Δευτέρα, 27 Απριλίου 2015

Η οικουμενικότητα και το δικαίωμα να σκοτώνεις

Οι ενδείξεις που έχουμε για την ανθρώπινη σκέψη σχετικά με το δικαίωμα στο φόνο είναι πως, τουλάχιστον απ' το ιστορικό στάδιο της επινόησης του Μονοθεϊσμού, το δικαίωμα αυτό συνδεόταν με την καθολική, απόλυτη εξουσία και άρα με την αναγνώριση της οικουμενικότητας, των καθολικών δικαιωμάτων αυτής της εξουσίας.

Αρχικά λοιπόν, ο ηθικά νόμιμος δολοφόνος ήταν ο ίδιος ο Θεός, ο οποίος προβαίνει σε διάφορα μαζικά ξεπαστρέματα στην Παλαιά Διαθήκη, ακριβώς επειδή είναι ο δημιουργός των πάντων, η ενσάρκωση της οικουμενικής βούλησης -- και συνεπώς μπορεί να είναι επίσης η απόλυτη πηγή νομιμοποίησης των φόνων του ως κάτι άλλου από ηθικά κολάσιμων πράξεων.

Κατά την περίοδο μετά την πτώση της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, η πολιτική θεολογία εργάστηκε για να μεταφέρει αυτό το θεϊκό προνόμιο της νομοθετικής και άρα και βίαιης οικουμενικότητας στον κυρίαρχο, τον απολυταρχικό βασιλέα, τον οποίο απεικόνιζε ως επί γης εκπρόσωπο του Θεού. Αρχικά, το δικαίωμα του μονάρχη επί ζωής και θανάτου --το δικαίωμα, με όρους Φουκώ, να θανατώνει ή να αφήνει να ζουν-- ήταν δικαίωμα "κατ' εικόνα και ομοίωση" της θεϊκής οικουμενικότητας, καθώς, όπως αναδεικνύει η κορπορατιστική έννοια της κυριαρχίας στον Χομπς, ο κυρίαρχος είναι η ενσάρκωση του συνθετικού σώματος του πληθυσμού του κράτους, ο Λεβιάθαν ή υπερσώμα που ανακύπτει από τα επιμέρους σώματα των υπηκόων του.


Η νομιμοποίηση της φονικής βίας κατά την περίοδο των αστικών επαναστάσεων περνά ξεκάθαρα απ' τη μετάφραση του χομπεσιανού κυρίαρχου στη "γενική βούληση" και τη "λαϊκή κυριαρχία" ως θεμελίων της σύγχρονης δημοκρατίας: ο λαός είναι ο νέος Θεός και ο νέος Μονάρχης, δηλαδή η νέα έκφραση του οικουμενικού ως θεμελίου του δικαιώματος να αφαιρείς τη ζωή. Η ομιλία του Ροβεσπιέρου στη Συντακτική Συνέλευση της επανάστασης δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας για την οντοθεολογική βάση της σύλληψης της δημοκρατικής κυριαρχίας:
Η Συνέλευση παρέκκλινε ασυναίσθητα πάρα πολύ από το πραγματικό καθήκον της. Εδώ δεν πρόκειται να ανοίξουμε μια δικαστική διαδικασία. Ο Λουδοβίκος δεν είναι υπόδικος, και εσείς δεν είστε οι δικαστές του. Εσείς μπορείτε να είστε μόνο άνθρωποι και εκπρόσωποι του έθνους. Μπροστά σας έχετε το καθήκον όχι να εκδώσετε ετυμηγορία υπέρ ή κατά αυτού του ανθρώπου, αλλά να πάρετε ένα μέτρο για τη σωτηρία της πατρίδας, να παίξετε το ρόλο της εθνικής θείας πρόνοιας. Ο Λουδοβίκος δεν μπορεί να δικαστεί. Ή αυτός είναι ήδη καταδικασμένος, ή η δημοκρατία δεν δικαιώθηκε. Να παραπέμψουμε σε δίκη το Λουδοβίκο τον 16ο με οποιονδήποτε τρόπο, σημαίνει να γυρίσουμε πίσω, πάλι στον μοναρχικό και συνταγματικό δεσποτισμό, κι αυτή είναι μια ιδέα αντεπαναστατική που αμφισβητεί την επανάσταση. Οι λαοί δεν δικάζουν όπως δικάζουν τα δικαστικά σώματα. Οι λαοί δεν εκδίδουν καταδίκες, αλλά εκτοξεύουν μύδρους. Οι λαοί δεν καταδικάζουν τους βασιλιάδες, αλλά τους γκρεμίζουν και τους κάνουν στάχτη. Και η δικαιοσύνη αυτή δεν υστερεί σε σχέση με τη δικαστική.
Η έννοια της "δικτατορίας του προλεταριάτου" αποτελεί το τελευταίο στάδιο της εξέλιξης αυτής της ιδέας, που τώρα οδηγείται, μέσα απ' την εγελιανή φιλοσοφία, στο παράδοξο ότι δεν υπάρχει άμεσα οικουμενική θέση, και ότι η πραγματική οικουμενικότητα είναι η ίδια αποτέλεσμα και προϊόν διαπάλης: η "δικτατορία του προλεταριάτου" είναι η ανώτερη έκφραση της ιδέας της οικουμενικότητας ως παράγωγο του ανταγωνισμού και της αντίφασης, και άρα αναιρεί όλες τις προηγούμενες ιδέες για το οικουμενικό, όχι όμως και τη σύνδεση της οικουμενικότητας με το δικαίωμα της αφαίρεσης της ζωής.

Σε όλα τα πιο πάνω στάδια, η ανθρωπότητα ομολόγησε τη δυσκολία της να δικαιολογήσει τον φόνο ως ατομικό δικαίωμα, όπως συνέβαινε για παράδειγμα στην αρχαία Ρώμη, όπου ο πατέρας είχε έννομο δικαίωμα να φονεύσει το γιο του για ανυπακοή (patria potestas)· η θεμελίωση του δικαιώματος της αφαίρεσης της ζωής στην οικουμενικότητα, δηλαδή στην ανάληψη της ευθύνης για το φόνο ενός επιμέρους πλάσματος από μια εκδοχή των δικαιωμάτων της ολότητας του έμβιου κόσμου (το Θεό, το μονάρχη, τον λαό, το προλεταριάτο), αντανακλά, ωσάν από την ανάποδη, την αναγνώριση της ανθρωπότητας για τη βαρύτητα του φόνου ως πράξης, αποτελεί δηλαδή ομολογία ότι ο φόνος είναι κάτι τόσο ειδεχθές ώστε να μην μπορεί να δικαιολογηθεί παρά στο όνομα μιας υπέρτατης βούλησης, πάνω από τις ατομικές βουλήσεις των επιμέρους ανθρώπων.

Σ' αυτή την αναγνώριση, που αποτελεί θεμέλιο αυτού που ονομάζουμε "νομικό πολιτισμό", η ανθρωπότητα μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, και υπό την ανελέητη προπαγανδιστική επίθεση της αντικομμουνιστικής εκστρατείας, αναγνωρίζει πια μάλλον την φρικαλεότητα: η ανάγκη θεμελίωσης του φόνου στο οικουμενικό συμφέρον και τον οικουμενικό Λόγο (του Θεού, του μονάρχη, του λαού, της τάξης του προλεταριάτου) μετατρέπεται σε σημάδι της απεχθούς φύσης του "Ολοκληρωτισμού", και ο μονοθεϊσμός θεωρείται το θεμέλιο μιας μακράς και φρικαλέας διαδρομής παρέκκλισης απ' την ηθική, στον βαθμό που νομιμοποιεί, όπως διαμαρτύρονται διάφοροι πεφωτισμένοι διανοούμενοι της Δύσης, τη μαζική σφαγή "απίστων", "διαφορετικών", κλπ.

Γεγονός όμως παραμένει πως κανείς απ' όσους προέταξαν την ηθική ως αντίβαρο της νομιμοποίησης του φόνου στο θεμέλιο της οικουμενικότητας δεν ενοχλήθηκε ποτέ να εξηγήσει με τι θα επιθυμούσε να αντικαταστήσει την πιο πάνω μακρά παράδοση δικαιϊκής και ηθικής σκέψης. Ο σαρκασμός για την οπισθοδρόμηση και βαρβαρότητα όσων νιώθουν πως χρειάζονται και σήμερα την επίκληση μιας οικουμενικής αρχής για να νομιμοποιήσουν τον φόνο θα όφειλε να εξετάζεται καχύποπτα σε μια κοινωνία που έχει εκχωρήσει, χωρίς πολύ συζήτηση, το δικαίωμα αφαίρεσης της ζωής στην Lockheed Martin, τη Raytheon, την Shell και την BP.

31 σχόλια:

  1. Ευελπιστώ σε γόνιμες τοποθετήσεις πάνω στα ερωτήματα που θέτει η ανάρτηση, μεταξύ άλλων, και για την ατομική τρομοκρατία αλλά και για την φιλοσοφικο-ηθική αντίθεση, υποτίθεται, στον "ολοκληρωτισμό" της οντοθεολογικής σύλληψης του δικαιώματος στο φόνο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Νομίζω ότι στα ερωτήματα απαντάς ο ίδιος γράφοντας για "μια κοινωνία που έχει εκχωρήσει, χωρίς πολύ συζήτηση, το δικαίωμα αφαίρεσης της ζωής στην Lockheed Martin, τη Raytheon, την Shell και την BP", παρατήρηση με την οποία συμφωνώ απόλυτα. Μάλιστα, ίσως πηγαίνοντας λίγο παραπέρα, η παρατήρηση σου αυτή νομιμοποιεί ακόμα και την ατομική τρομοκρατία, από την πλευρά της αντίδρασης/αντίστασης στην υφιστάμενη κατάσταση. Το πρόβλημα με την ατομική τρομοκρατία δεν είναι η νομιμοποίηση της σε σχέση με το αστικό καθεστώς, αλλά η νομιμοποίηση της σε σχέση με το εργατικό κίνημα και αυτή την νομιμοποίηση δεν την έχει για γνωστούς σε όλους μας λόγους που δεν χρειάζονται περαιτέρω ανάλυση.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Εγώ αντιθέτως θα συμπέραινα ότι η ατομική τρομοκρατία μοιράζεται με τη Raytheon και τη BP την εγκατάλειψη κάθε αρχής νομιμοποίησης της αφαίρεσης της ζωής στην οικουμενικότητα, το ότι αρκεί πλέον ένα ανοιχτά επιμέρους συμφέρον για να την νομιμοποιήσει, και ότι επιστρέφουμε έτσι στην αρχαία Ρώμη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. @Aντώνης

    Ένα ζήτημα είναι ποιός είναι ο ικανός χρόνος αποτίμησης της πράξης. Ενέργειες ''ατομικής τρομοκρατίας'' μπορούν να εντάσσονται σε μια αλυσίδα πράξεων που να οδηγεί στην δικτατορία του προλεταριάτου, ή όχι? Μπορεί μια πράξη ατομικής τρομοκρατίας να δικαιωθεί αναδρομικά, αν τελικά αποτελέσει κρίκο σε μια τέτοια αλυσίδα που οδηγεί, και οδήγησε τελικά, στο οικουμενικό?

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Δεν μπορώ να σκεφτώ κάποιο ιστορικό παράδειγμα. Αντίθετα, αν μελετήσεις τη γραμματεία για την τυραννοκτονία στον αγγλικό 17ο αιώνα, θα δεις ότι, αν και πάντα επιχειρεί να θεμελιωθεί σε έννοιες του οικουμενικού (με αναφορές, κυρίως, στην Βίβλο και στην ρεπουμπλικανική Ρώμη), υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στην χρήση της για τη νομιμοποίηση της συλλογικής απόφασης για εκτέλεση του Καρόλου του Πέμπτου --που εμπίπτει στην νομιμοποίηση του φόνου με όρους καθολικού συμφέροντος-- και την προσπάθεια του Έντουαρντ Σέξμπι να αιτιολογήσει το καθήκον φόνου του Κρόμγουελ ως προδότη της επανάστασης -- που δεν μπορεί να ξεφύγει από τα όρια της ατομικής "άμεσης δράσης", παρά τις προσπάθειές της να επικαλεστεί τις ίδιες αρχές.

      Έχεις δηλαδή στην δεκαετία του 1640 ήδη μια έμπρακτη αντίστιξη της τυραννοκτονίας με όρους καθολικής απαίτησης και της τυραννοκτονίας με όρους ατομικής πεποίθησης, παρά το γεγονός ότι επικαλούνται ακριβώς τις ίδιες αρχές -- και ακόμα και τα ίδια περιστατικά ρωμαϊκής ιστορίας ή βιβλικά αποσπάσματα.

      Διαγραφή
    2. Νομίζω λοιπόν πως το ζήτημα του ποιος μπορεί πειστικά να επικαλεστεί το καθολικό για την αφαίρεση μιας επιμέρους ζωής και ποιος όχι δεν είναι ένα ζήτημα που ανακύπτει με την "άμεση δράση" της αναρχικής τρομοκρατίας στον 19ο αιώνα -- είναι ένα ζήτημα που ανακύπτει μέσα στο λαϊκό κίνημα ήδη από τον 17ο, και δεν επικρατεί ποτέ η άποψη ότι το ένα μπορεί να συνδεθεί με το άλλο, αλλά αντίθετα η άποψη ότι πρόκειται για δυο διαφορετικούς δρόμους. Επιπρόσθετα, η ατομική δράση προκρίνεται ακριβώς όταν η συλλογική κρίνεται ανεπαρκής ή κάτω από τις απαιτήσεις, αποτελεί πάντα μια ένδειξη είτε αδυναμίας του κινήματος είτε --που είναι λίγο πολύ το ίδιο-- εσωτερικής του διαίρεσης και διχογνωμίας.

      Πιστεύω επίσης πως το πιο πάνω κείμενο αναδεικνύει ένα κρίσιμο ζήτημα επισημαίνοντας πως η επίθεση στον "Ολοκληρωτισμό" είναι ενσυνείδητα και μια επίθεση στα δικαιώματα του Οικουμενικού που προβάλλει ενσυνείδητα τις δομικές ομοιότητες ανάμεσα στη θρησκευτική του σύλληψη και το 'σταλινικό' του στάδιο κάτω απ' την ομπρέλα μιας "οντοθεολογίας της βίας". Στην ουσία είναι η ίδια η θεμελίωση της βίας στην οικουμενικότητα που δέχεται επίθεση, στη βάση ότι οικουμενικότητα=βία, ωσάν η μερικότητα και τα επιμέρους ανταγωνιζόμενα συμφέροντα να είναι ο δρόμος για την επί γης ειρήνη...

      Διαγραφή
    3. Αντώνη, θα μπορούσες να εξηγήσεις λίγο περισσότερο το γιατί η επίκληση σε οικουμενικές αρχές από Έντουαρντ Σέξμπι δεν είναι εν τέλει πειστική; Δεν γνωρίζω την περίοδο αυτή καθόλου, άρα δεν διαφωνώ με αυτό που λες, αλλά θέλω να καταλάβω πότε νομίζεις ότι η επίκληση αυτή είναι εν τέλει κενή.

      Διαγραφή
    4. Επειδή δεν μπορεί να θεμελιώσει τις οικουμενικές αρχές που νομιμοποιούν το δικαίωμα στην αφαίρεση της ζωής του Κρόμγουελ σε ένα υπαρκτό κίνημα για την εξουσία. Η οικουμενικότητα την οποία επικαλείται παραμένει ρητορική, δεν υπάρχει πραγματικό θεμέλιο, τύπου New Model Army, που να είναι σε θέση να την επιβάλλει, παρά μόνο η δίοδος της ατομικής τρομοκρατίας στο όνομα οικουμενικών αρχών.

      Δες και τη σχετική ανάλυση του Holstun για την έννοια της ατομικής τρομοκρατίας στον Sexby, http://www.theguardian.com/books/2000/dec/10/historybooks

      Διαγραφή
    5. Αν θέλεις, πρόκειται για την διαφορά ανάμεσα στην επίκληση της ρωμαϊκής τυραννοκτονίας, που είναι ατομική πράξη που επικαλείται οικουμενικές αρχές αφηρημένα, απ' την αγγλική και γαλλική επανάσταση, που την οικειοποιούνται σε ένα εντελώς διαφορετικό πλαίσιο, όπου η αφαίρεση ζωής πράγματι πατάει στη μαζική πολιτική και στα μαζικά πολιτικά αιτήματα, και την επίκληση της ρωμαϊκής τυραννοκτονίας από άτομα χωρίς κίνημα, άτομα που από άποψη θέσης μοιάζουν περισσότερο με τα ρωμαϊκά τους μοντέλα (Βρούτος, κλπ) αλλά για αυτόν ακριβώς το λόγο δεν μπορούν να έχουν λόγο στην πολιτική νεωτερικότητα, την εποχή, ακριβώς, της εισόδου των μαζών στην πολιτική πρακτική.

      Διαγραφή
  6. Είναι ενδιαφέρον να μελετήσουμε τους φόνους σε συγκεκριμένο ιστορικό πλαίσιο.
    π.χ.
    Φαντάζομαι πως στην πρωτόγονη κομμουνιστική κοινωνία, όπου η επιβίωση του κάθε μέλους της κοινότητας εξαρτιόταν από την επιβίωση κάθε άλλου μέλους της κοινότητας, ο φόνος εντός της κοινότητας ήταν αδικαιολόγητος. Δηλαδή, εικάζω πως η ανάγκη, συγκεκριμένα η απόλυτη ανάγκη (αυτή της επιβίωσης), δε δικαιολογούσε φόνους. Αν βέβαια υπάρχει κάποια απόδειξη πως όπλο μιας φυλής-κοινότητας, χρησιμοποιήθηκε για να σκοτωθούν μέλη της ίδιας αυτής κοινότητας, τότε μιλάμε για μια πράξη χωρίς κανένα "δίκαιο", χωρίς να φαίνεται λογική με τα μέχρι σήμερα δεδομένα.

    Με αυτή τη λογική του παραδείγματος, η πρακτική του φόνου εξαρτιέται από την "ανάγκη", από την ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων, από "τα προβλήματα που μπορούν να λυθούν".


    Στο τωρινό στάδιο της εξέλιξης της κοινωνίας, η ανάγκη (εξαρτημένη πάντα από την ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων) φέρνει τον άνθρωπο αντιμέτωπο με δύο επιλογές: μπορεί να διαλέξει την αυτοκαταστροφή μέσω της αλληλοσφαγής (ιμπεριαλιστικοί πόλεμοι - τοπικοί ή γενικευμένοι, ανέχεια, ανεργία, φασιστικά κινήματα κλπ) ή την καλύτερη δυνατή συνεργασία (κοινωνική συμμαχία για το σοσιαλισμό). Και οι δύο περιπτώσεις απαιτούν φόνο, "δικαιολογούν φόνο" αλλά με εντελώς διαφορετικό Θεό.
    Π.χ. η καπιταλιστική ανάπτυξη απαιτεί τέτοιους πολέμους με τους οποίους, πέρα από όσους σκοτώνονται στον τόπο τους, σκοτώνονται και πρόσφυγες στα παράλια της Αγίας Ευρώπης, ώστε μόνο τότε ανατριχιάζουμε και συγκινούμαστε, έτσι για 2 λεπτά, όταν θα δούμε τις ειδήσεις. Ενώ η κοινωνική επανάσταση απαιτεί φόνους για όσους δε συμμαχήσουν και θυσίες (θανάτους) από όσους συμμαχήσουν.


    Αυτοί όμως οι πόλεμοι και φόνοι, που επιλέγονται από τους ιμπεριαλιστικούς επιχειρηματικούς ομίλους για να επιβιώσει η δική τους κερδοφορία-αναπαραγωγή, έχουν γίνει ο κυρίαρχος τρόπος σκέψης και μέσα σε λαϊκά στρώματα. Τα "ξεχωριστά συμφέροντα" ανάμεσα σε διαφορετικές ομάδες του λαού (π.χ. άλλο το συμφέρον των δημοσίων και άλλο των ιδιωιτκών υπαλλήλων) επιβάλλονται από τα πάνω, επιπλέον του ότι βιώνονται ως αυτονόητα, ως κομμάτι της ζωής. Ο θάνατος του εμποράκου ή του υπαλλήλου της ΕΡΤ και του μετρό δεν αγγίζει όσους δεν ζουν την ίδια ακριβώς κατάσταση.

    Άρα λοιπόν, στην τωρινή κοινωνία με τον τωρινό κυρίαρχο τρόπο σκέψης, οι φόνοι, οι θάνατοι από φτώχεια και πολέμους είναι αναπόσπαστο κομμάτι του δίκαιου και ηθικού. Και είναι δίκαιοι και ηθικοί αυτοί οι φόνοι, βιώνονται και αφήνονται να αναπαραχθούν, μέχρι να αγγίξουν και εμάς τους ίδιους, τον κλάδο μας, τον συνάδελφό μας, την οικογένειά μας. Αντίθετα, είναι πολύ δύσκολο, και λόγω της αντικομμουνιστικής εκστρατείας που περιγράφεις, να αντιληφθεί ο λαός τον εαυτό του ως τον κυρίαρχο και ως την πηγή του δικαίου - άρα και δύσκολο για κάποιον να πάρει μέρος σε κάτι που έμαθε να ονομάζει "ολοκληρωτικό". Ταυτόχρονα, πολλοί από όσους πιστεύουνε σε ολοκληρωτισμούς και θεωρίες 2 άκρων και φοβούνται τη βία, απλά βγάζουν τον κώλο τους έξω για να μην την πληρώσουν με έναν μικρό θάνατο (απώλεια φίλων, δουλειάς κλπ), ενώ ενδόμυχα καταλαβαίνουν πως θα σκότωναν έναν αδύναμο για να επιβιώσουν.

    Καταλήγω λοιπόν πως και οι τρομοκράτες αυτοί αγκαλιάζονται από μικροαστούς "του χώρου" και το "δίκαιο" τους επικροτείται, ακριβώς επειδή οι μικροαστικά σκεπτόμενοι βγάζουν τον κώλο τους έξω από τα δύσκολα και κοιτάζουν τη δική τους πάρτη. Ακριβώς επειδή είναι έτοιμοι να σκοτώσουν όμοιό τους.

    ΑπάντησηΔιαγραφή


  7. «...Ολόκληρη τη ζωή μας παλεύουμε για την ύπαρξή μας - ο ένας ενάντια στον άλλο. Οι γονείς παλεύουν για τα παιδιά, τα παιδιά για την κληρονομιά. Ο μικρός έμπορος παλεύει με τους άλλους μικρούς, καθώς και με τους μεγάλους εμπόρους για το μαγαζί του. Ο εργάτης παλεύει για μια θέση εργασίας με τους επιχειρηματίες και με τους άλλους εργάτες. Ο αγρότης παλεύει με τον άνθρωπο της πόλης. Οι μαθητές παλεύουν με τους δασκάλους. Το κοινό παλεύει με τις Αρχές. Οι βιομηχανίες παλεύουν με τις τράπεζες, οι επιχειρηματικοί όμιλοι παλεύουν με τους επιχειρηματικούς ομίλους. Και πάει λέγοντας. Πώς γίνεται στο τέλος να μην παλεύουν οι λαοί με τους λαούς;...»

    «...Όσο μπορούμε να ζούμε μόνο στηριζόμενοι στο δικό μας όφελος, όσο ισχύει το «εσύ ή εγώ» και όχι το «εσύ κι εγώ», όσο δεν πρόκειται για την πρόοδο αλλά για το προβάδισμα - τόσο θα υπάρχει ο πόλεμος. Οσο θα υπάρχει καπιταλισμός, θα υπάρχει και ο πόλεμος...»

    Μπρεχτ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Αν ένας απλός άνθρωπος κληθεί να δικαιο - και όχι αιτιο - λογήσει την πράξη του φόνου , νομίζω πως πρώτα θα αναφέρει μια συλλογική ευθύνη όπως υπεράσπιση της πατρίδας, μετά θα δώσει μια ηθική υπόσταση όπως αυτοάμυνα, έγκλημα τιμής κλπ.
    Στην περίπτωση που βγάλει στο φως τον φασίζοντα μικροαστό που κρύβει μέσα του, θα ρίξει καταπρόσωπο τη σκατόψυχη βουλησιαρχία του:
    ''Καλά του έκανε ο αστυνόμος του κωλόπαιδου''
    Η τελευταία περίπτωση θεωρώ ότι είναι η άλλη όψη της αναρχίας , αφού και ο φιλο-
    και ο αντιεξουαστής θύτης, μέσα σε λίγα λεπτά παίρνουν ,ως άτομα,στα χέρια τους όλες τις εξουσίες με αποκορύφωμα την εκτελεστική.
    Οσον αφορά τώρα τη... λοβοτομημένη αφασιακή αντιμετώπιση των καπιταλιστικών εγκλημάτων,αχ, είναι μια άλλη μεγάλη πονεμένη κουβέντα!
    Αυτά και επίτρεψέ μου να σε συγχαρώ για τις αναρτήσεις.Υστερώ σε φιλοσοφικά αναγνώσματα, και με ωθείς στο να το αλλάξω! Ιδωμεν!
    Ινδιάνα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. @Αντώνης

    Είναι βέβαια πως η επίθεση στον ''Ολοκληρωτισμό'' είναι επίθεση στην οικουμενική αλήθεια ως θεμέλιο μιας πράξης που ασκεί βία σε αντίθεση με το νόμο και πέραν του νόμου. Ο ''πόλεμος κατά της τρομοκρατίας'', από την περίοδο της ''Τρομοκρατίας'' μέχρι σήμερα, είναι άμεσα συνδεδεμένος με αυτή τη κριτική, και στη σημερινή του χρήση είναι μετεξέλιξη του ψυχροπολεμικού δυτικού λόγου. ΟΙ ''τρομοκράτες'' ενάντια στο Κράτος και τα ''κράτη-τρομοκράτες'' (ή ολοκληρωτικά κράτη), είναι η δυνητική και η ενεργός κρατική εξουσία την οποία δαιμονοποιεί εκ των προτέρων η επίθεση στη βία που αξιώνει οικουμενικότητα.
    Νομίζω όμως, ευρύτερα, ότι το πρόβλημα του κατάλληλου για την αποτίμηση της πράξης χρόνου υπάρχει. Πέρα από την ατομική τρομοκρατία, μια βίαιη πράξη που αξιώνει οικουμενικότητα θα δικαιωθεί ή όχι, τελικά, αν εγκαθιδρύσει το δικό της δίκαιο-διαφορετικά, θα κριθεί παράνομη από το καθεστώς το οποίο αντιπαλεύει. Για το αστικό καθεστώς η δικτατορία του προλεταριάτου είναι μια κρατική τρομοκρατία, από τη στιγμή όμως που θα εγκαθιδρυθεί η δικτατορία του προλεταριάτου, δικαιώνονται αναδρομικά οι ουσιαστικές πράξεις βίας που οδήγησαν σε αυτή.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Αν δεχτούμε τη βασιμότητα του επιχειρήματος του Λουκάτς στο "Ιστορικό μυθιστόρημα", ότι ο επαγγελματικός στρατός σηματοδοτεί την απαρχή της νεώτερης πολιτικής εποχής ως εποχής όπου η πολιτική είναι αδιανόητη χωρίς τις μάζες, και όπου η ιστορία γράφεται απ' τις μάζες και όχι απ' τα άτομα (σκέψεις που αντικατοπτρίζουν σε κείμενά τους και ο Λένιν και ο Στάλιν, που δεν θεωρούσαν ότι είναι εύκολο να ανατρέψεις την αστική δημοκρατία, ακριβώς επειδή η κατάκτηση εκ μέρους της μάζας της σφαίρας της πολιτικής, οσοδήποτε φαντασματική κι αν είναι, δεν είναι κάτι απ' το οποίο παραιτείται ποτέ εθελοντικά), τότε η έννοια της ατομικής τρομοκρατίας δεν εμπίπτει στην πραγματικότητα καθόλου στην πολιτική νεωτερικότητα και αποτελεί μάλλον κατάλοιπο ενός αρχαϊκού σταδίου -- Έλληνες και Ρωμαίοι τυραννοκτόνοι -- που οι επαναστάσεις του 17ου (Αγγλία) και 18ου (Γαλλία) αιώνα έχουν ήδη οριστικά ξεπεράσει.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Με δεδομένη την φιλοσοφία της ιστορίας στην οποία στηρίζεται ο Μαρξισμός, φρονώ προσωπικά ότι η απόρριψη της ατομικής τρομοκρατίας βασίζεται ΚΑΙ σε αυτό το σκεπτικό, στην αντίληψη δηλαδή ότι έχει ιστορικά υπερκεραστεί απ' την είσοδο της μάζας στο προσκήνιο των ιστορικών διεργασιών ως ανεπίστρεπτη διαδικασία.

      Διαγραφή
    2. "(σκέψεις που αντικατοπτρίζουν σε κείμενά τους και ο Λένιν και ο Στάλιν, που δεν θεωρούσαν ότι είναι εύκολο να ανατρέψεις την αστική δημοκρατία, ακριβώς επειδή η κατάκτηση εκ μέρους της μάζας της σφαίρας της πολιτικής, οσοδήποτε φαντασματική κι αν είναι, δεν είναι κάτι απ' το οποίο παραιτείται ποτέ εθελοντικά)"


      Που μπορούμε να βρούμε κείμενα τους επ αυτού; Και επίσης, θεωρείς οτι επιβεβαιώθηκαν στην εκτίμηση τους;


      OFWGKTA

      Διαγραφή
    3. Για Λένιν, αρκεί μια προσεκτική ανάγνωση του "Αριστερισμού".

      Για Στάλιν:

      Σε αντίτυπό του της έκδοσης του 1923 του βιβλίου του Γκ. Σαφάροφ για την τακτική των Μπολσεβίκων ο Σοβιετικός ηγέτης σχολίασε στα περιθώρια ότι στις μέρες του, ο Μαρξ ήταν θεμιτό να μιλά για επαναστατική αστική δημοκρατία, αλλά πλέον υφίστατο "εξάντληση της αστ. δημοκρατίας." Μια "ειρηνική επανάσταση" ήταν εφικτή μόνο σε εξαιρετικά ευνοϊκές συνθήκες, εφόσον μια χώρα "περιβαλλόταν από πολλές σοσ. χώρες". Ο Στάλιν συνειδητοποίησε επίσης ότι ήταν εύκολο για τον εχθρό να κερδίσει την εμπιστοσύνη των εργατών στη δημοκρατία. Η προλεταριακή επανάσταση είχε ξεσπάσει στη Ρωσία και όχι στη Δυτική Ευρώπη επειδή "στη Δύση ο ρεφορμισμός υποστηρίζει το κοινοβούλιο, τη δημοκρατία...τα οποία δεν υπήρχαν στη Ρωσία." Το προλεταριάτο μπορούσε να πάρει την εξουσία μόνο με την επαναστατική βία, αλλά θα πρέπει να παρουσιάσει τη βία αυτή ως μέτρο υπεράσπισης της δημοκρατίας ενάντια στη μπουρζουαζία και τους φασίστες.

      "Ο βασικός λόγος βρίσκεται στην ιστορική ανάπτυξη -- τις ιστορικές διασυνδέσεις των μαζών στην Ευρώπη με την αστική δημοκρατία. Και έπειτα, βρίσκεται επίσης στην συγκεκριμένη κατάσταση της Ευρώπης -- οι ευρωπαϊκές χώρες...βασίζονται στις αποικίες τους. Χωρίς αποικίες δεν μπορούν να υπάρξουν. Οι εργάτες το γνωρίζουν αυτό και φοβούνται την απώλεια των αποικιών. Με αυτή την έννοια επίσης τείνουν να ενώνουν δυνάμεις με τη μπουρζουαζία της χώρας τους...Δεν μπορούμε να φέρουμε τα εκατομμύρια των εργατών με τη μεριά μας άμεσα και εύκολα."
      http://leninreloaded.blogspot.gr/2013/02/eric-van-ree-i.html

      Διαγραφή
  11. Με την ευκαιρία αυτής της συζήτησης και της συζήτησης στο προηγούμενο άρθρο, να θυμήσω την νέα έκδοση της Σ.Ε:

    ΜΑΡΞ Κ. - ΕΝΓΚΕΛΣ Φ.
    Για τον Αναρχισμό. Η πάλη με τον μπακουνισμό την περίοδο της Α΄Διεθνούς
    https://www.sep.gr/cms/site/booksview.php?read=1040&view1=25&view2=68&psearch=

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. @Aντώνης

    Αυτό που δεν μπορώ να κατανοήσω είναι τους όρους υπό τους οποίους μια τρομοκρατία είναι ''ατομική'', όσον αφορά κάποιες περιπτώσεις ομάδων ανθρώπων. Για παράδειγμα, έστω μια ομάδα ανθρώπων κάνει μια ''τρομοκρατική'' ενέργεια και σαμποτάρει ένα φυσικό αγωγό. Τη πράξη αυτή έστω ότι την εντάσσει σε ένα ευρύτερο σχέδιο που περιλαμβάνει και πολιτική ζύμωση στις μάζες. Επιπλέον, τί εννοούμε με τον όρο ''τρομοκρατία''-πχ και το χακάρισμα θεωρείται τρομοκρατική ενέργεια. Υπάρχει μια διαστολή της έννοιας της τρομοκρατίας στο σήμερα αρκετά διαφορετική από την εποχή των Μάρξ Ένγκελς, των Ναρόντνικων και του Λένιν. Σήμερα, από τη στιγμή που ονομάζονται τρομοκρατία πολλά διαφορετικά πράγματα, η καταδίκη της ''τρομοκρατίας'' σε όλες τις εκφάνσεις της αξιοποιείται ως ύμνος υπέρ της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας.

    Για τη μη χρησιμότητα της τρομοκρατίας, όχι τόσο ως ''ατομικής'' (έθεσα το ερώτημα για αυτό, ειδικά στο νοηματικό πλαίσιο του σήμερα) όσο ως ''αντιπολιτικής'' ή ''αντικοινωνικής'' πρακτικής, που δεν ενδιαφέρεται για τους όρους νομιμοποίησής της σε οποιοδήποτε κομμάτι πληττόμενων, απλά προσθέτω ότι καθεστώτα στα οποία η νομιμοποίηση είναι ''μέσω διαδικασίας'' (βλ. εκλογές) ή μέσω οικονομικολογιστικής αποδοτικότητας (βλ. ρυθμοί ανάπτυξης ΑΕΠ) είναι πιο ανθεκτικά απέναντι στη τρομοκρατία σε σχέση με καθεστώτα που ένα φυσικό πρόσωπο παίζει ιδιαίτερο ρόλο (βλ. Τσάρος, ''χαρισματική'' ηγεσία κλπ) και το οποίο αν χτυπηθεί τρομοκρατικά, σημαίνει ότι χάνεται μια φυσική ''πηγή'' νομιμοποίησης. Αυτό έχει να κάνει με ό,τι είπες για την εισροή των μαζών στην πολιτική, όχι μόνο στην επανάσταση, αλλά και στο τρόπο νομιμοποίησης (βλ. ''λαός'', εκλογές, ''κοινή γνώμη'' κλπ, εδώ τη ''μάζα'' τη βλέπω στη μετατροπή της σε κρατικοποιημένο λαό, ως αριθμητικής πλειοψηφίας, που δεν είναι ακριβώς ''ατομική'', ούτε και η νομιμοποίηση που παρέχει).

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Στην σύγχρονη πολιτική, οι μάζες παίζουν διπλό ρόλο, όπως τον περιγράφεις. Ειναι τόσο το υποκείμενο της επαναστατικής αλλαγής όσο και το ΚΑΤ εξοχήν πεδίο της αδράνειας, κ άρα της παθητικής προστασίας του κρατικού στάτους κβο. Γι αυτο δεν υπάρχει ισχυρότερο όπλο προστασίας της αστικής εκμετάλλευσης απ τα αποπολιτικοποιημενα θύματα της.

      Η λέξη "τρομοκρατία" στα ελληνικά συγκαλύπτει την ιστορική και θεωρητική διαφορά των εννοιών "terror" και "terrorism."

      Διαγραφή
    2. Η μη επεξεργασία αυτής της διαφοράς συσκοτίζει καίρια ζητήματα. Η έννοια της "ατομικής τρομοκρατίας" ειναι ιστορικού χαρακτήρα κ προηγείται της μεταπολεμικής έννοιας της τρομοκρατίας. Η ατομική τρομοκρατία έρχεται σε αντιδιαστολή όχι με τη μη τρομοκρατία αλλα με τον Τρόμο, όπως ο όρος καθιερώνεται στη Γαλλία του 1793. Ο Τρόμος ειναι η με βίαια μέσα υπεράσπιση της επανάστασης κ ειναι καθαρά πολιτική έννοια. Η ατομική τρομοκρατία αντικατοπτρίζει ως όρος την έκπτωση απ τα οικογενειακά θεμέλια του Τρόμου. Η σύγχρονη έννοια "τρομοκρατία" ειναι ενα ποινικό λογικό κατασκεύασμα, νεφελώδους περιεχομένου, του κράτους.

      Διαγραφή
    3. Όταν λοιπόν περιγράφουμε την 17Ν με όρους "ατομικής τρομοκρατίας" μιλάμε για την αντίστιξη Τρόμου (οικουμενικότητα, 18ος αιώνας) κ ατομικής τρομοκρατίας (προπαγάνδα της πράξης) 19ος αιώνας, κ όχι για την αμερικανικής προέλευσης κ μεταπολεμική έννοια της "τρομοκρατίας" ως ψευδό έννοιας που γίνεται λάστιχο κατα τη βούληση των χρηστών της.

      Διαγραφή
    4. Οικογενειακά=οικουμενικά.

      Διαγραφή
    5. Απο θέση αρχής, αρνούμαι να κρίνω οποιοδήποτε φαινόμενο ατομικής βίας με ιδεολογικά κίνητρα με όρους της ποινικό λογικής αμερικανιας που λέγεται τρομοκρατία. Το κρίνω με τους όρους ανάλυσης των κλασικών του Μαρξισμού. Αυτή η διαφορά ειναι θεμελιώδης.

      Διαγραφή
    6. @Αντώνης

      Υπάρχει η διαφορά που ανέφερα και στην οποία αναφέρθηκες πιο συγκεκριμένα, την οποία όμως δεν μπορούμε να παραβλέπουμε στο σημερινό πλαίσιο. Η καταδίκη της ''ατομικής τρομοκρατίας'', όταν δεν προβάλλει ένα άλλο είδος βίας (όχι απλά λαικής, αλλά εργατικής, αντιεργοδοτικής κλπ), για μένα εντάσσεται στο σημερινό σύμπαν Λόγου, και αναγκαστικά σε μεγάλη απόσταση από το νόημα των όρων στους Μάρξ-Ένγκελς. Με άλλα λόγια, όταν η έννοια της τρομοκρατίας που επικρατεί είναι αυτή η αμερικανοποινική έννοια που σχολίασες, τότε η ''καταδίκη της τρομοκρατίας'' (της ατομικής, ή μήπως της εν γένει ''τρομοκρατίας'';), αποκτά ένα συγκεκριμένο νόημα που τείνει να στερεώνει, αντιστικτικά, την κοινοβουλευτική δημοκρατία και τη νομιμότητα. Αυτό μου φαίνεται ένα υπαρκτό πρόβλημα όταν μπαίνουμε στο λόγο περί τρομοκρατίας, ενώ υπάρχουν τόσοι αστερίσκοι και υποσημειώσεις.

      Διαγραφή
    7. Δεν διαφωνώ καθόλου, για αυτό και σε ό,τι αφορά το ΚΚΕ πρόσθεσα εξ αρχής τα εξής:

      Αρκεί νομίζω να θυμήσω σε όσους βιάζονται να καταλήξουν σε ανερμάτιστα και παιδαριώδη συμπεράσματα για τον "πασιφισμό" και τη "νομιμοφροσύνη" του ΚΚΕ, την ανοιχτή και δημόσια στήριξή του στο ένοπλο --και κατά τις ΗΠΑ "τρομοκρατικό"-- κίνημα FARC-EP στην Κολομβία. Θα άξιζε επιπρόσθετα η διερώτηση για το ποιο άλλο κοινοβουλευτικό ή και εξωκοινοβουλευτικό κόμμα διαλέγεται επίσημα για την ένοπλη πάλη ως προγραμματικό ζήτημα -- για να μην καταλήξει η συζήτηση στην κωμωδία, δεν εννοώ βέβαια πού βρίσκεται αντίστοιχη συζήτηση στα προγραμματικά κείμενα του ΣΥΡΙΖΑ...

      "

      Διαγραφή
  13. "Ειναι τόσο το υποκείμενο της επαναστατικής αλλαγής όσο και το ΚΑΤ εξοχήν πεδίο της αδράνειας, κ άρα της παθητικής προστασίας του κρατικού στάτους κβο. Γι αυτο δεν υπάρχει ισχυρότερο όπλο προστασίας της αστικής εκμετάλλευσης απ τα αποπολιτικοποιημενα θύματα της."


    Μπορούμε να πούμε λοιπόν οτι ακόμα και κάποιες μορφές οργάνωσης και κινητοποίησης με όχι ξεκάθαρο επαναστατικό προσανατολισμό, αλλά με μια γενικόλογη προοδευτική κατεύθυνση, είναι καλύτερα απο το τίποτα;


    OFWGKTA

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Η ερώτηση είναι υπερβολικά γενικόλογη για να μπορέσω εγώ να δώσω απάντηση. Τι θα πει "γενικόλογη προοδευτική κατεύθυνση", τι θα πει αυτό σήμερα, τι είναι "προοδευτικό" στις δοσμένες συνθήκες, πώς διαφέρει αυτό από την κατεύθυνση, πχ, ΣΥΡΙΖΑ, πώς κρίνεται στην πράξη η συνδρομή έτσι αποκαλούμενων κατευθύνσεων, τι πραγματικά απέδωσαν, κλπ.

      Διαγραφή
    2. Μια καλλιτεχνική ομάδα ας πούμε, η οποία χωρίς ξεκάθαρο επαναστατικό πρόταγμα ή χαρακτήρα, διαχειρίζεται το έργο της το οποίο έχει προοδευτικό πρόσημο. Είναι κάτι το οποίο παράγει έργο και λειτουργεί συλλογικά. Μπορούμε να πούμε οτι βοηθάει στην διαδικασία του σπάσιμου της παθητικότητας;



      OFWGKTA

      Διαγραφή
    3. Η καλλιτεχνική ομάδα δεν εμπίπτει στο ζήτημα της βίας υπό τη σκοπιά του οποίου μιλάω στην ανάρτηση για την οικουμενικότητα.

      Και βεβαίως, η τέχνη δεν επιλύει τα πολιτικά ζητήματα, όσο πολιτική κι αν είναι.

      Διαγραφή