Δευτέρα, 10 Νοεμβρίου 2014

George Orwell: Ενάντια στον "Ολοκληρωτισμό"

O Όργουελ ως "αναρχικός", Ισπανία
Ο Όργουελ ως αστυνόμος του Βρετανικού αποικιακού κράτους, Μπούρμα
Το σημειωματάριο του Όργουελ για τους "κρυπτοκομμουνιστές και τους συμπορευόμενούς τους" αναπαριστά τον "κομμουνισμό" με τη μορφή διαφόρων απειλών προς την ομοιογένεια της Αγγλικής κουλτούρας. Παρατήρησε, για παράδειγμα, ότι ο ιστορικός Isaac Deutscher [γνωστός Τροτσκιστής]  ήταν "ΠολωνοΕβραίος"· ότι ο Ian Mikardo, δημοσιογράφος στην Tribune, ήταν "ανόητος" και "Εβραίος"· ότι ο συγγραφέας Cedric Dover ήταν "Ευρασιάτης"· ότι ο Paul Robeson ήταν "Αμερικανός Νέγρος"· ότι ο βουλευτής Konni Ziliacus ήταν "Φινλανδός" και "Εβραίος"· ότι ο βιολόγος J.D. Bernal ήταν "Ιρλανδός"· ότι ο Louis Adamic ήταν "Γιουγκοσλάβος" και πολύ "αντι-Βρετανός"· ότι η Vera Dean ήταν "Ρωσίδα" [...]

Πράγματι, ο Όργουελ έγραψε στον φίλο του Dwight McDonald ότι μπορούσε να "μυρίσει" τους κρυπτοκομμουνιστές. Τους Ιρλανδούς και τους Σκωτσέζους συγγραφείς, όπως τον Sean O' Casey, τον Liam O' Flaherty και τον Hugh McDiarmid τους ανακατασκευάζει ως κομμουνιστικές απειλές: "Νομίζω πως πρέπει να δώσουμε περισσότερη σημασία στα μικρά αλλά βίαια αποσχιστικά κινήματα του νησιού μας", έγραψε ο Όργουελ το 1946: "Μπορεί να μοιάζουν ασήμαντα τώρα, αλλά στο κάτω-κάτω και το Κομμουνιστικό Μανιφέστο ήταν κάποτε ένα άγνωστο φυλλάδιο, και το κόμμα των Ναζί είχε μόνο έξι μέλη όταν έγινε μέλος ο Χίτλερ."

Παρατίθεται στο Andrew Rubin, "Ο Όργουελ και η Αυτοκρατορία: Ο Αντικομμουνισμός και η παγκοσμιοποίηση της λογοτεχνίας", στο Alif: Journal of Comparative Poetics, αρ. 28, 2008.

10 σχόλια:

  1. Ενδιαφέρον το μουστακάκι στη Μπούρμα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Ναι αλλα πιο ομορφονιος απο τον αυστριακό.
    Ποιος αντέγραψε ποιον;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Απαντήσεις
    1. Καλός ήτανε μωρέ, αλλά να...απογοητεύτηκε...

      Διαγραφή
    2. Η απογοήτευση συνήθως σε οδηγεί στο σπίτι σου
      η "απογοήτευση" πάλι μάλλον στο σπίτι του πρώην εχθρού σου.

      Όπως και να 'χει όσο μπορείς να κάνεις πολιτική καριέρα ως απογοητευμένος το φαινόμενο δε θα εξαλείφεται.

      Διαγραφή
    3. Ωραία επινόηση αυτή η "απογοήτευση" που σου βάζει τη λύσσα την κακιά να φας όποιον βρεις μπροστά σου. "Γιατί χαφιεδίζατε κύριε;" "Ε, να, απογοητεύτηκα."

      Διαγραφή
    4. ε ναι
      είναι αυτή η φρικτή (βαθιά σκατόψυχη προφανώς) άποψη ότι άπαξ και..."απογοητευτείς", τότε όλα επιτρέπονται. Φυσικά όλως τυχαίως η πλευρά που καθορίζει το τι "επιτρέπεται" είναι ακριβώς η ίδια που έχει εξ'αρχης συμφέρον απ' την καταστροφή του πολιτικού χώρου/κλπ που σε απογοήτευσε.

      Όλως τυχαίως

      Διαγραφή
    5. Καμία σχέση με την απογοήτευση δεν έχει αυτή η στάση, όπως φαντάζομαι ότι ξέρεις πως έχω πει, γιατί νομίζω ουσιαστικά αναφέρθηκες στο "Πωλητές απογοήτευσης." Ο απογοητευμένος πολιτικά ιδιωτεύει, δεν γίνεται σκυλί μαύρο να φάει τους πρώην συντρόφους του.

      Τώρα ο Όργουελ, για να καταλάβεις τι ήταν, πρέπει να έχεις μια απτή εικόνα του τι μπορούσε να μετράει ως "σοσιαλισμός" στην Αγγλία της εποχής του. Μιλάμε για μια χώρα όπου ο Μαρξισμός-Λενινισμός δεν είχε καταφέρει ποτέ να ριζώσει απέναντι στα μικροαστικά ρεύματα (Φαμπιανιστές, κλπ). Ο Όργουελ ήταν ένας κομπλεξικός από την αποικιακή επαρχία που ήθελε με κάθε τρόπο να γίνει γνωστός. Το λογοτεχνικό ταλέντο νομίζω κάθε σοβαρός κριτικός λογοτεχνίας θα παραδεχτεί ότι δεν το είχε ούτε κατά διάνοια. Αυτό που είχε ο Όργουελ ήταν ένα μείγμα κιτρινισμού και ηθικοπλαστικής πόζας ανθρωπιστικής ανωτερότητας. Η μισανθρωπία του δεν έχει όρια και διαποτίζει ό,τι έγραψε. Ο επαρχιωτισμός της αντίληψής του για τα στοιχειώδη, παρομοίως. Ένας τέτοιος άνθρωπος είναι πλάσμα της μνησικακίας καθαρά. Καθόλου άξιο απορίας ότι χρησιμοποίησε τη "λίστα" για να καρφώσει ως κομμουνιστές όσους είχαν απορρίψει το έργο του, αρνήθηκαν να το εκδώσουν, ή έγραψαν κακές κριτικές.

      Τώρα για κάποιους από τους εδώ "αναρχικούς", δεν μπορώ να πω ότι βρήκαν λάθος είδωλο. Κατ' εικόνα και ομοίωση είναι.

      Διαγραφή
    6. θα διαφωνίσω μόνο ως προς το εξής
      υπάρχουν φορές που η πρόθεση ενός ανθρώπου είναι αντιδραστική, το ίδιο και τα υλικά που χρησιμοποιεί για φτιάξει ότι νομίζει αλλά εν τέλει κάπου του ξεφεύγει.
      αυτό θεωρώ οτι το έχει ο Όργουελ, ένας βαθιά αντιδραστικός συγγραφέας που ύπαρχουν πράγματα να πάρεις απ' το έργο του, φυσικά δεν ειναι αυτά που ήθελε αυτός και επειδή έχουμε μια καλή πάνω κάτω ιδέα του τι ήθελε μπορούμε να τον θεωρήσουμε αποτυχημένο.

      Ωστόσο αν δεις αντώνη, και σίγουρα θα το έχεις υποψην σου, κομμάτια απ' τη φάρμα των ζώων (που ειναι μια νεοτροσκιστική σαχλαμάρα ως προς το πολιτικο, την οποία αν τόλμαγε να μιμηθεί σε ύφος και διδαχτισμό φιλοσοβιετικός συγγραφέας θα πέφταν να τον φάνε) αγγίζουν πάρα πολύ καλά μερικές πτυχές της ανατροπής εμβάθυνσεως του σοσιαλισμού στην εσσδ και την σταδιακή δυνατότητα παλινόρθωσης. Ο όργουελ το αποδίδει στο στάλιν. Χεστήκαμε! (συγνώμη για την έκφραση), μπορούμε όμως να δούμε ειδικά αποσπάσματα που αναφέρονται στην οικονομία της φάρμας τα οποία θεωρώ αρκετά χρήσιμα από άποψη εκλαίκευσης.

      Διαγραφή
    7. Προσωπικά, δεν νομίζω ότι διασώζεται οτιδήποτε από τα γραπτά του, ούτε ότι προσφέρουν αυτό που βλέπεις. Πρωτ' από όλα εγώ δεν βλέπω πουθενά αντίληψη της "οικονομίας", των σχέσεων παραγωγής στη Φάρμα, και θα ήταν δύσκολο να τη δω, εφόσον διαλέγει να μιλήσει για ζώα, και άρα η μόνη επιλογή του είναι να μιλήσει για επιμερισμό χειρωνακτικής/διανοητικής εργασίας που σιγά που χρειάζεται η Φάρμα για να την καταλάβεις. Από κει και πέρα, τι σου δίνει για να καταλάβεις τις ανατροπές αυτό το βιβλίο; Ούτε καν η σχέση του Σνόουμπολ με τον Ναπολέοντα δεν έχει ειρμό. Και βεβαίως, το αισχρό τέλος, με το πούλημα του Ναπολέοντα/Στάλιν των ζώων πίσω στους ανθρώπους...τι ωραίο συμπέρασμα! Δεν μπορώ να κατηγορήσω καν τον Τρότσκι ότι είχε τέτοια έλλειψη φαντασίας στον αντισταλινισμό του. Άσε που τον θεωρώ απείρως εξυπνότερο απ' τον εγγλέζο.

      Διαγραφή