Παρασκευή, 3 Απριλίου 2015

Κατάργηση της υποχρεωτικής στράτευσης στις κεντρικές χώρες του δυτικού ιμπεριαλισμού: Χρονολόγιο

Η.Π.Α: Ανακοίνωση της μη επέκτασης της υποχρεωτικής στράτευσης το 1973, ως συνέπεια έντονης διαμάχης λόγω των αντιδράσεων στον πόλεμο στο Βιετνάμ. Η εγγραφή σε στρατιωτικά μητρώα επανήλθε το 1980, αλλά δεν έχει χρησιμοποιηθεί και δεν τηρείται αυστηρά (με σαφείς και συστηματικές κυρώσεις) απ' τον νόμο.

Μεγάλη Βρετανία: Κατάργηση της υποχρεωτικής στράτευσης το 1963 (σταδιακά από το 1957, οι τελευταίοι υποχρεωτικά στρατευμένοι απολύθηκαν το 1963).

Γερμανία: Άρση, επ αορίστω χρόνω, της υποχρεωτικής στράτευσης το 2011 (είχε προηγηθεί η ευρεία αποδοχή της άρνησης στράτευσης και η εναλλακτική θητεία).

Γαλλία: Κατάργηση της υποχρεωτικής στράτευσης σε φάσεις, απ' το 1996 ως το 2011.

Ιταλία: Κατάργηση της υποχρεωτικής στράτευσης από την πρώτη Ιανουαρίου 2005.

Ισπανία: Κατάργηση της υποχρεωτικής στράτευσης το 2001.

Δημιουργία του ΝΑΤΟ, ως διεθνούς στρατιωτικής ιμπεριαλιστικής συμμαχίας λίγο ως πολύ επαγγελματικών και εθελοντικών πλέον στρατών, δηλαδή στρατών που δεν έχουν προηγούμενο σε κανένα σύγχρονο πόλεμο μεγάλης κλίμακας, ούτε βέβαια απαντώνται στους δύο μεγάλους ιμπεριαλιστικούς πολέμους: 1949.

20 σχόλια:

  1. Κωδικός του τι αποφάσισε η Δύση: "Όχι Λένιν, άρα ούτε Κέυνς".

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Περισσότερα για αυτό που ονομάζω "μπλοκαρισμένη διαλεκτική" ως το βασικό στοιχείο της συγκυρίας απ' το 2007 ως σήμερα εν καιρώ.

    Για το Κέυνς ως απάντηση στον κίνδυνο Λένιν, http://komepan.blogspot.gr/2011/02/o-k-1929-toni-negri-1967.html

    (από όταν ο Νέγκρι είχε κάτι να πει).

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Να συμπληρώσω μόνο κάποια πράγματα.
    Η αστική τάξη (και ιδιέταιρα η αγγλοσαξονική-φιλελεύθερη) ποτέ δεν είδε με καλό μάτι την γενική στρατιωτική θητεία, αναγνωρίζοντας την ως δυνιτικό κυνδινο για την εξουσία της.

    Έτσι η Αγγλία τις παραμονές του Α’ΠΠ διατηρούσε έναν σχετικά μικρό επαγγελματικό στρατό.
    Τα ίδια περίπου ισχύουν και για τις ΗΠΑ, την Αυστραλία, κλπ.
    Ήταν οι ανάγκες των δύο παγκόσμοιων πόλεμων και του «ψυχρού» που ακολούθησε που ανάγκασε τις αστικές τάξεις να καθιερώσουν την γενική στρατιωτική θητεία και όχι η άγνοια για τους κυνδίνους που αυτή αντιπροσώπευε.
    Την δύναμη των «λαϊκών» στρατών την γνώριζαν από την περίοδο που οι στρατιές του Ναπολέοντα σάρωσαν την Ευρώπη. Το πρόβλημα ήταν πως δεν μπορούσαν παρά να ακολουθήσουν, αν ήθελαν να παραμείνουν στο παιχνίδι.

    Οι ημερομηνίες που αναφέρεις είναι χαρακτηριστικές. Όταν θεώρησαν πως δεν θα υπήρχε αντίπαλο δέος που να διαθέτει ισότιμη στρατιωτική τεχνολογία, αποφάσισαν πως η μαζικότητα των στρατών τους ήταν ένα πρόβλημα που θα μπορούσε επιτέλους να λυθεί. (Οι αμερικάνοι ακόμη πιο πριν)

    Το ζήτημα είναι πως η θεωρία πως η επαγγελματική εξειδίκευση και η τεχνολογική υπεροχή θα μπορούσαν να υποκαταστήσουν την μαζικότητα των «λαϊκών» στρατών δεν έχει επιβεβαιωθεί πουθενά.
    Στο Ισραήλ δεν το κουβεντιάζουν ούτε για πλάκα, το Ιράκ παραμένει εκτός ελέγχου, ο πόλεμος στο Αφγανιστάν συνεχίζεται, οι αντάρτες προελαύνουν στο Ντονμπάς. κλπ κλπ

    Δεν το γλυτώνουν το ζητηματάκι που τους έβαλε ο Λένιν...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Το γλιτώνουν, για να το θέσω ανάποδα, το ζητηματάκι του Λένιν, όσο στέλνουν proxies να σφαχτούν και αποφεύγουν την μαζική στράτευση για ενδο-ιμπεριαλιστική αντιπαράθεση.

      Μόνο που έτσι αφήνουν και τον καπιταλισμό να βράσει στο ζουμί του γιατί δεν υπάρχει περίπτωση να βγει απ' την ύφεση ενδογενώς, όσο και να ονειρεύονται εξωγήινους.

      Και αυτή είναι η βασική μορφή της "μπλοκαρισμένης διαλεκτικής" απ' τη σκοπιά του κεφαλαίου.

      Διαγραφή
    2. @Αντωνης:
      Αυτό συμβαίνει σε ένα βαθμό στις "μητροπόλεις", αλλά όχι και στην περιφέρεια. Και ποτέ δεν ξέρεις ποιός είναι ο αδύναμος κρίκος. Η Ουκρανία επανέφερε την υποχρεωτική θητεία στο πιτς φυτίλι π.χ., και σε κομβικές χώρες του ΝΑΤΟ όπως η Ελλάδα και η Τουρκία η συζήτηση σε λίγο θα αφορά μάλλον την αύξηση της θητείας παρά την κατάργηση της.

      Στην Ελλάδα π.χ. εκτός από ΚΚ και κρίση, υπάρχει και το στρατιωτικά εκπαιδευμένο σύνολο του αντρικού πλυθησμού. Αρκετά εκρηκτικό το κοκταίηλ...

      Στο τελευταίο σου συμπέρασμα " έτσι αφήνουν και τον καπιταλισμό να βράσει στο ζουμί του γιατί δεν υπάρχει περίπτωση να βγει απ' την ύφεση ενδογενώς, όσο και να ονειρεύονται εξωγήινους" συμφωνούμε απόλυτα. Τώρα κάνουν κύκλους γύρω από την λάμπα.
      Αργά ή γρήγορα όμως (αυτό ήθελα να πω και στο πρώτο μου σχόλιο) το ζητηματάκι του Λένιν θα το βρουν μπροστά τους.

      Διαγραφή
    3. Πόσο αργά και πόσο γρήγορα είναι ένα ζήτημα για τις επιμέρους κοινωνίες, λόγω και της άνισης ανάπτυξης.

      Την Ελλάδα, για να μην παρεξηγηθώ δεν την κατατάσσω στις χώρες που δεν προβλέπεται να εμπλέκονται σε μεταξύ τους πόλεμο για το προβλέψιμο διάστημα. Η Ελλάδα έχει πολλά περιφερερειακά χαρακτηριστικά, μια πολύ ασταθή αστική εξουσία, και ένα εκρηκτικό μείγμα τυχοδιωκτισμού και απελπισίας που μπορεί να κάνει "θαύματα" μεγαλύτερα απ' την καταστροφή του 22. Για να είμαι ειλικρινής, τείνω προσωπικά να θεωρήσω ότι δεν έχει και πολύ χρόνο πριν βυθιστεί στο χάος.

      Μπορεί αυτό να συμπαρασύρει καταστάσεις αλλού, πιο κεντρικά στην Ευρώπη; Ναι, μπορεί, αν και δεν είναι πολύ σίγουρο ότι θα ζούμε να το δούμε.

      Διαγραφή
    4. για το προβλέψιμο διάστημα=προβλέψιμο μέλλον

      Διαγραφή
    5. Ξέχασα να πω ότι ήταν πολύ χρήσιμο το αρχικό σου σχόλιο και επίσης ότι άλλο "μπλοκάρισμα" υποκειμενικά (δεν μπορούν να βρουν λύσεις) και άλλο σταμάτημα του χρόνου. Το δεύτερο δεν γίνεται, και οι αντιφάσεις, που είναι ήδη τρομακτικές, θα επιτείνονται και θα περιπλέκονται διαρκώς στα επόμενα χρόνια.

      Διαγραφή
    6. Συμφωνώ και με τους δύο, καθώς η ουσία είναι ότι η αναγκαιότητα μπορεί να "μπλοκάρει", αλλά δεν απαλείφεται.

      Ένα ερώτημα είναι κατά πόσον υπάρχει περίπτωση σε αυτήν την φάση η αστική τάξη (και στην Ελλάδα) να κάνει κάποιο βήμα για να "ξεμπλοκάρει την διαλεκτική" - για να χρησιμοποιήσω την έκφρασή σου - πριν κάνει ό,τι είναι δυνατόν και απαραίτητο για να "καλύψει τα νώτα" της. Δεν λέω ότι μπορεί να ξεφύγει από τις διάφορες μορφές ταξικής πάλης που αναγκαστικά θα προκύψουν, αλλά επειδή έχει πλέον σοβαρή ιστορική εμπειρία, μπορεί να λάβει τα μέτρα για να είναι προετοιμασμένη και ο ταξικός της εχθρός αποδυναμωμένος.
      Το ερώτημα είναι δηλαδή τι μπορεί να έχουμε να αντιμετωπίσουμε σε αυτό το "μεταβατικό διάστημα" από άποψη καταστολής του κινήματος. Τα περισσότερα, ειδικά στις "μητροπόλεις", έχουν ήδη συντελεστεί με ακατάπαυστη και συστηματική ιδεολογική δουλειά και με το τσάκισμα των οργανωτικών δομών του κινήματος (κατά κύριο λόγο μέσω του οπορτουνισμού, αλλά και με μηχανισμούς δικαστικούς, κατασταλτικούς). Αυτό δεν σημαίνει ότι τα έχουμε δει όλα, γιατί το σάπισμα αναπαράγει συνεχώς και την σπορά.
      Στην Ελλάδα αυτό το ζήτημα γίνεται ιδιαίτερα σημαντικό, γιατί υπάρχει ταξικό κίνημα και επαναστατικό Κόμμα. Και εδώ νομίζω είναι σημαντική και η προετοιμασία και η προσοχή. Το ΚΚΕ δεν παίζει με την φωτιά και αυτό φανερώνει απίστευτη ιστορική εμπειρία και αίσθηση ευθύνης.

      Διαγραφή
    7. Γιατί το ζήτημα είναι ότι πρέπει να γλιτώσουν από τον "Λένιν", δηλαδή το ταξικό κίνημα και το επαναστατικό κόμμα της εργατικής τάξης.

      Διαγραφή
    8. Τα ας τα πούμε "προληπτικά" μέτρα αγόρασαν πάρα πολύ χρόνο για να μπορεί να επιβιώσει του αδιεξόδου του ο καπιταλισμός. Μέχρι να ξενερώσει πχ ο Ισπανός με τους Ποδέμος, ο οποίος ακόμα ελπίζει στο Σύριζα, έχει αγοράσει ένα κάρο χρόνο το κεφάλαιο. Και βεβαίως, Ποδέμος, Ποτάμια, Λίνκε, Σιν φέιν, Σύριζα Τουρκίας, Άλτρα Εουρόπα κον Τσίπρας, κλπ κλπ, έχει με τη σέσουλα το μηχάνημα, δε θα σταματήσει να βγάζει.

      "Άνιση ανάπτυξη", βέβαια, δεν υπάρχει μόνο στο κεφάλαιο αλλά και στο κίνημα, κι εδώ το ΚΚΕ προσθέτει μια ακόμα επιπλοκή στα πράγματα σε ό,τι αφορά το πώς παίζεται το ματς στην Ελλάδα.

      Αλλά όλα αυτά είναι συχνότερα αντικείμενα σκέψης απ' τα αδιέξοδα τα οποία αντιμετωπίζει το ίδιο το κεφάλαιο, για αυτό και δίνω σημασία εκεί τελευταία. Ως τμήματα της εικόνας, είναι εξίσου σημαντική η διάσταση και της προληπτικής καταστολής (έμμεσης και άμεσης) και αυτής που έπεται. Μάλιστα, απ' τη δική μας σκοπιά, είναι και το κεντρικότερο ζήτημα, μιας και τα αδιέξοδα του κεφαλαίου δεν είναι δική μας δουλειά να τα λύσουμε· αρκεί να ξέρουμε ότι υπάρχουν και ότι δεν μπορούν να λυθούν. Αυτό είναι το σημαντικό για μας και για την ενδυνάμωση του Εργ.Κινήματος.

      Διαγραφή
    9. Ας μου επιτραπεί κι ένα "στο καλό" στο α/α κίνημα, παρενθετικά.

      Όταν σας έλεγα πριν κάποια χρόνια "τελειώσατε", κάτι είχα κατά νου, δεν νομίζετε;

      Μην πεθάνουν χωρίς λόγο απεργοί πείνας, το παιχνίδι τέλειωσε, συμμάχους δεν έχετε και δεν θα τους σώσει με συγκινητική ομιλία η Ζωή Κωνσταντοπούλου.

      Παίξατε και χάσατε.

      Διαγραφή
    10. Συμφωνώ απόλυτα. Κατά βάση ήθελα να συνδέσω τα δύο ζητήματα. Είναι η γνώση και η μελέτη των αδιεξόδων του ίδιου του κεφαλαίου που καθορίζουν και την κομμουνιστική στρατηγική και όχι μια γενικόλογη "επαγρύπνηση" ενάντια σε κάποιους κινδύνους. Και αυτό είναι και το μείζον ζήτημα που πρέπει να αναλυθεί, γιατί από αυτό πηγάζουν διάφορες λανθασμένες στρατηγικές, τακτικές επιλογές, που είναι κατά βάση σχηματοποιημένες επιλογές του παρελθόντος.

      Γι αυτό για παράδειγμα τις προάλλες τόνισα το πόσο σημαντική είναι η θέση του ΚΚΕ για το "αντιφασιστικό μέτωπο". Εκεί βλέπουμε αυτήν ακριβώς την περίπτωση υποτίμησης τόσο της αστικής εξουσίας όσο και των αδιεξόδων του κεφαλαίου, που οδήγησε σε καθυστερημένη ή λανθασμένη προσαρμογή της γραμμής και μορφής πάλης. Το ζήτημα είναι φυσικά πολύ περίπλοκο, αλλά αν δούμε τι έγινε στην Γερμανία τον μεσοπόλεμο μπορούμε να συμπεράνουμε αρκετά. Ο φασισμός διέλυσε μέσα σε ελάχιστο χρόνο σχεδόν ολοσχερώς τις δομές του εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος. Μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα εξουδετερώθηκαν κεντρικές προσωπικότητες και ισχυρές μαζικές οργανώσεις. Τι συνέβη; Υποτίμηση του συνδυασμού νόμιμης και παράνομης δουλειάς και της κατάλληλης μορφής του συνδυασμού σε μεγάλο βαθμό. Και αυτό οφείλεται ακριβώς στην υποτίμηση των αδιεξόδων του συστήματος, όταν για παράδειγμα ο φασισμός αντιμετωπίστηκε ως έκφραση ορισμένης - της πιο αντιδραστικής - μονάχα μερίδας του χρηματιστικού κεφαλαίου και όχι "ως μορφή αντιδραστικής επίθεσης συνολικά του χρηματιστικού κεφαλαίου, χωρίς διαχωρισμούς", ως έκφραση δηλαδή των αδιέξοδων του ίδιου του μονοπωλιακού καπιταλισμού.
      Η στρατηγική του ενωμένου αντιφασιστικού λαϊκό μετώπου διατήρησε πολλές αυταπάτες και όχι μόνο. Η (όποια) επιτυχία του (ως τέτοιου) (και όπου υπήρξε τέτοια) βασίστηκε στην συσπείρωση γύρω από τα ΚΚ. Με λίγα λόγια αυτά έφεραν το βάρος, μαζί με τον λαό φυσικά. Ούτε η σοσιαλδημοκρατία, ούτε η "προοδευτική" αστική τάξη. Κατά βάσει αποδείχθηκε στην πράξη - ανεξαρτήτως αν εκτιμήθηκε εκείνη την στιγμή έτσι - ότι η κατάλληλη μορφή οργάνωσης και πάλης ήταν άλλη, αυτή που προέκυψε μέσα από την ένοπλη πάλη. Και έπειτα, ακριβώς το ζήτημα με τον Λένιν. Όταν το σύστημα έφτασε στην αναγκαία εκδήλωση του, δεν υπήρξε η κατάλληλη προετοιμασία.

      Επικρατεί μεγάλος ερασιτεχνισμός στο κομμουνιστικό κίνημα των "μητροπόλεων", κάτι που φυσικά απορρέει και από τις αντικειμενικές συνθήκες. Δεν μιλάω μόνο για την επικράτηση και επιρροή της σοσιαλδημοκρατίας. Μιλάω για το ίδιο το κίνημα, που βέβαια προσπαθεί να επιβιώσει σε συνθήκες με δυσκολίες άλλου τύπου - ας μου επιτραπεί η έκφραση -, αλλά είναι παντελώς απροετοίμαστο. Και δεν είναι μόνο το κομμουνιστικό κίνημα, αλλά και οι εκδηλώσεις οποιασδήποτε λαϊκής δυσαρέσκειας, που είναι παντελώς αποπροσανατολισμένη και δρα ακόμα και ενάντια στα εν μέρει εγγενώς υγιή αντανακλαστικά μιας αυθόρμητης έκφρασής της.
      Γι' αυτό και μου φαίνεται ότι ακόμα και σε όξυνση του ιμπεριαλισμού άμεσος κίνδυνος για την αστική εξουσία στα ιμπεριαλιστικά κέντρα δεν υπάρχει. Τα αδιέξοδα του συστήματος είναι δυστυχώς απολύτως αδιέξοδα του λαού, με την έννοια: αυτός θα τα πληρώσει.

      Θα τολμούσα επίσης να πω ότι αυτό το "μεταβατικό διάστημα" δρα διαβρωτικά και για το κομμουνιστικό και ταξικό κίνημα. Και το μεγάλο ζήτημα είναι πως χαράζεις στρατηγική που δεν σε κάνει έρμαιο ή/και τυχοδιώκτη. Και πολύ σημαντικό: πως αντέχεις (για να μην πω "συμφιλιώνεσαι") με την απομόνωση που σου επιβάλλεται.

      Στην Ελλάδα πάντως η "επιπλοκή" δεν νομίζω ότι υποτιμάται από την αστική τάξη. Μπορεί φυσικά να επικρατήσει ο τυχοδιωκτισμός της και του πολιτικού της συστήματος. Το σημαντικό σε κάθε περίπτωση είναι ότι στην Ελλάδα τουλάχιστον το Κόμμα δεν είναι και δεν θα γίνει έρμαιο.

      Διαγραφή
    11. Για να ξεκαθαρίσω λίγο:
      Επειδή έθεσες το ζήτημα του "μπλοκαρίσματος", του "μεταβατικού διαστήματος", έθεσα το ζήτημα των καθηκόντων και της στρατηγικής σε αυτό το διάστημα. Δεν πρόκειται για κάτι αυτοτελές και γι' αυτό είναι σημαντικό να το δούμε απ΄ την σκοπιά των όσων μπορεί να έπονται. Αλλά η εποχή κυοφορεί κάτι. Η σαπίλα δεν είναι στασιμότητα. Είναι και αυτή μια διαδικασία.

      Διαγραφή
    12. "Θα τολμούσα επίσης να πω ότι αυτό το "μεταβατικό διάστημα" δρα διαβρωτικά και για το κομμουνιστικό και ταξικό κίνημα."

      Περιορίζομαι σ' αυτό. Η εικόνα που έχω από τα ΚΚ στην Ισπανία είναι αυτή ακριβώς, και αυτά που μαθαίνω από Γαλλία δεν είναι και πολύ διαφορετικά.

      Πιο θεωρητικά, η "μπλοκαρισμένη διαλεκτική" για την οποία μιλάω προϋποθέτει ότι και το εργ. κίνημα και το κεφάλαιο αντιμετωπίζουν εμπόδια που αδυνατούν να υπερβούν--δεν αφορά δηλαδή μόνο το "μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα" για το καθένα απ' αυτά (ακόμα δεν έχω εξειδικεύσει ορισμένες όψεις αυτού για το Ε.Κ), αλλά και ότι και τα δύο βρίσκονται σε ένα αμοιβαίο "lock". Έτσι ερμηνεύω εγώ τη φράση: "Τα αδιέξοδα του συστήματος είναι δυστυχώς απολύτως αδιέξοδα του λαού, με την έννοια: αυτός θα τα πληρώσει", καθώς βέβαια η αμοιβαιότητα του μπλοκαρίσματος δεν αναιρεί τη σχέση κυριαρχίας και τις οικονομικές συνεπαγωγές της: ο ένας συνεχίζει να συσσωρεύει, ο άλλος να εξαθλιώνεται και να πτωχεύει. Αυτές οι διαδικασίες ούτε σταμάτησαν, ούτε θα σταματήσουν, όπως δεν θα σταματήσει η περαιτέρω περιπλοκοποίηση των αντιφάσεων.

      Για να γίνει αντιληπτό εύκολα τι εννοώ με το τελευταίο, λέω πως η όξυνση των αντιθέσεων για πολύν καιρό, και μέχρι να βρεθεί τρόπος να λυθούν, έχει τη μορφή που έχει η ένταση σε ένα μάτσο κορδόνια, τα οποία τραβάς για να ξελύσεις, αλλά όσο πιο πολύ τραβάς, τόσο χειρότερα μπλέκονται. Δηλαδή η όξυνση δεν είναι μόνη της "απλοποίηση" για ένα διάστημα, αλλά αντίθετα, περιπλοκοποίηση.

      Διαγραφή
    13. Στα τσακίδια οι α/α! Πραγματικά με τον ΣΥΡΙΖΑ κυβέρνηση πεθάναν πια πολιτικά και προσπαθούν να κρατήσουν το πτώμα στη ζωή με τεχνητά μέσα -βλ. (μπας και τσιμπήσουν λίγο δημοσιότητα) καταλήψεις παντού που τους απομονώνουν ακόμα περισσότερο από την κοινωνία.

      Διαγραφή
  4. Αυτό το "μπλοκαρισμένη διαλεκτική" έχει κάποια σχέση με το "arrested dialectic" του Jameson;

    Καθαρή περιέργεια, επείδη τον έπιασα πρόσφατα - και δυσκολεύομαι :)


    Αζάν Προβοκατέρ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Δεν σκεφτόμουν τον Jameson --δε θυμάμαι τη φράση για να είμαι ειλικρινής-- αλλά την έννοια του interregnum (μεταβατικού διαστήματος) στον Γκράμσι.

      Διαγραφή
    2. ...όπου το παλιό δεν μπορεί πια να συντηρηθεί στη ζωή και το νέο δεν έχει ακόμα γεννηθεί. Αυτό που ο Ζίζεκ εφήυρε μόνος του είναι "η εποχή των τεράτων" -- καμία σχέση, εποχή μετριότητας και απελπισίας είναι.

      Διαγραφή
  5. Ένας από τους κύριους εισηγητές του μέτρου στις ΗΠΑ, ήταν ο Friedman.

    Πάντως αν δεν υπάρχουν φράγκα, οι επαγγελματίες χάνουν την πίστη τους.

    "The looming cuts from sequestration will fundamentally change the all-volunteer force through dramatic personnel reductions. Congress should uphold its constitutional responsibility to provide for the common defense in view of Dr. Friedman’s legacy. Overturning these cuts will restore faith in the men and women who voluntarily go into harm’s way to defend the nation."


    ημιάγριος

    ΑπάντησηΔιαγραφή