Δευτέρα, 23 Μαρτίου 2015

Κίνηση του ποσοστού κέρδους, ΗΠΑ 1946-2012

Αφού εξηγεί τους δείκτες που μετρά για να προσεγγίσει την θεώρηση του Μαρξ για το ποσοστό κέρδους, ο οικονομολόγος  Michael Roberts καταλήγει, στον πιο πάνω πίνακα, ότι στην περίοδο 1946-2012, ο Μ.Ο του ποσοστού κέρδους στις ΗΠΑ έπεσε κατά 20% αν μετρήσουμε με βάση σημερινές ισοτιμίες και κατά 29% αν μετρήσουμε με ιστορικές ισοτιμίες. Όπως φαίνεται και στο γράφημα, υπάρχει μια μεγάλη κάθετη πτώση στο ποσοστό κέρδους σχεδόν αμέσως μετά τον πόλεμο (1946), με μια χαμηλότερη κορύφωσή του το 1965. Με ιστορικές τιμές, το ποσοστό φτάνει στα χαμηλότερά του σημεία το 1970, το 1991 και το 2009· με σύγχρονες, το 1980, και σε μικρότερο βαθμό, το 2009.

Ο Roberts συμπεραίνει:
Αυτό που διαφαίνεται είναι ότι ο νόμος του Μαρξ ισχύει για τις ΗΠΑ: υπάρχει τάση σταδιακής πτώσης του ποσοστού κέρδους στην καπιταλιστική συσσώρευση και αυτή η τάση θα ξεπεράσει τελικά τις αντίρροπες δυνάμεις. Διαφαίνεται όμως επίσης πως για ένα διάστημα, και κυρίως μετά από μια μεγάλη πτώση που απαξιώνει το υφιστάμενο κεφάλαιο, μπορεί να κυριαρχήσουν αντίρροποι παράγοντες -- συγκεκριμένα, αύξηση της υπεραξίας, μεγαλύτερα κέρδη από άλλες χώρες και φθηνότερο σταθερό κεφάλαιο μέσα απ' την τεχνολογική καινοτομία, ανάμεσα σε άλλους. Αυτή ήταν η εμπειρία της λεγόμενης νεοφιλελεύθερης περιόδου απ' το 1982 ως το τέλος του 20ου αιώνα.
Όμως και αυτή η νεοφιλελεύθερη περίοδος "ανάκαμψης", με την φούσκα του ίντερνετ στα τέλη του 1990 και την έκρηξη στην αγορά ακινήτων μέσω πίστωσης μετά το 2002, δεν μπόρεσε να αποκαταστήσει το γενικό κέρδος στα ψηλά επίπεδα των μέσων της δεκαετίας του 1960. Το ποσοστό κέρδους έφτασε σε κορύφωση το 1997 και η ανάκαμψη της αμερικανικής κερδοφορίας κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 2000 και μετά την μεγάλη ύφεση απλώς επέστρεψε το ποσοστό κέρδους στην κορύφωση του 1997. 
Αυτό είπα στην ανάρτησή μου για το αμερικανικό ποσοστό κέρδους πέρυσι και αυτό νομίζω ως ισχύει ακόμα: "όταν έπεσε η οργανική σύνθεση του κεφαλαίου, όπως έγινε στη νεοφιλελεύθερη περίοδο, εξαιτίας της γενικής οικονομικής στασιμότητας των αρχών του 1980 και μετά, εξαιτίας της μείωσης τιμών λόγω της νέας τεχνολογίας στη δεκαετία του 1990, αυξήθηκε το ποσοστό κέρδους. Αλλά στη δεκαετία του 2000, αυτές οι μορφές μείωσης του κόστους είχαν εξαντληθεί και η αναλογία της οργανικής σύνθεσης είχε ξαναυξηθεί σε επίπεδα που δεν έχουμε δει από την κρίση της δεκαετίας του 1970. Αυτή τη φορά όμως το ποσοστό κέρδους δεν έπεσε τόσο, γιατί αυξήθηκε το ποσοστό εκμετάλλευσης (η υπεραξία), σε αντίθεση με την δεκαετία του 1970.  
Η αύξηση της εκμετάλλευσης και της ανισότητας (όπως έχει καταγραφεί από πολλούς, αλλά και σε αυτό το ιστολόγιο), μπορεί να οδηγήσει σε κοινωνική αναταραχή, αλλά λειτουργεί για να κρατήσει ψηλά το ποσοστό κέρδους. Υπάρχουν όμως όρια στην αύξηση του ποσοστού εκμετάλλευσης και η αμερικανική οικονομία μάλλον τα έχει πλησιάσει, κυρίως με τη μείωση της ανάπτυξης της παραγωγικότητας και με την αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ να είναι τόσο αδύναμη. Έτσι, το τωρινό ποσοστό κέρδους μπορεί να συντηρηθεί μόνο αν υπάρξει μια απότομη πτώση στην οργανική σύνθεση του κεφαλαίου. Αυτό μπορεί να συμβεί μόνο μέσω μιας μεγάλης υποτίμησης της αξίας των μέσων παραγωγής (και του πλασματικού κεφαλαίου, όπως έχω συζητήσει σε προηγούμενες αναρτήσεις). Και αυτό σημαίνει νέο τέλμα ή ύφεση, πιθανώς ανάλογο του 1980-1982."
***
Αν δεν κάνω βέβαια λάθος, η καταστροφή τμήματος των μέσων παραγωγής μέσω πολέμου είναι μια άλλη μέθοδος πρόκλησης πτώσης στην οργανική σύνθεση του κεφαλαίου, την οποία δεν αναφέρει εδώ ο Roberts. Επίσης, νομίζω πως είναι μια μέθοδος που δεν επισύρει υποτίμηση των μέσων παραγωγής που θα απομείνουν μετά την καταστροφή, αλλά αντίθετα, αύξηση της τιμής τους.

16 σχόλια:

  1. Καλησπέρα Αντώνη

    Διακρίνω και εδώ αλλά και σε προηγούμενα κείμενα σου μια πεποίθηση ότι η μόνη λύση για το παρόν στάτους του μονοπωλιακού καπιταλισμού είναι ένας γενικευμένος πόλεμος ,που όμως για διάφορους λόγους που έχεις εξηγήσει σε παλαιότερα σχόλια και συμφωνώ,δεν μπορεί να προκριθεί "ελαφρά τη καρδία" ως λύση από τα μονοπώλια.
    Θα ήθελα να εμβαθύνεις αν μπορέσεις κάποια στιγμή σε αυτό,όπως και για το για την μη ύπαρξη ιστορικού προηγούμενου για την παρούσα κρίση ,όπως είχες υποσχεθεί σε πρόσφατο σχόλιο.(Μην τάξεις σε άγιο κερί!!).Καλή δύναμη.

    The Talented C@nt

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ας ξεκινήσουμε εδώ αυτή την κουβέντα, για την οποία πράγματι χρωστάω ορισμένες σκέψεις.

      Ο Μαρξ πέθανε το 1883. Κατά τη διάρκεια της ενήλικης ζωής του, είχε την ευκαιρία να στοχαστεί πάνω σε μια σειρά από καπιταλιστικές κρίσεις:

      Την κρίση του 1837, που έφερε πενταετή ύφεση

      Την κρίση του 1847

      Την κρίση του 1857

      Την κρίση του 1866

      Την κρίση του 1874.

      Μετά το θάνατό του, ακολούθησαν:

      Η κρίση του 1884

      Η κρίση του 1890

      Η κρίση του 1893

      και η κρίση του 1896.

      Στην είσοδο του 20ου αιώνα, είχαμε

      Την κρίση του 1901

      και την κρίση του 1907

      πριν τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο.

      Διαγραφή
    2. Οι άμεσες αιτίες των κρίσεων ήταν διαφορετικές. Αλλά ο Μαρξ μπορούσε να δει ότι το φαινόμενο είχε μια περιοδικότητα. Οι τρεις πρώτες έγιναν ακριβώς σε απόσταση δέκα ετών η μια απ' την άλλη, η τέταρτη σε 9 χρόνια, η πέμπτη (μετά το θάνατό του) πάλι σε δέκα.

      Μετά το 1884, η χρονικότητα πυκνώνει. Η επόμενη έρχεται σε τρία χρόνια, μετά σε τρία πάλι, μετά σε πέντε, μετά σε έξι.

      Από το 1837 ως το 1874 που γίνεται η τελευταία κρίση που πρόλαβε ο Μαρξ, η κρίση ακολουθούνταν από έναν υφεσιακό κύκλο, ξαναρχόταν ανάπτυξη για περίπου όσο διαρκούσε η ύφεση, και μετά πάλι κρίση, πάλι υφεσιακός κύκλος, πάλι ανάπτυξη, κλπ.

      Αυτό το οποίο δεν συνέβαινε ήταν παγκόσμιος πόλεμος.

      Αυτό είναι ένα απ' τα χαρακτηριστικά του φιλελεύθερου σταδίου του καπιταλισμού. Η κρίση ξεπερνιέται "ενδογενώς", έστω κι αν ξανάρχεται πολύ γρήγορα. Η οικονομία είναι ένα μηχάνημα που παίρνει μπρος, κάνει κάποιες στροφές και κολλάει, κάνει λιγότερες στροφές, ξαναπαίρνει μόνη της μπρος για λίγο, και μετά ξανακολλάει.

      Από τη στιγμή που οι κρίσεις αρχίζουν να πυκνώνουν όμως, απ' το 1884 και μετά, αμέσως δηλαδή μετά το θάνατο του Μαρξ το 1883, εισερχόμαστε ήδη στο ιμπεριαλιστικό στάδιο.

      Το συνέδριο του Βερολίνου, όπου μπαίνουν οι βάσεις για τον Α' Παγκόσμιο Ιμπεριαλιστικό Πόλεμο, γίνεται το 1884: http://en.wikipedia.org/wiki/Berlin_Conference

      Οι μελέτες μου δείχνουν ότι σε όλη την Ευρώπη και στις ΗΠΑ αρχίζει κούρσα εξοπλισμών απ' τα μέσα του 1880 ως και τον πόλεμο:

      http://www.oxfordscholarship.com/view/10.1093/acprof:oso/9780198205654.001.0001/acprof-9780198205654-chapter-15

      http://www.oxfordscholarship.com/view/10.1093/acprof:oso/9780198205654.001.0001/acprof-9780198205654-chapter-16

      http://www.oxfordscholarship.com/view/10.1093/acprof:oso/9780198205654.001.0001/acprof-9780198205654-chapter-30

      Αυτή είναι η εποχή που μελετά ο Λένιν, απ' το 1880 περίπου ως το 1916.

      Διαγραφή
    3. Το πέρασμα απ' τον φιλελεύθερο στον ιμπεριαλιστικό καπιταλισμό λοιπόν βλέπουμε ότι συνοδεύεται από μια μεγαλύτερη πυκνότητα κρίσεων, αφενός, αλλά και από μια στροφή στην πολιτική αντιμετώπισής τους, αφετέρου. Τα καπιταλιστικά κράτη δεν "περιμένουν" πλέον οι κρίσεις να ξεπεραστούν "μόνες" τους, "οργανικά". Απεκδύονται σε εντονότατο αποικιοκρατικό ανταγωνισμό τόσο στην Αφρική (Scramble for Africa) όσο και στην Ασία (The Great Game), και επενδύουν σε τεχνολογίες καταστροφής.

      Ο Α' Παγκόσμιος κρατά ως το 1918. Η επόμενη μετά το 1907 καπιταλιστική κρίση είναι το Κραχ του 1929. Βλέπουμε μια απόσταση 22 ετών, εκ των οποίων τα 4 είναι πόλεμος.

      Με το 29 ξεκινά η ύφεση που οδηγεί στην άνοδο του φασισμού, την εκ νέου στρατιωτική εξόρμηση της ηττημένης Γερμανίας, και στον Β' Παγκόσμιο.

      Απ' το τέλος του Β' Παγκοσμίου ως την επόμενη κρίση, αυτή του 1970, μεσολαβούν άλλα 25 χρόνια. Απ' την κρίση του 29 μεσολαβούν 41.

      Δεν είναι δυνατό να καταλήξει κανείς σε άλλο συμπέρασμα παρά στο ότι η μεγάλη διαφορά του δεύτερου μισού του 19ου αιώνα με τα πρώτα τρία τέταρτα του 20ου οφείλεται στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, ο οποίος δημιουργεί πολύ μεγαλύτερη χρονική απόσταση ανάμεσα στις κρίσεις επειδή καταστρέφει παραγωγικές δυνάμεις και μέσα παραγωγής και αντιστρέφει την πάγια τάση της σύνθεσης του οργανικού κεφαλαίου να γέρνει όλο και περισσότερο υπέρ του σταθερού κεφαλαίου.

      Το 2014, τόσο οι New York Times (http://leninreloaded.blogspot.com/2014/08/nyt.html)

      όσο και η Washington Post (http://www.washingtonpost.com/opinions/in-the-long-run-wars-make-us-safer-and-richer/2014/04/25/a4207660-c965-11e3-a75e-463587891b57_story.html)

      επανέφεραν με επίταση το ζήτημα της αναγκαιότητας και της θετικής προσφοράς των μεγάλων κλίμακας πολέμων.

      Διαγραφή
    4. Μέρος των παλιότερων κρίσεων, αυτών που έζησε ο Μαρξ, ήταν κάποιες "βαλβίδες ασφαλείας" που εξαφανίζονται καθώς προχωράμε στον εικοστό αιώνα:

      α) Ο εποικισμός. Μέρος της διογκωμένης λόγω κρίσης ανεργίας χρησιμοποιείται ως αποικιακός στρατός, ένοπλος ή όχι (έποικοι). Η σημερινή μετανάστευση υπόκειται σε περιορισμούς και ελέγχους, ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό μεταναστών προέρχεται με διαφορά από χώρες που καταστρέφονται απ' την ίδια την προσπάθεια του δυτικού καπιταλισμού να κρατήσει ψηλά το ποσοστό κέρδους.

      β) Οι συνθήκες διαβίωσης είναι τέτοιες που το προσδόκιμο ηλικίας ήταν πολύ χαμηλότερο. Σήμερα είναι πολύ ψηλότερο, και δημιουργεί επιπρόσθετες πιέσεις μέσω υπερχρέωσης ασφαλιστικών και συντάξεων.

      γ) Το ποσοστό ανεκμετάλλευτων πηγών φθίνει γρηγορότερα από ό,τι επιτρέπει την εκμετάλλευση νέων κοιτασμάτων η τεχνολογία.

      δ) Η πυρηνική πολεμική τεχνολογία καθιστά πολύ δυσκολότερη υπόθεση από ό,τι στο παρελθόν την "εκκαθάριση" μέσω πολέμου, ενώ και η πειθαρχία των μαζών στα δυτικά κράτη δεν μπορεί να συγκριθεί με αυτή των μαζικών στρατών κληρωτών στο πρώτο μισό του εικοστού αιώνα. Οι περισσότεροι δυτικοί στρατοί είναι αναγκαστικά μισθοφορικοί. Επιπρόσθετα, ο γενικευμένος πόλεμος απειλεί πάντα τον καπιταλισμό με την προοπτική του οπλισμού των μαζών και της επανάστασης.

      ε) η ολοκλήρωση του καπιταλισμού σε πλανητικό επίπεδο μειώνει τρομακτικά τον χρόνο μετακύλισης της κρίσης από μια οικονομία σε μια άλλη. Καθώς η ανισόμετρη ανάπτυξη εξασφαλίζει ότι οι κρίσεις ξεσπούν σε διαφορετικά χρονικά σημεία, με το που καταφέρνει μια οικονομία να βγει απ' αυτή, χτυπιέται απ' την κρίση που έχει στο μεταξύ ξεσπάσει κάπου αλλού. Π.χ. οι ΗΠΑ αυτή τη στιγμή έχουν τυπικά εξέλθει της κρίσης του 2001, αλλά επηρεάζονται απ' την αδυναμία των χωρών της ΕΕ να εξέλθουν, πέφτει το ευρώ, ακριβαίνουν οι αμερικανικές εξαγωγές, ξαναδημιουργείται αδιέξοδο για την αμερικανική οικονομία.

      Διαγραφή
    5. στ) Ούτε έχει επιστρέψει πουθενά το ποσοστό απασχόλησης των τελών του 1990 ή των αρχών του 2000. Όπου δημιουργούνται θέσεις εργασίας είναι χωρίς τα προνόμια των προηγούμενων, χωρίς συγκρίσιμες απολαβές, με ημιαπασχόληση, ελαστικά ωράρια, με κάθε δυνατή μορφή επίτασης της εκμετάλλευσης της εργατικής δύναμης, καθώς είναι αδύνατο για το ποσοστό κέρδους να συγκρατηθεί σε αποδεκτά πλαίσια χωρίς την όξυνση της εκμετάλλευσης αυτής, που φτάνει να συγκροτεί μια εργασία που διαφέρει όλο και λιγότερο απ' την ανεργία, ενώ ταυτόχρονα εξαντλούνται και τα περιθώρια χρηματόδοτησης της ανεργίας σε πλαίσια συγκρίσιμα με αυτά περασμένων δεκαετιών.

      Διαγραφή
  2. Άσχετο.
    Έχετε προσέξει πόσες εκατοντάδες φορές έχει υπάρξει ο εξής διάλογος στην τηλεόραση;

    ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΚΚΕ: "Το χρέος δεν το δημιούργησαν οι εργαζόμενοι, δε χρωστάνε σε κανένα. Να μην πληρώσουν τίποτα"
    ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΥ/ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ: "Ε, εντάξει, πάμε παρακάτω όμως."

    ΧΑΧΑΧΑΧΑ δεν μπορώ κάθε φορά τους σιχένομαι περισσότερο.

    Μικρός

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. ERRATA

    Μετά το 1884, η χρονικότητα πυκνώνει. = Μετά το 1884, η συχνότητα πυκνώνει.

    Απεκδύονται σε εντονότατο αποικιοκρατικό ανταγωνισμό = Επιδίδονται σε εντονότατο αποικιοκρατικό ανταγωνισμό

    Το ποσοστό ανεκμετάλλευτων πηγών φθίνει γρηγορότερα από ό,τι επιτρέπει την εκμετάλλευση νέων κοιτασμάτων η τεχνολογία. = Το ποσοστό ανεκμετάλλευτων πηγών φθίνει γρηγορότερα από ό,τι εκμετάλλευση νέων κοιτασμάτων επιτρέπει η τεχνολογία. / Το ποσοστό ανεκμετάλλευτων πηγών φθίνει γρηγορότερα από την εκμετάλλευση νέων κοιτασμάτων που επιτρέπει η τεχνολογία.

    Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. An analysis of the American economy from the 2nd World War until today reveals two aspects: the first being that over the long term the law of the tendential fall in the rate of profit is continuous. The second is that the extent of the tendency depends on a series of counter-tendencies which, at best, are only effective in the short or medium term. They can momentarily interrupt the fall in the rate or slowdown the velocity of the fall, but since this is an integral part of the process of valorisation of capital itself, they can never reverse the line of march of the law itself.

    http://www.leftcom.org/en/articles/2009-11-24/the-fall-in-the-average-rate-of-profit-the-crisis-and-its-consequences

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. General Electric and General Motors are two prime examples. The two biggest corporations in the world have had recourse to financialisation to deal with their profits crisis. In the space of forty years they went from profit rates of 20% to 5%, and of this 5%, 40% was the result of speculative activity. It is exactly the same on the macroeconomic level. Financialisation developed (in close parallel with the profits crisis) and persists even in periods of partial recovery. Between 1950 and 1980 alone 15% of capital was earmarked for speculation. Between 1980 and 2003 the proportion of speculative capital rose to 25% but no further. This shows three things: the first is that the increasing difficulty of capital valorisation on the part of the real economy induces financialisation of the crisis. In other words, the attempt overcome the lack of profit from production with extra profits or financial returns which supplement the rate of profit and which could be, in part, productively re-invested. The second thing it shows is that there are limits to this. Surplus value and its related amount of profit are formed in the process of production whilst mere financial gain, the recourse to the stock market and speculation, is nothing but a mechanism for transferring surplus value that has already been created. The third thing - which is a synthesis of the first two - is that financialisation of the crisis via speculation, the creation of fictitious capital and parasitism, has an objective limit which cannot be overcome without destroying the very fictitious capital which contributed to its creation. Recently, since the end of the 1990s, stock market crises have followed one another at an extraordinary rate.

    http://www.leftcom.org/en/articles/2009-11-24/the-fall-in-the-average-rate-of-profit-the-crisis-and-its-consequences

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Αντώνη φοβερή ανάλυση!
    Νομίζω ένα ποστ τις αξίζει και με το παραπάνω!
    Επίσης νομίζω ότι στη βάση αυτών των δεδομένων, μπορούμε να προσπαθήσουμε να κάνουμε και κάποιες προβλέψεις σε σχέση με την μελλοντική πιθανή εξέλιξη των πραγμάτων, και να ξεκινήσει κουβέντα και σε αυτό το πολύ σημαντικό θέμα.

    Κώστας

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Βιαστικά αλλά σχετικά, να αναφέρω ότι το παλιό καλό scramble for Africa φαίνεται να επανέρχεται δριμύτερο, καθώς πλέον συμμετέχει και η Κίνα ως νέα δύναμη. Πρόσφατα μάλιστα εγκαινίασε την στρατιωτική της παρουσία στην ήπειρο. Σημειώσατε επίσης το όργιο κατασκοπικών επιχειρήσεων που λαμβάνει χώρα, που προφανώς δεν γίνεται για το χαβαλέ αλλά προετοιμάζει καταστάσεις (http://www.theguardian.com/world/2015/feb/24/africa-el-dorado-espionage-leaked-intelligence-files)

    Θεωρώ επίσης την ανάδειξη της Κίνας καθώς και άλλων ασιατικών χωρών ως μεγάλων δυνάμεων με διακριτά συμφέροντα - σε αντίθεση δηλαδή με τον 20 αι που ήταν αποικίες - ως εξαιρετικής σημασίας διαφορά με το ιμπεριαλιστικό σύστημα για το οποίο έγραφε ο Λένιν. Ο ιμπεριαλισμός έχει πλέον πολύ λιγότερο χώρο και πολύ περισσότερους παίκτες. Δείτε ενδεικτικά το ακόλουθο άρθρο στο Diplomat, με θέμα την οικοδόμηση αμφίβιων στρατιωτικών δυνάμεων από τις χώρες της νότιας Κινεζικής θάλασσας (http://thediplomat.com/2014/10/southeast-asias-emerging-amphibious-forces/). Ο αρθρογράφος, προσπαθώντας να κρατήσει τα προσχήματα, δηλώνει ότι δεν είναι βέβαιος ότι η έμφαση που δίδεται στις αμφίβιες δυνάμεις αντικατοπτρίζει επιθετικές διαθέσεις, καθώς η περιοχή έχει πρόβλημα με τα τσουνάμι και επομένως οι σκοποί μπορεί να είναι ανθρωπιστικοί. Γιατί είναι γνωστό ότι αυτό που χρειάζονται οι αποκλεισμένοι από τις πλημμύρες είναι τάγματα πεζοναυτών.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Επιχειρησιακα ο PLA, δεν εχει ακομη δυνατοτητες εξω απο τα κινεζικα παραλια.

      Διαγραφή
    2. Αντον ισχύει εν μέρει αυτό που λες αλλά καλό είναι να θυμόμαστε ότι το τα Κινεζικά παράλια βρίσκονται στη σημαντικότερη ίσως εμπορική ναυτική διαδρομή στον κόσμο. Επίσης, το ζήτημα δεν είναι τόσο οι τωρινές δυνατότητες του ΛΑΣ αλλα οι ρυθμοί και η κατεύθυνση της εξέλιξής του. Η Κϊνα ανατπύσσει ταχύτατα τις ναυτικές της δυνατότητες, την βασική προϋπόθεση δηλαδή για να έχει στρατιωτική δραστηριότητα και πιο πέρα.

      Διαγραφή
  8. Ή ΜΑΛΛΟΝ

    Απεκδύονται σε εντονότατο αποικιοκρατικό ανταγωνισμό = Αποδύονται σε εντονότατο αποικιοκρατικό ανταγωνισμό

    Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Η καταστροφη κεφαλαιου (με οποιον τροπο κι αν αυτή επιτυγχανεται) εχει σαν σκοπο να αναταξει το ποσοστο κερδους. Στη δεδομενη μαζα της παραγωμενης υπεραξιας αντιστοιχει μικρότερο ποσο κεφαλαιου. Επειδη η καταστροφη συνηθως αφορα το λιγοτερο παραγωγικο μερος του κεφαλαιου μπορει και η οργανικη σύνθεση του μετα την καταστροφη να αυξηθει. Αυξανει όμως ο βαθμος χρησιμοποιησης του κεφαλαιου που εχει επιβιωσει

    ΑπάντησηΔιαγραφή