρο. Ο θόρυβος του νέου κόσμου έφτανε στον ψηλό του τόπο κατοικίας σαν συμφωνική σύνθεση -- το ψεύδος των ταπεινού χαρακτήρα και εσφαλμένων ήχων εξαλειφόταν πριν μπορέσει να υψωθεί ψηλότερα απ' τον τέταρτο όροφο. Τα έπιπλα στο δωμάτιο ήταν φτωχά και λιτά -- όχι εξαιτίας της φτώχειας, αλλά εξαιτίας του ονειροπόλου χαρακτήρα του. Υπήρχε ένα σιδερένιο κρεβάτι, σαν αυτά σε θαλάμους για επιδημίες, με μια βρώμικη κουβέρτα που την διαπότιζε εντελώς η ανθρωπιά. Ένα γυμνό τραπέζι, κατάλληλο για μεγάλη συγκέντρωση· μια μαζικά παραγόμενη καρέκλα που είχε περιμαζευτεί από ποιος ξέρει πού· αυτοσχέδια ράφια στον τοίχο, με τα καλύτερα βιβλία του σοσιαλισμού και του δέκατου ένατου αιώνα, και τρία πορτραίτα πάνω απ' το τραπέζι: ο Λένιν, ο Στάλιν και ο Δρ. Ζαμένχοφ, ο επινοητής της διεθνούς γλώσσας Εσπεράντο. Κάτω απ' αυτά τα πορτραίτα, σε τέσσερις σειρές, κρεμόντουσαν μικρές φωτογραφίες άγνωστων ανθρώπων· δεν υπήρχαν μόνο λευκά πρόσωπα, αλλά και νέγροι, Κινέζοι, και κάτοικοι κάθε χώρας.

Andrei Platonov-Ανθολόγιο

Γνωρίζω πως είμαι ένας απ' τους πιο ασήμαντους των ανθρώπων. Αναμφίβολα το πρόσεξες, αλλά γνωρίζω και κάτι ακόμα: όσο πιο ασήμαντο είναι ένα πλάσμα, τόσο πιο ευτυχισμένο είναι που ζει, γιατί δικαιούται τη ζωή τόσο πιο λίγο. Για σένα, το να είσαι άνθρωπος είναι απλώς μια συνήθεια. Για μένα, είναι χαρά και γιορτή.
Αντρέι Πλατόνοφ
Chevengur (1928)

Σάββατο, 12 Ιουλίου 2014

Ο Κάφκα, ο Ράσελ, και οι Μπολσεβίκοι

Τα Γράμματα στη Μιλένα του Φραντς Κάφκα είναι και στην Ελλάδα ένα γνωστό και καταξιωμένο έργο ερωτικής επιστολογραφίας. Δεν περιορίζονται όμως πάντα στη διερεύνηση του βασάνου της μεταξύ τους, εξ αποστάσεως και κυρίως κειμενικής, σχέσης. Σε μια από τις επιστολές που στέλνει ο Κάφκα στην Γεσένσκα*, για παράδειγμα, διαβάζουμε:
Από τις γενικεύσεις τις οποίες έχω ως τώρα διαβάσει σχετικά με τη Ρωσία, το άρθρο που εσωκλείεις μου έχει κάνει την μεγαλύτερη εντύπωση, ή πιο συγκεκριμένα, την έχει κάνει στο σώμα, τα νεύρα και το αίμα μου. Είναι αλήθεια ότι δεν το εκλαμβάνω ακριβώς όπως γράφτηκε, αλλά πρώτ' απ' όλα το ανασύνθεσα για να παιχτεί απ' την ορχήστρα μου. (Το τέλος του άρθρου το έσκισα, διότι περιέχει κατηγορίες εναντίον των Κομμουνιστών οι οποίες δεν ανήκουν σ' αυτά τα συμφραζόμενα, καθώς όλο το άρθρο είναι στο τέλος της υπόθεσης μονάχα ένα απόσπασμα).

Τετάρτη, 18 Ιουνίου 2014

"Για τους σεισμούς που μέλλονται να ρθουν: Παρουσίαση της έκδοσης για το Επιστημονικό Συνέδριο της ΚΕ του ΚΚΕ για τον Μπέρτολτ Μπρεχτ



«ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΕΙΣΜΟΥΣ ΠΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΑΙ ΝΑ ’ΡΘΟΥΝ»
Παρουσίαση της έκδοσης για το Επιστημονικό Συνέδριο της ΚΕ του ΚΚΕ για τον Μπέρτολτ Μπρεχτ

Τα πρακτικά του Επιστημονικού Συνεδρίου που διοργάνωσε η ΚΕ του ΚΚΕ, για τον Μπέρτολτ Μπρέχτ, θα παρουσιαστούν σε εκδήλωση που διοργανώνει η «Σύγχρονη Εποχή», την Πέμπτη 26 Ιουνίου στις 20:00, στο Ανοιχτό Θέατρο Κολωνού (Καπανέως & Αλεξανδρείας).

Παρασκευή, 23 Μαΐου 2014

Γ. Σταμάτης- Για μερικές μαρξικές εκφράσεις που προέρχονται από τον Faust του Γκαίτε

Για μερικές Μαρξικές εκφράσεις που προέρχονται από τον Faust του Goethe

Πρόθεση μας δεν είναι να πούμε εδώ κάτι για την ανάγνωση του Faust από τον Marx, θέλουμε απλώς να δείξουμε ότι ορισμένες μαρξικές εκφράσεις, η προέλευση των οποίων είναι άγνωστη μέχρι σήμερα, προέρχονται από τον Faust. M' αυτό δεν σκοπεύουμε να προκαλέσουμε και να ικανοποιήσουμε την φιλολογική περιέργεια του αναγνώστη, αλλά να τον βοηθήσουμε να κατανοήσει καλλίτερα τι ήθελε να τονίσει ο Marx επιλέγοντας και χρησιμοποιώντας ορισμένες εκφράσεις.

Οι, ας τις πούμε έτσι, «ανακαλύψεις» αποτελούν παραπροϊόντα της δουλειάς του συντάκτη αυτών των
γραμμών πάνω στην ελληνική μετάφραση του πρώτου κεφαλαίου της πρώτης έκδοσης του Ιου τόμου του Κεφαλαίου και του αντίστοιχου Παραρτήματος «Η αξιακή μορφή» καθώς και πάνω στην θεώρηση της ελληνικής μετάφρασης των Μαργκινάλια στο «Εγχειρίδιο της Πολιτικής Οικονομίας» του Adolph Wagner.

Χρυσάφι (Τίμων ο Αθηναίος)

Thomas Couture, "Μελέτη τσιγκούνη για τον Τίμωνα τον Αθηναίο"
Τι είναι εδώ;
Χρυσάφι -- κίτρινο, λαμπερό, πολύτιμο χρυσάφι! Όχι, Θεοί,
δεν είμαι κανένας αργόσχολος αυλικός. Ρίζες, καθαροί ουρανοί!
Λίγο από τούτο και γίνεται το μαύρο άσπρο, το άσκημο όμορφο
το άδικο δίκαιο, το χυδαίο ευγενές, το γέρικο νέο, το δειλό ανδρείο.
Χα! Γιατί αυτό, Θεοί; Τι είναι τούτο, Θεοί; Μα, αυτό
θα σύρει τους ιερείς και τους υπηρέτες απ' το πλευρό σας
θα αρπάξει ανδρών γερών τα μαξιλάρια κάτω από το κεφάλι,
Αυτός ο κιτρινιάρης σκλάβος
θα υφάνει και θα ζωντανέψει θρησκείες· θα ευλογήσει τους καταραμένους
θα κάνει τη σιχαμένη λέπρα να λατρεύεται· θα δώσει στους κλέφτες θέση
και αξιώματα, γονάτισμα και έγκριση
απ' τους συγκλητικούς πάνω στους πάγκους. Αυτός είναι
που αφήνει την λάγνα τη χήρα να ξαναπαντρεύεται [...]

Δευτέρα, 7 Απριλίου 2014

Το μυθιστόρημα «Δρ. Ζιβάγκο» όπλο της CIA στον Ψυχρό Πόλεμο

Το μυθιστόρημα «Δρ. Ζιβάγκο» όπλο της CIA στον Ψυχρό Πόλεμο
Στοιχεία αποκαλύπτουν ότι το χρησιμοποίησε για να υπονομεύσει την Σοβιετική Ένωση

Ηταν κοινό μυστικό αλλά τώρα αποκαλύπτεται με στοιχεία. Οτι το γνωστό μυθιστόρημα «Δόκτωρ Ζιβάγκο» του Μπόρις Πάστερνακ -το οποίο είχε απαγορευθεί στη Σοβιετική Ένωση- τυπώθηκε και διανεμήθηκε σε όλο τον δυτικό κόσμο από την CIA, η οποία το έκρινε και το χρησιμοποίησε ως «ένα ακόμη όπλο»στην υπονόμευση της Σοβιετικής Ένωσης.

Κυριακή, 30 Μαρτίου 2014

Η αιδώς, ο θάνατος και η ντροπή: Μια αναδημοσίευση με αφορμή τη σκύλευση του ονόματος του Τάκη Τσίγκα


Θα μπορούσε κανείς να ξεκινήσει με το λήμμα του ηλεκτρονικού Βικιλεξικού, σύμφωνα με το οποίο η αιδώς, ουσιαστικό γένους θηλυκού, είναι "ο σεβασμός στα αρχαία ελληνικά/η ντροπή στα νέα ελληνικά." Τι λακωνικός τρόπος της έκθεσης του παράδοξου! Μια λέξη που στην αρχαιότητα σήμαινε τον σεβασμό, λέξη με ρητά θετικό ηθικό πρόσημο, να έχει μεταμορφωθεί σε λέξη με εξίσου ξεκάθαρα αρνητική σημασία! Πόσο πιο παράδοξο αν σκεφτούμε ότι είναι συνηθισμένο αυτό που προκαλεί ντροπή να είναι επίσης η έλλειψη σεβασμού σε κάτι από κάποιον, δηλαδή η έλλειψη της ποιότητας εκείνης που οι νεοέλληνες ταυτίζουν εσφαλμένα με την ντροπή!

Δευτέρα, 20 Ιανουαρίου 2014

Ιμπεριαλιστικό άγχος

Κατά το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα, και μέσω επιρροών κυρίως από τη γαλλική λογοτεχνία (Μπωντλαίρ, Ζολά, Νισάν, Ουϊσμάν, α/φοί Γκονκούρ), η θεματολογία και το ύφος ενός τμήματος της αγγλικής πεζογραφίας και ποίησης αποσπάται από τον "βικτωριανό" ρεαλισμό και στρέφεται προς την λεγόμενη "παρακμή", ή όπως επικράτησε να λέγεται από τα γαλλικά, την décadence.

Τρίτη, 7 Ιανουαρίου 2014

Μορφές της απόστασης ΙΙ: Οι Αμερικανοί μικροαστοί και ένα βιβλίο, 125 χρόνια πριν

Το 1888, κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ ένα ουτοπικό, μελλοντολογικό μυθιστόρημα ενός ως τότε άσημου συγγραφέα ονόματι Edward Bellamy. Λεγόταν Κοιτώντας πίσω: 2000-1887. Η πλοκή του μυθιστορήματος αφορά έναν αστό Αμερικανό, ο οποίος αποκοιμάται και ξυπνά σε μια μελλοντική Βοστώνη των ΗΠΑ, όπου έχει επικρατήσει πλήρως και ειρηνικά ο σοσιαλισμός, τον οποίο, για να αποφύγει να προσβάλλει τις ευαισθησίες των αναγνωστών, ο Bellamy ονομάζει "Εθνικισμό" -- λέξη που αφορά όχι την σωβινιστική λατρεία του έθνους αλλά την εθνικοποίηση των μέσων παραγωγής.