Β. Ζέρβας-Οι εκλογές της 25ης Γενάρη και το ζήτημα του Εργατικού Κινήματος

Όπως είχαν προβλέψει πολλοί, ήδη από τον πρώτο γύρο τον προηγούμενων εκλογών του 2012, το αστικό πολιτικό προσωπικό που θα αναλάμβανε την κυβερνητική διαχείριση δεν ετοιμαζόταν για μεγάλο ταξίδι-ανεξάρτητα τι ενδεχομένως πίστευε το ίδιο-. Η κυβέρνηση ΝΔ-ΠΑΣΟΚ άντεξε λίγους μήνες παραπάνω από την προηγούμενη κυβέρνηση Παπανδρέου. Και έπεσε, όπως και η προηγούμενη, αφού δεν μπορούσε παρά να εφαρμόσει την ίδια αντεργατική πολιτική. Αυτά τα χρόνια της μνημονιακής λαίλαπας απέδειξαν με τον πιο ωμό τρόπο ότι ο στόχος όλων των κυβερνητικών πολιτικών που διακήρυτταν την σωτηρία της χώρας δεν είναι άλλος την υποτίμηση της εργατικής δύναμης και την απαξίωση της ίδιας της εργασίας και της ζωής της εργατικής τάξης. Αναιρέθηκαν κατακτήσεις δεκαετιών και επιβλήθηκε ένα καθεστώς υπερεκμετάλλευσης, εργοδοτικής ασυδοσίας, ξεπουλήματος των κρατικών υπηρεσιών πρόνοιας, κατάργησης κάθε κοινωνικής παροχής, φτωχοποίησης της εργατικής τάξης. Τα μεγάλα προεκλογικά λόγια που ακούγονται σήμερα από τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ για δήθεν έξοδο από το μνημόνιο είναι στην πραγματικότητα η διαιώνιση αυτής της πολιτικής. Από την άλλη πλευρά η σοσιαλδημοκρατία του ΣΥΡΙΖΑ που ετοιμάζεται να κυβερνήσει με αριστερή φρασεολογία υπόσχεται «κοινωνικά ευαίσθητη» λιτότητα και διαχείριση του μνημονιακού αντεργατικού μεσαίωνα, χωρίς να θιγούν τα αίτια που μας έφεραν ως εδώ, δηλαδή η ΕΕ και συνολικά το καπιταλιστικό μοντέλο οργάνωσης της παραγωγής και της κοινωνίας.

Β. Ζέρβας-"Ο ελληνικός ιμπεριαλισμός"

Τμήμα από το πολύ σημαντικό άρθρο του Βαγγέλη Ζέρβα "Κάτω από ξένες σημαίες: Συμβολή σε μια μαρξιστική κριτική του ιμπεριαλισμού", που δημοσιεύτηκε στη Μαρξιστική Επιθεώρηση Praxis, τεύχος 3. Επικαιροποιήθηκε από την εφοπλιστικών συμφερόντων δολοφονική επίθεση στο Πέραμα και αναδημοσιεύεται. Να διαβαστεί σε συνάρτηση με το άρθρο "Εφοπλιστικό κεφάλαιο: Η πιο αντιδραστική μερίδα της ελληνικής αστικής τάξης", στο ιστολόγιο Λαϊκή Συμμαχία.

LR

---

Ο ελληνικός ιμπεριαλισμός

Η συγκρότηση του καπιταλιστικού συστήματος στον ελλαδικό χώρο παρουσίασε σημαντικές διαφοροποιήσεις συγκριτικά με το δυτικό-ευρωπαϊκό μοντέλο εγκαθίδρυσης του καπιταλισμού:

B.Ζέρβας- Η γέννηση και εξέλιξη του ιμπεριαλισμού/Ο ελληνικός ιμπεριαλισμός

Βαγγέλης Ζέρβας

Η γέννηση και εξέλιξη του ιμπεριαλισμού-Ο ελληνικός ιμπεριαλισμός

Από το "Κάτω από ξένες σημαίες: συμβολή σε μια μαρξιστική κριτική του ιμπεριαλισμού"

(Το πλήρες κείμενο στην Μαρξιστική Επιθεώρηση Praxis, τεύχος 3)

2. Η γέννηση και εξέλιξη του ιμπεριαλισμού

2.1 Κριτήρια περιοδολόγησης

Με βάση και τη μαρξιστική συζήτηση για τον ιμπεριαλισμό και την ιστορική εμπειρία του εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος, ποια θα πρέπει να είναι τα κριτήρια περιοδολόγησης της μετάβασης στο ιμπεριαλιστικό στάδιο και γενικότερα των σταδίων στον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής; Είδαμε ότι η κλασική μαρξιστική ανάλυση εστίασε στο ζήτημα της συγκέντρωσης του κεφαλαίου και στις διάφορες εκφράσεις του (μονοπώλια, χρηματιστικό κεφάλαιο κλπ). Με επίκεντρο αυτό το ζήτημα, προσέγγισε και τον ρόλο του αστικού κράτους, τους ανταγωνισμούς και τους πολέμους. Το ζήτημα αυτό διατηρεί και σήμερα την επικαιρότητά του και μάλιστα σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από την εποχή του Χίλφερντιγκ και του Λένιν. Γιατί η ιστορική πορεία του ιμπεριαλισμού και κυρίως οι σημερινές συνθήκες της καπιταλιστικής παραγωγής και διεθνοποίησης έχουν αναπτύξει το χρηματιστικό κεφάλαιο και τα μονοπώλια (που έχουν γίνει πολυεθνικά και πολυκλαδικά) σε βαθμό που ήταν άγνωστος στην περίοδο του πρώτου παγκοσμίου πολέμου.

Ταυτόχρονα, η λενινιστική προσέγγιση του ιμπεριαλισμού ως καπιταλισμού δημιουργεί τις προϋποθέσεις για να αναπτύξουμε τη μελέτη του ιμπεριαλισμού και σε ό,τι αφορά τις αλλαγές στην ίδια τη σφαίρα της καπιταλιστικής παραγωγής. Πρόκειται για ένα ζήτημα που παρέμεινε περιθωριακό στην κλασική συζήτηση για τον ιμπεριαλισμό (και πολύ περισσότερο μετά από αυτήν). Μάλιστα ο Χίλφερντιγκ, που το κείμενο του ήταν η πρώτη συγκροτημένη απόπειρα μαρξιστικής ερμηνείας του ιμπεριαλισμού (παρόλο που δεν χρησιμοποίησε τον όρο), υποστήριξε τη λαθεμένη άποψη ότι το μονοπώλιο καταργεί τον νόμο της αξίας1. Ο ρόλος του αστικού κράτους, οι μορφές πολιτικής διαχείρισης, οι συνθήκες μέσα στις οποίες δρα το εργατικό κίνημα, τα κυρίαρχα ιδεολογικά ρεύματα, οι αλλαγές στο διεθνές επίπεδο, έχουν επίσης μεγάλη σημασία για μια σύγχρονη θεωρία του ιμπεριαλισμού.

Β. Ζέρβας-Κάτω από ξένες σημαίες: Συμβολή σε μια μαρξιστική κριτική του ιμπεριαλισμού (Μέρος πρώτο: Η μαρξιστική θεωρία του ιμπεριαλισμού)

Βαγγέλης Ζέρβας

Κάτω από ξένες σημαίες: Συμβολή σε μια μαρξιστική κριτική του ιμπεριαλισμού

Το πλήρες κείμενο στην Μαρξιστική Επιθεώρηση Praxis, τεύχος 3

Το κείμενο είναι το πρώτο μέρος της εργασίας "Κάτω από ξένες σημαίες: συμβολή σε μια μαρξιστική κριτική του ιμπεριαλισμού" που βρίσκεται στο τρίτο τεύχος της Μαρξιστικής επιθεώρησης Praxis που κυκλοφόρησε σήμερα. Τα άλλα μέρη είναι: 2) Η γέννηση και εξέλιξη του ιμπεριαλισμού (κριτήρια περιοδολόγησης-απο τον ελεύθερο ανταγωνισμό στον ιμπεριαλισμό-το ιμπεριαλιστικό σύστημα και οι καπιταλιστικές χώρες σήμερα-ο ελληνικός ιμπεριαλισμός) 3) Κάτω απο ξένες σημαίες (μια εκτίμηση για την ιστορικη πορεία της πάλης του εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος ενάντια στον ιμπεριαλισμό-η επικαιρότητα της αντιμπεριαλιστικής πάλης και της μαρξιστικής κριτικής του ιμπεριαλισμού.)

Η μαρξιστική θεωρία του ιμπεριαλισμού

Η συζήτηση για τη μαρξιστική θεωρία του ιμπεριαλισμού προϋποθέτει την επιστροφή στην κλασική συζήτηση, που πραγματοποιήθηκε στο σοσιαλιστικό κίνημα στα τέλη του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ου. Εκεί βρίσκεται και η αφετηρία της προσπάθειας για μια σύγχρονη θεωρία του ιμπεριαλισμού.

Ο Μαρξ δεν είχε χρησιμοποιήσει τον όρο «ιμπεριαλισμός». Όμως στο Κεφάλαιο περιγράφεται ήδη η τάση του καπιταλισμού προς το μονοπώλιο, αλλά και φαινόμενα που τότε έκαναν την εμφάνισή τους (όπως οι μετοχικές εταιρίες), που αργότερα βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης για τον ιμπεριαλισμό[1]. Το κεφάλαιο, για τον Μαρξ, έχει από τη γέννησή του την τάση να επεκτείνεται, μέσα στους κλάδους της οικονομίας, σε νέες αγορές, τόσο «εσωτερικές» όσο και «εξωτερικές», για να αναζητήσει καλύτερες τιμές για τα προϊόντα και φρέσκια εργατική δύναμη. Το κυνήγι του κέρδους μπορεί να οδηγεί στην αναζήτηση αγορών και τον επεκτατισμό, μπορεί και να οδηγεί, ανάλογα με τις συνθήκες, στην αναζήτηση πρόσθετης κερδοφορίας στην εσωτερική αγορά. Έτσι ο καπιταλισμός θα χρησιμοποιήσει οποιαδήποτε «περιφέρεια» για παραπάνω κέρδη, αν και η ύπαρξή της δεν αποτελεί όρο για την επιβίωση και την αναπαραγωγή του[2].