Τρίτη, 4 Νοεμβρίου 2014

Η αναγκαστική διγλωσσία και η εσωτερική πάλη του δυτικού ιστορικού: J. Arch Getty

Από το Οι απαρχές των μεγάλων εκκαθαρίσεων: Για μια νέα θεώρηση του Κομμουνιστικού Κόμματος, 1933-1938, Cambridge University Press, 1985/87, σελ. 5, 8-9.

[...] Για καμία άλλη περίοδο ή ζήτημα δεν ήταν τόσο πρόθυμοι οι ιστορικοί να γράψουν και να αποδεχτούν ανεκδοτολογικές μαρτυρίες. Οι μεγάλες αναλυτικές γενικεύσεις προέρχονται από δευτερογενή αποσπάσματα κουτσομπολιού του διαδρόμου που κάποιος κρυφάκουσε. Ιστορίες της φυλακής ("Η φίλη μου γνώρισε τη γυναίκα του Μπουχάριν σε ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης, κι αυτή είπε...") έχουν γίνει πρωταρχικές πηγές για την κεντρική διαδικασία πολιτικών αποφάσεων. Η ανάγκη να γενικεύουμε από αποσπασματικά και μη επαληθευμένα επιμέρους στοιχεία έχει μετατρέψει τη φημολογία σε ιστορική πηγή και έχει εξισώσει την επανάληψη ιστοριών με την επαλήθευσή τους. Πράγματι, ο βασικός ειδικός επί των Μεγάλων Εκκαθαρίσεων [Robert Conquest] έγραψε ότι "η αλήθεια λοιπόν μπορεί να εκδηλωθεί μόνο με τη μορφή της φημολογίας", και ότι "βασικά, η καλύτερη, αν και όχι αλάνθαστη, πηγή είναι οι φήμες." 

[Alert! Δε δημοσιεύεσαι από το Cambridge University Press]

[...]

Στην περίοδο που καλύπτει αυτή η μελέτη, πολλές χιλιάδες αθώοι συνελήφθησαν, φυλακίστηκαν και στάληκαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης. Χιλιάδες εκτελέστηκαν. Δεν έχω την πρόθεση πουθενά στις επόμενες σελίδες να ελαχιστοποιήσω, να δικαιολογήσω ή να συγχωρέσω την τρομοκρατία, παρά την ορολογία που αναγκάζομαι να χρησιμοποιήσω λόγω της στενής μου εξάρτησης από τις πηγές της εποχής. Οπωσδήποτε, κάθε απόπειρα να συγχωρεθεί αυτή η βία θα ήταν άσκοπη και ηθικά αλλόκοτη. Επίσης, δεν έχω πρόθεση να αθωώσω τον Στάλιν για οποιαδήποτε ενοχή του ή ευθύνη του για αυτή τη φρίκη· ανεξάρτητα από την πραγματική φύση και έκταση της συμμετοχής του, η θέση του ως κομματικού αρχηγού του επιβάλλει την βασική ευθύνη για τα γεγονότα που συνέβησαν κατά την ηγεσία του.

[Το 'σωσες, δημοσιεύεσαι]

Αν και τα ηθικά ζητήματα μοιάζουν ξεκάθαρα, τα ιστορικά δεν είναι έτσι. [τι να κάνεις, τι να πεις, πώς να συμφιλιώσεις τα ασυμφιλίωτα...] Αν ήταν αρκετό να αποδώσουμε ενοχή ή φταίξιμο, τότε δεν θα υπήρχε λόγος για ιστορική έρευνα. Για να καταλάβουμε όμως κάποτε γιατί έγινε κάτι, είναι πρώτα απ' όλα απαραίτητο να καταλάβουμε τι έγινε.

24 σχόλια:

  1. "doublespeak", κανείς;

    Α, ξέχασα, "doublespeak" είχε ο "ολοκληρωτισμός"...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Γελάω λίγο, ελπίζω να μου συγχωρεθεί, με το δεύτερο απόσπασμα, γιατί φαντάζομαι το εκδοτικό υπερεγώ πάνω απ' τον υπολογιστή του Getty καθώς έγραφε την εισαγωγή να του λέει: "καθηγητά Getty, αποτάσσεσαι τον Στάλιν;" και τον Getty να απαντά, υπάκουα, και με την αίσθηση ότι το παρατράβηξε, "απεταξάμην, απεταξάμην".

    Έτσι γράφει ο ακαδημαϊκός που θέλει κάτι να πει (εκτός από μπούρδες) στην κοινότητα. Λέει και το "απεταξάμην" του κάθε δυο και τρεις, γιατί αλλιώς...

    Παρεμπιπτόντως, ο μοναδικός συνάδελφος που με ρώτησε, με ύφος ανακριτή, στα δεκατρία χρόνια που δουλεύω "είσαι σταλινικός;" είναι ... "αριστερός." Οφείλω να πω ότι δεξιός δεν μου έκανε τέτοια ανάκριση ως τώρα. Απλά δεν μου δίνουν καν το λόγο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Καλά έκανε και σε ρώτησε, τη δουλειά του έκανε ο άνθρωπος. Η αστυνόμευση της "αριστερής", ενίοτε και μαρξιστικής σκέψης ώστε να μένει εντός των ορίων που απαιτεί η ασφάλεια και τέλος πάντων η άνεση βρε αδερφε της αστικής τάξης, είναι ευθύνη της αριστερής διανόησης και όχι των δεξιών.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αποστομωτικός ήσουν. Τι να απαντήσω τώρα; Έτσι είναι, ακριβώς.

      Διαγραφή
    2. Έχουν κι αυτή τη γμνη χρησιμότητα οι αριστεροί. Είναι εκπαιδευμένοι στο να μας μυρίζονται. Πώς εκπαιδεύεις τα σκυλιά με τη μυρωδιά;

      Διαγραφή
    3. Σκέψου ότι μίλαγα για τον Μπένγιαμιν, άκρως αποδεκτό θέμα στην αστική ακαδημία...Κι όμως. Το πιασε αμέσως ο δικός μου και μπήκε απευθείας στο ψητό. Ότι μιλάνε αλαμπουρνέζικα λέω στα Κοάν, όχι ότι είναι χαζοί, έτσι; Μη παρεξηγηθώ κιόλας ότι τους υποτιμώ!

      Διαγραφή
  4. Μα δες πόσο ωραία είναι φτιαγμένο το σύστημα. Όλοι βολεύονται. Έστω "αριστερό" ακαδημαικό θέμα π.χ. Μπένγιαμιν, κοινωνικά κινήματα, φεμινισμός και οικιακή εργασία. Εκεί (συνέδρια, εκδοτικά, περιοδικά) μαζεύονται και συζητάνε τη δουλειά τους αριστεροί ακαδημαϊκοί. Αυτοί βέβαια είναι όλοι αντισταλινικοί, αντισοβιετικοί, αντικομμουνιστές με λίγα λόγια, γιατί πάνω από όλα είναι κατά της καταπίεσης και δεν τους αρέσει η βία, εκτός αν είναι ακόμα νέοι και θερμόαιμοι και τους αρέσουν αυτά αρκεί να είναι αρκετά εξεγερσιακά, αρκετά μακριά και κυρίως να μην αναπαράγεται στο χρόνο. Κοινώς η εργατική τάξη, ειδικά άμα είναι μακριά - στην Αφρική ας πούμε και όχι κοντά να μας ξεβολέψει - δικαιούται να πάρει και κανά καλάσνικωφ για να εκφράσει την αγανάκτησή της αλλά όχι τανξ και υποβρύχια (κράτος δηλαδή) ποτέ, τζιζ κακό.

    Τώρα τι γίνεται εκεί; Οι δεξιοτέροι και πιο καβατζωμένοι από αυτούς φτιάχνουν καμια δεξαμενή σκέψης, βρίσκουν καμιά θέση συμβούλου σε αριστερές και σοσιαλδημοκρατικές κυβερνήσεις και τέτοια. Οι αριστερότεροι καβλαντίζουν και θεωρούν ότι είναι η αιχμή του δόρατος της επαναστατικής σκέψης της εποχής μας. Αμφότεροι μισούν μετά μανίας τον ιστορικό σοσιαλισμό. Μάλιστα ανταγωνίζονται για το ποιός τον μισεί περισσότερο, οι αριστεροί επαναστάτες που τους "πρόδωσε", ή οι σοσιαλδημοκράτες που τους έκαψε τη γούνα;

    Τι κερδίζει η αστική τάξη από αυτά; Κερδίζει ότι οι καθαρά ταγμένοι στο πλευρό της διανοούμενοι, οι "δεξιοί" που λέμε, μπορούν να μην ασχολούνται με αυτά τα πράγματα καθόλου και να αφιερώνουν τις πνευματικές τους ικανότητες στην μελέτη ζητημάτων όπως η στρατηγική και η γεωπολιτική που σπάνια μαζεύουν "αριστερούς". Ταυτόχρονα οι αριστεροί προσφέρουν α) λύσεις (για τους αστούς) σε όντως υπαρκτά κοινωνικά προβλήματα β) διανοητική αστυνόμευση κατά του κομμουνισμού.

    Όλοι βολεύονται, εκτός φυσικά από μας και τους εργάτες.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. "μπορούν να μην ασχολούνται με αυτά τα πράγματα καθόλου και να αφιερώνουν τις πνευματικές τους ικανότητες στην μελέτη ζητημάτων όπως η στρατηγική και η γεωπολιτική που σπάνια μαζεύουν "αριστερούς". "

      Θα με ρίξεις στα αντικαταθλιπτικά, βαλτός είσαι; Προχθές σε προσωπική αλληλογραφία με αμερικανό αριστερό που ξέρω 10 χρόνια, ειδικό στην Κίνα, του λέω "ρε συ, τι είναι αυτά στο Χονγκ Κονγκ! Αυτοί κυματίζουν σημαίες της αποικιοκρατίας! Τι κάνει πάλι η χώρα σου εκεί μέσα;"

      "Α, μου λέει, εγώ δεν ασχολούμαι με τη ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ, εμένα με ενδιαφέρει το συναίσθημα, o διαθετικός χώρος της εξέγερσης."

      Μούγκα εγώ, γιατί τον έστειλε το πανεπιστήμιό του στην Κίνα εδώ και τρία χρόνια κι άρχισα να σκέφτομαι "Λάγκλεϊ"...όπου φύγει-φύγει, και με άτομο που μου έχει δις γράψει συστατική...

      Διαγραφή
    2. Γενικά μάγκες, όσοι περί τα ακαδημαϊκά τυρβάζετε, ιδιαιτέρως στις ανθρωπιστικές, πολύ προσοχή, έχουν αγριέψει πάρα πολύ τα πράματα διεθνώς. Πρώτη χρονιά βλέπω τόση πολλή μαυρίλα παντού.

      Διαγραφή
    3. και κοινωνικές/πολιτικές, βεβαίως. Λίγα λόγια με σάξωνες, Πολωνούς, γενικώς ανατολικοευρωπαίους, Αμερικάνους. Εγώ τα λέω με έναν παλαβό Ιταλό, βρίσκω καναν Άραβα, τέτοια.

      Διαγραφή
    4. Δεν είμαι βαλτός, απλά κάπου πρέπει να τα λέω και γω. Είναι και ένας τρόπος ψυχοθεραπείας ο σχολιασμός.

      Και ξέρεις, κάποτε η μονιμότητα ήταν ένας στόχος. Έλεγες, ντάξει θα κάνω υπομονή, θα βγάλω τον σκασμό, αλλά μόλις την πάρω μετά θα λεω ότι θέλω. Τώρα, όπως πάει η κατάσταση, σε 10 χρονάκια δεν ξέρω αν θα υπάρχουν καν μπλογκς, όχι ακαδημαική μονιμότητα.

      Διαγραφή
    5. Α να χαθείς. Το ίδιο ακριβώς έλεγα στη συμβία πριν τρεις ώρες. Ότι θα καταργήσουν τη μονιμότητα του Αναπληρωτή για να με ξεφορτωθούνε και θα βρεθούμε άποροι.

      Διαγραφή
    6. Μου ρθε μια ιδέα: να λανσάρω την έννοια "εργατοαγωνιστική μυθοπλασία"; Οι τύποι έχουν ταλέντο (not) στο να φτιάχνουν διδακτικά αφηγήματα οπορτουνιστικού ρεαλισμού. Πρώτα η Κόνιτσα, μετά οι τρεις που πάλευε ο Εργατοαγωνστής να τους πάει στο συλλαλητήριο του ΠΑΜΕ και τον φτύσανε...

      Διαγραφή

  5. "Τι κερδίζει η αστική τάξη από αυτά; Κερδίζει ότι οι καθαρά ταγμένοι στο πλευρό της διανοούμενοι, οι "δεξιοί" που λέμε, μπορούν να μην ασχολούνται με αυτά τα πράγματα καθόλου και να αφιερώνουν τις πνευματικές τους ικανότητες στην μελέτη ζητημάτων όπως η στρατηγική και η γεωπολιτική που σπάνια μαζεύουν "αριστερούς". Ταυτόχρονα οι αριστεροί προσφέρουν α) λύσεις (για τους αστούς) σε όντως υπαρκτά κοινωνικά προβλήματα β) διανοητική αστυνόμευση κατά του κομμουνισμού."

    ειστε απολαυση και οι δυο .Μαθαινουμε κι εμεις οι αδαεις τι παιζεται στα ΑΕΙ και κυριως τι περιμενει τα παιδακια οσων απο μας θα τα επισκεφτουν ...οχι δεν το οσμιζομασταν αλλα εδω τα εχουμε φατσα καρτα μπροστα μας ...Επιστημονικα φκιαγμενο το παιχνιδι κι αντε μετα να πεισεις τι μεγαλη υπηρεσια προσφεραν στους Φορτσακηδες τα υπερεπαναστατικοπουλα ..

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Προσέξτε κατάσταση: έριξα μια ματιά στο επερχόμενο συνέδριο Historical Materialism με το θέμα του να είναι ''Πως επιβιώνει ο καπιταλισμός''. Σύνολο πάνω από 100 πάνελς από τα οποία οι μισές παρουσιάσεις έχουν να κάνουν με gender-feminism. Σημαντικά, δεν λέω, αλλά σε ένα συνέδριο που έχει το όνομα του μαρξισμού, δεν έχει σχεδόν κανένα πάνελ για τον φασισμό (που είναι ακριβώς το ''πως επιβιώνει ο καπιταλισμός''). Επίσης σε ένα συνέδριο που μαζεύονται υποτίθεται οι μαρξιστές της Ευρώπης, μεσούσης της κρίσης και τον ρόλο της ΕΕ, δεν έχει ούτε ένα πάνελ για την Ευρωπαική Ένωση που είναι σαν να μην υπάρχει.
    Αυτό το πράμα λέγεται ακαδημαικός ιστορικός υλισμός, και άμα το χωνέψεις τότε καταλαβαίνεις την σημασία της ύπαρξης ενός ΚΚΕ, ακόμα και για το θεωρητικό κομμάτι.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Κατά πάσα πιθανότητα θα σου στείλω κάτι για Κίνα από "Ιστορικό Υλισμό". Του συναδέλφου που "δεν τον ενδιαφέρει η γεωπολιτική αλλά η διαθετικότητα της εξέγερσης"...

      Διαγραφή
    2. Θα είμαι ειλικρινής, τράβηξα πίσω πέρσι γιατί υποπτεύομαι ότι δεν παίζουν απλά τις κουμπάρες εκεί...δεν αισθάνομαι safe γιατί καταλαβαίνουν από μαρξισμό, υπάρχει αντίληψη και ενσυνειδητότητα στο τι κάνουν.

      Διαγραφή
    3. Aπό περιέργεια έψαξα για το συνέδριο που δεν πήγες, και βρήκα στo blog του "συριζαίου" της ΝΥ, αναρτήσεις για την φετινή βράβευση...

      http://louisproyect.org/2014/11/13/roland-fucking-boer/
      http://louisproyect.org/2014/11/13/roland-boer-having-his-cake-and-eating-it-too/
      http://louisproyect.org/2014/11/13/roland-boer-plagiarist/

      ημιάγριος

      Διαγραφή
    4. Δεν τον ξέρω τον Boer πολύ καλά αλλά ο Proyect του την πέφτει γιατί λέει ο πρώτος είναι "σταλινικός". Αλλά δεν είναι ούτε εκεί το πρόβλημα, ο Proyect τρότσκας είναι και όπου βλέπει μουστάκι κάνει τα ίδια, τα άρθρα τα παραπάνω τα διάβασες; Μόνο βρισιές έχουν, τίποτε άλλο, τα στοιχεία του είναι για γέλια.

      Γενικά ο Proyect είναι τρισμέγιστος καραγκιόζης και όταν τα χώνει σε κάποιον το κάνει για τους λόγους που το κάνουν όλοι οι μικροαστοί διανοούμενοι, γιατί οι άλλοι έχουν πιο αναπαυτικές καρέκλες, πόσω μάλλον αν βρίσκονται σε εξωακαδημαϊκή καρέκλα. Η ηθική αυτών των ατόμων μπορεί να συγκριθεί μόνο με αυτή των μαφιόζων και άλλων σκουπιδιών της νύχτας. Ως εκ τούτου δεν μπορούν να βγουν συμπεράσματα από τα παραάνω στοιχεία.

      Ijon Tichy

      Διαγραφή
    5. Δε γνωρίζω προσωπικά τον Boer, αλλά έχουμε μια κοινή φίλη. Δεν μπορώ να εκφράσω άποψη για το έργο του, το μπλογκ του το έχω διαβάσει κάποιες φορές. Δεν υπάρχει συνεπώς κάτι να πω εκτός απ' το ότι ο Proyect είναι μια αθλιότητα ανάξια ενασχόλησης. Και ότι θα το ρίξω στα αντικαταθλιπτικά γιατί είδα ότι το βιβλίο του Jameson ήρθε ισοπαλία με αυτό του Λαπαβίτσα.

      Διαγραφή
  7. Κοντινό μου πρόσωπο πήγε σε εκδήλωση του Συριζα για την ΕΣΣΔ αν θυμάμαι καλά...
    Που κατέληξε η κουβέντα; Στον Στάλιν....οι περισσότερες ερωτήσεις ήταν γύρω από το πρόσωπό του...
    Ήθελα να ήξερα τις απαντήσεις....Το περισπούδαστο υφάκι το γνωρίζω...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. "πήγε σε εκδήλωση του Συριζα για την ΕΣΣΔ"

      What's next; Γκαλά της πρεσβείας του Κιέβου για την Οκτωβριανή επανάσταση; Πολωνικό συμπόσιο για το Ρίμεπντροφ-Μολότωφ; "Η ζωή και το έργο του Λένιν απ' τη σκοπιά του Πάσχου Μανδραβέλη";

      Διαγραφή
  8. Το κείμενο απλά είναι η ωδή στην διαστρεβλωμένη σκέψη.
    Το ίδιο κάνουν και οι αναρχικοί, οι δεξιοί "επαναστάτες" τύπου ΕΠΑΜ κλπ σούργελα, αλλά και όλοι όσοι θέλουν να λέγονται πατριώτες, που και καλά θα αλλάξουν τον κόσμο χωρίς να καταργήσουν τον καπιταλισμό...
    Την μια σου λένε ότι δεν θέλουν κανέναν, και δεν εμπιστεύονται κανένα πολιτικό, και την άλλη σου κάνουν κριτική στην ιστορία του σοσιαλισμού και του εργατικού κινήματος, με την ιστορία που γράφουν αυτοί τους οποίους δεν εμπιστεύονται!
    Τα μυαλά παντού!!!

    Υ.Γ: Και να σκεφτεί κανείς ότι ο getty είναι σταλινικός για τους γιάνκιδες...

    Κώστας

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Στην οικονομική οι αριστεροί ή "μαρξιστές" ακαδημαϊκοί οικονομολόγοι έχουν προχωρήσει ακόμη περισσότερο. Ξεκίνησαν στα 70-80s να (επανα)διατυπώνουν την μαρξική θεωρία χρησιμοποιώντας (μαθηματικά) μοντέλα της αστικής οικονομικής (θεωρία γενικής ισορροπίας, δυική θεωρία τιμών & μεγέθυνσης, θεωρία παιγνίων). Τελικά έφτασαν να απογυμνώσουν την μαρξική οικονομική που διακονούσαν & διακονούν από οτιδήποτε την κατέτασσε στις κοινωνικές επιστήμες.

    Βλέπε το έργο των John Roemer, Michio Morishima, Nuobo Okishio.[1]

    Για παράδειγμα η εκμετάλλευση περιγράφεται από ένα αριθμητικό μέγεθος. Αν κατορθώσεις να διατυπώσεις το μαθηματικό μοντέλο έτσι ώστε να είναι μηδέν, τότε έβγαλες τον λαγό (σοσιαλισμό) από το καπέλο.

    Οσοι έχουν το μαθηματικό υπόβαθρο και κυρίως την υπομονή να διαβάσουν[2] το "Theory of Exploitation" του John Roemer θα διαπιστώσουν το επίπεδο της αριστερής οικονομικής στα μέσα των 90s. Έκτοτε ακόμη και ο "μαρξισμός" αυτού του τύπου έχει αρχίσει να αποτελεί είδος προς εξαφάνιση.

    geokakk

    [1]Τον τελευταίο τον αναφέρω παρά το γεγονός ότι είχε συνειδητή και στρατευμένη πολιτική δράση, αλλά το έργο του δεν ξεπέρασε την "αστικού τύπου μαρξική οικονομική θεωρία": απετέλεσε δε αφετηρία πολύ χειρότερων κακέκτυπων μαρξικής θεωρίας.

    [1]ο όρος χρησιμοποιείται συνειδητά. Δεν θα τολμούσα να προτείνω σε κάποιον να μελετήσει (και δει να μελετήσει σοβαρά) τέτοια "πονήματα".

    ΑπάντησηΔιαγραφή