Δευτέρα, 17 Νοεμβρίου 2014

Stop making sense: Η αντιδικτατορική μουσική του Γ. Μαρκόπουλου και η τακτική της γλωσσικής αντι-καταστροφής

Ζαβαρακατρανέμια, 1968:


Ταρζάν, 1973:

Το Παπαντόπ ντοπ ντοπ, 1974:

Τούμπου Τούμπου Ζα, 1975:
Λένγκω, 1975:
Το Παπαντόπ-ντοπ-ντοπ, με ενσωματωμένη την ποίηση του Δ. Βάρου ("Θηρασία") και τον Π. Σιδηρόπουλο, 1980:

Σε αντίθεση με τον Μίκη Θεοδωράκη, που "πάτησε" πάνω στην επική ματιά και τον ταξικό διδακτισμό του Ρίτσου, ο Γιάννης Μαρκόπουλος δεν αναζήτησε την δύναμη της μουσικής στη διάσωση του έπους των λαϊκών αγώνων· ανέπτυξε μια διαφορετική τακτική, που είχε ως πυρηνικό στοιχείο αυτό που ο Λουκάτς ονόμασε "Καταστροφή του Λόγου": στην καταστροφή του Λόγου που εκπροσώπησε η ακροδεξιά δικτατορία των Συνταγματαρχών, ο Μαρκόπουλος αντέταξε τραγούδια που ισορροπούν, σε διαφορετικό βαθμό το καθένα, ανάμεσα στον "εκβαρβαρισμό" της ίδιας της γλώσσας ("Ζαβαρακατρανέμια") και στην σπαρακτική αλληγορία ("Λένγκω"), στην "α-νοησία" ("Τούμπου Τούμπου Ζα") και το ανατρεπτικό νόημα (ο "Ταρζάν" και η "μπόρα του αιώνα", δηλαδή το επαναστατικό συμβάν), καταγγέλοντας, μέσα από μια γλώσσα εναλλακτικά παθιασμένη και περιπαικτική, την λογοκρισία με την οποία η χούντα συνόδευσε τη διαφθορά και το σάπισμα του Λόγου τόσο στο ιδεολογικό όσο και στο καθαρά γλωσσικό επίπεδο. Ο Θεοδωράκης δομεί μια άλλη, παράλληλη και επική μνήμη που δηλώνει αμετακίνητα κτήμα των λαϊκών στρωμάτων· ο Μαρκόπουλος αποδομεί και ανασυνθέτει την γλώσσα του κράτους, πιο δραματικά από οπουδήποτε αλλού στο "Παπαντόπ ντοπ ντοπ", όπου το όνομα του Συνταγματάρχη αφρικανοποιείται (ηχητικές συνδηλώσεις του ονόματος του αμφιλεγόμενου προέδρου [1957-1971] της Αϊτής "Πάπα Ντοκ" και ταυτόχρονα της αφροαμερικανικής μουσικής παράδοσης του doo wop) και όπου ο γλωσσικός θόρυβος και η ποίηση εναλάσσονται, συμπλέκονται, αλληλοσυμπληρώνονται και αλληλοανατρέπονται σε ένα όργιο ευφορικής ρυθμικότητας.

1 σχόλιο:

  1. Πολυ ωραια αναρτηση, κι ενα σχετικο βιντεο στα πρωτα 2 λεπτα σαν συμπληρωση
    http://youtu.be/JbuHoE_pdpM

    ρεδ αλερτ

    ΑπάντησηΔιαγραφή