Τετάρτη, 21 Ιανουαρίου 2015

Τοτέμ και Ταμπού

Στον κόσμο του Μαρξ, υπήρχε "εργατική δύναμη", "οργανική σύνθεση του κεφαλαίου", "υπεραξία", "τιμή", "αξία", και "μέσο ποσοστό κέρδους": φράσεις που αντιστοιχούσαν σε δεδομένα, είχαν έναν συγκεκριμένο ορισμό, και επαληθεύονταν από υπολογισμούς.

Στον κόσμο της σοσιαλδημοκρατίας, υπάρχει "Η Λιτότητα", "ο Φόβος" και η "Δημοκρατία": λέξεις με μαγικό νόημα, χωρίς καμία ορθολογική βάση στην ανάλυση των οικονομικών και κοινωνικών σχέσεων, λέξεις που δεν σημαίνουν κάτι αλλά πατάνε διαθετικά κουμπιά, πυροδοτούν ψυχολογικά ανακλαστικά. Τις συνοδεύουν πολλές άλλες λέξεις-τοτέμ, των οποίων ο διονυσιακός χορός συγκροτεί, εν πολλοίς, την πολιτική σκέψη προς κατανάλωση σήμερα: "Ευθύνη", "Έθνος", "Έλληνας", "Υποχρεώσεις", "Σταθερότητα", "Συνέπεια", "Ελπίδα", "Μέλλον", "Ανατροπή". Το παν είναι η αφαίρεση της ικανότητας του ανθρώπινου νου να επιτελέσει βασικές γνωσιακές λειτουργίες όπως η ανάλυση στα επιμέρους, η σύγκριση, η σύνθεση, η αιτιολόγηση, και να δώσει τα κλειδιά του οδηγού σε ένα θυμικό εξ ολοκλήρου παραδομένο στη δεισιδαιμονία των μαγικών φράσεων, των φράσεων που δημιουργούν οι ίδιες πραγματικότητα, κι έτσι αναιρούν, στο φαντασιακό, τη δύναμη της πραγματικότητας να βάλει τέλος στην κυριαρχία της ρητορικής μηχανής πάνω στη σκέψη. 

Κάθε μέρα, ο ανορθολογισμός τρέφεται από το σύνολο των κοινωνικών και ιδεολογικών δυνάμεων που συμμαχούν στη βάση του κοινού συμφέροντος της απόκρυψης και συσκότισης της πραγματικότητας: ο ορθός λόγος, επί δεκαετίες παραδομένος στη χλεύη μιας φετιχιστικής αναγωγής του σε αυθύπαρκτη δύναμη, ανεξάρτητη από τις σχέσεις παραγωγής και τον χαρακτήρα της ταξικής πάλης, πνέει τα λοίσθια. Η αδυναμία των τσαρλατάνων να αλλάξουν κάτι, όσες "μαγικές" λέξεις κι αν πουν, δεν λειτουργεί προς όφελός του: οι απογοητευμένοι φετιχιστές των λέξεων αναζητούν απλώς άλλες λέξεις, άλλα τοτέμ, αναδιοργανώνουν το πεδίο των ταμπού και συνεχίζουν να κοιτούν εναγωνίως τον ουρανό, από όπου αναμφισβήτητα θα κατέβει κάποιος deus ex machina, αν όχι σήμερα αύριο, κι αν όχι αύριο σίγουρα κάποια μέρα.

3 σχόλια:

  1. Το τραγικό σήμερα είναι πως ενώ εμπειρικά η μαρξιστική οικονομική στο μεγαλύτερό της μέρος επιβεβαιώνεται,προβάλλεται η κριτική που της γίνεται σε θεωρητικό επίπεδο λόγω της θεωρίας της αξίας.

    τ1λδ3

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Καλα στο θεμα της θεωριας της αξιας μπορουν να γινουν πολλες παρατηρησεις που εχουν να κανουν με τη φυση της κατηγοριας της αξιας γιατι αυτη δεν αναφερεται σε ενα εμπειρικο δεδομενο που συνανταται σε μια υλικη υπαρξη.Αλλο πραμα 2 ατομα υδρογονου αλλο πραμα 2 ευρω.Κανενας φυσικος επιστημονας δεν προκειται να εντοπισει μια τετοια ουσια οπως η αξια πανω στο εμπορευμα με μικροσκοπιο.Οποτε το βασικο προβλημα κατανοησης ειναι θεμα της ιδιας της εννοιας της εμπειριας και τι ειναι η αντιληψη μετα το Χεγκελ.Εμπειρια στο χεγκελ ειναι η ταυτοχρονη μετατροπη της αποψης τοσο του παρατηρητη οσο και του αντικειμενου παρατηρησης οπως αυτο προσλαμβανεται απο το υποκειμενο.Αν τωρα οπως λεει ο Αλτουσερ ειμαστε υποκειμενα δια μεσου της ιδεολογιας της κυριαρχιας η αληθεια του εκαστοτε υποκειμενου ειναι θεμα ταξικης θεσης.Απο τις αστικες κριτικες δεν μπορουμε να περιμενουμε και πολλα πραγματα.Ο θετικισμος μπορει να αποριψει την εννοια της αξιας ως μη διαψευσημης με ενα προεγελιανο υλιστικο εμπειρισμο ή να σου πουνε οτι το χρημα και το σταθερο κεφαλαιο εχουν την ιδιοτητα να γενοβολανε αξια.τρεχα γυρευε!

    G.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Αυτό και οι ''κακές ελληνικές σειρές'' to the point. Εύκολη ψυχολογία και επιθυμίες που αργότερα αποδεικνύονται ανορθολογικές, σαν ένα πισωγύρισμα στην παιδική ηλικία της ανθρωπότητας, όπως υπονοεί και η κεντρική σου μεταφορά εδώ, αλλά σε νέες, γερασμένες καπιταλιστικές συνθήκες. Εδώ ''η ουσία του ανθρώπου είναι η επιθυμία'', χωρίς όμως την ενόραση της υπόστασης της κεφαλαιοκρατικής κοινωνίας, που απαιτεί ένα είδος βαθμιδωτής γνωστικής διαδικασίας. Ένας επιλεκτικός ιδεολογικά παραμορφωμένος Σπινόζα του ''όχλου'', του οποίου κύριο συναίσθημα είναι η ''αγανάκτηση'', και όχι ο Σπινόζα που οδηγεί στη διαλεκτική αντίληψη των πραγμάτων. Ενώ ''ο φόβος των μαζών'' είναι τόσο ο φόβος τους απέναντι στο σύστημα όσο και ο φόβος του συστήματος απέναντι σε κάθε κινητοποίηση των μαζών, αλλά όχι ο φόβος του ότι αυτές οι μάζες μπορούν να οργανωθούν πολιτικά και να συγκροτήσουν ένα γενικό σχέδιο για μια άλλη κοινωνία.


    ΑπάντησηΔιαγραφή