Σάββατο, 13 Δεκεμβρίου 2014

Το σύνδρομο του ιθαγενή

Διαφωτισμός είναι η ανάδυση του ανθρώπου από την αυτοεπιβαλλόμενη ανωριμότητα.
Ιμ. Καντ, Τι είναι διαφωτισμός;

Η συνέντευξη του Milan Kohout επιβεβαιώνει, για πολλοστή φορά, ένα επαναλαμβανόμενο σχήμα το οποίο χρησιμοποιείται για να εξηγήσει την αδυναμία των πολιτών των σοσιαλιστικών δημοκρατιών να συνειδητοποιήσουν έγκαιρα τον κίνδυνο τον οποίο εκπροσωπούσε για τη ζωή τους ο καπιταλισμός. Ενδεικτικά:
Πριν από τη λεγόμενη «Βελούδινη Επανάσταση», οι άνθρωποι παραπονιούνταν ότι δεν έχουν πρόσβαση σε ορισμένες πληροφορίες ή σε ορισμένα πολιτιστικά προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων ταινιών. Δεν είχαν τη δυνατότητα να ταξιδέψουν στο εξωτερικό όποτε ήθελαν και τα λοιπά. Αλλά δεν συνειδητοποιούν ότι η αξιοπρέπεια της ζωής τους ήταν πολύ, πολύ καλύτερη τότε από ό, τι είναι σήμερα. Δεν έχουν συνειδητοποιήσει ότι όταν εισερχόταν ο καπιταλισμός, θα άρχιζαν να αισθάνονται άγχη/αγωνίες, πολύ βαθιές υπαρξιακές αγωνίεςΘα άρχιζαν να τρομοκρατούνται ότι θα χάσουν τη δουλειά τους.
Τώρα αναγκάζονται να πουλήσουν την ανθρώπινη αξιοπρέπειά τους για τη διατήρηση των θέσεων εργασίας τους. Τώρα πρέπει να φιλήσουν τους κώλους των αφεντικών τους, πολύ περισσότερο από ό, τι έπρεπε με τον κομμουνισμό. Είναι πολύ ενδιαφέρον, οι άνθρωποι που είχαν ορισμένα πλεονεκτήματα, τα οποία φυσικά δημιουργήθηκαν, χτίστηκαν και καθορίστηκαν από το σοσιαλιστικό κίνημα σε όλη την ιστορία… κάπως ξεχάστηκαν, αυτές οι αξίες και τα πλεονεκτήματα, ότι…[...] τα πήραν ως δεδομένα… Δεν συνειδητοποιούν καν ότι είχαν κάποια σπουδαία πράγματα, ότι είχαν καλή ζωή. Ξαφνικά, όταν άρχισαν να τα χάνουν, συνειδητοποίησαν ότι κάτι πηγαίνει τρομερά λάθος.
Δύο αφηγήματα έρχονται στο νου ως θεμελιακά του σχήματος που χρησιμοποιείται εδώ και σε δεκάδες άλλες παρόμοιες αφηγήσεις: το πρώτο είναι βιβλικό, και αφορά στην ιστορία του Ησαύ, που, από οκνηρία και μόνο, εκχώρησε τα κληρονομικά δικαιώματά του στον αδελφό του Ιωσήφ "αντί πινακίου φακής"· το δεύτερο είναι ιστορικό, και αφορά στην περιγραφή των ταξιδιών του Κολόμβου στα τέλη του 15ου αιώνα, και συγκεκριμένα στη χρήση ευτελών αντικειμένων όπως καθρεφτών και χαντρών για να αποσπαστεί πολύτιμος χρυσός από τους ιθαγενείς της Αμερικής, με τους δεύτερους να δηλώνουν, κατά τον Κολόμβο πάντα, πολύ ικανοποιημένοι με την ανταλλαγή (τα επεισόδια αυτά θα γίνουν βασικά μοτίφ των περιγραφών αποικιακής εξαπάτησης και θα αφήσουν ως παροιμιώδη τη φράση "χάντρες και καθρεφτάκια").

Και στα δύο αυτά αφηγήματα, βεβαίως, ο εξαπατηθείς φαντάζει αξιοθρήνητος σε ευθεία συνάρτηση με την αφέλειά του, την νηπιακή του ανωριμότητα. Η χρήση τους για να εξηγηθεί η πτώση από την σοσιαλιστική κοινωνία δηλώνει, με τη σειρά της, ότι αυτή ήταν μια ανώριμη κοινωνία, μια κοινωνία παιδιών σε έναν ενήλικο κόσμο. Όμως δεν περιποιεί καμιά τιμή στον σοσιαλισμό η αντίληψη ότι αυτό που κατάφερε τελικά ήταν να παράξει ανθρώπους ανίκανους να συνειδητοποιήσουν ότι τα "δώρα" του καπιταλισμού ήταν φαρμακωμένα, ανθρώπους αθώους κριτικής ικανότητας και συνεπώς καταδικασμένους να εξαπατηθούν όπως οι ιθαγενείς. Υπάρχει κάτι ιδιαίτερα ενοχλητικό σ' αυτή την ανέμελη παραδοχή συλλογικής αμυαλιάς.

Η καχυποψία που οφείλεται σ' αυτού του είδους την "εύκολη" εξήγηση δεν αναιρεί, βέβαια, ένα θεμελιακό γεγονός: ο σοσιαλισμός προϋποθέτει διαλεκτική συνείδηση, την στιγμή που ο καπιταλισμός βασίζει την θελκτικότητά του στην απουσία της. Πιο συγκεκριμένα, ο σοσιαλισμός απαιτεί συνειδητότητα για το ότι τίποτε δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς αντιφάσεις και περιορισμούς: ούτε η "ελευθερία", ούτε η "ισότητα", ούτε η "ευτυχία", ούτε η "ειρήνη", ούτε τίποτε άλλο δεν εμφανίζεται στον σοσιαλισμό ως απόλυτη θετικότητα, ως κάτι απαλλαγμένο από άρνηση, από στέρηση ακόμα, της απολυτότητάς του. Το "όλο" ειναι το ψευδές (Αντόρνο) και ο λεγόμενος "Ολοκληρωτισμός", δηλαδή ο σοσιαλισμός, είναι ακριβώς η κοινωνική κατάσταση στην οποία τίποτε δεν είναι "ολοκληρωτικά" κάτι: δεν υπάρχει "ολοκληρωτική ελευθερία", δεν υπάρχει "ολοκληρωτική ισότητα", δεν υπάρχει "ολοκληρωτική ευτυχία", "ολοκληρωτική ειρήνη", κοκ. Αυτό το οποίο υπόσχεται έναν τέτοιο ολοκληρωτισμό (όλα όσα επιθυμείς, όλη την ώρα) είναι ακριβώς ο καπιταλισμός, του οποίου η σαγήνη έγκειται ακριβώς στην απόκρυψη του αρνητικού, στην φαντασμαγορική υπόσχεση μιας ζωής καθαρής ηδονής και πλησμονής χωρίς όρια.

Αναπόφευκτα, η σοσιαλιστική υπόσχεση απευθύνεται σε μια κοινωνία ικανή διαφωτισμού, δηλαδή μια κοινωνία στην οποία ο άνθρωπος έχει "αναδυθεί απ' την αυτοεπιβαλλόμενη ανωριμότητα" (Καντ). Που πάει να πει, σε μια κοινωνία που δεν αναμένει την πλήρη ή ολοκληρωτική εξάλειψη της άρνησης ή του αρνητικού, και δεν εμπιστεύεται όσους την υπόσχονται. Με αυτό το δεδομένο, οι αφηγήσεις για την πτώση του σοσιαλισμού όπως του Κόχουτ παραπέμπουν στον γενικά πρόωρο χαρακτήρα του υπαρκτού σοσιαλισμού σε σχέση με τον πραγματικό βαθμό ανάπτυξης της κριτικής συνείδησης στην κοινωνία, η οποία φαίνεται να απέτυχε συνολικά να κατοικήσει στο παρόν της, να συλλάβει την νεωτερικότητά της, κι έτσι να ολίσθησε στο δρόμο της νηπιοποίησης, που αναπόφευκτα είναι ο δρόμος του καπιταλισμού.

Αν δεχτούμε όμως πως όντως συνέβη αυτό, τότε βρισκόμαστε απέναντι στο παράδοξο ότι για να υπάρξει σοσιαλισμός, η κριτική ικανότητα του ανθρώπου και της κοινωνίας εν γένει πρέπει να έχει ήδη περάσει σ' ένα στάδιο μεγάλης ωρίμανσης. Πρέπει ήδη να έχει οξυνθεί σε μεγάλο βαθμό η ικανότητα του νου να σκέφτεται διαλεκτικά, να συλλαμβάνει και να αξιοποιεί αντιφάσεις. Συνεπώς, αν ο Κοχούτ έχει δίκαιο, τότε η ιστορική ανάπτυξη του σοσιαλισμού θα πρέπει να συνοδεύτηκε παντού από την απώλεια κριτικής συνειδητότητας, με τραγελαφικό τελικό αποτέλεσμα την εκχώρηση βασικών και θεμελιακών δικαιωμάτων με αντάλλαγμα "την πρόσβαση σε ορισμένα πολιτισμικά προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων ταινιών." Είναι προφανές ότι ένα τέτοιο αποτέλεσμα γελοιοποιεί αναδρομικά κάθε θυσία που καταβλήθηκε για την σοσιαλιστική επανάσταση, και υπ' αυτή την έννοια, η επίκληση του "συνδρόμου του ιθαγενή" αποτελεί λιγότερο μια υπεράσπιση του σοσιαλισμού και πολύ περισσότερο έναν τρόπο ανάδειξης της ματαιότητάς του βάσει ανθρωπολογικού χαρακτήρα και αναπόδραστων αδυναμιών.

Η πρώτη χώρα στην οποία προσάραξαν τα πλοία του Κολόμβου για την επικερδή ανταλλαγή χαντρών και καθρεφτών με χρυσό ήταν η Κούβα. Το γεγονός ότι αυτή ακριβώς η χώρα επιδεικνύει μια πολύ πιο οξυμένη αντίληψη για το τι διακυβεύεται στην εγκατάλειψη της διαλεκτικής συνείδησης προς όφελος της συλλογικής νηπιοποίησης εγείρει ορισμένα βασικά ζητήματα για το κατά πόσο το "σύνδρομο του ιθαγενή" αποτελεί όντως αξιόπιστη εξήγηση για την αμφισβήτηση του σοσιαλισμού εκ των ένδον: οι πολύ γλαφυρές και παιδαγωγικά αποτελεσματικές αφηγήσεις κρύβουν πάντα παγίδες, και δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι η παραδοχή της συλλογικής νηπιακότητας της σκέψης στις σοσιαλιστικές κοινωνίες δεν είναι η ίδια μέσο περαιτέρω νηπιοποίησης του νου στην εποχή του καπιταλιστικού και αντεπαναστατικού θριάμβου.

29 σχόλια:

  1. Πολύ ενδιαφέρουσες σκέψεις.
    Ειδικά το θέμα της Κούβας είναι από αυτά τα οποία μπορούν να μας διδάξουν πάρα πολλά, για μια σοσιαλιστική κοινωνία.
    Πραγματικά νομίζω μία από της μεγαλύτερες προσφορές του σοσιαλισμού στην Κούβα είναι το γεγονός ότι επέζησε της παγκόσμιας αντεπανάστασης, και έδειξε - δείχνει πράγματα που έγιναν λάθος, όχι σε θεωρητικό επίπεδο αλλά σε πρακτικό - κοινωνικό!
    Το ντοκιμαντέρ που είχες ανεβάσει για την Κούβα με την συνέντευξη του συντρόφου του ΚΚ ήταν πολύ καλό και από αυτή την άποψη.

    Κώστας

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. "Πραγματικά νομίζω μία από της μεγαλύτερες προσφορές του σοσιαλισμού στην Κούβα είναι το γεγονός ότι επέζησε της παγκόσμιας αντεπανάστασης, και έδειξε - δείχνει πράγματα που έγιναν λάθος, όχι σε θεωρητικό επίπεδο αλλά σε πρακτικό - κοινωνικό!"

    Η Κούβα δείχνει ότι το ζήτημα δεν είναι ανθρωπολογικό, δεν αφορά μια υπεριστορική "αδυναμία του ανθρώπου", όπως ουσιαστικά υπονοεί ο Κοχούτ, να δείξει ωριμότητα. Το ζήτημα αφορά την ίδια την ταξική πάλη, την έκβασή της, τις ευθύνες της πρωτοπορίας του κόμματος, τις ευθύνες της θεωρίας να κρατήσει την κριτική συνείδηση σε ψηλό επίπεδο αντί να αποκοιμήσει συνειδήσεις. Εκεί πρέπει να εντοπιστούν οι αδυναμίες και όχι σε κάποιου είδους υπεριστορική ανικανότητα του ανθρώπου να κρατήσει τις κατακτήσεις του με ενσυνειδητότητα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σίγουρα το εξήγησες καλύτερα από εμένα!
      Νομίζω οι "Επιτροπές για την Υπεράσπιση της Επανάστασης", είναι ένα σημαντικό κομμάτι, της διαδικασίας που αναφέρεις, δηλαδή των πρωτοβουλιών του υποκειμενικού παράγοντα ώστε να μην συσκοτίζεται η συνέχισης της ταξικής πάλης.
      Και δεν μιλάμε για υποκατάσταση του λαού, αλλά για οργάνωση του σε συντριπτική πλειοψηφία (80% περίπου), σε ένα σχήμα με αυτόν τον σκοπό!
      Γενικά σίγουρα παίζει ρόλο πιστεύω, και το γεγονός ότι στην Κούβα ποτέ δεν είχαν την "άνεση" να πιστέψουν ότι μπορούσαν να συνυπάρξουν με τον ιμπεριαλισμό...

      Κώστας

      Διαγραφή
    2. "παίζει ρόλο πιστεύω, και το γεγονός ότι στην Κούβα ποτέ δεν είχαν την "άνεση" να πιστέψουν ότι μπορούσαν να συνυπάρξουν με τον ιμπεριαλισμό..."

      Συμφωνώ απόλυτα, και έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον μια σύγκριση με την γραμμή της "ειρηνικής συνύπαρξης" στην ΕΣΣΔ και αλλού απ' τη σκοπιά της καλλιέργειας ή όχι μαζικής ενσυνειδητότητας.

      Διαγραφή
    3. Αυτή η σχέση με τον ιμπεριαλισμό, αναφέρεται στην συνέντευξη, αλλά από τον AV και όχι από τον ΜΚ.

      "AV: Και έρχομαι τώρα στο θέμα που συζητήσαμε και νωρίτερα: ανεξάρτητα από τα προβλήματα που αντιμετώπιζε η Τσεχοσλοβακία στη Σοβιετική εποχή, η χώρα ήταν στο πλευρό των καταπιεσμένων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο. Οι Τσέχοι και Σλοβάκοι μηχανικοί, γιατροί, δάσκαλοι – έκαναν απίστευτη δουλειά για την ανθρωπότητα, για τους ανθρώπους στην Αφρική, την Ασία …

      MK: Όπως κάνουν οι Κουβανοί…

      AV: Ναι. Αλλά τώρα, κοιτώντας πίσω, κατά τη διάρκεια της κομμουνιστικής εποχής φαίνεται ότι ένα μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων, στην πραγματικότητα, ονειρευόταν να ενωθεί με την Δύση και έμμεσα ή ακόμα και άμεσα, να γίνει μέρος του παγκόσμιου καταπιεστικού μηχανισμού. Τώρα, όταν τόσοι πρώην προοδευτικοί διαφωνούντες μεταστράφηκαν, όπως έκανε Havel, τώρα που η χώρα χωρίστηκε στα δύο, τώρα που εντάχθηκαν με αποφασιστικότητα στις δυτικές ιμπεριαλιστικές και οικονομικές δομές, είναι προφανές ότι πια η Τσεχία και η Σλοβακία δεν κάνουν απολύτως τίποτα θετικό για τον κόσμο."

      Δείχνει και αυτό μια "ανωριμότητα" στην ανάπτυξη της σοσιαλιστικής συνείδησης, καθόλου αθώα όμως, ακριβώς το αντίθετο.
      Είναι άνθρωποι που πιστεύουν ότι θα μπορούσαν να είναι με την πλευρά των κυρίαρχων, (όχι σαν μεμονωμένα άτομα, αλλά σαν χώρα), αλλά η ατυχία τους να βρεθούν στο σοσιαλιστικό στρατόπεδο, τους στερεί αυτή την δυνατότητα.
      Είναι η ίδια επιθυμία που εκφράζεται από όλο το φάσμα από τους νεοφιλελεύθερους μέχρι τους ριζοσπάστες αριστερούς, να "σώσουμε την Ευρώπη", να "μείνουμε στην Ευρώπη" , "ανήκουμε στην Δύση", και εννοεί "να διατηρήσουμε την ιμπεριαλιστική κυριαρχία και να είμαστε στην πλευρά των κυρίαρχων".
      Η Κουβανοί αντίθετα δεν έχουν καμμία τύχη και προοπτική να βρεθούν σε αυτήν την πλευρά, βλέπουν γύρω τους στις υπόλοιπες χώρες της Καραϊβικής τι τους περιμένει αν υποχωρήσουν, δεν χρειάζεται να μαντέψουν και αυτό αυτό αφορά και τις ηγεσίες, που είναι ο αποφασιστικός παράγοντας.

      ημιάγριος

      Διαγραφή
  3. Σε μια άλλη ανάρτηση είχες θέσει το ζήτημα της σοσιαλιστικής απόλαυσης και τη προσέλκυση των μεσαίων στρωμάτων από το σοσιαλισμό ως μέτρο πανκοινωνικής επικράτησής του. Με βάση, αυτό μια διαφορετική γραμμή εξήγησης θα ήταν η εξής: το σοσιαλιστικό στρατόπεδο συγκρούστηκε με το καπιταλιστικό (και) στο επίπεδο της ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων, που τουλάχιστον στην ΕΣΣΔ (και αλλού) θεωρήθηκε (και είναι) κομβικό επίπεδο της όλης αντιπαράθεσης. Η ικανότητα του πρώιμου σοσιαλισμού να παράγει μέσα παραγωγής και μέσα κατανάλωσης κρίθηκε στον ανταγωνισμό με τον καπιταλισμό. Η οικονομική καθυστέρηση της ΕΣΣΔ και η περικύκλωσή της σήμαινε ιστορικά την έμφαση στην παραγωγή μέσων παραγωγής αντί μέσων κατανάλωσης (βλ. και την ιστορική κόντρα Τρότσκυ-Στάλιν και άλλων επ'αυτού). Επομένως η ΕΣΣΔ έχασε στην ''κούρσα'' παραγωγής μέσων κατανάλωσης. Στο βαθμό που αποδέχτηκε ότι αυτό είναι πεδίο ανταγωνισμού και δεν κέρδισε στο να επανοηματοδοτήσει την απόλαυση (με μια ''αισθητική ηγεμονία'' της), και μολονότι συνειδησιακά μέχρι την ανατροπή της η πλειοψηφία των πολιτών ήταν υπέρ της, η ενεργητική τους στράτευση στην οικοδόμηση του σοσιαλισμού έπεσε κατακόρυφα-άλλωστε, η σοσιαλιστική οικοδόμηση ως μετάβαση χρειάζεται ανώτερη και περισσότερο διαρκή στράτευση από κάθε άλλη μετάβαση. Όλα αυτά έχουν να κάνουν με την ανάπτυξη της κριτικής συνείδησης, αλλά στο βαθμό που αυτή μετασχηματίζει και το γούστο και την επιθυμία-κατανάλωση.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Ναι, έχω υπόψη μου αυτή τη διάσταση, ως διάσταση όμως και όχι ως συνολικό πεδίο του ζητήματος.

    Δες κι εδώ: http://www.palgrave.com/page/detail/the-soviet-dream-world-of-retail-trade-and-consumption-in-the-1930s-amy-randall/?K=9780230573963

    https://books.google.gr/books?id=z1dKz5rxeG8C&pg=PA12&lpg=PA12&dq=soviet+consumerism+stalinism&source=bl&ots=_X9zosp4dT&sig=riFhc4ltt967YIwYsWzwSbDx68k&hl=el&sa=X&ei=7CeMVMPhFMjoaNq5gbgD&ved=0CDkQ6AEwBw#v=onepage&q=soviet%20consumerism%20stalinism&f=false

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Η Κούβα έχει δίπλα της το "αντίπαλον δέος" που την καταπιέζει με το εμπάργκο, έχει πολύ πατριωτική-αντιϊμπεριαλιστική εκπαίδευση με τον Ματρί να βρίσκεται παντού, αλλά παρ' όλα αυτά, ο λαός της εντυπωσιάζεται από τη Σακίρα και το χαζοκούτι έχει αρχίσει και περνάει διάφορες ιδέες στη νεολαία. Άρα το ερώτημα που και η Κούβα πρέπει να απαντήσει είναι "πώς προστατεύεις το σοσιαλισμό, εκεί που η ταξική διαστρωμάτωση είναι αφανής και ο αντίπαλος φαίνεται να είναι μόνο απέναντι και σου κουνάει καθρεφτάκια";

    τσαφ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. πάντως σίγουρα δεν τον προστατεύεις με την φιλελευθεροποίηση της αγοράς

      από κει και πέρα για να είμαστε δίκαιοι, οι κουβανοί πέρασαν μια πάρα πολύ άσχημη οικονομική περίοδο στην οποία η αμερική δεν τους πουλούσε καθρεφτάκια αλλά όντως την πιθανότητα μιας υλικώς καλύτερης ζωής. Ειδικά για μετά το 90 πριν το 2000 αυτά. Άλλωστε στον κάθε κουβανό που φτάνει στο Μάιαμι οι αμερικάνικες αρχές έχουν αξασφαλίσει πολύ ευνοική αντιμετώπιση για πολιτικούς λόγους.

      Διαγραφή
    2. Αν δεν είχε καταρρεύσει το ανατολικό μπλοκ, οι δυνατότητες της Κούβας σήμερα θα ήταν πολύ διαφορετικές. Έτσι, ακόμα και όσοι δεν έκαναν λάθη άλλων, τα πληρώνουν αναγκαστικά. Είναι και αυτό μέρος της τεράστιας δυσκολίας που δημιούργησαν πολιτικές αποφάσεις και κατευθύνσεις από την δεκαετία του 1950, πριν απ' την κουβανική επανάσταση.

      Διαγραφή
  6. Η Κούβα έχει δίπλα της το "αντίπαλον δέος" που την καταπιέζει με το εμπάργκο, έχει πολύ πατριωτική-αντιϊμπεριαλιστική εκπαίδευση με τον Ματρί να βρίσκεται παντού, αλλά παρ όλα αυτά, ο λαός της εντυπωσιάζεται από τη Σακίρα και το χαζοκούτι έχει αρχίσει και περνάει διάφορες ιδέες στη νεολαία. Άρα το ερώτημα που και η Κούβα πρέπει να απαντήσει είναι "πώς προστατεύεις το σοσιαλισμό, εκεί που η ταξική διαστρωμάτωση είναι αφανής και ο αντίπαλος φαίνεται να είναι μόνο απέναντι και σου κουνάει καθρεφτάκια";

    τσαφ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Και η απάντηση στην ερώτηση, όπως το βλέπω και επιγραμματικά, μπορεί να δοθεί με τα παρακάτω:
      - Κινητοποίηση του λαού και συμμετοχή στις συνελεύσεις (η Κούβα το κάνει)
      - Μόρφωση πάνω στην παραγωγή, με τους εργάτες να γνωρίζουν όλη την παραγωγική διαδικασία στον κλάδο τους
      - Μόρφωση με ιστορία, φιλοσοφία, πολιτικής οικονομία κλπ. Μαρξιστική.
      - Τα τρία αυτά ενώνονται και γίνεται η εργατική τάξη ικανή να συμμετέχει στο σχεδιασμό, γίνεται ο άνθρωπος ολοένα πιο ενεργός, μην αφήνοντας τις σχέσεις παραγωγής να τον καταδυναστεύουν.
      - Διεθνιστική αλληλεγγύη (η Κούβα το κάνει όσο κανείς)
      - Ανάπτυξη των μέσων παραγωγής με στόχο τον περιορισμό της χειρωνακτικής εργασίας, την αύξηση του ελεύθερου χρόνου, το πότισμα της συνείδησης με τη ΓΝΩΣΗ του ανθρώπινου πολιτισμούς στην πράξη και τελικά τη διαμόρφωση σχέσεων παραγωγής που ελαχιστοποιούν τη διαστρωμάτωση μέσα στην εργατική τάξη. (Αυτό δεν μπορεί να το κάνει καμία χώρα μόνη της στο βαθμό που χρειάζεται. Τα μέσα παραγωγής της Κούβας έχουν ξεπεραστεί, ακριβώς γιατί ο ιμπεριαλισμός δεν την αφήνει να αναπτυχθεί και γιατί απαιτείται ευρεία συνεργασία με άλλους λαούς)


      τσαφ

      Διαγραφή
  7. Έχετε το λινκ του ντοκιμαντέρ για την Κούβα που αναφέρει ο Κωστας;
    Πρωταρης

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αυτό που έλεγα είναι το "CUBA: Defending Socialism, Resisting Imperialism"
      https://www.youtube.com/watch?v=xxFPZaurHZA

      Το τρίτο από αυτά που έδωσε παρακάτω ο Αντώνης.
      Νομίζω έχει πολύ ενδιαφέρον, ακόμα και για άτομα που γνωρίζουν κάποια πράγματα, γιατί συν των άλλων, σου δείχνει και πως το ΚΚ αντιμετωπίζει τις αγοραίες πολιτικές και την εφαρμογή τους, δεν έχει καμία σχέση με θέματα ρεφορμισμού κλπ, τουλάχιστον αυτό δείχνουν και δεν έχουν λόγο να δείξουν κάτι άλλο...

      Κώστας

      Διαγραφή
    2. http://leninreloaded.blogspot.fr/2014/10/blog-post_42.html

      Διαγραφή
  8. Συγγνωμη που σου βαζω επιπλεον δουλεια, αλλα ποιο ειναι αυτο το ντοκυμαντερ για την Κουβα?
    Υπαρχει καποιο link?
    Θελω πολυ να το δω.
    Παναής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Επίσης: https://www.youtube.com/watch?v=NFaNrCe-U0o

      Διαγραφή
    2. Πολύ υλικό από δεκαετία του 50: https://www.youtube.com/watch?v=4APw33o-9Ng

      Διαγραφή
    3. Ευχαριστω.
      Παναης.

      Διαγραφή
  9. Στην Τσεχοσλοβακία..εκεί γεννήθηκα....ο κόσμος νόμιζε ότι θα έχει όλα αυτά που ήταν δεδομένα..δουλιά, σπίτι, φαρμακευτικά και ζωή χωρίς στρες και θα του προστεθούν και οι "απολαύσεις" της δύσης. Οτι τίποτα δεν είναι δεδομένο άν δεν τα υπερασπίζεσαι συνεχώς το συνειδητοποιούσαν λίγοι. Πολές φορές ο γιος μου που γενήθηκε εδώ μου λέει..μαμά δεν κάνανε τελικά και πολύ καλή δουλειά σε αυτό το επίπεδο.

    Ntina

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Και κάτι ακόμα.....όταν ήρθα ορισμένοι έλεγαν..καλά άφησες τον παράδεισο και ήρθες εδώ ? Και τώρα πρέπει να είναι Τσύριζα και με την ίδια άνεση χαρακτηρίζουν όλο το πρώην ανατολικό μπλοκ κόλαση. Πρέπει να πάρουν μετάλιο στο άλμα..απο μια άκρη στην άλλη. Και μετά λένε ακραίους τους κκέδες.

    Ntina

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. Μια παρατηρηση, στην περιπτωση του Κολομβου, ο χρυσος ειχε δεν ειχε την ιδια αξια για τους ιθαγενεις, σε σχεση με την αξια που ειχε τοτε (και ως σημερα) για τον κολομβο και τις "προηγμενες" κοινωνιες της ευρωπης και του "αναπτυγμενου κοσμου". οποτε ειναι λιγο "αδικο" να χαρακτηριστουν αφελεις οι ιθαγενεις, εφοσον εδωσαν κατι που τους ηταν (τουλαχιστον) μη απαραιτητο.
    Απο την αλλη, στην ιστορια απο την Βιβλο δεν ισχυει κατι τετοιο, ηξερε ο Ησαυ τι ηταν αυτο που εδινε, και τι αξια ειχε για αυτον, εναντι πινακιου φακης. Ουτε στις περιπτωσεις των ανθρωπων απο τις πρωην σοσιαλιστικες χωρες, αυτοι "επρεπε" να ξερουν ποσο χρησιμο ειναι να εχεις εξασφαλισμενη δουλεια, σπιτι, υγεια κτλ...

    ΓΜ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. "Μια παρατηρηση, στην περιπτωση του Κολομβου, ο χρυσος ειχε δεν ειχε την ιδια αξια για τους ιθαγενεις, σε σχεση με την αξια που ειχε τοτε (και ως σημερα) για τον κολομβο και τις "προηγμενες" κοινωνιες της ευρωπης και του "αναπτυγμενου κοσμου". οποτε ειναι λιγο "αδικο" να χαρακτηριστουν αφελεις οι ιθαγενεις, εφοσον εδωσαν κατι που τους ηταν (τουλαχιστον) μη απαραιτητο. "

      Σωστή η παρατήρηση, κι έχω γράψει εκτεταμένα για το θέμα αυτό, αλλά δεν αναιρείται η πρόθεση εξαπάτησης απ' το γεγονός. Ούτε το γεγονός, βέβαια ότι αυτά που πήραν σε αντάλλαγμα δεν ήταν "χρήσιμα" για την οικονομία τους πράγματα. Λίγο αργότερα φυσικά τους είχαν κατασφάξει, οπότε δεν ετίθετο καν θέμα.

      Διαγραφή
    2. Πάντως είναι σημαντικό να διευκρινήσω ότι εννοώ πως το αφήγημα του αφελούς που εξαπατάται τους αφορά απ' την ευρωπαϊκή σκοπιά, όχι "αντικειμενικά". Υπάρχει μια νεο-αποικιακή διάσταση στην εξαπάτηση των ανατολικο-ευρωπαίων, αυτό ήθελα να αναδειχθεί.

      Διαγραφή
  12. Ναι, αλλά μόνο για τους εργάτες, η ηγεσία αλλά και ένα κρίσιμο πλήθος ανώτερων και μεσαίων στελεχών, ειδικά στις χώρες της Αν. Ευρώπης, που έβλεπαν και σαν"εθνική" καταπίεση την σοβιετική ηγεμονία,συνειδητά ήθελαν την ενσωμάτωση τους στον κυρίαρχο Δυτικό ιμπεριαλισμό, με τον οποίο είχαν ήδη αναπτύξει πολλούς δεσμούς, τόσο επίσημους όσο και ανεπίσημους ("μαύρη" οικονομία).
    Έβλεπα π.χ. σε ένα ντοκυμαντέρ ότι στην Πολωνία, ε΄να εργοστάσιο που τώρα το έχει αγοράσει η FIAT, από τότε κατασκεύαζαν ανταλλακτικά για την FIAT, ανεπίσημα και με πλαστά χαρτιά, εν γνώσει βέβαια και προς όφελος, επίσημων παραγόντων.

    ημιάγριος

    ΑπάντησηΔιαγραφή