Δευτέρα, 20 Οκτωβρίου 2014

Το Κοάν της ημέρας

Ομμμμ...αγοράστε κι άλλα βιβλία να γίνω πλουσιότερος, ομμμμ....

Ενα παλιό ανέκδοτο των Μπολσεβίκων για έναν ικανότατο στην προπαγάνδα κομμουνιστή, ο οποίος, μετά τον θάνατό του, πάει στην Κόλαση, όπου πολύ σύντομα πείθει τους φρουρούς να τον αφήσουν να φύγει και να πάει στον Παράδεισο. Οταν ο Διάβολος προσέχει την απουσία του, γρήγορα επισκέπτεται τον Θεό, για να απαιτήσει να επιστρέψει στην Κόλαση. Ομως αμέσως μόλις ο Διάβολος αρχίζει να μιλάει στον Θεό: «Κύριε…», ο Θεός τον διακόπτει: «Πρώτον, δεν είμαι Κύριος αλλά σύντροφος. Δεύτερον, είσαι τρελός να μιλάς σε ένα φανταστικό ον; – Δεν υπάρχω! Και τρίτον, να είσαι σύντομος, αλλιώς θα χάσω τη συνέλευση του κομματικού πυρήνα μου». Αυτός είναι ο θεός που χρειάζεται σήμερα η ριζοσπαστική Αριστερά: ένας θεός που «έγινε εξ ολοκλήρου άνθρωπος» -ένας σύντροφος ανάμεσά μας, εσταυρωμένος μαζί με δύο κοινωνικά απόβλητους- και ο οποίος όχι μόνο «δεν υπάρχει», αλλά δεν το ξέρει και ο ίδιος, αποδέχεται την ανυπαρξία του, την αντιπαρέρχεται εντελώς για την αγάπη που ενώνει τα μέλη της Αγίας Τριάδας (το Κόμμα, η χειραφετημένη κοινότητα).
Βιβλίο ανεκδότων του Σλαβόι Ζίζεκ


Ας αφήσουμε στην άκρη το γεγονός ότι δεν βγαίνει κανένα απολύτως πολιτικό νόημα από τα παραπάνω. Αυτό δεν είναι σκανδαλώδες, μιας και η α-νοησία απευθύνεται στην "ριζοσπαστική αριστερά", μητέρα πάσης α-νοησίας. Ας περιοριστούμε στο θεολογικο-φιλοσοφικό σκέλος: πώς γίνεται ο Θεός να "γίνει εξ ολοκλήρου άνθρωπος" αφενός και να "μην υπάρχει" αφετέρου; Με φιλοσοφικούς όρους, αν η "ύπαρξη" είναι κατηγόρημα της "περατότητας", πώς γίνεται να θεωρήσει κανείς ότι ο Χριστός είναι ταυτόχρονα πλήρης και μονοσήμαντη μεταμόρφωση του Θεού σε περατότητα (δηλαδή σε ύπαρξη), ότι είναι εντελώς και πλήρως άνθρωπος, αλλά είναι επίσης ανύπαρκτος; Υπήρξε ποτέ άνθρωπος που δεν υπήρξε; Αντιστρόφως, αν ο Θεός (η μη περατή ύπαρξη) δεν υπάρχει, τότε τι νόημα έχει να πει κανείς ότι "έγινε εξ ολοκλήρου άνθρωπος;" Γίνεται κάτι που δεν υπάρχει να γίνει κάτι άλλο;

Δεύτερον, η συνείδηση δεν είναι διάσταση της ύπαρξης; Είναι. Υπάρχει συνείδηση χωρίς ύπαρξη; Όχι, το αντίστροφο μπορεί να συμβαίνει μόνο (μια αμοιβάδα υπάρχει αλλά δεν είναι καθόλου βέβαιο --είναι μάλλον απίθανο-- να έχει συνείδηση ότι υπάρχει). Πώς γίνεται λοιπόν κάποιος να μην υπάρχει και να τίθεται ως παραδοξότητα ότι δεν ξέρει ότι δεν υπάρχει; Υπήρχε περίπτωση κάτι που δεν υπάρχει να γνωρίζει ότι δεν υπάρχει; Όχι,  Άρα, τι θα πει "όχι μόνο «δεν υπάρχει», αλλά δεν το ξέρει και ο ίδιος";

Τρίτο, αφού ο ανύπαρκτος δεν ξέρει ότι δεν υπάρχει (έστω κι αν σ' αυτό ο Ζίζεκ βρίσκει κάποιο ενδιαφέρον παράδοξο ενώ δεν υπάρχει κανένα), τότε πώς "αποδέχεται την ανυπαρξία του"; 

Τέταρτο, πώς γίνεται κάποιος που είναι ανύπαρκτος, αφενός να μην ξέρει ότι δεν υπάρχει και αφετέρου να "αποδέχεται" οτιδήποτε, ωσάν να έχει συνείδηση;

Πέμπτο, τι ακριβώς σημαίνει "αποδέχομαι την ανυπαρξία μου αλλά την αντιπαρέρχομαι για την αγάπη"; Ποια αγάπη, αφού είμαι ανύπαρκτος;

Έκτο, ο Ζίζεκ υπάρχει;

Έβδομο, το ανέκδοτο είναι αυτό με τον Μπολσεβίκο ή η "φιλοσοφική ανάλυση" του Ζίζεκ;

4 σχόλια:

  1. Σλαβόι, αν προσπαθείς να παραστήσεις τον Ντεριντά, πρέπει να σε πληροφορήσω ότι ο Ντεριντά ήξερε φιλοσοφία...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Ο...εχθρόσοφος.....

    rednready2

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Τούδε είναι το σκεπτικό του ανύπαρκτου -πλην σκεπτόμενου- Θεού του Μεγάλου Διανοητή:
    Απόδεχομαι την ανυπαρξία της υπάρξεώς μου, αντιλαμβανόμενος οτι αν η μη-υπαρξή μου αντιπαρέρθει την ανυπαρξία της, τότε , υπαρξιακά και μη, η μη-ριζοσπαστική Αριστερά δε θα έχει τον ανύπαρκτο Θεό που τόσο υπαρκτά χρειάζεται.

    Εγώ το πιάσα το νόημα.

    Χαϊνης

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. youtube.com/watch?v=m81x9hHr5fE

    τσαφ

    ΑπάντησηΔιαγραφή