Τετάρτη, 10 Δεκεμβρίου 2014

Επαναστατικό δίκαιο και "ατομικά δικαιώματα"

Η Συνέλευση παρέκκλινε ασυναίσθητα πάρα πολύ από το πραγματικό καθήκον της. Εδώ δεν πρόκειται να ανοίξουμε μια δικαστική διαδικασία. Ο Λουδοβίκος δεν είναι υπόδικος, και εσείς δεν είστε οι δικαστές του. Εσείς μπορείτε να είστε μόνο άνθρωποι και εκπρόσωποι του έθνους. Μπροστά σας έχετε το καθήκον όχι να εκδώσετε ετυμηγορία υπέρ ή κατά αυτού του ανθρώπου, αλλά να πάρετε ένα μέτρο για τη σωτηρία της πατρίδας, να παίξετε το ρόλο της εθνικής θείας πρόνοιας. Ο Λουδοβίκος δεν μπορεί να δικαστεί. Ή αυτός είναι ήδη καταδικασμένος, ή η δημοκρατία δεν δικαιώθηκε. Να παραπέμψουμε σε δίκη το Λουδοβίκο τον 16ο με οποιονδήποτε τρόπο, σημαίνει να γυρίσουμε πίσω, πάλι στον μοναρχικό και συνταγματικό δεσποτισμό, κι αυτή είναι μια ιδέα αντεπαναστατική που αμφισβητεί την επανάσταση. Οι λαοί δεν δικάζουν όπως δικάζουν τα δικαστικά σώματα. Οι λαοί δεν εκδίδουν καταδίκες, αλλά εκτοξεύουν μύδρους. Οι λαοί δεν καταδικάζουν τους βασιλιάδες, αλλά τους γκρεμίζουν και τους κάνουν στάχτη. Και η δικαιοσύνη αυτή δεν υστερεί σε σχέση με τη δικαστική.
Ροβεσπιέρος, Ομιλία στην Συνέλευση για τη δίκη του Λουδοβίκου του 16ου. Όπως παρατίθεται στο Π.Ι. Στούτσκα, Ο επαναστατικός ρόλος του δικαίου και του κράτους, εκδ. Σύγχρονη Εποχή, 1992, σελ. 142-143.

Η Λαϊκή Επιτροπή για το Δίκαιο της ΕΣΣΔ δημοσίευσε κατευθυντήριες γραμμές για το ποινικό δίκαιο ήδη από το 1919. Εκεί, η αρχή της ενοχής ως βάσης της ποινής απορρίπτεται και η ίδια η ποινή χαρακτηρίζεται όχι ως αντίποινο για την ενοχή, αλλά αποκλειστικά ως προστατευτικό μέτρο. Ο Ποινικός Κώδικας του 1922 είναι παρομοίως απαλλαγμένος από την έννοια της ενοχής. Τέλος, οι "Αρχές του Ποινικού Δικαίου της Ένωσης" που θεσμοθέτησε η Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή της Σοβιετικής Ένωσης εξάλειψαν εντελώς τον όρο "ποινή" και τον αντικατέστησαν με τον όρο "νομικά-διορθωτικά μέτρα άμυνας της κοινωνίας." [...] Ο μετασχηματισμός της ποινής από αντίποινο σε πρακτικό μέσο για την προστασία της κοινωνίας και σε αναμόρφωση του ατόμου που αποτελεί απειλή για την κοινωνία προαπαιτεί την ολοκλήρωση ενός γιγάντιου οργανωτικού καθήκοντος. Το καθήκον αυτό δεν βρίσκεται απλώς πέραν της σφαίρας της καθαρά δικαιϊκής δράσης αλλά, αν εκπληρωνόταν επιτυχώς, θα καταστούσε την δικαστική διαδικασία και την ετυμηγορία του δικαστηρίου εντελώς περιττά πράγματα. [...] Μπορεί ένα άτομο να αναγκαστεί να εξιλεωθεί για μια πράξη, αλλά δεν υπάρχει κανένα νόημα στο να αναγκαστεί να μεταμελήσει για το γεγονός ότι η κοινωνία τον θεωρεί --το συγκεκριμένο υποκείμενο-- επικίνδυνο. Γι αυτόν τον λόγο η τιμωρία βασίζεται σε επακριβώς καθορισμένα τεκμήρια, τα οποία δεν χρειάζεται το κοινωνικά προστατευτικό μέτρο.
Γιεβγκένι Πασουκάνις, Η γενική θεωρία του δικαίου και ο Μαρξισμός

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου