Πέμπτη, 11 Σεπτεμβρίου 2014

The Parallax View

Όλοι --και όχι απλά οι κομμουνιστές-- οι απλοί λαϊκοί άνθρωποι γνωρίζουν πως υπάρχουν τεράστιες βιωμένες διαφορές ανάμεσα στην σοσιαλιστική ΕΣΣΔ και την καπιταλιστική Ρωσία. Είναι ζήτημα απλής κοινής λογικής. Για τους κομμουνιστές, επιπλέον, αυτές οι διαφορές είναι εύλογα κρίσιμες για το είδος ανάλυσης που επιχειρούν, τα συμπεράσματα που αντλούν, και την χάραξη της πολιτικής τους.

Όμως αυτό δεν σημαίνει πως η πραγματική πολιτική ασκείται ωσάν αυτές οι τεράστιες διαφορές να ενδιέφεραν με τον ίδιο τρόπο και τις άρχουσες τάξεις. Οι καπιταλιστές δεν σκέφτονται ως σοσιαλιστές, φυσικά! Στην πραγματικότητα, υπάρχει πλήθος ενδείξεων πως οι άρχουσες τάξεις ενεργούν ωσάν να μην υπάρχει καμία ουσιώδης διαφορά ανάμεσα στην σοσιαλιστική ΕΣΣΔ και την καπιταλιστική Ρωσία. Γιατί η Ρωσική άρχουσα τάξη βασίζει ένα ουσιαστικό κομμάτι της νομιμότητάς της απέναντι στο ρωσικό λαό ποζάροντας ως συνέχεια "των θετικών στοιχείων της ΕΣΣΔ" (εννοεί: τον πατριωτισμό, τη λαϊκή συσπείρωση πίσω από την ηγεσία, την οικονομική αυτονομία, την αίσθηση περηφάνειας και όχι μίζερης υποτέλειας του Ρώσου, τον ενθουσιασμό για παραγωγικότητα, όλα για το συμφέρον της αστικής τάξης πλέον), και επειδή συμβαίνει αυτό, οι ανταγωνιστές της στη Δύση, που επιθυμούν να μετατρέψουν τη Ρωσία (τον ρωσικό λαό) σε δικό τους νεο-αποικιακό προτεκτοράτο, επιτίθενται στην ίδια ακριβώς σύνδεση, εκμεταλλευόμενες το πλήρες φάσμα του αντισοβιετισμού και του αντικομμουνισμού, μαζί με τα φασιστικά του παρακλάδια. 

Απέναντι σ' αυτήν την πραγματικότητα --που είναι πραγματικότητα, δηλαδή δημιουργεί αποτελέσματα στον πραγματικό κόσμο, όσο κι αν ταυτόχρονα εμφανίζεται ως καθαρή ιδεολογία-- η στάση ότι πρόκειται μόνο για ιδεολογία, για απλά επιφαινόμενα που καμουφλάρουν την ανυπαρξία διαφορών ανάμεσα στους συγκρουόμενους, είναι προφανώς ανεπαρκής. Πιο συγκεκριμένα, μπορεί κάποιος να εμμένει στην κοινή λογική, στην ιδέα δηλαδή ότι η ΕΣΣΔ δεν είναι η Ρωσία, χωρίς να μπορεί να παρέμβει στο παραμικρό με αποτελεσματικό τρόπο: ούτε στη στάση της ρωσικής αστικής ελίτ, ούτε στη ρητορική των δυτικών της αντιπάλων, ούτε στις συνεπαγωγές της σύγκρουσής τους, περιλαμβανομένων της ανόδου του φασισμού και της αυξανόμενης αιματοχυσίας. Το να αγνοεί κανείς ότι η "κοινή λογική" δεν είναι ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί η πραγματική πολιτική εφόσον αυτή διαμεσολαβείται αναγκαστικά από το φαντασιακό της ιδεολογίας, το να επιμένει σ' αυτή χωρίς να λαμβάνει υπόψη το πώς πραγματικά εργάζονται οι άρχουσες τάξεις για να προετοιμάσουν την επόμενη μέρα, σημαίνει να "προστατεύεται" από τη ραδιουργία τους με το κόστος της καλοκάγαθης περιθωριακότητας απέναντι στις πραγματικές εξελίξεις που κυοφορούνται.

Αλλά μια επαναστατική πολιτική δεν μπορεί να αρθρωθεί και να αναπτυχθεί αν δεν προσπαθεί να αναμετρηθεί στην πράξη με τον τρόπο με τον οποίο η αστική τάξη συσπειρώνει μάζες, τις κινητοποιεί, τις εργαλειοποιεί για τους δικούς της σκοπούς. Δεν μπορεί να έχει αποτελεσματική απεύθυνση αν, πριν την αποδόμηση των ψευδαισθήσεων, δεν αναπτύξει και την ικανότητα να καταλάβει πώς και γιατί δουλεύουν τόσο καλά. Το να καταλάβεις γιατί, κόντρα σε κάθε κοινή λογική, η ταύτιση ΕΣΣΔ-Ρωσίας εξυπηρετεί πραγματικά ταξικά συμφέροντα, το να καταλάβεις ότι δεν μπορείς να "τελειώσεις" με αυτό με μια γενική πρόταση επί του ψεύδους αυτής της ταύτισης, είναι κρίσιμης σημασίας. Ο χωρισμός του κόσμου σε αναπτυγμένη Δύση και "βάρβαρη" Ανατολή δεν ξεκινά με την άνοδο του σοσιαλισμού ως μορφής εξουσίας· αντίθετα, ο σοσιαλισμός ως μορφή εξουσίας είναι η απάντηση των περιθωριοποιημένων λαών στο αβάσταχτο αυτής της μορφής του χωρισμού του κόσμου. Και ο σημερινός δυτικός ιμπεριαλισμός είναι η βάρβαρη και ρεβανσιστική απάντηση σ' αυτή την απάντηση. Δεν διακυβεύεται σ' αυτή τη διαδικασία η μοίρα μιας ακόμα αστικής ρωσικής κυβέρνησης, απλώς -- διακυβεύεται η μοίρα ενός λαού εκατομμυρίων. Και αυτό χωρίς τα συμφέροντα των δύο (αστικής ελίτ και λαού) να συμπίπτουν πραγματικά σε τίποτε. Πολύπλοκο; Ο κόσμος κάτω απ' την αστική εξουσία, ο κόσμος στον οποίο βράζουμε στο ζουμί μας, είναι ταυτόχρονα αληθινός και ψευδής: γι' αυτό άλλωστε δεν ήταν ποτέ εύκολο να βρει απήχηση σ' αυτούς τους οποίους πραγματικά αφορά η επαναστατική ιδεολογία.

Το φάντασμα της Σοβιετικής Ένωσης είναι απαραίτητο για τις ιμπεριαλιστικές φιλοδοξίες και τα ιμπεριαλιστικά σχέδια σήμερα γιατί αυτά τα σχέδια προϋποθέτουν κάτι πολύ πιο ακραίο, πολύ πιο βίαιο, πολύ πιο βάρβαρο από την ανατροπή του σοσιαλισμού, ή ακριβέστερα, αποτελούν την αποκορύφωση των συνεπειών αυτής της ανατροπής επάνω στους λαούς που "αποκλείονται" από τη Δύση. Ακόμα κι αν δεν υπήρχε ΕΣΣΔ, συνεπώς, θα έπρεπε να εφευρεθεί: οι εχθροί των λαών και φίλοι της ατομικής συσσώρευσης πλούτου την χρειάζονται.

14 σχόλια:

  1. Όταν διάβασα μικρός το 1984 του Όργουελ, άμπαλος όπως ήμουν στα 17-18 μου και με το Big Brother στην TV την πρωτοχρονιά, νόμιζα ότι ο κακός για τον οποίο μιλούσε ήταν ο καπιταλισμος. Και επείδη οι παιδικές μνήμες κάτι αφήνουν που μάλλον δε φεύγει, αν και ξέρω πια τι ήθελε να πει ο ποιήτης δεν μπορώ παρά άθελα μου να συνεχίζω να πιστεύω ότι το βιβλίο περιγράφει καλύτερα τον σύγχρονο καπιταλισμό απ' οτι τον "Σταλινισμό".

    Νομίζω οτι αν το δούμε έτσι, η τελευταία πρόταση σου Αντώνη θυμίζει αρκετά τις Ανατολασίες και Ευρασίες και το ρόλο τους στο εν λόγω βιβλίο...

    Αζάν προβοκατέρ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Μετα το εκπληκτικο αρθρο σου για τον γαμο ,θεωρω ετουτο εδω το Δευτερο εκπληκτικοτερο το φετινο καλοκαιρι !

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. ΤΕΣΤ

    Σωστός. Πιο απλοποιημένα βέβαια, σκεφτόμουν το ίδιο πράγμα. Ο αντι-σοβιετισμός πήγαινε επί δεκαετίες χέρι-χέρι με το αντιρωσικό μίσος. Και αυτό το γεγονός, έπλασε ένα συγκεκριμένο μοτίβο στο μυαλό των δυτικών λαών για τους Ρώσους. Όπου βρίσκεται Ρώσος βρίσκεται κομμουνιστής και κόκκινος κίνδυνος, αλλά και σοβιετικός σημαίνει Ρώσος. Και όπου Ρώσος = ένας μεθύστακας τρελός χωρίς ηθικούς φραγμούς και πάει λέγοντας.

    Πώς έγινε; ΜΜΕ, κινηματογράφος, διώξεις φυλακές δολοφονίες μετά το ΒΠΠ, μυστικές υπηρεσίες, ακαδημαϊκοί κλπ. Π.χ. Θυμάμαι να διαβάζω Καστοριάδη και να λέει "οι Ρώσοι" όταν αναφέρεται σε σοβιετικούς. Ή ας σκεφτούμε λίγο την καρικατούρα του δήθεν Σταλινικού Ζίζεκ : σλάβος, χωρίς κλασικό ήθος και ευγένειες, έτοιμος για κάθε ακραίο φιλοσόφημα και ιδέες, βιτσιόζος με τη βία, με υποψία εθισμένου ανθρώπου κλπ. Ένα πράγμα σαν τους σοβιετικούς που πάντα ήταν έτοιμοι για το μεγάλο κακό (να μας πάρουν τα σπίτια) και τα πυρηνικά, δλδ την απόλυτη καταστροφή.

    Όλα αυτά βέβαια με προπολεμικές ρίζες, στους ναζί, το ζωτικό χώρο και το διαχωρισμό σε ανώτερη φυλή και σλάβους, τσιγγάνους, εβραίους κλπ. Ακόμα ίσως φτάνει και πριν τον Α'ΠΠ η προπαγάνδα για την επέκταση στην Ανατολή. Τι μετράει από όλα αυτά; Ότι το μυαλό των δυτικών λαών κουρκουτιάστηκε και υποσυνείδητα βλέπει στον Πούτιν (και τους Ρώσους εν γένει) έναν ακόμα τρελό που πρέπει να καταστραφεί. Δλδ οι δυτικοί λαοί βρίσκουν ένα επικίνδυνο μοτίβο σκέψης στο υποσυνείδητό τους, που τους κάνει να παίρνουν πιο εύκολα τη μεριά της δυτικής αστικής τάξης - δεν τους αφήνει να λειτουργήσουν ως τάξη για τον εαυτό της.

    τσαφ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. "Ή ας σκεφτούμε λίγο την καρικατούρα του δήθεν Σταλινικού Ζίζεκ : σλάβος, χωρίς κλασικό ήθος και ευγένειες, έτοιμος για κάθε ακραίο φιλοσόφημα και ιδέες, βιτσιόζος με τη βία, με υποψία εθισμένου ανθρώπου κλπ."

      Αυτό, το ότι ο Θλοβένοθ, παίζει τον τρελό Ανατολικό (πόστερ Στάλιν, δήθεν στήριξη της επαναστατικής βίας, κλπ) για να χτυπήσει τη Ρωσία και την Κίνα και να αναπαράξει όλα τα ψυχροπολεμικά στερεότυπα, είναι πολύ αξιόλογη παρατήρηση.

      Διαγραφή
    2. "Ότι το μυαλό των δυτικών λαών κουρκουτιάστηκε και υποσυνείδητα βλέπει στον Πούτιν (και τους Ρώσους εν γένει) έναν ακόμα τρελό που πρέπει να καταστραφεί."

      Δεν κουρκουτιάστηκε, έλλογα σκέφτονται. Αυτός που κηρύσσεται εχθρός της αυτοκρατορίας για οποιονδήποτε λόγο (βασικά δεν δίνει στα δυτικά μονοπώλια όσα θέλουν, είτε για τον ένα λόγο, είτε για τον άλλο), πάντα αντιμετωπίζεται ως μοναχικός τρελός που πρέπει να καταστραφεί.

      Διαγραφή
    3. Επιτρέψτε μου λίγη φλυαρία:
      η προπαγάνδα είναι ένα πράγμα, η στρατηγική των ιμπεριαλιστών ένα δεύτερο, οι νόμοι που την κινούν ένα τρίτο.
      •Σε ο,τι αφορά την προπαγάνδα των αμερικανονατοϊκών, μπορεί πχ να δει κανείς πώς αξιοποιούνται σ᾽αυτήν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των ρώσσων «ολιγαρχών» και «σιλόβικι», που είναι όντως ο πλήρης κυνισμός και η απουσία δισταγμών, συνδυασμένα όμως, σε αντίθεση πχ με τους αμερικανούς ληστοβαρώνους του 19ου-20ου αιώνα, με ικανότητες και γνώσεις πάνω από το μέσο όρο. Βέβαια, αυτά υπήρχαν και στον αξιόλογο μαθηματικό Μπερεζόφσκι ή τον προικισμένο μηχανικό Χανταρκόφσκι, αλλά δεν προβλήθηκε τίποτα σχετικό για την περίπτωσή τους... Αντίθετα, τα ίδια χαρακτηριστικά αποτελούν συστατικά του κακού στον «ψυχρό σκακιστή» όποτε βολεύει έτσι, «παρανοϊκό» όποτε βολεύει αλλιώς, Πούτιν.
      •Οι Ρώσσοι, όπως και οι σοβιετικοί (ας θυμηθούμε, 50% του πληθυσμού της ΕΣΣΔ ήταν Ρώσσοι ενώ 80% των κατοίκων της σημερινής Ρωσσίας είναι Ρώσσοι) στερεοτυπούνται με απολύτως αντιφατικούς χαρακτηρισμούς: από τη μια αγροίκοι και μοβόροι, από την άλλη διαβολικά ευφυείς και φίνοι ψυχογνώστες. Δεν είναι ικανοί να φτιάξουν ένα μπρίκι, αλλά κατασκευάζουν τους φονικότερους πυραύλους. Δεν έχουν κανένα μέτρο, αλλά υπάγονται στην πιό γκρίζα ομοιομορφία. Υπάρχει κοινό νήμα σε όλα αυτά; Νομίζω ναι: οτι δεν είναι άνθρωποι, τουλάχιστο σαν κι «εμάς» τους δυτικούς. Παραδόξως στο ίδιο καταλήγουν άλλα μοτίβα που χρησιμοποιούνται για τους Κινέζους, τους Ινδούς κτλ. Ο μελετητής του Gobineau μπορεί να κάνει την αρχαιολογία των βάσεων αυτής της ρατσιστικής προπαγάνδας, για να συνεχίσει κατόπιν μέσω του ναζισμού ώς τον κ. Χάντιγκτον.
      •Η στρατηγική δεν έχει πάψει να είναι το ίδιο πράγμα από την αρχή της παλινόρθωσης: περικύκλωση, με σκοπό την άλωση, δηλ. τη μετατροπή της Ρωσσίας σε ένα τεράστιο μισοαποικιακό τεραίν χωρίς ενιαία κρατική οντότητα. Το ίδιο και για την Κίνα.

      Αυτή είναι η επιδίωξη του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού, που εκφράζεται με έναν τρόπο από μια «επιθετικότερη» μερίδα του, με άλλον τρόπον από μια άλλη «ρεαλιστικότερη», αλλά που εκκινεί από μια αντικειμενική δυναμική, της «βάσης» κατά την κωδικοποιημένη μαρξιστική ορολογία, έτσι ώστε οι αντιθέσεις μεταξύ μερίδων να είναι δευτερεύουσες.
      •Οι νόμοι που κινούν τη στρατηγική αυτή, μου φαίνεται οτι δίνουν και το εξής πόρισμα:
      όπως δε θα μπορούσε ποτέ να υπάρξει «δημοκρατική παλινόρθωση» του καπιταλιστικού καθεστώτος, δηλ. που να μη συνεπάγεται επέλαση αρπακτικών ορδών, έτσι και δεν μπορεί σήμερα να νοηθεί αφηρημένη συνύπαρξη του «νικητή» ιμπεριαλιστή με αυτόν που αναφύεται στα εδάφη της αφανισμένης σοσιαλιστικής κοινωνίας: ο πρώτος είναι αναγκασμένος να επιδιώκει να λαφυραγωγήσει ο ίδιος τη δεύτερη, σε μια απελπισμένη προσπάθεια να αποδράσει από την καταστροφή που του επέφερε τελικά η ίδια η νίκη του.

      Διαγραφή
    4. "Η στρατηγική δεν έχει πάψει να είναι το ίδιο πράγμα από την αρχή της παλινόρθωσης: περικύκλωση, με σκοπό την άλωση, δηλ. τη μετατροπή της Ρωσσίας σε ένα τεράστιο μισοαποικιακό τεραίν χωρίς ενιαία κρατική οντότητα. Το ίδιο και για την Κίνα."

      Ανάσταση. Κάποιος καταλαβαίνει.

      Διαγραφή
    5. Άρχισα να πείθομαι ότι μου στριψε, ξέρεις.

      Διαγραφή
    6. Σφε <a href="http://www.parvusclub.org/2014/03/post-soviet-ukraine-les-jeux-sont-faits.html>Σε επίπεδο απλής περιγραφής, αυτό που συμβαίνει ήταν γνωστό εδώ και καμμιά δεκαριά χρόνια.</a> Όπως τότε, για να συντάξει κανείς «θαυμάσιες αναλύσεις» περιγραφής δεν χρειζόταν να είναι και κανένα μυαλό, έτσι και σήμερα δεν απαιτείται καμμιά ασύληπτη διάνοια για να προχωρήσει κάποιος με ασφάλεια στο τι σημαίνουν όλα αυτά...
      -Σε κάθε περίπτωση ο κόπος που κάνεις εδώ αξίζει πραγματικά. Καταλαβαίνεις βέβαια οτι δυστυχώς η (μπλογκική) μορφή της παρέμβασης, ενέχει όρια σημαντικά στενότερα από το μέγεθος των θιγομένων ζητημάτων. Όχι δεν σου έστριψε λοιπόν, κι ελπίζω να έγινα κατανοητός. Καλό κουράγιο και εδώ θα είμαστε, οι πολλοί αναγνώστες σου.

      Διαγραφή
  4. ΤΑ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΠΑΡΕΝΘΕΝΤΙΚΑ, ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΓΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ.

    Κάποιος στο redfly planet είχε γράψει για την προπαγάνδα που γίνεται μέσα από ταινίες ή video-games. Είχα σχολιάσει τότε για ένα παιχνίδι που έπαιξα, λόγω άνεσης χρόνου το ξεκίνησα και μετά από χρόνια "απουσίας", στο οποίο πολεμάς και φτάνεις ως Αμερικανός στο Ράιχσταγκ και έχεις δει όλα αυτά που περιγράφω.

    - Ρώσος αξιωματικός να σε συντροφεύει καθοδηγεί, να έχει την κλασική τραβηγμένη προφορά όπως στις ταινίες, και κάπου στη στολή να κρέμεται ένα φλασκί. Ριψοκίνδυνος και έμπειρος τύπος.
    - Ο ίδιος να σου δίνει συγχαρητήρια γιατί καταλαβαίνεις τον πόλεμο. (βρίσκεσαι στο τέλος του παιχνιδιού, λίγο πριν μπεις στο ράιχσταγκ, μέσα στο βερολίνο, κάποιοι ναζί παραδίδονται με εξευτελιστικά αργό ρυθμό και -παιχνίδι είναι, μη σου τη φέρουνε κιόλας- εκτελείς και προχωράς)
    - Φτάνεις στο ράιχσταγκ, νικάς και βγαίνεις στη σημαία. Κάποιος ναζί σε περίμενε εκεί. Σε ρίχνει κάτω με μαχαίρι νομίζω. Σκάει ο Ρώσος τρελο-σύντροφος, ΠΡΩΤΑ ΑΛΛΑΖΕΙ ΤΗ ΣΗΜΑΙΑ (θεωρία των άκρων και πόρωση με εγκληματικές ιδέες κανείς???) και μετά έρχεται να σου ξανασώσει τον κώλο. Ο Ρώσος λοιπόν κοίταξε τα κομμουνιστικά του ενώ ο Αμερικανός θυσιάστηκε.

    Όλα αυτά μπορεί να τα καταλάβει ένα παιδί όταν βλέπει ταινίες και παίζει παιχνίδια ή περνάνε υποσεινήδητα;

    τσαφ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. ειχα γραψει και εγω. επισης υπαρχουν 2 βιβλια απο την Σ.Ε. με αρκετα εκτενη αναλυση για τα κομικ/παιχνιδια/ταινειες προπαγανδας του χολιγουντ

      Διαγραφή
  5. Και σε μεγάλο βαθμό, αυτά έγιναν έτσι γιατί το σοσιαλιστικό στρατόπεδο ποτέ δεν είδε τόσο σοβαρά την ενωμένη πάλη κατά του ιμπεριαλισμού, σε αντίθεση με τον ίδιο τον ιμπεριαλισμό, που έβαλε στην άκρη τις διαφορές του και έκανε τα πάντα για να χτυπήσει τον σοσιαλισμό - κομμουνισμό με κάθε τρόπο.
    Όσο γινόταν αυτό, το εργατικό κίνημα ζούσε εν μέρη με την αυταπάτη της συνύπαρξης σε ένα βαθμό, μετά το 20ο και ιδικά πηγαίνοντας προς τις ανατροπές.

    Άμα ποτέ καταφέρει η ανθρωπότητα να ξανακάνει μια σοσιαλιστική επανάσταση, νομίζω στις προτεραιότητες της μαζί με την οικοδόμηση, θα έπρεπε να είναι και η δίχως άλλο ιδεολογική -οικονομική - πολιτική αντιπαράθεση με τον καπιταλισμό, σε όλα τα επίπεδα, με όλα τα μέσα και χωρίς κανένα έλεος και αυταπάτη, περί ειρήνης έμμεσης ή άμεσης.
    Κάτι ήξερε ο σ/φος Στάλιν και η γενιά του, οι οποίοι παρέμειναν επαναστάτες και μετά την επανάσταση...

    Κώστας

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. "Και σε μεγάλο βαθμό, αυτά έγιναν έτσι γιατί το σοσιαλιστικό στρατόπεδο ποτέ δεν είδε τόσο σοβαρά την ενωμένη πάλη κατά του ιμπεριαλισμού, σε αντίθεση με τον ίδιο τον ιμπεριαλισμό, που έβαλε στην άκρη τις διαφορές του και έκανε τα πάντα για να χτυπήσει τον σοσιαλισμό - κομμουνισμό με κάθε τρόπο. "

      Μια μεγάλη και κατάπικρη αλήθεια.

      Διαγραφή
  6. http://ria.ru/video/20141107/1032166966.html

    http://ria.ru/photolents/20141107/1032137660.html#media-id=1032121368

    ημιάγριος

    ΑπάντησηΔιαγραφή