Τετάρτη, 28 Ιανουαρίου 2015

Δεν (Bull's eye)

Οράματα περί του τέλους της εκμετάλλευσης και του καπιταλισμού
Φωτογραφία-κείμενο: Άγγελος Καλοδούκας


Ο Ντενί Ντιντερό (Denis Diderot, 1713-1784) ήταν Γάλλος φιλόσοφος και συγγραφέας. Είναι γνωστός, ενδεχομένως, γιατί ήταν επικεφαλής της συγγραφικής ομάδας που συνέγραψε την “Εγκυκλοπαίδεια” από το 1746 μέχρι το 1780. Υπήρξε άθεος και υλιστής, για τις ιδέες του φυλακίστηκε ενώ τα βιβλία του απαγορεύτηκαν. Ο Ντιντερό αποτελεί τον άνθρωπο που, περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο, ταυτίζεται με το Διαφωτισμό.

Ο πιο γνωστός του αφορισμός είναι:

“Οι άνθρωποι δεν πρόκειται να ελευθερωθούν προτού ο τελευταίος βασιλιάς στραγγαλιστεί με τα έντερα του τελευταίου παπά”.

Η επιρροή του αποφθέγματος ήταν τεράστια και οι τροποποιήσεις που έχει υποστεί ανά τους αιώνες αποδεικνύουν την εντύπωση και τη δύναμη του.

Η πλέον γνωστή από αυτές (τις τροποποιήσεις) είναι του 20ου αιώνα και προέρχεται από τον αναρχικό χώρο:

“Όταν ο τελευταίος καπιταλιστής στραγγαλιστεί με τα έντερα του τελευταίου γραφειοκράτη, η ανθρωπότητα θα ευτυχίσει”.

Τώρα…

…γιατί το θυμήθηκα.

Είναι απλό, ο πεινασμένος καρβέλια ονειρεύεται.

Του Ντιντερό, άλλωστε, είναι επίσης και το:

“Τα συγκρατημένα πάθη κάνουν συνηθισμένους ανθρώπους”.
Left.gr

***
- Ο Ντιντερό δεν έγραψε ποτέ τη φράση “Οι άνθρωποι δεν πρόκειται να ελευθερωθούν προτού ο τελευταίος βασιλιάς στραγγαλιστεί με τα έντερα του τελευταίου παπά”. 

- Ο Ντιντερό δεν ήταν μαρξιστής για να έχει "Οράματα περί του τέλους της εκμετάλλευσης και του καπιταλισμού"· ο Μαρξ δεν είχε καν γεννηθεί, και δεν υπήρχε εργατικό κίνημα όταν ζούσε ο Ντιντερό.

- Ο Ντιντερό ήταν πεθαμένος πέντε χρόνια πριν καν γίνει η επανάσταση του 1789.

- Οι αναρχικοί επίσης δεν είναι μαρξιστές και δεν επικεντρώνουν σε "Οράματα περί του τέλους της εκμετάλλευσης και του καπιταλισμού".

-  Η πρόσθεση Ντιντερό+αναρχικά γκραφίτι Εξαρχείων δεν δίνει αποτέλεσμα "Μαρξ". Ούτε αν υψωθεί στο τετράγωνο "Γκυ Φωκς."

- Ο Γκι Φωκς δεν έπαιξε κανένα ρόλο στην εξέγερση των Δεκεμβριανών. 

- Το V for Vendetta δεν είναι κομμουνιστική ιστορία, αλλά ταινία του Χόλιγουντ.

- Αυτός που ονειρεύεται καρβέλια, ονειρεύεται καρβέλια, με ίση έμφαση στο "καρβέλια" και στο "ονειρεύεται". Δεν γράφει.

13 σχόλια:

  1. Και ο Ραουλ ειπε τον Τσιπρα "συντροφο" στο συγχαρητηριο μηνυμα του ...τι αλλο θετε για να χαρακτηρισετε επαναστατικη την συγκυβερνηση αρη-ζερβα ?

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. όντως δεν το είπε όπως του αποδίδεται...έχει όμως πει κάτι παρεμφερές...
    πηγαίνετε στην σελίδα 96
    http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k9304829
    La nature n'a fait ni serviteur ni maître;
    Je ne veux ni donner ni recevoir de lois.
    Et ses mains ourdiraient les entrailles du prêtre,
    Au défaut d'un cordon pour étrangler les rois.
    Alex

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. O φιλόσοφος είπε "με τη γλώσσα του τελευταίου παπά να κρεμάσουμε τον τελευταίο βασιλιά".

    Όπως ο Σύριζα θα πρότεινε " με τη γλώσσα του τελευταίου ψεύτη να σφραγίσουμε το στόμα του τελευταίου χρηματοδότη του".

    Μόνο που αυτό δεν θα ηταν τρόμος, αλλα φιλί αγάπης των δύο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Αυτό που βρήκα ότι έχει γράψει ο Diderot, είναι:
    (σε αγγλική μετάφραση, για τους μη γαλλομαθείς
    οι 4 τελευταίες γραμμές)

    I display the times; I appeal to the age
    The public is never advantaged
    Certainly, mankind has not sacrificed his rights;
    If mankind dared but to listen to the voice of his heart,
    changing suddenly the language,
    He would say to us, as he would to the animals of the woods:
    Nature created neither servant nor master;
    I seek neither to rule nor to serve.
    And his hands would weave the entrails of the priest,
    For the lack of a cord with which to strangle kings.

    Κάποιος έχει αποδώσει (σε πολύ ελεύθερη μετάφραση!)
    τις τελευταίες 4 γραμμές...
    και από τότε χρησιμοποιείται κατά αυτόν τον τρόπο.

    Οπότε συμφωνούμε, ότι ποτέ δεν γράφτηκε αυτή η φράση!

    ad

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Κώστας Γαβράς:":..είναι ανυπόφοροι σταλινικοί .."

    Ο σκηνοθέτης Κώστας Γαβράς έχει γοητευθεί από την προσωπικότητα του Αλέξη Τσίπρα. Σε μια αποκαλυπτική συνέντευξη στο Paris Match, μιλάει για το δείπνο με τον Ελληνα πρωθυπουργό.

    Δεν γνώριζε προσωπικά τον Αλέξη Τσίπρα και κατά συνέπεια δεν μπορούσε να έχει οριστική άποψη.

    «Ηρθε στο Παρίσι τον περασμένο Μάιο και ζήτησε να με συναντήσει. Μιλήσαμε και είχα διάθεση να μάθω τι είχε στο στομάχι του. Τελικά, φάγαμε μαζί σε ένα εστιατόριο και μείναμε να κουβεντιάζουμε ως τις 2 η ώρα το πρωί!».

    Οι ρίζες

    «Μιλήσαμε για όλα, για τη ζωή, για τα σκαμπανεβάσματά της. Τον ρώτησα τι εννοεί όταν αυτοαποκαλείται "ριζοσπάστης". Μου απάντησε κάτι που μου άρεσε: "Ριζοσπάστης σημαίνει οι ρίζες μας, η κουλτούρα, η δημοκρατία. Αυτές είναι οι δύο αρχές μου". Και έχει δίκιο», σχολιάζει ο Κώστας Γαβράς.

    «Σε εκείνη τη συνάντηση μίλησατα για την Εκκλησία, για το πόσο πλούσια είναι και το πόσο λίγους φόρους πληρώνει;», τον ρώτησε ο δημοσιογράφος.

    Η Εκκλησία

    «Γνωρίζει αρκετά καλά τους Ελληνες ώστε να ξέρει ότι δεν μπορεί να τοποθετηθεί κατά της Εκκλησίας, αλλιώς δεν θα μπορούσε να εκλεγεί! Η ελληνική Εκκλησία είναι όπως παλιά το κομμουνιστικό κόμμα: έχει οπαδούς παντού», απαντά.

    Οι εφοπλιστές

    Δημοσιογράφος: Μιλήσατε για τους εφοπλιστές που επίσης δεν πληρώνουν φόρους;

    Γαβράς: Μιλήσαμε. Μου ανέφερε τη λίστα Λαγκάρντ με τους φοροφυγάδες. Ο Τσίπρας πιστεύει ότι πρέπει να βρει το χρήμα εκεί που υπάρχει. Αλλά... ξέρει επίσης ότι οι εφοπλιστές, αν νιώσουν ότι θέλει να τους απομυζήσει, θα μετακομίσουν στον Παναμά!

    Δημοσιογράφος: Πώς βρίσκετε αυτόν τον νέο Αλέξη, που θα μπορούσε να είναι ο γιος σας;

    Γαβράς: Μου άρεσε πολύ. Είναι δυναμικός, δεν μιλάει για τον εαυτό του και κυρίως έχει ένα όραμα πολύ ανοιχτό και θετικό για τον κόσμο. Δεν είναι στενοκέφαλος. Αντίθετα με τους Γάλλους, για παράδειγμα, αυτός δεν χτυπάει τους αντιπάλους του. Αυτό είναι απόδειξη τού πόσο έξυπνος είναι. Αντί να αναζητήσει συμμαχίες με τους Ελληνες κομμουνιστές, οι οποίοι είναι ανυπόφοροι σταλινικοί, ο Τσίπρας πήγε και έκανε συμμαχία με ένα δεξιό κόμμα, συντηρητικό. Αυτό είναι πολύ πονηρό και κυρίως πολύ ρεαλιστικό σε σχέση με τους Ελληνες.

    «Σε επίπεδο πολιτισμού και παιδείας, ο Τσίπρας είναι πιο έτοιμος από τους Γάλλους σοσιαλιστές. Πολύ πιο έτοιμος. Θέλει να στηρίξει και να χρηματοδοτήσει τις τέχνες, τον κινηματογράφο, τη λογοτεχνία, το σχολείο, το οποίο έπρεπε να είχαν μεταρρυθμίσει εδώ και πολλά χρόνια. Εχει ένα πρόγραμμα πολλών σελίδων και θα το κάνει», είπε ο Ελληνας σκηνοθέτης.

    Και συνέχισε: «Η εποχή μας έχει αλλάξει. Πρέπει να βγούμε μια για πάντα από την αντιπαράθεση Δεξιά - Αριστερά, η οποία χρονολογείται από το '50. Αυτός ο διπολισμός δεν αντιστοιχεί πλέον σε τίποτα. Οδηγεί μόνο στο να ελέγχει το Κοινοβούλιο μια μειοψηφία, και αυτό δεν είναι υγιές. Εξάλλου, και ο Φρανσουά Ολάντ το κατάλαβε, ξέρει να παίρνει αποφάσεις "δεξιές", να ψηφίζει νόμους "δεξιούς", ορισμένες φορές εις βάρος του κόμματός του, βρίσκεται σε καλό δρόμο».

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μαλλον δεν το εστησε καλα το "αφηγημα" ο κυριος Γαβρας. Προφανως ξεχασε ότι στα ελληνικα το "radical"
      (Je lui ai demandé ce qu’il entendait quand il se définissait comme « radical »)
      αποδιδεται με το ριζοσπαστικός/ριζοσπαστης. Επομενως αν ο Τσίπρας του ειπε στα ελληνικα το:
      « Radical, ce sont nos racines : la culture et la démocratie, ce sont mes deux piliers. »
      Θα εβγαινε ακριβως το αντιθετο απο αυτο που ο ιδιος - τοσο χαριτωμενα - λεει στο Παρι Ματς...
      Γιατι απλουστατα η Ελληνικη λεξη δεν σταματαει στο ριζα- ριζικός (radical ) αλλα εχει και το δευτερο συνθετικο- το σπαω, οπότε, για οποιον ξερει μια σταλα ελληνικα, αναφερεται σε καποιον/κατι που υποστηρίζει, θελει και επιχειρεί τη ριζική μεταβολή των καθιερωμένων.

      Αρα, αν οι ριζες μας ειναι πραγματι η κουλτούρα και η δημοκρατία, τότε αυτος που ειναι τοσο ριζοσπαστης, απλούστατα θελει να σπασει/καταργησει και τα δυο.

      Οπότε, μια και προφανως ο Τσίπρας δεν μπορει να του ειπε στα ελληνικα:
      "Ριζοσπάστης σημαίνει οι ρίζες μας, η κουλτούρα, η δημοκρατία. Αυτές είναι οι δύο αρχές μου".
      αναρωτιεμαι τι ακριβως ειπωθηκε και σε ποια γλωσσα...

      Διαγραφή
    2. Σωστή η παρατήρηση, που δείχνει αν μη τι άλλο την επιφανειακότητα του Γαβρά.


      (Αντώνη κάνε κάτι με την τροφοδοσια του μπλογκ, ενημερώνεται αργά)

      Διαγραφή
  6. Αντώνη, κατά την αποψη μου, θα πρεπει, αν δεν ειμαστε υπερβολικα σχολαστικοι, να αποδωσουμε την πατροτητα του συγκεκριμένου «αποφθέγματος» στον Ντιντερο.
    Ενα σχεδόν πανομοιότυπο δημοσιεύεται (για πρώτη φορά) την 11 Ιούλιου του 1791 στο επαναστατικό έντυπο «Bouche de Fer» και αποδίδεται άμεσα στον Ντιντερό. Η ακριβής διατυπωση είναι :

    "Quand le dernier des rois sera pendu avec les boyaux du dernier prêtre (célibataire), le genre humain pourra espérer être heureux. (paroles familières de Diderot) " *

    Ωστόσο, ακόμη και αν αυτή η δημοσιευση δεν ειχε υπαρξει, νομίζω ότι και πάλι θα έπρεπε να θεωρήσουμε πατέρα του (αποφθέγματος) τον μεγάλο εγκυκλοπαιδιστή, δεδομένου ότι η γνωστη εκδοχή δεν κανει τιποτα άλλο από το απλοποιει –χωρίς διόλου να προδίδει νοηματικά- τον ποιητικό λόγο των στίχων των Eleuthéromanes ** (που αναφερει πιο πανω ο Alex) για να τον μετατρέψει σε «σύνθημα».

    Να προσθέσω ότι ο Ντιντερο πήρε την ιδέα από την ρήση:

    «Je souhaiterais que tous les tyrans fussent pendus et étranglés avec des boyaux de prêtres. ***

    που βρισκουμε στη διαθηκη του Meslier, στην οποία αυτός ο τελευταιος -αν και παπάς- καταφερόταν εναντίον της μοναρχιας, της καθολικης εκκλησιας, των πλουσίων και των γαιοκτημόνων.

    ΥΓ Πραγματι πιο ξεκαρφωτη φωτογραφια δεν θα μπορουσε να επιλεξει το left. Τι σχεση εχουν ο αποβλακωτικός «Vendetta-ς» και ο Ρομαίν Ρολάν (δικό του είναι το ρητο της φωτο) με τον Ντιντερο και τον «αίμοβόρο» αφορισμο δεν καταλαβαινω. Μαλλον αυτός που την επελεξε θα ξερει κατι που εγω αγνοω

    * «Όταν ο τελευταιος βασιλιάς κρεμαστει με τα έντερα του τελευταίου (άγαμου) παπα, τότε το ανθρωπινο γενος θα μπορει να ελπίζει να γινει ευτυχισμενο. (φραση /λόγια που συνηθιζε να λεει ο Ντιντερο)»

    ** «Η φυση δεν εκανε ούτε δούλο ουτε κυριο
    Δεν θελω ούτε να δωσω (επιβάλω) ούτε να πάρω (μου επιβαλουν) νομους»
    Και τα χερια του (του ανθρωπου που λεει τα παραπανω) θα επλεκαν τα εντερα του παπα
    Για να στραγγαλισουν με αυτά, αντι για σχοινι, τους βασιλιάδες .

    *** «Θα ευχόμουν όλοι οι τύραννοι να κρεμιόντουσαν (απαγχονίζονταν) και να στραγγαλίζονταν με τα έντερα των παπάδων»

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πατέρα της φράσης που μάλλον υπερβολικά ελεύθερα αποδίδεται στον Ντιντερό θα πρέπει να θεωρήσουμε κατά την άποψή μου τον Jean Meslier. http://fr.wikipedia.org/wiki/Portail:Athéisme/Lumière-41

      Η φράση που αποδίδεται στον Ντιντερό στο Les Éleuthéromanes είναι: "Et ses mains ourdiraient les entrailles du prêtre/Au défaut d’un cordon pour étrangler les rois".

      Διαγραφή
    2. Ισως να μην διαβασες το - σιγουρα υπερβολικα μεγαλο- κειμενο μου...

      Αναφερω τον Meslier όπως αναφερω και την φράση του. Μαλιστα λέω ότι ο Ντιντερο πήρε από αυτόν την ιδέα. Ταυτόχρονα όμως παραθετω και την φράση που το ίδιο το Bouche de Fer αποδίδει στον Ντιντερό. Δεν νομιζω - αν και γινεται αρκετη συζητηση στους ακαδημαϊκους κυκλους πανω στο θεμα- ότι μπορούμε 224 χρονια μετα να αμφισβητησουμε το Bouche de Fer...
      Αλλωστε, αν θελουμε να ειμαστε ακριβεις, θα πρεπει να πουμε οτι καμια εκδοχη (ουτε του Μεσλιέ, ουτε των Éleuthéromanes, ουτε εκεινη που αποδιδεται στον Ντιντερο απο το Bouche de Fer) δεν ταυτιζεται απολυτα με αυτη που αναφερεται στο left.
      Παντως, ειτε ειναι πατερας ο Ντιντερο, ειτε ο Μεσλιε, ειτε καποιος αγνωστος γραφιας του Bouche de Fer, το σιγουρο ειναι οτι η συγκεκριμενη φραση αποδιδει τελεια τη σταση του αγαπημενου συγγραφεα του Μαρξ απ
      εναντι στη μοναρχια και την εκκλησια, οποτε ισως να μην αξιζει τον κοπο να παραψειριζουμε το πραγμα.

      Διαγραφή
    3. Φίλε Χρίστο,

      Ασφαλώς διάβασα το σχόλιό σου και είδα την αναφορά στον Meslier. Απλώς είπα ποια είναι η δική μου αντίληψη, ότι δηλαδή, με δεδομένο ότι όντως καμία από τις φράσεις δεν ταυτίζεται απόλυτα με αυτή που γενικά έχει μείνει ως του Ντιντερό, η αναφορά του Meslier προηγείται ιστορικά.

      Και παρεμπιπτόντως, χαίρομαι που σε ξαναβλέπω και ελπίζω να είσαι καλά!

      Διαγραφή
    4. Να σαι καλα Αντωνη!

      Μια χαρα ειμαι. Ελπιζω και εσυ να εισαι καλα.
      Σε παρακολουθω, αλλα δεν εχω παντα χρονο για να σχολιασω.


      Σχετικα με τα... εντερα, ειναι γεγονος οτι ο πρωτος που τα ανεφερε ειναι ο Μεσλιε , ο οποίος παρουσιαζει, ως συνειδητα αθεος υλιστης (αν) και κληρικος, εξαιρετικο ενδιαφερον. Το εργο του το ανακαλυψε και το δημοσιευσε - παραποιώντας το δεόντως- για πρωτη φορα ο Βολταίρος. Αν θελεις να ριξεις μια ματια η wikisource το εχει :
      http://fr.wikisource.org/wiki/Testament_de_Meslier

      Αν δεν κανω λαθος η συγκεκριμενη φραση εμφανιζεται για πρωτη φορα στον προλογο της τριτης εκδοσης

      Διαγραφή
  7. βαλτε σας παρακαλω τις σημερινες δηλωσεις βαρουφακη.οι ανθρωποι με εβγαλαν ηδη εξω απο τα ρουχα μου.ειναι λεει υπερ του λιτου βιου.....λεει ακομα περισσοτερα ,αλλα δεν εχω ψυχραιμια πλεον.συντροφοι μπλεξαμε χοντρα με δαυτους! με τετοιους <> τι να τι κανεις τι δεξια?μπολσεβικος απο τα νοτια

    ΑπάντησηΔιαγραφή