Δευτέρα, 13 Οκτωβρίου 2014

Σώζοντας το αρχείο

Στα 20 χρόνια από την καταστροφική πλημμύρα, η ΚΕ του ΚΚΕ οργανώνει για την Δευτέρα το απόγευμα, στις 19:00, στην έδρα της ΚΕ του Κόμματος στον Περισσό, ειδική εκδήλωση για να τιμήσει όλους όσοι συνέβαλαν στη σωτηρία του Αρχείου του Κόμματος, αλλά και για να παρουσιάσει τον μέχρι τώρα απολογισμό αυτής της προσπάθειας. Στην εκδήλωση θα μιλήσει ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσούμπας. Θα υπάρχει έκθεση αρχειακού υλικού και έργων τέχνης, καθώς και προβολή οπτικοακουστικού υλικού.

Το πρωί του Σαββάτου, 22 Οκτώβρη του 1994, ο «Ριζοσπάστης» κάνοντας γνωστό στο πανελλήνιο το μαύρο μαντάτο, έγραφε στη θέση του πρώτου θέματος της εφημερίδας:
«Στην καρδιά της βιβλικής καταστροφής που χτύπησε χθες στην Αθήνα βρέθηκε ο "Ριζοσπάστης" και συνολικά το κτίριο της Κεντρικής Επιτροπής στον Περισσό! Σε λίγα λεπτά της ώρας μεταξύ 7.30 και 8.00 το βράδυ οι κάτω όροφοι του κτιρίου μετατράπηκαν σε λίμνη. Άνθρωποι κινδύνεψαν. Οι μηχανές σίγησαν και θάφτηκαν μέσα στα ορμητικά νερά που μπήκανε από παντού! Ο "902" σίγησε καθώς χτυπήθηκε από ολοκληρωτική καταστροφή. Το κτίριο ολόκληρο βυθίστηκε στο σκοτάδι.
Ολο το έμψυχο δυναμικό ρίχτηκε στην μάχη να σώσει μια τριμελή οικογένεια που κινδύνεψε μέσα στα υπόγεια του κτιρίου μας, όπου τους παρέσυραν τα ορμητικά νερά του πλημμυρισμένου Ποδονίφτη! Του ποταμού που περνά ακριβώς δίπλα από την κάτω πλευρά του κτιρίου στην είσοδο των γραφείων της Κεντρικής Επιτροπής. Τα καταφέραμε! Οι άνθρωποι σώθηκαν.

Αμέσως άρχισε η μάχη για την έκδοση της εφημερίδας, αυτού του φύλλου που κρατάτε σήμερα στα χέρια σας, κυριολεκτικά από το ΜΗΔΕΝ! Σε όλο το συγκρότημα της εφημερίδας δεν λειτουργεί ΤΙΠΟΤΑ. Οι υπεράνθρωπες προσπάθειες του προσωπικού και η βοήθεια που απλόχερα μας προσφέρθηκε από φίλους είχαν αποτέλεσμα».

Ηταν παραμονή του δεύτερου γύρου των δημοτικών εκλογών και το προηγούμενο βράδυ, την ώρα της πλημμύρας, ήταν σε εξέλιξη οι προεκλογικές συγκεντρώσεις.

Μια νεροποντή - που όπως αποδείχθηκε αργότερα είχε προβλεφθεί από την Μετεωρολογική Υπηρεσία, αλλά η πρόβλεψή της είχε υποτιμηθεί από τις αρμόδιες κυβερνητικές υπηρεσίες - μετέτρεψε τους χειμάρρους του Λεκανοπεδίου σε ποτάμια που στο διάβα τους σάρωναν ό,τι έβρισκαν μπροστά τους.

Oι καταστροφές στο συγκρότημα της ΚΕ, του "Ρ" και του "902" είναι ιδιαίτερα μεγάλες. Τεράστιες...

Ο "Ριζοσπάστης" κυκλοφορεί την Κυριακή με ένα άρθρο στην πρώτη σελίδα όπου ανάμεσα σ' άλλα σημειώνει:

«πρέπει όλοι μαζί να ξεκινήσουμε μια γιγαντιαία προσπάθεια για την αναστήλωση. Ναι, περί αναστήλωσης πρόκειται (...) στην πραγματικότητα, σε εντελώς διαφορετικές συνθήκες και για εντελώς διαφορετικούς λόγους, καλούμαστε όλοι, οι κομμουνιστές, οι φίλοι και οι οπαδοί του Κόμματος, κάθε προοδευτικός άνθρωπος να ξεκινήσουμε από σήμερα μια γιγαντιαία προσπάθεια για την αποκατάσταση των αναγκαίων προϋποθέσεων λειτουργίας του κεντρικού μηχανισμού του Κόμματος (...) το σίγουρο είναι ένα: ΘΑ ΤΑ ΞΑΝΑΦΤΙΑΞΟΥΜΕ ΟΛΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΗ. Με την πλατιά κινητοποίηση όλων των ανθρώπων που είναι κοντά στο ΚΚΕ. Με την εθελοντική τους εργασία και την ποικιλόμορφη προσφορά τους. Με τη συμβολή τους από το υστέρημά τους και το πάθος τους για την αναστήλωση».

Κι έτσι έγινε. Κινητοποιήθηκαν χιλιάδες άνθρωποι, μέλη, φίλοι του ΚΚΕ, αλλά και άνθρωποι πέρα από μας που όμως είχαν συναίσθηση τι σήμαινε αυτή η καταστροφή και πόσο σημαντικό ήταν να στηθούν όλα όρθια από την αρχή και ειδικά πόσο σπουδαίο ήταν να διασωθεί το Αρχείο του ΚΚΕ, το αρχείο, δηλαδή, της ιστορίας της ταξικής πάλης στη χώρα μας, στον αιώνα που πέρασε. Αυτή η τεράστια προσπάθεια έχει καταγραφεί ήδη στις χρυσές σελίδες της ιστορίας του εργατικού κινήματος της χώρας μας. Η προσπάθεια συνεχίζεται και σήμερα με άλλους όρους.

Σ' όλη αυτή την προσπάθεια είναι αφιερωμένη η εκδήλωση που γίνεται τη Δευτέρα στον Περισσό.

Ηδη στον "Ρ" με αφορμή αυτήν την εκδήλωση έχουν παρουσιαστεί ορισμένα ειδικά αφιερώματα απ' όλες τις φάσεις της διάσωσης. Απ' το δικό μας μετερίζι παρουσιάζουμε σήμερα ένα μικρό φωτογραφικό αφιέρωμα από τις διάφορες φάσεις αυτής της προσπάθειας.
Ντοκουμέντο από τα αρχεία του ΚΚΕ: Η φωνή του Νίκου Ζαχαριάδη

Ένα σπάνιο ηχητικό ντοκουμέντο, μια ραδιοφωνική ομιλία του θρυλικού γενικού γραμματέα του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδος Νίκου Ζαχαριάδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1950, ήρθε στο φως.

Το ηχητικό απόσπασμα, που χαρίζει «φωνή» στον ιστορικό ηγέτη του ΚΚΕ, είναι από μια ομιλία της 2ας Σεπτεμβρίου 1951 και δόθηκε στη δημοσιότητα στο περιθώριο της εκδήλωσης που διοργάνωσε το βράδυ της Δευτέρας ο Περισσός με αφορμή τη συμπλήρωση 20 χρόνων από τις πλημμύρες που έπληξαν το ιστορικό αρχείο του κόμματος - ένα αρχείο που χάρη στην τιτάνια προσπάθεια χιλιάδων ανθρώπων διασώθηκε και αποκαταστάθηκε.

Η ομιλία του Δ. Κουτσούμπα στην εκδήλωση για τα 20 χρόνια από την καταστροφική πλημμύρα 

Μικρή αποδείχθηκε η Αίθουσα Συνεδρίων της ΚΕ του ΚΚΕ και του Φουαγιέ, της έδρας της ΚΕ του ΚΚΕ, για να χωρέσει τον κόσμο που προσήλθε για να παρακολουθήσει την εκδήλωση που διοργάνωσε η ΚΕ του ΚΚΕ, για τα 20 χρόνια από την καταστροφική πλημμύρα που έπληξε το κτίριο και το Αρχείο του ΚΚΕ.

Πλήθος κόσμου κάθε ηλικίας, άνθρωποι που συνέβαλαν στην αποκατάσταση των ζημιών, νέοι που είχαν ακούσει για «την πλημμύρα», είχαν την ευκαιρία να περιδιαβούν στην έκθεση αρχειακού υλικού και έργων τέχνης (δείτε φωτογραφίες στο τέλος του κειμένου), αλλά και να δουν το ντοκιμαντέρ που ετοιμάστηκε για να τιμήσει όλους όσοι συνέβαλαν στη σωτηρία του Αρχείου του Κόμματος, αλλά και για να παρουσιάσει τον μέχρι τώρα απολογισμό αυτής της προσπάθειας.


Την εκδήλωση άνοιξε με ομιλία του ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσούμπας. Στη συνέχεια προβλήθηκε βίντεο που φτιάχτηκε ειδικά για την περίσταση.

Η ομιλία του ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ

«Είκοσι χρόνια συμπληρώθηκαν από τη μέρα που η καταστροφική πλημμύρα έπληξε την έδρα της ΚΕ, τις εγκαταστάσεις του «Ριζοσπάστη» και του «902» και με ιδιαίτερη σφοδρότητα το Αρχείο του Κόμματος.

Η Κεντρική Επιτροπή του Κόμματος αποφάσισε να οργανώσει αυτή την εκδήλωση σήμερα, όχι απλά σαν ένδειξη μνήμης για ένα σημαντικό σταθμό της πολυσήμαντης πορείας του ΚΚΕ, που εξελίχθηκε σε πραγματικό άθλο με τη διάσωση του αρχείου και την αποκατάστασή του, αλλά κυρίως ως ένδειξη τιμής και σεβασμού σε όσους και όσες συνέβαλαν σε αυτό το τιτάνιο έργο.

Αν θα θέλαμε να κάνουμε έναν απολογισμό και να χαρακτηρίσουμε αυτά τα 20 χρόνια, με σιγουριά θα μπορούσαμε να πούμε ότι μαζί με τις τόσες λαμπρές σελίδες Ιστορίας που έχει γράψει το Κόμμα και περιέχονται στο Αρχείο του, γράφηκε μια ακόμα λαμπρή σελίδα, αυτή για τη διάσωση και τελική αποκατάσταση του συνόλου του Αρχείου του ΚΚΕ, που φτάνει σήμερα μέχρι και την ψηφιοποίησή του κατά το μεγαλύτερο μέρος του, μάχη η οποία συνεχίζεται σε καθημερινή βάση.

Οι κομμουνιστές και οι κομμουνίστριες έχουν μάθει όλη τους τη ζωή να παλεύουν και να κερδίζουν για το καλό του λαού μας, το καλό του τόπου.

Τα στοιχήματα που βάζουμε είναι στοιχήματα με την ίδια την Ιστορία.

Γι' αυτό και η μεγάλη νίκη που κατήγαγε το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας με τη διάσωση του Ιστορικού του Αρχείου σηματοδοτεί ακόμα πιο καθαρά, πιο έντονα, τη μεγάλη θέληση της συντριπτικής πλειοψηφίας του λαού μας το ΚΚΕ να συνεχίσει την αγωνιστική πρωτοπόρα πορεία του, μέσα στο διάβα των δεκαετιών, λίγα χρόνια πριν κλείσει τα γενέθλια 100 χρόνια ανιδιοτελούς, ακατάπαυστης προσφοράς στην εργατική τάξη, στο λαό και τη νεολαία, στην πατρίδα μας, προς τους λαούς όλου του κόσμου. Κυρίως, για τη συνέχιση και τελική δικαίωση όλων των θυσιών και των αγώνων προηγούμενων γενιών, μιας και αποτελεί ιστορική αναγκαιότητα το πέρασμα από ένα κατώτερο κοινωνικό σύστημα, όπως είναι σήμερα ο καπιταλισμός, σε ένα ανώτερο κοινωνικό σύστημα, το σοσιαλισμό - κομμουνισμό.

Αγαπητοί φίλοι και φίλες,

Τα μέλη και τα στελέχη του Κόμματος που βρέθηκαν εκείνες τις ώρες μέσα σε αυτήν τη θεομηνία στο κτίριο της ΚΕ, στο τυπογραφείο, στο «Ριζοσπάστη» και τον «902» έδειξαν ψυχραιμία, παλικαριά. Με την απαράμιλλη προσπάθειά τους έγινε δυνατό να διασωθεί η γυναίκα που ήταν σκαρφαλωμένη -ουσιαστικά εγκλωβισμένη- για ώρες στα κάγκελα της εξωτερικής πύλης, βυθισμένη μέσα στα ορμητικά νερά που ανά πάσα στιγμή μπορούσαν να την παρασύρουν.

Συντρόφισσες και σύντροφοι, χωρίς κανένα σημάδι πανικού, παρά τις επίσημες προειδοποιήσεις ότι υπήρχε κίνδυνος μαζί με την καταστροφική πλημμύρα, το κτίριο να γίνει παρανάλωμα του πυρός από πιθανή έκρηξη σε γειτονικό πρατήριο βενζίνης. Όλοι και όλες στη σκέψη τους πρώτα από όλα είχαν το Αρχείο, αφού ήταν φανερό ότι το νερό είχε κατακλύσει, είχε κυριολεκτικά πνίξει και τους τρεις πρώτους κατώτερους ορόφους του κτιρίου. Ενώ η πλημμύρα και οι κίνδυνοι παρέμεναν για ώρες, μέλη και στελέχη του Κόμματος κατέφθαναν ανήσυχοι στον Περισσό, προσπαθώντας να βοηθήσουν, αναλαμβάνοντας ευθύνες στη μεγάλη μάχη που μόλις άρχιζε.

Δεν μπορούμε να μην αναφέρουμε συντρόφους, όπως τον Διονύση Τζιβρά, τον Λάμπη Σαλασίδη, που από τη πρώτη στιγμή, ακόμα και με κίνδυνο της ζωής τους, έπεσαν μέσα στα νερά και τη λάσπη για να σώσουν ό,τι μπορούσαν.

Τους δεκάδες τεχνικούς, τους οικοδόμους, άλλους συντρόφους όπως τον Βαγγέλη Μπαλαδήμα, που δούλεψαν μερόνυχτα με πείσμα, πρωτοβουλία, εφευρετικότητα, φτιάχνοντας τεχνικές πατέντες για τη λειτουργία του ηλεκτρικού ρεύματος, για την αποκατάσταση των υδραυλικών, για την αποκατάσταση των υποδομών του Κόμματος. Χάρη στη γεμάτη αυταπάρνηση δουλειά τους, από τις πρώτες ώρες, δόθηκε η δυνατότητα να λειτουργήσει στοιχειωδώς το κτίριο από τα υπόγεια και πάνω από την επόμενη κιόλας μέρα.

Η νίκη τελικά για τη διάσωση του Αρχείου ανήκει στους χιλιάδες αγωνιστές και αγωνίστριες που έδωσαν τη μάχη με το χρόνο, μέσα στη λάσπη. Ανήκει στους χιλιάδες που ξεπέρασαν τη σωματική και ψυχική κούραση, δουλεύοντας νύχτα - μέρα, όσους και όσες συνέχισαν εθελοντικά, όσους και όσες δούλεψαν μέσα στα αρχεία, στη συντήρηση, στην επεξεργασία, στην αρχειοθέτηση, μπροστά στα κομπιούτερ και όσους συνεχίζουν πληκτρολογώντας στους υπολογιστές τις στιγμές της Ιστορίας.

Τη μάχη για τη διάσωση του Αρχείου, για την αποκατάσταση των ζημιών την κερδίσαμε. Αυτό έγινε δυνατό χάρη στην αμέριστη βοήθεια, πρακτική, υλική, προσωπική, συλλογική, οικονομική, επιστημονική, τεχνική, εκατοντάδων χιλιάδων, όχι μόνο μελών, φίλων και οπαδών του ΚΚΕ και της ΚΝΕ, αλλά και ανθρώπων, από όλο το πολιτικό φάσμα, ανεξαρτήτως κόμματος, από πανεπιστήμια, ιδρύματα, επιστημονικούς φορείς, εργατικά συνδικάτα, συλλόγους ΕΒΕ, αγροτών, φοιτητών - σπουδαστών, από τη Βουλή, την Εκκλησία, το Ευρωκοινοβούλιο, δήμους και περιφέρειες, από αδελφά και άλλα Κομμουνιστικά και Εργατικά Κόμματα από όλο τον κόσμο.

Η ΚΕ εκφράζει τη μεγάλη της ευγνωμοσύνη. Ευχαριστούμε ιδιαίτερα θερμά τους ειδικούς επιστήμονες που έδωσαν τον καλύτερο εαυτό τους για την οργάνωση αυτής της μάχης:

- Τον Γιάννη Καλοπίση, με τις πρωτοποριακές του προτάσεις.

- Τον Ρένο Σαρτόριους.

- Την Ράτκα Ντομπρόβσκα.

- Την Πέτρα Ζεέμαν.

- Τον Βασίλη Παλτίκογλου και το Επιτελείο της Εθνικής Βιβλιοθήκης, των Αρχείων της Βουλής.

- Τον Αντώνη Γκλίνο και τους συνεργάτες του από το υπουργείο Πολιτισμού.

- Τον Κώστα Χούλη, καθηγητή από το Τμήμα Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης.

- Το Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο και τους καθηγητές Σκουληκίδη Θόδωρο, Κέκκο Δημήτρη, Ξανθόπουλο Θεμιστοκλή, Μωροπούλου Τόνια.

- Το Πανεπιστήμιο Πάτρας.

-Το Μορφωτικό Ίδρυμα της Εθνικής Τράπεζας.

- Την Τούλα Καφίρη.

- Την Θάλεια Νταλούκα, συντηρήτρια.

- Τον Σπύρο, Νίκο και Λευκή Δημουλά, που πρόσφεραν τα ψυγεία «Καλυψώ» για την κατάψυξη για ένα διάστημα μέρους του αρχειακού υλικού.

- Την Πυροσβεστική Υπηρεσία για την άντληση του νερού.

Ιδιαίτερα, επίσης, θέλουμε να ευχαριστήσουμε τους δεκάδες καλλιτέχνες που βοήθησαν με τις συναυλίες αλληλεγγύης τους να γίνει γνωστό το θέμα στο πανελλήνιο και να ενισχυθεί αποφασιστικά αυτή η προσπάθεια. Τον Μίκη Θεοδωράκη, την Μαρία Φαραντούρη, τον Μανώλη Μητσιά, τον Βασίλη Λέκκα, την Μαρίζα Κωχ, την Νένα Βενετσάνου, την Γιώτα Βέη, την Μπέτυ Βαλάση, την Αιμιλία Υψηλάντη και τόσους άλλους.

Όλους όσοι συνέβαλαν υλικά, οικονομικά, ηθικά, επιστημονικά, τεχνικά. Είναι πραγματικά αδύνατο να αναφέρουμε ονομαστικά όλους και όλες, κάποιοι σήμερα έχουν φύγει και από τη ζωή.

Συντρόφισσες και σύντροφοι,

Φίλοι και φίλες,

96 χρόνια κλείνει αυτόν το Νοέμβρη το τιμημένο Κόμμα μας. 96 χρόνια ασταμάτητης προσφοράς. Μέσα στο Αρχείο βλέπεις να παρελαύνουν όλοι οι ηρωικοί σταθμοί της Ιστορίας του Κόμματος και του λαϊκού μας κινήματος.

Εκατομμύρια σελίδες, όλες γραμμένες με αίμα, ιδρώτα, αγώνα.

Αυτό το Αρχείο είναι ένα από τα πιο σημαντικά αρχεία της χώρας μας.

Γι' αυτό από την πρώτη στιγμή, η ΚΕ του Κόμματος καθόρισε ως ζήτημα άμεσης προτεραιότητας τη διάσωσή του, τονίζοντας την ανυπολόγιστη αξία του. Κάθε σελίδα του είναι και μια σημαντική ιστορική στιγμή του Κόμματος, του μαζικού λαϊκού κινήματος του τόπου μας. Το Αρχείο μας επίσης περιλαμβάνει σημαντικές πληροφορίες για το διεθνές κομμουνιστικό και εργατικό κίνημα, καθώς έχει καταγραφεί σε αυτό η αλληλογραφία με Εργατικά Κόμματα όλου του κόσμου, επιστολές ηγετικών προσώπων κλπ.

Πίσω από τους χιλιάδες τίτλους, που καθένας αντιπροσωπεύει μια ενότητα, υπάρχουν χιλιάδες ξεχωριστά θέματα που αντιστοιχούν σε εκατομμύρια σελίδες. Από την περίοδο ίδρυσης του Κόμματος, από τα πρώτα βήματα του εργατικού κινήματος, την παράνομη δράση, τις εξορίες, την Εθνική Αντίσταση, τον Εμφύλιο. Όλα τα γεγονότα και οι εκτιμήσεις γι' αυτές τις περιόδους υπάρχουν σε αυτό το Αρχείο.

Σε αυτές τις σελίδες έχει καταχωρηθεί η Ιστορία του εργατικού συνδικαλιστικού κινήματος, του αγροτικού, οι αγώνες της νεολαίας, οι αγώνες για την ισοτιμία και τη χειραφέτηση της γυναίκας, την Παιδεία, τον Πολιτισμό, οι προσωπικές μαρτυρίες απλών λαϊκών αγωνιστών, ηγετικών στελεχών και διανοουμένων. Επίσης πίνακες ζωγραφικής, μαγνητοταινίες, κινηματογραφικές ταινίες.

Υπάρχουν σε αυτό το Αρχείο όλα τα στοιχεία για σημαντικές υποθέσεις του Κόμματος, όλα τα Συνέδριά του, οι Ολομέλειες των Κεντρικών του Επιτροπών, αποφάσεις Πολιτικών Γραφείων, σπάνια βιβλία από τα πρώτα βήματα του κινήματος.

Γραμμένες η καθεμία από αυτές τις σελίδες με αγώνα και αίμα. Μέσα σε αυτό το Αρχείο και στη μεγάλη καταστροφή που υπέστη, εκφράστηκε η πάλη για να σωθεί, εκφράστηκε όλος ο πόνος όλων των αγωνιστών, των πατριωτών, των διεθνιστών, που έδωσαν τον καλύτερο εαυτό τους, όσοι πόνεσαν πραγματικά, όσοι πονάνε την υπόθεσή μας, το περιεχόμενο αυτού του Αρχείου, για να σωθεί. Και τα κατάφεραν. Κάθε χέρι που βοήθησε να σωθεί έστω και μια σελίδα, υπήρξε πολύτιμο.

Εκφράζουμε την ευγνωμοσύνη της ΚΕ του Κόμματος προς όλους και όλες εσάς που μαζί μας δώσατε και αυτήν τη μάχη, αλλά και πολλών ανθρώπων ακόμα, που δεν ανήκουν ιδεολογικά στο χώρο του ΚΚΕ, όμως κατανοούσαν ότι στο Αρχείο του ΚΚΕ βρίσκονται πολύτιμες σελίδες της σύγχρονης ιστορίας της πατρίδας μας.

Συντρόφισσες και σύντροφοι,

Από τις πρώτες κιόλας ώρες ήταν συγκλονιστική η συμμετοχή για τη διάσωση του Αρχείου από τη λάσπη. Πάνω από 25.000 μέλη και φίλοι του Κόμματος δούλεψαν με αγάπη και πάθος. Δεν ήταν δυνατόν να σωθεί όλος αυτός ο τεράστιος όγκος υλικού χωρίς τη μαζική και έγκαιρη κινητοποίηση όλου αυτού του κόσμου.

Αλλά η υπόθεση δεν τέλειωσε εκείνους τους δύο πρώτους μήνες. Ο τιτάνιος αγώνας συνεχίστηκε. Μετά την ανάσυρση από τις λάσπες και τις «πρώτες βοήθειες» που δέχτηκε το Αρχείο -όπου επιπλέον υπήρχε ο κίνδυνος πλήρους σαπίσματος του υλικού γιατί το νερό μετέφερε λήμματα, καύσιμα και άλλα- ακολούθησαν το στέγνωμά του, η σημαντική φάση της απολύμανσης, της συντήρησης και της αποκατάστασης των φθορών, όπως σκισίματα, τρύπες κλπ. Ένας ολόκληρος όροφος των γραφείων της έδρας της ΚΕ μετατράπηκε σε εργαστήριο συντήρησης - αποκατάστασης, πετυχαίνοντας ιδανικές συνθήκες για τη συντήρησή τους. Η απολύμανση γίνεται σε ειδικούς θαλάμους.

Η διαδικασία συντήρησης που ακολουθήθηκε είναι πανευρωπαϊκά αποδεκτή και σε όλη τη διαδικασία υπήρχε συνεργασία με φορείς, όπως το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τράπεζας, την Εθνική Βιβλιοθήκη, το Τμήμα Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης του ΤΕΙ Αθήνας, τον Τομέα Συντήρησης Υλικών του Τμήματος Χημικών Μηχανικών του ΕΜΠ, καθώς και συνεργασία τόσο με Έλληνες όσο και ξένους συντηρητές.

Αξίζει να σημειώσουμε πως παρά το γεγονός ότι στη Χιλή και στη Φλωρεντία είχαν γίνει παρόμοιες καταστροφές σε αρχεία βιβλιοθηκών, η ελληνική περίπτωση του Περισσού ήταν πρωτόγνωρη, απαιτούσε νέα τεχνογνωσία, αφού εκτός από τα βιβλία, υπήρχαν πίνακες, ταινίες και κυρίως υλικό εγγράφων, μικρών σημειωμάτων γραμμένων με μολύβι και στυλό διαρκείας, χαρτί δηλαδή που μπορούσε να είχε καταστραφεί τελείως, εάν δεν υπήρχε η αυτοθυσία όλων και η ανάλογη επιστημονική δουλειά επιπέδου.

Είναι μια δύσκολη και συνεχής διαδικασία, ακολουθεί νέο καθάρισμα για να εξαλειφθούν και τα τελευταία σημάδια της λάσπης. Σε άλλα γίνεται υγρή επεξεργασία, με στόχο την εξουδετέρωση των οξέων, ενώ χρειάζονται σε άλλα πιο ήπιες μέθοδοι. Ταυτόχρονα προχωρούσε και η αποκατάσταση των ντοκουμέντων.

Έτσι καθαρίστηκαν εκατομμύρια σελίδες, χιλιάδες τόμοι βιβλίων, περιοδικών, εφημερίδων, χιλιάδες φωτογραφίες, χιλιάδες μαγνητοταινίες, κινηματογραφικές ταινίες, βιντεοταινίες.

Το επόμενο στάδιο της επεξεργασίας είναι η ηλεκτρονική αρχειοθέτηση σε τράπεζα πληροφοριών.

Ο στόχος της ηλεκτρονικής αρχειοθέτησης είναι αφενός η διατήρηση της εικόνας των εγγράφων, που αναπόφευκτα με το πέρασμα του χρόνου φθείρονται και αφετέρου η δυνατότητα καλύτερης αξιοποίησης του Αρχείου, από το Κόμμα, από το Τμήμα Ιστορίας, από ερευνητές κλπ.

Ήδη ένα σημαντικό μέρος του Αρχείου μας μπορεί να βρεθεί στα χέρια του καθένα και της καθεμιάς που θέλει να το δει, να το μελετήσει. Χιλιάδες ντοκουμέντα βρίσκονται στο Ίδρυμα «Χαρίλαος Φλωράκης», που το επισκέπτονται καθημερινά κατά μόνας, είτε οργανωμένα γκρουπ για μελέτη.

Επίσης, έχει αξιοποιηθεί από το Τμήμα Ιστορίας και την ΚΕ για μελέτες ιστορικές που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, όπως η συζήτηση για την Πανελλαδική Συνδιάσκεψη για το γράψιμο του Β΄ Τόμου της Ιστορίας του Κόμματος, της περιόδου 1949-1968. Για ανάλογες δημοσιεύσεις στο «Ριζοσπάστη», στην ΚΟΜΕΠ, από ιστορικούς και ερευνητές που μας έχουν ζητήσει βοήθεια για τις μελέτες τους κλπ.

Από το 1995 έως σήμερα, έχουμε προχωρήσει σε πάνω από 18 εκδόσεις με αποκλειστικά υλικά από το Αρχείο του Κόμματός μας. Ταυτόχρονα, αρκετές εκδόσεις μας στηρίχτηκαν σε υλικό του Αρχείου, ενώ αρκετές άλλες μελέτες περισσότερο ή λιγότερο αξιοποίησαν υλικό του Αρχείου. Λογοτεχνικά βιβλία που αποτελούν αρχειακό υλικό του ΚΚΕ ανατυπώθηκαν από τη «Σύγχρονη Εποχή».

Συντρόφισσες και σύντροφοι,

Φίλοι και φίλες,

Δεν είναι εύκολο να περιγράψεις αυτό που νιώθεις σώζοντας ένα κομμάτι χαρτί από τη λάσπη. Δεν είναι εύκολο να εκφραστεί με λέξεις, σε μια ομιλία, σε μια εκδήλωση, σαν τη σημερινή, αυτό που νιώθει κάποιος, αυτό που βιώνει δουλεύοντας για τη σωτηρία του Αρχείου, από την πρώτη στιγμή, από την πρώτη μέρα, μέχρι σήμερα ακόμα, που μπορούμε με σιγουριά να πούμε: ΝΑΙ, τα καταφέραμε!

Κάθε σελίδα που σώθηκε, κάθε σελίδα που σώζεται, που ψηφιοποιείται αποτελεί και μια τεράστια ικανοποίηση, μια τεράστια προσφορά, όχι για την αντικειμενική γνώση του παρελθόντος μόνο, αλλά κυρίως γιατί αυτή η γνώση, αυτή η σωτηρία των στοιχείων του παρελθόντος είναι ταυτόχρονα βήμα για το μέλλον, για το συνειδητό σχεδιασμό του εργατικού και λαϊκού αγώνα, για να έλθει πιο κοντά η δυνατότητα να ζήσουμε σε μια καλύτερη κοινωνία, στο σοσιαλισμό - κομμουνισμό, αφού γίνουμε πιο ικανοί, μελετώντας την πείρα του παρελθόντος.

Υπήρχε και η «εύκολη» λύση να φωτογραφήσουμε το Αρχείο και να μη δώσουμε τόση σημασία στη διάσωση του πρωτοτύπου. Αρχείο όμως σημαίνει και πρωτότυπο!

Τα αρχεία του ΚΚΕ, αυτοί οι θησαυροί της Ιστορίας, οι ανεκτίμητοι, δεν επρόκειτο να ξαναβρεθούν πουθενά. Και αυτή ακριβώς η διάσταση που έχουν μέσα στην Ιστορία είναι που έκανε επιτακτική την πιο μεγάλη κινητοποίηση, την πιο άμεση, αποφασιστική παρέμβαση.

Μέσα από τις λάσπες, ξεπρόβαλαν όλα τα ντοκουμέντα, η Ιστορία ερχόταν κάθε στιγμή και σου έφερνε με τα χαρτιά της, με τα απλά λιτά σημειώματα, μηνύματα αγωνιστών, μεγάλες αλήθειες, μεγάλες θυσίες.

Ειλικρινά, δεν υπάρχουν λόγια για να περιγράψεις τα αισθήματα των συντρόφων και συντροφισσών που μερόνυχτα έδωσαν τη μάχη με τους μύκητες, τη λάσπη, την τεράστια καταστροφή που έπληξε το κτίριο του Κόμματος, τις εγκαταστάσεις του «Ριζοσπάστη», της «Τυποεκδοτικής», του «902» και κυρίως το Ιστορικό Αρχείο. Αλήθεια, πώς να περιγράψει κάποιος το συναίσθημα που νιώθει όταν πέφτει στα χέρια του ιδιόχειρη επιστολή στελέχους του Κόμματος προς το ΠΓ, που στάλθηκε, πριν δεκάδες χρόνια, και είχε ημερομηνία, ακριβώς τη μέρα που εσύ γεννιόσουν; Πώς να περιγράψεις τα συναισθήματά σου, όταν πέσει στα χέρια σου, για να σώσεις, έκθεση της Κομματικής Οργάνωσης της πόλης που γεννήθηκες, που μιλάει για επιτυχίες του Συνδικάτου Οικοδόμων στις αρχαιρεσίες του 1960 και για τα σοβαρά βήματα ανάπτυξης που έκανε η Οργάνωση Νεολαίας στην πόλη;

Όλος αυτός ο αρχειακός θησαυρός, με ανοιχτές τις πληγές, απλώθηκε σε κάθε διαθέσιμο χώρο του κτιρίου, δέχτηκε την τρυφεράδα της θωπείας πάνω στις λαβωματιές, όπως έγραφε ο Νίκος Καραντηνός, μέσα στην κρούστα της λάσπης από τα χέρια των συντρόφων, των παλιών αγωνιστών, των φίλων του ΚΚΕ, που, όπως στα παλιά χρόνια, με τη συνέπεια και ακρίβεια του λεπτοδείκτη, βρέθηκαν ξανά παρόντες. Εβδομηνταπεντάρηδες έφηβοι, πλάι - πλάι στα νιάτα.

Είναι συγκινητικό να βλέπεις να δουλεύουν στα συνεργεία πλάι - πλάι όλες οι γενιές με ένα συγκεκριμένο στόχο. Οι νέοι και οι νέες της ΚΝΕ όχι μόνο διαπαιδαγωγήθηκαν μέσα σε αυτήν τη διαδικασία, αλλά απέκτησαν και την εμπειρία τού τι σημαίνει να βάζεις μεγάλους στόχους, να αντιμετωπίζεις δυσκολίες και να προσπαθείς οργανωμένα, πειθαρχημένα να τους κατακτάς, να μαθαίνεις στην πράξη να δένεις το χτες με το σήμερα.

Τα χαρτιά του Αρχείου του ΚΚΕ άνοιξαν κουβέντα με όλους μας. Δεν είναι μόνο τα μακρινά, τα πρώτα ξεκινήματα, αλλά κοντά σε αυτά είναι και τα ντοκουμέντα που καθρεφτίζουν και τις ώρες του καθένα ξεχωριστά, τις μεγάλες στιγμές που έζησαν διάφορες γενιές. Η γενιά της Αντίστασης, του ΔΣΕ. Σου μιλάνε τα χαρτιά της Ηλέκτρας, τα χαρτάκια που έβγαιναν από τα στρατόπεδα, από τις φυλακές. Η γενιά των Λαμπράκηδων, των μεγάλων δημοκρατικών αγώνων, η γενιά της αντιδικτατορικής πάλης, του Πολυτεχνείου, τα παράνομα τρικ, ο παράνομος «Οδηγητής», ο παράνομος «Ριζοσπάστης», η παράνομη «Πανσπουδαστική» της Αντι-ΕΦΕΕ, τα σημειώματα με τους κώδικες συνεννόησης, χαρτιά-σημειώματα που μαρτυρούν λιτά και ζεστά, που ανοίγουν διάπλατα την ψυχή του λαού.

Είναι η Ιστορία, που σε αυτά τα ντοκουμέντα, τις σελίδες της που δοκιμάστηκαν από τις πλημμύρες, έχει απεικονίσει τη λεβεντιά, την αρετή και την αυτοθυσία του λαού μας σε κοσμογονικές ώρες, σε κρίσιμες εποχές. Σελίδες που κρατούν πάνω τους αστραπές λεβεντιάς, χρήσιμα και διδακτικά για την ιστορική γνώση.

Συντρόφισσες και σύντροφοι,

Ήταν μια τιτάνια μάχη όλα αυτά τα 20 χρόνια. Κάθε μάχη έχουμε μάθει να την παλεύουμε και να την κερδίζουμε.

Όλη η διαδικασία διάσωσης του Αρχείου απέδειξε τη δύναμη του συνειδητοποιημένου ανθρώπου, της συλλογικότητας στην υπερνίκηση αντικειμενικών δυσκολιών, όταν ο στόχος αντλεί το ρεαλισμό του από τις νομοτέλειες της κοινωνικής προόδου.

Η κακοτυχιά που μας έχει βρει αρκετές φορές είναι γιατί το δίκιο και η αλήθεια για να λάμψουν, για να γίνουν κυρίαρχα, πρέπει να αντιπαλέψουν αποφασιστικά με «θεούς και δαίμονες». Και ο τροχός για να γυρίσει θέλει σκληρό, καθημερινό, ακούραστο αγώνα. Θέλει πρωτοπόρα οργάνωση με πρωτοπόρους κομμουνιστές που θα λάμπουν με το προσωπικό τους παράδειγμα.

Τις μάχες που έχουμε μπροστά μας θα τις κερδίσουμε. Θα συνεχίσουμε να ολοκληρώσουμε τη διάσωση και τελική ψηφιοποίηση του Αρχείου μας, για την αξιοποίησή του στην επιστημονική μελέτη και έρευνα πτυχών της ελληνικής ιστορίας και πραγματικότητας.

Για να βρουν την επιστημονική απάντηση που τους αρμόζει και μέσα από τις σελίδες του οι διάφοροι παραχαράκτες της πραγματικής Ιστορίας, οι αρνητές της ιστορικής αλήθειας, οι ρεβανσιστές πλέον νικητές που θέλουν να γράψουν την Ιστορία με τα ψεύτικα μολύβια της εκμεταλλεύτριας τάξης, όλοι όσοι θέλουν να ξαναγράψουν την Ιστορία με την παραχάραξη, με την ανιστόρητη πλέον ταύτιση του φασισμού με τον κομμουνισμό, δίνοντας και με αυτόν τον τρόπο συγχωροχάρτι στα εγκληματικά τέρατα της Ιστορίας που πατάνε πάνω σε αυτά για να ξανασηκώσουν κεφάλι στην Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο.

Δεν μας πτόησαν, ούτε μας πτοούν οι νέες επιπλέον δυσβάστακτες δυσκολίες που μας φόρτωσε η οικονομική κρίση εδώ και 6 χρόνια, οι μεγάλες οικονομικές δυσκολίες στην ίδια τη λειτουργία του Κόμματος, στον «902», στον «Ριζοσπάστη», στο τυπογραφείο, που μας οδήγησε σε επώδυνες αποφάσεις και επιλογές. Μας ανάγκασαν αυτές οι δυσκολίες, λόγω οικονομικής κρίσης, να αναστείλουμε και το σχεδιασμό, τις εργασίες για το κτίριο που θα στεγαζόταν το Αρχείο του Κόμματος.

Όμως είμαστε σίγουροι ότι με τη δύναμη της οργάνωσης, της συλλογικής με αυταπάρνηση δουλειάς, όπου ο καθένας δουλεύει για όλους και όλοι για έναν, για το σύνολο κι όχι για το άτομό του, θα ξεπεράσουμε όλα τα προβλήματα, θα βγούμε πιο δυνατοί, πιο έμπειροι, πιο μαχητικοί.

Με βάση τις πολύτιμες πλέον εμπειρίες μας, μπορούμε να αναζωογονήσουμε το εργατικό, λαϊκό, το κομμουνιστικό κίνημα.

Να το οδηγήσουμε σε νέες επιτυχίες και κατακτήσεις. Αυτό να γίνει και το καθημερινό καθήκον όλων μας, από όποιο πόστο κι αν δουλεύει ο καθένας.

Συντρόφισσες και σύντροφοι,

Η Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΕ, με αφορμή και αφετηρία την 95η επέτειο από την ίδρυση του Κόμματος πέρσι, κήρυξε την έναρξη της προετοιμασίας για το γιορτασμό των 100 χρόνων του Κόμματος το 2018, με στόχο τη διάδοση του Προγράμματος του Κόμματος για το σοσιαλισμό, την αποκάλυψη της σήψης και της σύγχρονης βαρβαρότητας του καπιταλισμού, ιδιαίτερα το ιδεολογικό - πολιτικό και οργανωτικό ατσάλωμα του ΚΚΕ και της νεολαίας του, της ΚΝΕ, ως κόμματος της επαναστατικής ανατροπής.

Θέλουμε ένα Κόμμα θεμελιωμένο στις παραγωγικές ηλικίες, πρώτα από όλα των εργατών και εργατριών των βιομηχανιών, ριζωμένο σε χώρους συγκέντρωσης μισθωτών εργαζομένων, νέων -εργαζομένων, φοιτητών, σπουδαστών, μαθητών- από τις εργατικές και λαϊκές οικογένειες.

Ένα Κόμμα ικανό να καθοδηγήσει την ΚΝΕ για να περάσει σε φάση σημαντικής ανάπτυξης των δυνάμεών της, παντού, όπου δουλεύει, μορφώνεται και κατοικεί η νεολαία, να αναπτύξει τη διαπαιδαγωγητική ικανότητά της, να διαμορφώνει νέους κομμουνιστές και κομμουνίστριες, μαχητές και μαχήτριες της σκληρής ταξικής πάλης.

Κόμμα που θα δρα και μέσα στους φυσικούς συμμάχους της εργατικής τάξης, που, με τους κομμουνιστές, συνδέεται με τα αγωνιζόμενα τμήματα των αυτοαπασχολουμένων στις πόλεις και των βιοπαλαιστών αγροτών στην ύπαιθρο.

Κόμμα ικανό, με τη δύναμη των ιδεών και τη δυναμική της ταξικής πάλης, να εμπνεύσει τους επιστήμονες και καλλιτέχνες, όσους νοιάζονται για τις εργατικές, λαϊκές ανάγκες, όσους και όσες αντιστέκονται στον ατομισμό και τη σήψη, έχουν ανοιχτό το βλέμμα και τη σκέψη στη δυνατότητα ενός ανθρώπινου, ανώτερου τρόπου οργάνωσης της κοινωνικής παραγωγής, που ικανοποιεί τις ανθρώπινες ανάγκες και όχι τα κέρδη των λίγων.

Κόμμα ικανό να αντεπιτίθεται, να αναπτύσσεται και σε συνθήκες σημαντικών πολιτικών αλλαγών, αλλά και σε δύσκολες καταστάσεις όπου υπάρχει σχετική υποχώρηση του εργατικού λαϊκού κινήματος, δεν είναι χειραφετημένο από την αστική και τη μικροαστική επίδραση, δρα σε συνθήκες είτε συντηρητικής είτε σοσιαλδημοκρατικής - οπορτουνιστικής διακυβέρνησης, ανόδου του φασισμού κλπ.

Κόμμα κυρίως ικανό να ανταποκριθεί στο καθήκον της αναγέννησης του εργατικού κινήματος και ενίσχυσης της Λαϊκής Συμμαχίας, ώστε να σηκώσει το μεγάλο βάρος ευθύνης και για την υπεράσπιση και διεκδίκηση των εργατικών λαϊκών δικαιωμάτων και για το καθήκον της πάλης για την ανατροπή της καπιταλιστικής εξουσίας, για το σοσιαλισμό - κομμουνισμό. Κόμμα ικανό να πρωτοστατεί στην καθημερινή πάλη, στην ανάπτυξη αγώνων διεκδίκησης χωρίς να αποσπά αυτήν τη δράση από τη διαφώτιση, ζύμωση και πάλη για την ιστορική αποστολή της εργατικής τάξης, την κατάργηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο, την οικοδόμηση νέων σοσιαλιστικών - κομμουνιστικών κοινωνικών σχέσεων.

Μέσα από τα αρχεία του ΚΚΕ, την εμπεριστατωμένη μελέτη και αξιοποίησή τους αποδεικνύεται γιατί το ΚΚΕ, αν και Κόμμα με τα περισσότερα χρόνια ύπαρξης, οδεύοντας προς τα 100 του χρόνια, είναι το πιο νέο κόμμα μέσα στην ελληνική κοινωνία.

Αυτό που πρεσβεύει το ΚΚΕ, για τις σχέσεις ιδιοκτησίας, για όλες τις κοινωνικές σχέσεις, συνολικά για την κοινωνική οργάνωση, είναι το μοναδικά νέο, το αναγκαίο και επίκαιρο, το μοναδικά προοδευτικό μέλλον για την ανθρωπότητα. Και από την ιστορική πείρα αναδεικνύεται πως και το πρώτο ιστορικό εγχείρημα οικοδόμησης της νέας κοινωνίας, για 70 χρόνια περίπου, επιβεβαίωσε αυτή την τάση, παρόλο που δεν απόκτησε εκείνη την εσωτερική και εξωτερική δύναμη, ώστε να νικήσει οριστικά και τελεσίδικα τον καπιταλισμό, στην πρώτη του μεγάλη ιστορική απόπειρα.

Είμαστε πεισμένοι ότι η μάχη για τη σωτηρία των αρχείων του Κόμματος που κερδήθηκε, χάρη στη συνεισφορά και ανιδιοτελή προσφορά όλων, συμβολίζει ταυτόχρονα την ακλόνητη πεποίθηση, την ακλόνητη απόφαση να φτάσουμε έως το τέλος του στόχου μας, του λόγου ύπαρξής μας, ως πρωτοπορίας της εργατικής τάξης, του λαού μας.

Να συνεχίσουμε αταλάντευτα το δρόμο που άνοιξαν μέσα σε πολύ δύσκολες συνθήκες οι ήρωες και μάρτυρες του Κόμματός μας, τα πιο άξια παιδιά που γεννήθηκαν σε αυτόν τον τόπο.

Και από αυτή την εκδήλωση σήμερα δίνουμε την έμπρακτη απάντηση ότι οι θυσίες τους, οι αγώνες τους για ένα καλύτερο αύριο για το λαό μας, δεν πήγαν χαμένοι.

Σταθερά, δυναμικά, προχωράμε μπροστά. Συνεχίζουμε, ακόμα πιο αποφασισμένοι, πιο πεισμωμένοι, πιο ώριμοι, πιο πεισμένοι για το δίκιο του αγώνα μας, για τους μεγάλους στόχους μας.

Ευχαριστούμε από βάθους καρδιάς, για μια ακόμα φορά, όλους σας».

1 σχόλιο:

  1. Ανατρίχιασα με το απόσπασμα της εκπομπής με τη φωνή του Ζαχαριάδη... Πόσοι άλλοι τέτοιοι θησαυροί θα βρίσκονται στο Αρχείο και κάποια στιγμή θα βγουν στο φως!

    ΑπάντησηΔιαγραφή