Τετάρτη, 21 Ιανουαρίου 2015

Συνοπτική συγκριτική ιστορία των Κομμουνιστικών Κομμάτων: Γαλλία

Κομμουνιστικό Κόμμα Γαλλίας (Parti communiste français, PCF, ΚΚΓ), 1920-

Το Κομμουνιστικό Κόμμα Γαλλίας ιδρύθηκε το 1920· ανάμεσα στα ιδρυτικά του μέλη ήταν ο Χο Τσι Μινχ, ο οποίος ζούσε τότε στη Γαλλία. Ενισχύθηκε σημαντικά κατά την περίοδο των Λαϊκών Μετώπων στη δεκαετία του 1930. Στήριξε, χωρίς να συμμετέχει στην κυβέρνηση, την κυβέρνηση Λαϊκού Μετώπου του Λέον Μπλουμ (1, 2, 3, 4, 5). Μετά τη χιτλερική εισβολή στη Γαλλία το 1940, κάποια από τα ηγετικά του στελέχη, συμπεριλαμβανομένου του Τορέζ, διέφυγαν, αρχικά στο Βέλγιο, κατ' εντολή της Κομιντέρν. Ορισμένα στελέχη (υπό την ηγεσία του Μωρίς Τρεάντ) που απέμειναν στη Γαλλία προσπάθησαν (αποτυχημένα) να διαπραγματευτούν με το γερμανικό καθεστώς για την ανοχή στο ΚΚΓ, κάτι που προκάλεσε την οργή του ΚΚΣΕ. Μετά την εισβολή στην ΕΣΣΔ το 1941, ξεκίνησε η γαλλική παρτιζάνικη αντίσταση υπό την καθοδήγηση του ΚΚΓ, σε συνεργασία με το ΚΚΣΕ. Η συμμετοχή στην αντίσταση ενίσχυσε πολύ τις δυνάμεις του ΚΚΓ, με αποτέλεσμα τα μέλη του να είναι γύρω στο μισό εκατομμύριο το 1945. Μεταξύ του 1944 και του 1947, συμμετείχε σε κυβερνήσεις συνεργασίας στην απελευθερωμένη Γαλλία. 

Το 1947, όλοι του οι υπουργοί αποβάλλονται από την κυβέρνηση Ραμαντιέ, όταν αρνήθηκαν να στηρίξουν τις πολεμικές πιστώσεις για τον πόλεμο στην Ινδοκίνα και την γαλλική καταστολή της Μαδαγασκάρης. Στήριξε την ΕΣΣΔ στα γεγονότα της Ουγγαρίας το 1956, αν και έχασε μέλη λόγω διαφωνιών. Από τα τέλη του 1950, άρχισε να δοκιμάζεται από διασπάσεις, πρώτα με την αποχώρηση μαοϊστών. Στις αρχές του 1960, άρχισε η εσωτερική πίεση για κριτική στον Στάλιν, ως αντίδραση στην ομιλία Χρουστσόφ στο 20ο συνέδριο του ΚΚΣΕ. Το 1965, και υπό την ηγεσία του Ροσέ, που είχε αντικαταστήσει τον προηγούμενο ΓΓ Τορέζ, το ΚΚΓ στήριξε τον Φρανσουά Μιτεράν. Τον Μάη του 1968, βρέθηκε απέναντι στην συμμαχία μαοϊστών, τροτσκιστών και αναρχικών στο φοιτητικό κίνημα και αναγκάστηκε να ακολουθήσει επαμφοτερίζουσα στάση απέναντι στα γεγονότα. Στη δεκαετία του 1970, ο διάδοχος του Ροσέ, Ζορζ Μαρσέ, εγκαινίασε τη συμμαχία του ΚΚΓ με το Σοσιαλιστικό Κόμμα του Φρανσουά Μιτεράν. 

Το 1976, το ΚΚΓ εγκατέλειψε την αναφορά στη δικτατορία του προλεταριάτου και στήριξε τις δημοκρατικές ελευθερίες και τον "δημοκρατικό και επαναστατικό δρόμο προς τον σοσιαλισμό." Ο διάδοχος του Μαρσέ, Ρομπέρ Ουέ, αποκήρυξε την ΕΣΣΔ, τον δημοκρατικό συγκεντρωτισμό και τον λενινισμό και προχώρησε στην εκτεταμένη "μετάλλαξη", όπως την αποκάλεσε, του ΚΚΓ. Το ΚΚΓ συνεργάστηκε με την Πλουραλιστική Αριστερά. Ακολούθησε η εκλογική του καταβαράθρωση.

Στη δεκαετία του 2000, το ΚΚΓ προσανατολίστηκε σε συμμαχίες με τα "νέα κοινωνικά κινήματα" και τον εξωκομμουνιστικό χώρο. Το 2009, δημιούργησε το Μέτωπο της Αριστεράς, μαζί με το πρώην μέλος του Σοσιαλιστικού Κόμματος Μελανσόν και άλλα μικρά κόμματα, δημιουργώντας όμως περαιτέρω εσωτερικές διαμάχες και προκαλώντας νέες αποχωρήσεις στελεχών. Το 2013, το ΚΚΓ αποφάσισε τη διαγραφή του σφυροδρέπανου ως συμβόλου, καθώς, σύμφωνα με τον σημερινό του ΓΓ Πιέρ Λοράν, "δεν είναι πλέον σημαντικό για τη νέα γενιά κομμουνιστών."

7 σχόλια:

  1. Κοίταξε να δεις κάτι πράγματα... Όποιο κκ ακολούθησε το ρεύμα του "ευρωκομμουνισμού" διαλύθηκε. Τυχαίο θα είναι...
    Ο.Χ.Ε.Π.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Διάβαζα τα ψηφιοποιημένα φύλλα της Humanité, που επνακυκλοφόρησε λίγο μετά την απόβαση στην Νορμανδία.

    Μου έκανε εντύπωση, αφενός η πλήρης σχεδόν υποταγή στην ηγεσία του Ντε Γκωλ, και η επιδίωξη, πάση θυσία, τα λιγοστά γαλλικά ένοπλα τμήματα, ενωμένα με τον αμερικάνικο στρατό πλέον, να φτάσουν στο Βερολίνο, ως "απελευθερωτές" για να μπορέσει η Γαλλία να "αποκτήσει το στάτους της νικήτριας δύναμης στο τελος του πολέμου", όπερ και εγένετω.

    "Όλα για το κύρος της Γαλλίας", ήταν το πνεύμα....


    Παρεπιμπτόντως, βέβαια, όταν μιλάμε για γαλλική αντίσταση, κομμουνιστική ή όχι, μιλάμε για ένα ανέκδοτο, αν την συγκρίνουμε με την ελληνική ή την γιουγκοσλάβική...


    Μάνος

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Αντώνη, μιας και τυχαίνει να μελετάω το θέμα του SFIO-PS και της σχέσης του με το PCF στο Λαϊκό Μέτωπο, μήπως έχεις υπόψη σου βιβλιογραφικά κάτι πέρα από την Lacroix-Riz; Ευχαριστώ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΕΤΣΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΜΕ ΤΟ ΓΚΚ ΤΟ 1940

    Μετά τη χιτλερική εισβολή στη Γαλλία το 1940, υιοθέτησε [το ΓΚΚ] αρχικά τη θέση της ειρηνευτικής προσέγγισης προς την γερμανική κατοχή, αλλά μετά την παρέμβαση της Κομιντέρν, η ηγεσία του διέφυγε στο Βέλγιο. Τα στελέχη που απέμειναν στη Γαλλία προσπάθησαν να διαπραγματευτούν με το γερμανικό καθεστώς για την ανοχή στο ΚΚΓ, κάτι που προκάλεσε την οργή του ΚΚΣΕ.

    Αντώνη, καλησπέρα. Το παραπάνω απόσπασμα δεν ανταποκρίνεται και επιμέρους (η ΚΔ δεν παρενέβη για να διαφύγει καθοδήγηση του ΓΚΚ στο Βέλγιο, αλλά βασικά έδωσε εντολή να αποδράσει ο αρχηγός του κόμματος Μορίς Τορέζ που ήταν φαντάρος και κινδύνευε η ζωή του· δεν έφυγε όλη η καθοδήγηση του ΓΚΚ στις Βρυξέλλες, αλλά ένα ελάχιστο τμήμα της που ήταν αναγκαίο για την σύνδεση με την ΕΕΚΔ, συμπεριλαμβανομένου και του Μ. Τορέζ που συνέχισε μετά προς την Μόσχα· δεν προσπάθησαν τα στελέχη της καθοδήγησης του ΓΚΚ που έμειναν στην Γαλλία να ’ρθουν σ’ επαφή και να διαπραγματευθούν με τις ναζιστικές γερμανικές αρχές κατοχής, αλλά ένα μόνο στέλεχος, και μάλιστα με προσωπική του πρωτοβουλία και μάλιστα χωρίς έγκριση συλλογικού οργάνου του κόμματος) και συνολικά (δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι από το φθινόπωρο του 1939 το ΓΚΚ είχε τεθεί εκτός νόμου από την γαλλική κυβέρνηση και υφίστατο απηνείς διώξεις (συλλήψεις, κλείσιμο του κομμουνιστικού τύπου, κατάσχεση της κομματικής περιουσίας, αποκλεισμός των κομμουνιστών βουλευτών κ. ά.)· η αντίσταση από πλευράς ΓΚΚ πριν τις 22/6/1941 όπως δείχνουν τα αρχεία των ειδικών τμημάτων της γαλλικής αστυνομίας που ήταν επιφορτισμένα με την δίωξη του κομμουνισμού δεν δίνει την εντύπωση «ειρηνευτικής προσέγγισης» προς την γερμανική κατοχή) στην ιστορική αλήθεια.

    Αναλυτικά ασχολήθηκε με το ζήτημα αυτό η Γαλλίδα ιστορικός Annie Lacroix-Riz στο άρθρο της Le PCF entre assaut et mea culpa : juin 1940 et la résistance communiste στηριγμένη σε πλήθος στοιχείων κι επισταμένη έρευνα των προσβάσιμων αρχείων. Για πάντα και πάσα ενδιαφερόμενο ή ενδιαφερόμενη το πολύ εμπεριστατωμένο αυτό άρθρο βρίσκεται εδώ:

    http://www.historiographie.info/Le%20pcfentreassautetmeaculpav2.pdf

    Επειδή το χρονικό διάστημα μεταξύ Αυγούστου 1939 και Ιουνίου 1941 ήταν οπωσδήποτε μια πολύ δύσκολη περίοδος για το ευρωπαϊκό, αλλά και γενικότερα για το διεθνές κομμουνιστικό κίνημα, χρειάζεται ακρίβεια στην ιστορική παρουσίαση των γεγονότων για να μην δημιουργούνται αθέλητες σίγουρα παρεξηγήσεις που είναι βέβαια τόσο ευπρόσδεκτες από τον ταξικό εχθρό.

    Χαιρετώ,

    Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ευχαριστώ για το σχόλιο, έγιναν οι απαραίτητες διορθώσεις στις επιμέρους διατυπώσεις.

      Διαγραφή
  5. http://z-movieland.blogspot.gr/2008/12/l-arme-des-ombres.html Δεν είναι σε καμία περίπτωση ιστορικό ντοκουμέντο, αλλά δίνει μια εικόνα της γαλλικής αντίστασης. Δεν ξέρω άλλο φιλμ με τέτοια θεματολογία. Και είναι και μια πολύ καλή ταινία. Αυτά που δείχνει δεν προδιαθέτουν για ¨ανέκδοτο", όπως μίλησε ο πιο πάνω σχολιαστής. Γιάννης Ν.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ξεκίνα από τα βασικά:

      Le chagrin et la pitié - Marcel Ophuls (1971).

      Εκεί ο ίδιος ο γγ του ΚΚΓ στη διάρκεια της κατοχής, Jacques Duclos, που μιλά, παραδέχεται ότι εάν γινόταν ένα δημοψηφισμα στην ζώνη του Vichy, o Pétain θα έπαιρνε 90% αποδοχής.

      Ένα αυτό.

      Εγώ δεν ειπα ότι δεν υπήρξε γαλλική αντίσταση, είπα ότι είναι αστείο να την συγκρίνει κανείς με την αντίσταση στη Γιουγκοσλαβία, την Ελλάδα, ή ακόμα και τη Ιταλία.

      Έχω επισκευτεί το μεγαλύτερο μουσείο ή, μάλλον, Κέντρο επιστημονικής έρευνας για την αντιναζιστική αντίσταση στην Ευρώπη, στo Nancy.

      Αυτά, τα παραδέχονται οι ίδιοι οι Γάλλοι...


      Μάνος

      Διαγραφή