Σάββατο, 6 Δεκεμβρίου 2014

Άδικα παιδεύεστε

Χρήστος Μαλτέζος, Γραμματέας της ΟΚΝΕ. Δολοφονήθηκε στις φυλακές της Κέρκυρας, μετά από φρικτά βασανιστήρια απ' το Μεταξικό καθεστώς, το 1938 
ΑΚΤΙΝΑ Θ΄, ακτίνα της σιωπής. Το κάθε κελί - δυο δρασκελιές και κάτι μάκρος, μια και λιγάκι πλάτος. Τα παραθυράκια κατά το διάδρομο είναι κλειστά με σανίδι έτσι που να μην μπορείς ν' αλλάξεις μια φιλική ματιά, ένα ζεστό χαμόγελο, ένα νόημα με κάποιο σύντροφο που θα τύχει να περάσει. Πρέπει να πιστέψεις πως έχεις κόψει κάθε δεσμό με τον κόσμο, πως εδώ είναι ο τάφος σου, πως είσαι ξεγραμμένος πια. Αλλιώς ο Μανιαδάκης δεν έχει πολλές ελπίδες να λυγίσεις.

Σ' αυτή την Ακτίνα, σ' ένα τέτοιο κελί, έκανε ο Χρήστος Μαλτέζος το φθινόπωρο του 1938 τον τελευταίο γύρο της ζωής του. Συλλογιέται το δρόμο της ζωής του και - όπως είπε κάποιος - αν ήταν ν' αρχίσει απ' την αρχή, πάλι τον ίδιο δρόμο θα έπαιρνε.


Από δω βγαίνουν μόνο «ανανήψαντες» ή πεθαμένοι. Ζωντανός... ούτε ένας.

- Βάλε μια υπογραφή κι άντε στο καλό σου.

Μ' ένα τόνο απλό, σεμνό, και σταθερό, τέτοιος ήταν ο χαρακτήρας του τέτοια ήταν κι όλη η ζωή του, απάντησε:

- Αδικα παιδεύεστε.
(Απόσπασμα από το περιοδικό «Νέος Κόσμος»)

Ριζοσπάστης

Ως φοιτητής της Νομικής ήρθε σε επαφή με το επαναστατικό κίνημα. Οργανώθηκε στην ΟΚΝΕ το 1928. Για μεγάλο διάστημα καθοδηγούσε, από τη μεριά του Γραφείου της ΚΕ της ΟΚΝΕ, την έκδοση της εφημερίδας της «Νεολαία». Η εφημερίδα έπρεπε να κυκλοφορεί οπωσδήποτε, να βλέπει η ασφάλεια πως τα λυσσασμένα μέτρα της δεν μπορούσαν να λυγίσουν τους αγωνιστές. Εμειναν ένα 24ωρο νηστικοί, τις πενταροδεκάρες που μάζεψαν τις έδωσαν σ' ένα θυρωρό και τους άφησε να δουλέψουν σ' ένα υπόγειο. Τον Οκτώβρη του 1937 αναδεικνύεται Γραμματέας της ΚΕ της ΟΚΝΕ. Συλλαμβάνεται τον Απρίλη του 1938 από τη φασιστική δικτατορία του Μεταξά. Μεταφέρεται στις φύλακές της Κέρκυρας και συγκεκριμένα στην Ακτίνα Θ', όπου κρατούνταν και ο Γραμματέας της ΚΕ του ΚΚΕ, Νίκος Ζαχαριάδης. Φάλαγγα, καυτό λάδι πάνω στο ματωμένο απ' τις βουρδουλιές κορμί, καρφιά στα χέρια, όρθιος στο κελί καθώς το πλημμύριζαν με νερό, μέχρι και να τον πεταλώσουν αποπειράθηκαν. Παρά τα φριχτά, απάνθρωπα βασανιστήρια ο Μαλτέζος δε λύγισε. Κήρυξε απεργία πείνας κι έμεινε πάνω από 10 μέρες νηστικός ως τις 22 Νοέμβρη, που οι δήμιοί του τον αποτελείωσαν.
***
"Άδικα παιδεύεστε", πάει να πει κοπιάζετε μάταια, αλλά πάει να πει επίσης μαθαίνετε άδικα, ενάντια στο δίκιο. Πάει να πει, το σχολείο σας είναι αυτό της αδικίας. Την αδικία μαθαίνετε, η αδικία σας εκπαιδεύει. Όσο για το δίκιο, αυτό πάντα θα το διδάσκεστε εξ αποστάσεως, γιατί το δίκιο, που είναι δικό μας, σε αντίθεση με το δίκαιο, που είναι δικό σας, θα σας κρατάει πάντα σε απόσταση. Για αυτό και δεν θα το καταλάβετε ποτέ γιατί γεννιούνται και για τι πεθαίνουν οι Χρήστοι Μαλτέζοι.

4 σχόλια:

  1. Συλλογιέται το δρόμο της ζωής του και - όπως είπε κάποιος - αν ήταν ν' αρχίσει απ' την αρχή, πάλι τον ίδιο δρόμο θα έπαιρνε.

    Είναι ένας στίχος του Αραγκόν, από το "Χορικό για κείνον που τραγούδησε μέσα στα βασανιστήρια" -- κυκλοφόρησε σε ελληνική μετάφραση του Παπατζώνη το 1946
    Et s'il était à refaire
    Je referais ce chemin


    Εδώ δεν ξέρω τίνος μετάφραση είναι:

    Λένε πως στο κελλί του
    Δύο άντρες απόψε
    Του ψιθυρίζανε: «Πες τους το ναι.
    Τόσο έχεις βαρεθή τούτη τη ζωή;

    Μπορείς να ζήσεις, μπορείς να ζήσεις,
    μπορείς να ζήσεις σαν και μάς!
    Μια λέξη πες και γλύτωσες!
    Γονατιστός, μπορείς να ζήσεις …»

    «Κι” αν ήταν να τον ξαναπορευτώ,
    θα τον ξαναπορεύομουν τούτο το δρόμο …»
    Η φωνή που ανεβαίνει από τα σίδερα
    μιλάει για μελλούμενες μέρες.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ευχαριστώ για το πολύ ωραίο συμπλήρωμα στην ανάρτηση.

      Διαγραφή
  2. Το απόσπασμα που δημοσιεύει ο Ριζοσπάστης είναι από κείμενο του Κώστα Μπόση, ενταγμένο στον κύκλο αφιερωμάτων του περιοδικού ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ με τίτλο «Μορφές αγωνιστών», και έχει τίτλο "ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΑΛΤΕΖΟΣ (1908-1938)".
    Πολλά μεταγενέστερα ιστορικά άρθρα και αναφορές στην ΟΚΝΕ και στον Χρ. Μαλτέζο έχουν σαν πηγή τους το συγκεκριμένο κείμενο του Κ. Μπόση και σε αρκετά από αυτά έχει αναφερθεί η πηγή και ο συγγραφέας του άρθρου. Αυτή τη φορά ο Ριζοσπάστης το παρέλειψε.

    Ολόκληρο το κείμενο υπάρχει δημοσιευμένο εδώ:
    http://kostasbosis.blogspot.gr/2013/11/1908-1938-46.html

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ευχαριστώ κι εσένα σφε για την σημαντική πληροφόρηση για τον σπουδαίο συγγραφέα του άρθρου.

      Διαγραφή