Παρασκευή, 28 Νοεμβρίου 2014

Δυο λόγια για το οικονομικό πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ, όπως παρουσιάστηκε στο Λονδίνο

Η χθεσινή πανελλαδική απεργία, καθώς και προσωπικές εργασιακές υποχρεώσεις δεν μου επέτρεψαν ως τώρα να σχολιάσω το οικονομικό πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ που παρουσίασε στο Σίτι του Λονδίνου ο Γ. Σταθάκης. Ούτε και σήμερα όμως θα έχω το χρόνο να πω κάτι διεξοδικά, οπότε, και επειδή θεωρώ σημαντικό να γίνει κατανοητό το τι είπε ο ίδιος ο ΣΥΡΙΖΑ και όχι να αναλωθεί κανείς γύρω από το επικοινωνιακό πανηγύρι που στήθηκε μετά, θα περιοριστώ σε ορισμένες επιγραμματικές επισημάνσεις, τις οποίες θα ακολουθήσει ένα παλιότερο αλλά αρκούντως διαφωτιστικό κείμενο του Ριζοσπάστη.

1. Το πρόγραμμα αυτό δεν έχει βέβαια την παραμικρή σχέση με τον σοσιαλισμό, ούτε όμως και με μια υποτιθέμενη ιδέα "μεταβατικού προγράμματος" με σοσιαλιστική κατεύθυνση. Είναι ένα καθαρά και αμιγώς καπιταλιστικό οικονομικό πρόγραμμα. Συνεπώς, είναι ένα πρόγραμμα που γελοιοποιεί αυτόματα κάθε ανάλογη αναφορά στον ανύπαρκτο στόχο του σοσιαλιστικού μετασχηματισμού στα σχετικά ΜΜΕ του κόμματος, ιδιαίτερα δε αυτές της λεγόμενης "Αριστερής Πλατφόρμας" (αλλά όχι μόνο).

2. Το πρόγραμμα ευθυγραμμίζεται απόλυτα με τις βασικές παραμέτρους των οδηγιών της ΕΕ για τα οικονομικά του κάθε κράτους-μέλους (βλ. και άρθρο Ριζοσπάστη παρακάτω)

3. Επί της ουσίας, λίγες ως ελάχιστες διαφορές έχει από το αντίστοιχο πρόγραμμα της συγκυβέρνησης, όπως αυτό αντανακλάται στον υφιστάμενο κρατικό προϋπολογισμό για το 2015, και αυτό ακριβώς επιχειρείται να αποκρυφθεί τόσο από τους "ξένους επενδυτές", όσο και από την κυβέρνηση και την αντιπολίτευση στην ψευδο-αντιπαράθεσή τους. Αυτό θα αναδειχθεί με παρενθετικές παρατηρήσεις (με κόκκινο) στο κείμενο του Ριζοσπάστη που ακολουθεί.


ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ
«Πρόβα τζενεράλε» του νέου αστικού διπολισμού
Οι κάλπικοι καβγάδες δεν μπορούν να κρύψουν τη στρατηγική τους σύμπλευση

Από τον κουρνιαχτό της συζήτησης στη Βουλή για την παροχή ψήφου εμπιστοσύνης στην συγκυβέρνηση, αυτό που μένει είναι η επιχείρηση αποπροσανατολισμού του λαού μέσα από την όξυνση μιας αποπροσανατολιστικής πόλωσης που υπηρετεί, εκτός των άλλων, και τον εγκλωβισμό της λαϊκής δυσαρέσκειας «εντός των τειχών» του συστήματος.

Μια πόλωση, η οποία θα οξύνεται όχι μόνο εξαιτίας της επερχόμενης εκλογικής αναμέτρησης αλλά, κυρίως, γιατί γίνεται όλο και πιο απροκάλυπτη η σύμπλευση της ΝΔ και του ΣΥΡΙΖΑ με τις στρατηγικές επιλογές της αστικής τάξης. Το επόμενο επεισόδιο θα το έχουμε κατά τη διάρκεια της συζήτησης για το προσχέδιο Κρατικού Προϋπολογισμού (ΚΠ) για το 2015.

Σε κάθε προϋπολογισμό αποτυπώνονται οι προτεραιότητες και οι σχεδιασμοί της εκάστοτε κυβερνητικής οικονομικής πολιτικής, ενώ στο δοσμένο κοινωνικοοικονομικό σύστημα αποτελεί έναν ακόμα μηχανισμό αναδιανομής του κοινωνικά παραγόμενου πλούτου προς όφελος του κεφαλαίου.

Οι στοχεύσεις του κρατικού προϋπολογισμού

Η κυβέρνηση, όπως προκύπτει από το προσχέδιο, με τον ΚΠ για το 2015 στοχεύει στη συνέχιση της δημοσιονομικής προσαρμογής και στην επιτάχυνση των καπιταλιστικών αναδιαρθρώσεων για τη δημιουργία ενός ακόμα πιο ευνοϊκού επιχειρηματικού περιβάλλοντος.

Η δημοσιονομική προσαρμογή θα έχει ως συνέπεια τη συνέχιση της φοροεπιδρομής εναντίον των λαϊκών εισοδημάτων και την περαιτέρω μείωσης των κοινωνικών δαπανών, της χρηματοδότησης της Κοινωνικής Ασφάλισης.

Πιο συγκεκριμένα:

Τα φορολογικά έσοδα για το 2015 προβλέπεται ότι θα ανέλθουν στα 47,4 δισ. ευρώ (ΣΥΡΙΖΑ, παρουσίαση Σταθάκη: "Καταπολέμηση της φοροδιαφυγής"· "Βελτίωση στην είσπραξη φόρων περιουσίας"· "Καταπολέμηση της παραοικονομίας"), παρουσιάζοντας μια αύξηση κατά 1,7 δισ. ευρώ. Η αύξηση αυτή, στα πλαίσια του δοσμένου φορολογικού συστήματος, θα επιβαρύνει τα λαϊκά εισοδήματα, γι' αυτό και αποτελεί πυροτέχνημα οι δήθεν μειώσεις που εξήγγειλε η κυβέρνηση. Η μείωση κατά 30% του τέλους αλληλεγγύης προσπαθεί να συγκαλύψει το γεγονός ότι έχουμε μια διατήρηση ενός έκτακτου τέλους, το οποίο θα έπρεπε να καταργηθεί το 2015. Ενώ η μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης κατά 30% έρχεται μετά από μια αύξηση πάνω από 10 φορές του συγκεκριμένου συντελεστή.

Για τη χρηματοδότηση των κοινωνικών δαπανών η κυβέρνηση προτίθεται να διαθέσει 13,9 δισ. ευρώ, δηλαδή θα έχουμε μια περαιτέρω μείωση των κοινωνικών δαπανών κατά 460 εκ. ευρώ. Για το 2014 η μείωση αυτή προσεγγίζει τα 1,6 δισ. ευρώ.

Τα συγκεκριμένα μεγέθη μπορούν να αναθεωρηθούν επί τα χείρω, ανάλογα με την πορεία εκτέλεσης του ΚΠ αλλά και πιθανών οικονομικών επιδόσεων κάτω από τον αισιόδοξο στόχο της κυβέρνησης για αύξηση του ΑΕΠ 2,9% το 2015.

Η, δε, επιτάχυνση των διαρθρωτικών αλλαγών που προωθεί η κυβέρνηση είναι στοχευμένη στην τόνωση και την προσέλκυση επενδύσεων. Οι αλλαγές αυτές αφορούν:

-Τη βελτίωση του επενδυτικού κλίματος. (ΣΥΡΙΖΑ: "Κίνητρα για επενδύσεις"· "Κίνητρα ανάπτυξης"· "Οι δημόσιες επενδύσεις να μην υπολογίζονται στον υπολογισμό του ελείμματος"· "Καταπολέμηση της εταιρικής γραφειοκρατίας"· "Δημιουργία τραπεζικού τομέα ειδικού σκοπού για ανάπτυξη"· "Χρηματοδότηση μικρών επιχειρήσεων"· "Ρήτρες ανάπτυξης"· "Αντζέντα για την ανάπτυξη")

-Την εξάλειψη των εμποδίων εισόδου σε διάφορους κλάδους, δηλαδή την περαιτέρω απελευθέρωση των αγορών σε βάρος των αυταπασχολούμενων και των επαγγελματιών.

-Την απλοποίηση της φορολογικής νομοθεσίας (ΣΥΡΙΖΑ: "Φορολογική μεταρρύθμιση") και τη σταδιακή μείωση των φορολογικών συντελεστών για τις επιχειρήσεις.

-Την αύξηση της ευελιξίας στην αγορά εργασίας.

-Τη μείωση του κόστους της γραφειοκρατίας και την επιτάχυνση της απονομής της δικαιοσύνης.
(ΣΥΡΙΖΑ: "Αποτελεσματική χρήση των ανθρώπινων πόρων του κρατικού τομέα"· "Αποτελεσματικές δημόσιες υπηρεσίες"· "Καταπολέμηση της εταιρικής γραφειοκρατίας και των πελατειακών σχέσεων (stop shop υπηρεσίες, και καταπολέμηση των σκιωδών συναλλαγών)" 

-Την ενθάρρυνση της καινοτομίας. (ΣΥΡΙΖΑ: "Χρηματοδότηση μικρών επιχειρήσεων")

Στην προτεραιότητα της κυβέρνησης για το 2015 είναι η μείωση του υψηλού ενεργειακού κόστους για τους επιχειρηματικούς ομίλους, η αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων για να περιοριστούν τα εμπόδια στην παροχή ρευστότητας (ΣΥΡΙΖΑ: "Τραπεζική διοίκηση από το ΤΧΣ"· "Ιδιωτική αναδιάρθρωση του χρέους"· "Αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους με 'κούρεμα'"· "Μεταρρυθμίσεις τύπου New Deal"· "Μορατόριουμ στην εξυπηρέτηση του χρέους"· "Συνδυασμός της δημοσιονομικής και της νομισματικής πολιτικής για το παραπάνω") και η μείωση των υψηλών επιτοκίων δανεισμού (ΣΥΡΙΖΑ: "Αναθεώρηση της συμφωνίας δανεισμού"), τα οποία δυσκολεύουν την επέκταση της επενδυτικής δραστηριότητας αλλά και η επιτάχυνση των ιδιωτικοποιήσεων.

Από τα παραπάνω εύκολα προκύπτει το συμπέρασμα ότι η αντιλαϊκή πολιτική θα συνεχιστεί, όχι μόνο τον επόμενο χρόνο, στο όνομα της επίτευξης αλλά και της διατήρησης της καπιταλιστικής ανάπτυξης. Οι θυσίες στο βωμό της κερδοφορίας του κεφαλαίου δεν έχουν ημερομηνία λήξης.

Η κυβερνητική απάντηση στην επιδείνωση της θέσης των λαϊκών στρωμάτων είναι οι στοχευμένες παρεμβάσεις, όπως το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα. Το οποίο πιλοτικά η εφαρμογή του αφορά 13 δήμους της χώρας και η επέκτασή του προβλέπεται μετά το 2015. Αυτό θα ξεκινάει από τα 200 ευρώ και θα φτάνει έως τα 500 ευρώ για μια οικογένεια με τέσσερα παιδιά, ενώ το ύψος χρηματοδότησης στην πλήρη εφαρμογή του προβλέπεται ότι θα ανέλθει στο 1 δισ. ευρώ. Η χρηματοδότησή του δε θα προέλθει από νέα κονδύλια αλλά, όπως ρητώς τονίζεται στο προσχέδιο, «θα προέλθει αποκλειστικά από τη συνολική αναμόρφωση του συστήματος Κοινωνικής Πρόνοιας στη χώρα». Δηλαδή η χρηματοδότησή του θα έχει ως αποτέλεσμα την περαιτέρω μείωση των υπόλοιπων κρατικών κοινωνικών δαπανών, με συνέπεια τη μεγαλύτερη επιβάρυνση των λαϊκών στρωμάτων.

Οι κατευθύνσεις της άρχουσας τάξης και της ΕΕ
Η σύνταξη του κρατικού προϋπολογισμού υπηρετεί τις επιλογές της αστικής τάξης μέσα στο πλαίσιο που καθορίζει η Νέα Οικονομική Διακυβέρνηση, η οποία ενσωματώνει το νέο Δημοσιονομικό Σύμφωνο.

Το νέο αυτό πλαίσιο δημοσιονομικής πειθαρχίας καθορίζει τις υποχρεώσεις του κάθε κράτους - μέλους της ΕΕ, σε αυτό, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνονται:

-Η τήρηση του «χρυσού κανόνα» περί ισοσκελισμένου προϋπολογισμού. (ΣΥΡΙΖΑ: "Ισοσκελισμένος προϋπολογισμός")
-Ο μηχανισμός αυτόματης διόρθωσης τυχόν αποκλίσεων από τους δημοσιονομικούς στόχους. (ΣΥΡΙΖΑ: Το ίδιο με τα περί "Ισοσκελισμένου προϋπολογισμού")
-Η προληπτική εποπτεία του εθνικού προϋπολογισμού (στα πλαίσια της διαδικασίας του ευρωπαϊκού εξαμήνου). (ΣΥΡΙΖΑ: "διατήρηση των δαπανών στο 44% του ΑΕΠ (μέσος όρος της ΕΕ στο 45%")
-Η υπαγωγή σε καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας και τη σύναψη μνημονίου συνεννόησης όταν το κράτος - μέλος έχει προσφύγει στη χρηματοδοτική στήριξη από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης (ΕΜΣ). (συνάγεται άμεσα και για το ΣΥΡΙΖΑ από το "διατήρηση των δαπανών στο 44% του ΑΕΠ")

Πρόκειται δηλαδή για το ευρωνωσιακό μνημόνιο διαρκείας που αφορά όλους τους λαούς της ΕΕ.

Η κάλπικη αντιπολίτευση του ΣΥΡΙΖΑ

Το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης στην ουσία δεν αμφισβητεί αυτές τις βασικές κατευθύνσεις.
Ο ίδιος ο πρόεδρός του, στη συνέντευξη Τύπου στη ΔΕΘ, αποδέχθηκε στην πράξη την ανάγκη τήρησης του ισοσκελισμένου προϋπολογισμού, σε βάρος του λαού και υπέρ του μεγάλου κεφαλαίου. Γι' αυτό, άλλωστε, συνόδευσε τα αποσπασματικά και ανεπαρκή μέτρα με τις αντίστοιχες πηγές χρηματοδότησης, μην τυχόν και προκύψει ελλειμματικός προϋπολογισμός.

Βεβαίως, αυτά τα αποσπασματικά μέτρα που παρουσίασε στη ΔΕΘ είναι ενταγμένα σε ένα συνολικότερο πρόγραμμα που υποτάσσεται στις ανάγκες της καπιταλιστικής ανάπτυξης και το οποίο παρουσίασε στην πρόσφατη ομιλία του στην ετήσια διάσκεψη της Ελληνικής Ενωσης Επιχειρηματιών. Το οποίο, όπως τόνισε, αποσκοπεί στην «άρση των χιλιάδων μικρών και μεγάλων εμποδίων στην άσκηση της υγιούς παραγωγικής επιχειρηματικής δραστηριότητας. Σε τομείς και κλάδους όπου ως χώρα έχουμε συγκριτικό πλεονέκτημα, υψηλής προστιθέμενης αξίας και εξωστρέφειας». Δηλαδή σε τομείς και κλάδους που διασφαλίζουν υψηλό ποσοστό κέρδους για τους κεφαλαιοκράτες.

Γι' αυτό, οι προτάσεις του τόσο για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια εντάσσονται στην αγωνία του ΣΥΡΙΖΑ για την εξυγίανση του τραπεζικού τομέα όσο και αυτές για ανάταξη της εργασίας συμβαδίζουν με την εξασφάλιση ενός φτηνού, ευέλικτου και απασχολήσιμου εργατικού δυναμικού στους επιχειρηματικούς ομίλους.

Αποτέλεσμα αυτής της αποδοχής από τον ΣΥΡΙΖΑ του στόχου της καπιταλιστικής ανάπτυξης είναι και οι στοχευμένες προτάσεις του για τη διαχείριση των ακραίων φαινομένων φτώχειας μέσα από την ανακύκλωσή της, μια διαχείριση που θα οδηγήσει στην επιβάρυνση των υπόλοιπων λαϊκών στρωμάτων, όπως άλλωστε κάνει και η κυβέρνηση με το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα.

Τα διαφορετικά μείγματα διαχείρισης στα πλαίσια της αστικής οικονομικής πολιτικής εκφράζουν τους προβληματισμούς που αναπτύσσονται μέσα στους κόλπους της αστικής τάξης και αντανακλούν επιμέρους ανάγκες διαφόρων τμημάτων του κεφαλαίου.

Η εφαρμογή είτε του ενός είτε του άλλου μείγματος δεν πρόκειται να ανακουφίσει το λαό.

Καμία αυταπάτη, καμία αναμονή δεν πρέπει να επιδείξει ο λαϊκός παράγοντας.

Η αποφασιστική ισχυροποίηση του ΚΚΕ παντού αποτελεί την καλύτερη απάντηση στους σχεδιασμούς της αστικής τάξης. Αποτελεί το βασικό παράγοντα για την οργάνωση της πάλης του για να αποτρέψει την αντιλαϊκή επιδρομή, για να επιβάλει την ανακούφιση του λαού αλλά και για να ανοίξει τον δρόμο στη διέξοδο και την προοπτική μέσα από γενικότερες ρήξεις και ανατροπές σε επίπεδο εξουσίας, οικονομίας και κοινωνίας.

Του Νίκου ΚΑΡΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΥ*
*Ο Νίκος Καραθανασόπουλος είναι μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ και του Τμήματος Οικονομίας της ΚΕ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου