Τρίτη, 10 Φεβρουαρίου 2015

V.I. Lenin-Για τον σοσιαλσωβινισμό και τον οπορτουνισμό

[...] Ποιες είναι οι συνεπαγωγές της "υπεράσπισης της πατρογονικής γης" στον πόλεμο του 1914-1915; Η απάντηση σ' αυτή την ερώτηση δίνεται από το Μανιφέστο της Βασιλείας. Ο πόλεμος διεξάγεται από όλες τις μεγάλες δυνάμεις με στόχο τη λαφυραγώγηση, το μοίρασμα του κόσμου, την απόκτηση αγορών, και την υποδούλωση εθνών. Στην αστική τάξη, ο πόλεμος φέρνει μεγαλύτερα κέρδη. Για ένα λεπτό στρώμα της εργατικής αριστοκρατίας και της αριστοκρατίας, καθώς επίσης και για τους μικροαστούς (τη διανόηση, κλπ), που "πορεύονται" με το εργατικό κίνημα, ο πόλεμος υπόσχεται ψίχουλα απ' αυτά τα κέρδη. Η οικονομική βάση του "σοσιαλσωβινισμού" (ο όρος είναι ακριβέστερος από αυτόν του σοσιαλπατριωτισμού, καθώς ο δεύτερος ωραιοποιεί το κακό) και του οπορτουνισμού είναι η ίδια. Είναι δηλαδή η συμμαχία ανάμεσα σε ένα ασήμαντο τμήμα στην "κορυφή" του εργατικού κινήματος και την "δική του" εθνική αστική τάξη ενάντια στις προλεταριακές μάζες. Είναι μια συμμαχία ανάμεσα στους υπηρέτες της αστικής τάξης και την αστική τάξη ενάντια στην τάξη που είναι θύμα της εκμετάλλευσης των αστών. Ο σοσιαλσωβινισμός είναι η πεμπτουσία του οπορτουνισμού.


Ο σοσιαλσωβινισμός και ο οπορτουνισμός είναι το ίδιο πράγμα σε ό,τι αφορά την πολιτική τους ουσία. Ταξική συνεργασία, αποκήρυξη της επαναστατικής δράσης, υπακοή στην αστική νομιμότητα, έλλειψη εμπιστοσύνης στο προλεταριάτο, εμπιστοσύνη στους αστούς. Οι πολιτικές ιδέες είναι ταυτόσημες, και το ίδιο ισχύει για το πολιτικό περιεχόμενο των τακτικών τους. Ο σοσιαλσωβινισμός είναι η άμεση συνέχιση και ολοκλήρωση του Μιλλεραντισμού, του Μπερνσταϊνισμού και των βρετανικών πολιτικών των φιλελεύθερων εργατικών. Είναι το σύνολό τους, το όλον τους, το μεγαλύτερο κατόρθωμά τους.

Σ' όλη την περίοδο απ' το 1889 ως το 1914, μπορούμε να δούμε δυο γραμμές στον σοσιαλισμό: οπορτουνιστική και επαναστατική. Σήμερα υπάρχουν επίσης δύο γραμμές στον σοσιαλισμό. Ας αποφύγουμε τη μέθοδο αναφοράς σε πρόσωπα, την οποία ακολουθούν οι αστοί και οπορτουνιστές ψεύτες, και ας πάρουμε τις τάσεις που βρίσκουμε σε μια σειρά από χώρες: τη Γερμανία, τη Βρετανία, τη Ρωσία, την Ιταλία, την Ολλανδία, τη Σουηδία, τη Βουλγαρία, την Ελβετία, το Βέλγιο και τη Γαλλία. Στις πρώτες οχτώ χώρες, η διαίρεση ανάμεσα σε οπορτουνιστικές και επαναστατικές τάσεις συμπίπτει με την διαίρεση ανάμεσα στον σοσιαλσωβινισμό και τον επαναστατικό διεθνισμό. Οι βασικοί πυρήνες του σοσιαλσωβινισμού με την πολιτική και κοινωνική έννοια είναι; το Sozialistische Monatshefte και σία στην Γερμανία· οι Φαμπιανοί και το Εργατικό Κόμμα στη Βρετανία (το Ανεξάρτητο Εργατικό Κόμμα μπήκε σε συμμαχία και με τους δύο, εφόσον η επιρροή του σοσιαλσωβινισμού στο δεύτερο είναι αρκετά μεγαλύτερη από ό,τι στο Βρετανικό Σοσιαλιστικό Κόμμα, στο οποίο περίπου τα τρία έβδομα είναι διεθνιστές)· το Nasha Zarya και η Οργανωτική Επιτροπή (καθώς και το Nashe Dyelo) στη Ρωσία· το κόμμα του Μπισολάτι στην Ιταλία· το κόμμα του Troelstra στην Ολλανδία· οι Branting και σία στη Σουηδία· οι "Shiroki" στη Βουλγαρία· ο Greulich και οι "δικοί του" στην Ελβετία. Σ' όλες αυτές τις χώρες, η λίγο-πολύ οξεία αντίδραση στον σοσιαλσωβινισμό προέρχεται από τους επαναστάτες σοσιαλδημοκράτες. Δύο από τις δέκα χώρες είναι εξαίρεση, αλλά ακόμα κι εκεί οι διεθνιστές είναι αδύναμοι αλλά όχι απόντες. Τα γεγονότα είναι μάλλον άγνωστα (ο Vaillant παραδέχτηκε πως έλαβε επιστολές από διεθνιστές που δεν δημοσίευσε) παρά ανύπαρκτα.

Ο σοσιαλσωβινισμός είναι το απαύγασμα του οπορτουνισμού. Αυτό είναι αναμφίβολο. Η συμμαχία με την αστική τάξη ήταν κάποτε μυστική και ιδεολογική. Τώρα έγινε δημόσια και αποκρουστική. Ο σοσιαλσωβινισμός αντλεί τη δύναμή του από την συμμαχία με την αστική τάξη και με τα γενικά επιτελεία. Είναι ψέμα όταν οποιοσδήποτε (περιλαμβανομένου του Κάουτσκι) λέει πως οι "μάζες" του προλεταριάτου στράφηκαν προς τον σωβινισμό. Πουθενά δεν ερωτήθηκαν οι μάζες (με την εξαίρεση ίσως της Ιταλίας όπου διενεργήθηκε συζήτηση για εννιά μήνες πριν την κήρυξη πολέμου, και όπου οι μάζες ήταν ενάντιες με το κόμμα Μπισολάτι). Οι μάζες ήταν αποσβολωμένες, πανικόβλητες, διαιρεμένες και συντετριμμένες από το κράτος στρατιωτικού νόμου. Η ελεύθερη ψήφος ήταν προνόμιο μοναχά των ηγετών--κι αυτοί ψήφισαν υπέρ της αστικής τάξης και ενάντια στο προλεταριάτο! Είναι γελοίο, είναι τερατώδες να θεωρείται ο οπορτουνισμός εσωκομματικό φαινόμενο! Όλοι οι μαρξιστές στη Γερμανία, τη Γαλλία και σε άλλες χώρες δήλωναν πάντα και επέμεναν πάντα πως ο οπορτουνισμός είναι η εκδήλωση της αστικής επίδρασης πάνω στο προλεταριάτο. Ότι είναι αστική εργατική πολιτική, συμμαχία ανάμεσα σε ένα ασήμαντο τμήμα μισοπρολεταριακών στοιχείων και την αστική τάξη. Έχοντας δεκαετίες στη διάθεσή του για να ωριμάσει σε συνθήκες "ειρηνικού" καπιταλισμού, ο οπορτουνισμός έφτασε τέτοια ωριμότητα ως το 1914-1915 ώστε να αποδειχθεί ανοιχτός σύμμαχος της αστικής τάξης. Η ενότητα με τον οπορτουνισμό σημαίνει ενότητα ανάμεσα στο προλεταριάτο και την εθνική του αστική τάξη, δηλαδή υποταγή στη δεύτερη, διαίρεση στην διεθνή επαναστατική εργατική τάξη. Δε λέμε πως είναι επιθυμητή σε όλες της χώρες η άμεση ρήξη με τους οπορτουνιστές, ούτε ότι είναι καν εφικτή αυτή τη στιγμή. Λέμε πως αυτή η ρήξη έχει κορυφωθεί, ότι έχει γίνει αναπόδραστη, ότι είναι προοδευτικής φύσης, και ότι είναι απαραίτητη για την επαναστατική πάλη του προλεταριάτου. Και ότι η ιστορία, αφού γύρισε την πλάτη στον "ειρηνικό" καπιταλισμό και προς τον ιμπεριαλισμό, έχει με τον τρόπο αυτό στραφεί προς αυτή τη ρήξη. Volentem ducunt fata, nolentem trahunt [Η μοίρα οδηγεί τους τολμηρούς αλλά σέρνει ξωπίσω της τους άτολμους].

Απ' την αρχή του πολέμου, η αστική τάξη όλων των χωρών, οι κατ' αρχήν εμπόλεμοι, έχουν ενωθεί στο εγκώμιο των σοσιαλιστών εκείνων που αναγνωρίζουν "την υπεράσπιση της πατρογονικής γης", δηλαδή, την υπεράσπιση των αρπαχτικών συμφερόντων της αστικής τάξης στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο και ενάντια στο προλεταριάτο. Δείτε πώς αυτό το βασικό συμφέρον της διεθνούς μπουρζουαζίας διεισδύει στα σοσιαλιστικά κόμματα, στο εργατικό κίνημα, πώς βρίσκει έκφραση εκεί! Το παράδειγμα της Γερμανίας είναι ιδιαίτερα διδακτικό απ' αυτή την άποψη, εφόσον η εποχή της Δεύτερης Διεθνούς ήταν η εποχή της ανάπτυξης του μεγαλύτερου κόμματος αυτής της χώρας, αλλά το ίδιο μπορούμε να δούμε και σ' άλλες χώρες, με μικρές παραλλαγές μορφής, όψης, και εξωτερικής εμφάνισης.

[...] Κόμματα όπως ήταν τα Σοσιαλδημοκρατικά κόμματα της Β' Διεθνούς είναι χρήσιμα και απαραίτητα στους οπορτουνιστές διότι δημιούργησαν την σοσιαλιστική υπεράσπιση της αστικής τάξης κατά την κρίση του 1914-1915. Το ίδιο ακριβώς είδος πολιτικής [...] ακολουθείται από τους Φαμπιανούς και τους ηγέτες των φιλελεύθερων συνδικάτων στη Βρετανία, και τους οπορτουνιστές και ακόλουθους του Ζωρές στη Γαλλία.  Ο [γερμανός] Monitor [ψευδώνυμο στελέχους του SPD] είναι ένας ρητός και κυνικός οπορτουνιστής. Υπάρχει κι άλλη απόχρωση, αυτή του κεκαλυμμένου και "έντιμου" οπορτουνιστή (ο Ένγκελς είχε δίκαιο όταν είπε κάποτε ότι οι "έντιμοι" οπορτουνιστές είναι και οι πιο επικίνδυνοι για το εργατικό κίνημα). Ο Κάουτσκι είναι παράδειγμα τέτοιου είδους οπορτουνιστή.

[...]

Τα πιο κάτω παραδείγματα αποκαλύπτου τις σοφιστείες που χρησιμοποιούν οι Καουτσκικοί από την έναρξη του πολέμου για να αποκηρύξουν την τακτική της επαναστατικής προλεταριακής δράσης, όπως την υιοθέτησαν ομόφωνα οι σοσιαλιστές στη Βασιλεία. Ο Κάουτσκι παρουσίασε την θεωρία του για τον "υπερ-ιμπεριαλισμό." Μ' αυτή τη λέξη εννοεί την αντικατάσταση της "πάλης του κεφαλαίου κάποιων κρατών εναντίον του κεφαλαίου άλλων από την από κοινού εκμετάλλευση του κόσμου από το διεθνώς ενωμένο χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο" (Die Neue Zeit No. 5, 30 Απρ. 1915, σ. 144). Την ίδια στιγμή, ο ίδιος ο Κάουτσκι πρόσθετε: "Μπορεί να επιτευχθεί μια τέτοια νέα φάση του καπιταλισμού; Δεν έχουμε ακόμα επαρκή στοιχεία για να μπορέσουμε να απαντήσουμε σ' αυτή την ερώτηση"! Δηλαδή, ο Κάουτσκι απορρίπτει τα επαναστατικά καθήκοντα του προλεταριάτου στη βάση ότι μπορεί κανείς να "φανταστεί" μια νέα φάση, αν και ο ίδιος δεν έχει καν του κουράγιο να την παρουσιάσει ως "εφικτή". Κι αυτό όταν η φάση της κρίσης και του πολέμου είναι προφανές πως έχει έρθει! Απορρίπτεται η επαναστατική δράση από τον ίδιο ηγέτη της Β΄Διεθνούς ο οποίος το 1909 έγραψε ένα βιβλίο με τίτλο Der Weg zur Macht [Ο δρόμος προς την εξουσία]Μεταφρασμένο σε όλες τις βασικές ευρωπαϊκές γλώσσες, το βιβλίο αποκάλυπτε την σύνδεση ανάμεσα στον επερχόμενο πόλεμο και την επανάσταση και απεδείκνυε πως "η επανάσταση δεν μπορεί να είναι πρόωρη!" 

Το 1909, ο Κάουτσκι απεδείκνυε πως η εποχή του "ειρηνικού" καπιταλισμού είχε περάσει, και πως η εποχή των πολέμων και των επαναστάσεων πλησίαζε. Το 1912, το Μανιφέστο της Βασιλείας έκανε αυτή την άποψη βάση της συνολικής τακτικής των σοσιαλιστικών κομμάτων όλου του κόσμου. Ήρθε ο πόλεμος του 1914, και μαζί και η "οικονομική και πολιτική κρίση" που προβλέφθηκε στη Στουτγκάρδη και τη Βασιλεία. Και σ' αυτή τη συγκυρία ο Κάουτσκι επινόησε θεωρητικά τεχνάσματα για να τα στρέψει ενάντια στην επαναστατική τακτική!

Από το "Ο οπορτουνισμός και η κατάρρευση της Β' Διεθνούς", 1915, μτφρ. Lenin Reloaded

6 σχόλια:

  1. Μπράβο. Χρειάζεται ιδιαίτερα τώρα να ξανααναρτώνται τέτοια κείμενα που διευκολύνουν την εξαγωγή χρήσιμων συμπερασμάτων, ακόμα και αν εχουν αναρτηθεί στο παρελθόν.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Β. Ι. ΛΕΝΙΝ, Ο ΟΠΟΡΤΟΥΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΧΡΕΟΚΟΠΙΑ ΤΗΣ Β΄ ΔΙΕΘΝΟΥΣ (ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ) [1/5]

    […]

    Σε τι συνίσταται η οικονομική ουσία της «υπεράσπισης της πατρίδας» στον πόλεμο του 1914–1915; Την απάντηση την έχει δώσει ήδη η Διακήρυξη της Βασιλείας. Τον πόλεμο τον διεξάγουν όλες οι μεγάλες Δυνάμεις για την καταλήστευση, το μοίρασμα του κόσμου, για τις αγορές, για την υποδούλωση των λαών. Αυτό φέρνει στην αστική τάξη αύξηση των κερδών της. Αυτό υπόσχεται ψίχουλα από τα κέρδη σ’ ένα μικρό στρώμα της εργατικής γραφειοκρατίας και αριστοκρατίας, και έπειτα στη μικροαστική τάξη (διανόηση κτλ.) «που έχει προσχωρήσει» στο εργατικό κίνημα. Η οικονομική βάση του «σοσιαλσοβινισμού» (ο όρος αυτός είναι πιο ακριβής από τον όρο σοσιαλπατριωτισμός, που εξωραΐζει το κακό) και του οπορτουνισμού είναι μια και η ίδια: η συμμαχία ενός ασήμαντου στρώματος των «κορυφών» του εργατικού κινήματος με την εθνική «του» αστική τάξη ενάντια στη μάζα του προλεταριάτου. Η συμμαχία των υπηρετών της αστικής τάξης με την αστική τάξη ενάντια στην τάξη που την εκμεταλλεύεται η αστική τάξη. Ο σοσιαλσοβινισμός είναι ολοκληρωμένος οπορτουνισμός.

    Το πολιτικό περιεχόμενο του σοσιαλσοβινισμού και του οπορτουνισμού είναι ένα και το ίδιο: συνεργασία των τάξεων, απάρνηση της δικτατορίας του προλεταριάτου, παραίτηση από την επαναστατική δράση, προσκύνημα της αστικής νομιμότητας, έλλειψη εμπιστοσύνης προς το προλεταριάτο, εμπιστοσύνη προς την αστική τάξη. Οι ίδιες πολιτικές ιδέες. Το ίδιο πολιτικό περιεχόμενο τακτικής. Ο σοσιαλσοβινισμός είναι η άμεση συνέχιση και η ολοκλήρωση του μιλερανισμού, του μπερνσταϊνισμού, της αγγλικής φιλελεύθερης εργατικής πολιτικής, είναι το άθροισμά τους, η συνόψισή τους, το αποτέλεσμά τους.

    Σ’ όλη τη διάρκεια της εποχής 1889–1914 συναντούμε δυο βασικές κατευθύνσεις του σοσιαλισμού, την οπορτουνιστική και την επαναστατική. Δυο κατευθύνσεις υπάρχουν και σήμερα στο ζήτημα της στάσης απέναντι στο σοσιαλισμό. Αφήστε κατά μέρος τα καμώματα των αστών και των οπορτουνιστών ψεύτηδων που αναφέρονται σε πρόσωπα· πάρτε τις κατευθύνσεις σε μια ολόκληρη σειρά χώρες. Ας πάρουμε 10 ευρωπαϊκές χώρες: τη Γερμανία, την Αγγλία, τη Ρωσία, την Ιταλία, την Ολλανδία, τη Σουηδία, τη Βουλγαρία, το Βέλγιο και τη Γαλλία. Στις πρώτες 8 χώρες η διαίρεση σε οπορτουνιστική και επαναστατική κατεύθυνση αντιστοιχεί στη διαίρεση σε σοσιαλσοβινιστές και επαναστάτες διεθνιστές. Οι βασικοί πυρήνες του σοσιαλσοβινισμού —με την κοινωνική, την πολιτική έννοια— είναι η «Sozialistische Monatshefte»[2] και Σία στη Γερμανία, οι Φαβιανοί[3] και το Εργατικό Κόμμα στην Αγγλία[4] (το Ανεξάρτητο Εργατικό Κόμμα συνασπίστηκε μαζί τους και στο συνασπισμό αυτό η επιρροή του σοσιαλσοβινισμού είναι πολύ μεγαλύτερη απ’ ό,τι στο Βρετανικό Σοσιαλιστικό Κόμμα, όπου περίπου τα 3/7 είναι διεθνιστές: 66 και 84), το περιοδικό «Νάσα Ζαριά» και η ΟΕ (και το «Νάσε Ντιέλο») στη Ρωσία, το κόμμα του Μπισσολάτι στην Ιταλία, το κόμμα του Τρούλστρα στην Ολλανδία, ο Μπράντινγκ και Σία στη Σουηδία, οι «Σιρόκιε» στη Βουλγαρία[5], ο Γκρόιλιχ και οι άνθρωποί* «του» στην Ελβετία. Ακριβώς ανάμεσα στους επαναστάτες σοσιαλδημοκράτες όλων αυτών των χωρών ακούστηκε κιόλας μια λίγο-πολύ σφοδρή διαμαρτυρία ενάντια στο σοσιαλσοβινισμό. Εξαίρεση αποτελούν δυο από τις 10 χώρες, και σ’ αυτές όμως τις χώρες οι διεθνιστές είναι αδύνατοι, μα δεν λείπουν, μάλλον είναι άγνωστα τα γεγονότα (ο Βαγιάν ομολόγησε ότι παίρνει γράμματα διεθνιστών, αλλά δεν τα δημοσίευσε) κι όχι ότι δεν υπάρχουν.

    Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Β. Ι. ΛΕΝΙΝ, Ο ΟΠΟΡΤΟΥΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΧΡΕΟΚΟΠΙΑ ΤΗΣ Β΄ ΔΙΕΘΝΟΥΣ (ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ) [2/5]

    Ο σοσιαλσοβινισμός είναι ολοκληρωμένος οπορτουνισμός. Αυτό είναι αναμφισβήτητο. Η συμμαχία με την αστική τάξη ήταν ιδεολογική, μυστική. Έγινε φανερή, ωμή. Η συμμαχία με την αστική τάξη και τα γενικά επιτελεία είναι εκείνη ακριβώς που έδωσε δύναμη στο σοσιαλσοβινισμό. Λένε ψέματα όσοι ισχυρίζονται (ανάμεσά τους και ο Κάουτσκι) ότι οι «μάζες» των προλεταρίων στράφηκαν προς το σοβινισμό: τις μάζες δεν τις ρώτησαν πουθενά (με εξαίρεση ίσως την Ιταλία —9μηνες συζητήσεις πριν από την κήρυξη του πολέμου!— και στην Ιταλία οι μάζες ήταν ενάντια στο κόμμα του Μπισσολάτι). Οι μάζες παραζαλίστηκαν, αποβλακώθηκαν, διαιρέθηκαν, τσαλαπατήθηκαν από το στρατιωτικό νόμο. Ελεύθερα ψήφισαν μόνο οι ηγέτες — ψήφισαν υπέρ της αστικής τάξης, ενάντια στο προλεταριάτο! Είναι γελοίο και εξαιρετικά ανόητο να θεωρεί κανείς τον οπορτουνισμό φαινόμενο εσωκομματικό! Όλοι οι μαρξιστές, και στη Γερμανία και στη Γαλλία κτλ., έλεγαν και απόδειχναν πάντα ότι ο οπορτουνισμός είναι εκδήλωση της επιρροής της αστικής τάξης στο προλεταριάτο, είναι αστική εργατική πολιτική, είναι συμμαχία με την αστική τάξη μιας μηδαμινής μερίδας στοιχείων που βρίσκονται γύρω στο προλεταριάτο! Και ο οπορτουνισμός, που ωρίμαζε δεκάδες χρόνια σε συνθήκες «ειρηνικού» καπιταλισμού, ωρίμασε το 1914–1915 σε σημείο που έγινε ανοιχτός σύμμαχος της αστικής τάξης. Η ενότητα με τον οπορτουνισμό είναι ενότητα του προλεταριάτου με την εθνική του αστική τάξη, δηλ. υποταγή σ’ αυτήν, είναι διάσπαση της διεθνούς επαναστατικής εργατικής τάξης. Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι επιθυμητή ή έστω και απλώς δυνατή μια άμεση ρήξη με τους οπορτουνιστές σε όλες τις χώρες: αυτό σημαίνει ότι η ρήξη ωρίμασε ιστορικά, έγινε αναπόφευκτη και προοδευτική, αναγκαία για τον επαναστατικό αγώνα του προλεταριάτου, ότι η ιστορία κάνοντας στροφή από τον «ειρηνικό» καπιταλισμό προς τον ιμπεριαλισμό, έκανε στροφή προς μια τέτοια ρήξη. Volentem ducunt fata, nolentem trahunt*.

    Η αστική τάξη όλων των χωρών, και στην πρώτη σειρά των εμπόλεμων χωρών, ενώθηκε ολοκληρωτικά από την αρχή του πολέμου και βάλθηκε να εγκωμιάζει τους σοσιαλιστές που παραδέχονται την «υπεράσπιση της πατρίδας», δηλ. την υπεράσπιση των ληστρικών συμφερόντων της αστικής τάξης στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο ενάντια στο προλεταριάτο. Κοιτάξτε, όμως πως αυτό το βασικό και το πιο ουσιαστικό συμφέρον της διεθνούς αστικής τάξης ανοίγει το δρόμο του, βρίσκει την έκφρασή του μέσα στα σοσιαλιστικά κόμματα, μέσα στο εργατικό κίνημα. Το παράδειγμα της Γερμανίας είναι εδώ εξαιρετικά διδακτικό, γιατί στη χώρα αυτή η εποχή της Β΄ Διεθνούς δημιούργησε το πιο ισχυρό κόμμα, αλλά και στις άλλες χώρες εντελώς το ίδιο που βλέπουμε στη Γερμανία, μόνο με πολύ ασήμαντες διαφορές μορφής, εξωτερικής όψης, εξωτερικής εμφάνισης.

    […]

    […] Οι μάζες έχουν ανάγκη από «ριζοσπαστικά» λόγια, για να πιστεύουν σ’ αυτά. Οι οπορτουνιστές είναι έτοιμοι να τα επαναλαμβάνουν υποκριτικά. Τους είναι ωφέλιμα, τους χρειάζονται τέτοια κόμματα, σαν τα σοσιαλδημοκρατικά της Β΄ Διεθνούς, γιατί αυτά γέννησαν την υπεράσπιση της αστικής τάξης από τους σοσιαλιστές στην κρίση του 1914–1915! Την ίδια απολύτως πολιτική με τον Γερμανό Monitor ακολουθούν οι Φαβιανοί και οι φιλελεύθεροι ηγέτες των τρέιντ-γιούνιον στην Αγγλία[7], οι οπορτουνιστές και οι οπαδοί του Ζορές[8] στη Γαλλία. Ο Monitor είναι ένας οπορτουνιστής ειλικρινής ή κυνικός. Κοιτάξτε τη δεύτερη απόχρωση, τον συγκαλυμμένο ή «τίμιο» οπορτουνιστή. (Ο Ένγκελς είπε κάποτε σωστά ότι οι «τίμιοι» οπορτουνιστές είναι οι πιο επικίνδυνοι για το εργατικό κίνημα[9].) Πρότυπο τέτοιου οπορτουνιστή είναι ο Κάουτσκι.

    Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Β. Ι. ΛΕΝΙΝ, Ο ΟΠΟΡΤΟΥΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΧΡΕΟΚΟΠΙΑ ΤΗΣ Β΄ ΔΙΕΘΝΟΥΣ (ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ) [3/5]

    […]

    Από τα παρακάτω παραδείγματα μπορεί να δει κανείς με τι ολοφάνερα σοφίσματα καταπολεμούσαν οι καουτσκιστές μετά την έναρξη του πολέμου την τακτική της επαναστατικής προλεταριακής δράσης, τακτική που ψηφίστηκε ομόφωνα από τους σοσιαλιστές στη Βασιλεία. Ο Κάουτσκι λάνσαρε τη θεωρία του «υπεριμπεριαλισμού». Λέγοντας «υπεριμπεριαλισμό» εννοούσε την αντικατάσταση «της πάλης των εθνικών χρηματιστικών κεφαλαίων μεταξύ τους με την από κοινού εκμετάλλευση του κόσμου από το διεθνικό-ενωμένο χρηματιστηριακό κεφάλαιο» («Die Neue Zeit», τεύχ. 5, 30/4/1915, σελ. 144). Ταυτόχρονα ο ίδιος ο Κάουτσκι πρόσθετε: «Δεν υπάρχουν ακόμη αρκετές προϋποθέσεις για τη λύση του ζητήματος, αν είναι πραγματοποιήσιμη ή όχι μια παρόμοια νέα φάση του καπιταλισμού»!! Με βάση την άποψη ότι είναι «νοητή» μια νέα φάση, που κι ο ίδιος ο επινοητής της δεν τολμάει καν να τη χαρακτηρίσει «πραγματοποιήσιμη», απορρίπτονται τα επαναστατικά καθήκοντα του προλεταριάτου σήμερα, σε μια περίοδο που, όπως είναι γνωστό, μπήκαμε στη φάση της κρίσης και του πολέμου! Και αρνείται την επαναστατική δράση η ίδια εκείνη αυθεντία της Β΄ Διεθνούς, που το 1909 έγραψε ολόκληρο βιβλίο «Ο δρόμος προς την εξουσία», το οποίο μεταφράστηκε σ’ όλες σχεδόν τις κυριότερες ευρωπαϊκές γλώσσες και έχει αποδείξει τη σύνδεση του επερχόμενου πολέμου με την επανάσταση, έχει αποδείξει ότι η επανάσταση δ ε ν μ π ο ρ ε ί να είναι πρόωρη»!!

    Το 1909 ο Κάουτσκι δείχνει ότι πέρασε η εποχή του «ειρηνικού» καπιταλισμού, ότι επέρχεται η εποχή των πολέμων και των επαναστάσεων. Το 1912 η Διακήρυξη της Βασιλείας βάζει αυτήν ακριβώς την άποψη σαν θεμέλιο όλης της τακτικής των σοσιαλιστικών κομμάτων του κόσμου. Το 1914 ξεσπάει ο πόλεμος, αρχίζει η «οικονομική και πολιτική κρίση», που είχαν προβλέψει η Στουτγάρδη και η Βασιλεία, και ο Κάουτσκι επινοεί θεωρητική «προσχήματα» ενάντια στην επαναστατική τακτική!

    […]

    Γράφτηκε στα τέλη του 1915
    Πρωτοδημοσιεύτηκε το 1924 στο περιοδικό «Προλετάρσκαγια Ρεβολιούτσιγια», τεύχ. 5


    Β. Ι. Λένιν, Άπαντα, 5η έκδ., τόμος 27ος, σελ. 100–116

    ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

    [2] «Sozialistische Monatshefte» («Μηνιαία Σοσιαλιστική Επιθεώρηση») — περιοδικό, κύριο όργανο των γερμανών οπορτουνιστών και ένα από τα όργανα του διεθνούς αναθεωρητισμού. Έβγαινε στο Βερολίνο από το 1897 ως το 1933. Στα χρόνια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου το περιοδικό ακολουθούσε σοσιαλσοβινιστικές θέσεις.

    [3] Φαβιανοί — τα μέλη της «Φαβιανής Εταιρίας», αγγλικής ρεφορμιστικής οργάνωσης, που ιδρύθηκε το 1884· η εταιρία πήρε τον τίτλο αυτό από το όνομα του ρωμαίου στρατηλάτη του 3ου αιώνα πριν τη χρονολογία μας Φάβιου Μάξιμου, που επονομάστηκε «Κουνκτάτορ» («Μελλητής»), γιατί εφάρμοζε τακτική αναμονής κι απόφευγε τις αποφασιστικές μάχες στον πόλεμο με τον Αννίβα. Μέλη της Φαβιανής Εταιρίας ήταν κυρίως εκπρόσωποι της αστικής διανόησης — επιστήμονες, συγγραφείς, πολιτικοί παράγοντες (όπως λ. χ. οι Σ. και Μπ. Ουέμπ, ο Μπ. Σω, ο Ρ. Μακντόναλντ και άλλοι). Οι Φαβιανοί αρνούνταν την ανάγκη της ταξικής πάλης του προλεταριάτου και της σοσιαλιστικής επανάστασης και ισχυρίζονταν ότι το πέρασμα από τον καπιταλισμό στο σοσιαλισμό μπορεί να γίνει μόνο με μικρομεταρρυθμίσεις και με βαθμιαίους μετασχηματισμούς της κοινωνίας. Ο Β. Ι. Λένιν χαρακτήριζε το φαβιανισμό σαν «ρεύμα άκρου οπορτουνισμού» (Άπαντα, 5η έκδ., τόμ. 16ος, σελ. 357). Το 1900 η Φαβιανή Εταιρία μπήκε στο Εργατικό Κόμμα. Ο «σοσιαλισμός των Φαβιανών» αποτελεί μια από τις πηγές της ιδεολογίας των Εργατικών.
    Στα χρόνια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου οι Φαβιανοί ακολουθούσαν σοσιαλσοβινιστικές θέσεις. Για το χαρακτηρισμό των Φαβιανών βλ. στο άρθρο του Β. Ι. Λένιν «Ο αγγλικός πασιφισμός και η αγγλική αντιπάθεια προς τη θεωρία» (Άπαντα, 5η έκδ., τόμ. 26ος, σελ. 271–277).

    Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Β. Ι. ΛΕΝΙΝ, Ο ΟΠΟΡΤΟΥΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΧΡΕΟΚΟΠΙΑ ΤΗΣ Β΄ ΔΙΕΘΝΟΥΣ (ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ) [4/5]

    [4] Το Εργατικό Κόμμα (Labour Party) της Αγγλίας ιδρύθηκε το 1900 σαν συνένωση των εργατικών συνδικάτων — των τρέιντ-γιούνιον, των σοσιαλιστικών οργανώσεων και ομάδων με σκοπό να μπουν αντιπρόσωποι των εργατών στο Κοινοβούλιο («Επιτροπή Εργατικής Αντιπροσώπευσης»). Το 1906 η Επιτροπή μετονομάστηκε σε Εργατικό (Λεϊμποριστικό) Κόμμα. Τα μέλη των τρέιντ-γιούνιον αυτόματα είναι μέλη του κόμματος με τον όρο να πληρώνουν κομματική συνδρομή. Επικεφαλής του Εργατικού Κόμματος είναι η Εκτελεστική Επιτροπή, που μαζί με το Γενικό Συμβούλιο των τρέιντ-γιούνιον και την Εκτελεστική Επιτροπή του Κόμματος των Συνεταιρισμών αποτελούν το λεγόμενο Εθνικό Συμβούλιο Εργασίας. Στο Εργατικό Κόμμα πρόσκεινται στενά το Κόμμα των Συνεταιρισμών, που υπάγεται σ’ αυτό με δικαιώματα συλλογικού μέλους και το Ανεξάρτητο Εργατικό Κόμμα.
    Το Εργατικό Κόμμα, που διαμορφώθηκε πρωταρχικά ως προς τη σύνθεσή του σαν εργατικό κόμμα (αργότερα μπήκε σ’ αυτό σημαντικός αριθμός μικροαστικών στοιχείων), είναι ως προς την ιδεολογία και την τακτική του μια οπορτουνιστική οργάνωση. Από την πρώτη στιγμή της εμφάνισης του κόμματος οι ηγέτες του ακολουθούν πολιτική ταξικής συνεργασίας με την αστική τάξη. «Το Εργατικό Κόμμα είναι πέρα για πέρα αστικό κόμμα, γιατί μολονότι αποτελείται από εργάτες, ωστόσο το καθοδηγούν αντιδραστικοί — οι πιο χειρότεροι αντιδραστικοί, που ενεργούν εντελώς στο πνεύμα της αστικής τάξης…» (Β. Ι. Λένιν, Άπαντα, 4η ρωσ. έκδ., τόμ. 31ος, σελ 233). Στην περίοδο του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου οι ηγέτες του Εργατικού Κόμματος ακολουθούσαν σοσιαλσοβινιστικές θέσεις.
    Οι Εργατικοί επανειλημμένα (στα 1924, 1929, 1945 και 1950) σχημάτισαν κυβερνήσεις που εφάρμοζαν την πολιτική του αγγλικού ιμπεριαλισμού. Η δυσαρέσκεια των άγγλων εργαζομένων, λόγω της αντιδραστικής πολιτικής της καθοδήγησης του Εργατικού Κόμματος, οδήγησε στη δημιουργία του αριστερού ρεύματος στο κόμμα, που στρέφεται ενάντια στην επίσημη πολιτική της καθοδήγησής του.

    [5] «Σιρόκιε» («Πλατιοί») σοσιαλιστές στη Βουλγαρία (γνωστοί επίσης με την ονομασία «Ομπστσεντέλτσι») ήταν ένα οπορτουνιστικό ρεύμα στο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα της Βουλγαρίας, που έβγαζε από το 1900 το περιοδικό «Όμπστσο Ντιέλο» («Κοινή Υπόθεση»). Ύστερα από τη διάσπαση που έγινε στο 10ο Συνέδριο του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος το 1903 στην πόλη Ρούσε, οι οπορτουνιστές σχημάτισαν το ρεφορμιστικό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα της Βουλγαρίας (των «πλατιών» σοσιαλιστών). Στην περίοδο του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου οι «Ομπστσεντέλτσι» ακολουθούσαν σοβινιστικές θέσεις.
    Το 1942 η αριστερή πτέρυγα του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος της Βουλγαρίας προσχώρησε στο Πατριωτικό Μέτωπο, που δημιουργήθηκε κάτω από την καθοδήγηση του Κομμουνιστικού Κόμματος. Η αριστερή πτέρυγα, αφού ξεκαθάρισε τις γραμμές της από τα ξένα στοιχεία, το 1948 συγχωνεύτηκε με το Κομμουνιστικό Κόμμα με βάση την ιδεολογία και τις αρχές του μαρξισμού-λενινισμού. Το Κομμουνιστικό Κόμμα της Βουλγαρίας ονομάστηκε από τότε Εργατικό Κόμμα Βουλγαρίας (Κομμουνιστών).

    * Στο χειρόγραφο πάνω από τη λέξη «άνθρωποι» ο Λένιν πρόσθεσε «πτέρυγα». Η Σύντ.

    * — Το πεπρωμένο οδηγεί εκείνον που θέλει να βαδίσει και σέρνει εκείνον που δεν θέλει. Η Σύντ.

    Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Β. Ι. ΛΕΝΙΝ, Ο ΟΠΟΡΤΟΥΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΧΡΕΟΚΟΠΙΑ ΤΗΣ Β΄ ΔΙΕΘΝΟΥΣ (ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ) [5/5]

    [7] Τρέιντ-γιούνιον — τα συνδικάτα στην Αγγλία. Στα χρόνια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου οι ηγέτες των τρέιντ-γιούνιον στην πλειοψηφία τους ακολούθησαν σοσιαλσοβινιστικές θέσεις. Οι ιδεολόγοι των τρέιντ-γιούνιον αρνούνται την ανάγκη της δημιουργίας επαναστατικού κόμματος του προλεταριάτου, περιορίζοντας ουσιαστικά το ρόλο του Εργατικού Κόμματος στην κοινοβουλευτική αντιπροσώπευση των τρέιντ-γιούνιον.

    [8] Ζορεσιστές — οπαδοί του επιφανούς παράγοντα του γαλλικού και του διεθνούς σοσιαλιστικού κινήματος Ζ. Ζορές. Δίπλα στις μεγάλες υπηρεσίες (ο Ζ. Ζορές πάλευε ακούραστα για τη δημοκρατία, για τις λαϊκές ελευθερίες, για την ειρήνη, ενάντια στην ιμπεριαλιστική καταπίεση και τους κατακτητικούς πολέμους) ο Ζορές και οι οπαδοί του τάχθηκαν υπέρ της αναθεώρησης των βασικών θέσεων του μαρξισμού. Οι Ζορεσιστές θεωρούσαν ότι ο σοσιαλισμός δεν θα νικήσει με το δρόμο της ταξικής πάλης του προλεταριάτου ενάντια στην αστική τάξη, αλλά με την «άνθιση των δημοκρατικών ιδεών». Οι Ζορεσιστές κήρυσσαν την ταξική ειρήνη ανάμεσα στους καταπιεστές και τους καταπιεζόμενους, συμμερίζονταν τις προυντονιστικές αυταπάτες για το συνεταιρισμό, θεωρώντας ότι η ανάπτυξή του στις συνθήκες του καπιταλισμού μπορεί τάχα να συντελέσει στο βαθμιαίο πέρασμα στο σοσιαλισμό. Το 1902 οι Ζορεσιστές ίδρυσαν το Γαλλικό Σοσιαλιστικό Κόμμα, που ακολουθούσε ρεφορμιστικές θέσεις. Το 1905 το κόμμα αυτό μαζί με το γκεντικό Σοσιαλιστικό Κόμμα της Γαλλίας ενώθηκαν σ’ ένα κόμμα — το Γαλλικό Σοσιαλιστικό Κόμμα. Ο Λένιν έκανε αυστηρή κριτική στις ρεφορμιστικές αντιλήψεις του Ζορές και των Ζορεσιστών. Η πάλη του Ζορές για την ειρήνη, ενάντια στον επερχόμενο κίνδυνο του πολέμου προκάλεσε το μίσος της ιμπεριαλιστικής αστικής τάξης ενάντιά του. Στις παραμονές του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου ο Ζορές δολοφονήθηκε από εγκάθετους της αντίδρασης.
    Στα χρόνια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου οι Ζορεσιστές, που είχαν επικρατήσει στην καθοδήγηση του Γαλλικού Σοσιαλιστικού Κόμματος, υποστήριξαν ανοιχτά τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, και ακολούθησαν σοσιαλσοβινιστικές θέσεις.

    [9] Βλ. Φ. Ένγκελς, «Κριτική του σχεδίου του σοσιαλδημοκρατικού προγράμματος του 1891» (Κ. Μαρξ και Φ. Ένγκελς, Άπαντα, ρωσ. έκδ., τόμ. 16ος, μέρος 2, 1936, σελ. 109).

    Β. Ι. Λένιν, Ο οπορτουνισμός και η χρεοκοπία της Β΄ Διεθνούς, Εκδόσεις Προγκρές, Μόσχα 1985, σελ. 9–12, 15–16, 35–37.

    Και για την αντιγραφή:

    Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    ΑπάντησηΔιαγραφή