Δευτέρα, 29 Σεπτεμβρίου 2014

Lenin Reloaded, το ιδρυτικό κείμενο

Τι σημαίνει για μας "επανοπλισμός του Λένιν;"

Ένας από τους αναγνώστες του προηγούμενου βασικού μου ιστολογίου, του Radical Desire, έθεσε --εμμέσως πλην σαφώς-- ένα ερώτημα, που πιστεύω πως μοιράζονται πολλοί, και εύλογα: τι έχει να μας προσφέρει σήμερα μια επανεπίσκεψη όχι απλά του Λένιν --δεν είναι αυτός ο στόχος μας εδώ-- αλλά μιας κάποιας "λενινιστικής στιγμής" στην μαρξιστική σκέψη και πράξη; Πώς μπορεί μια σκέψη και μια πρακτική που αφορούσε εντελώς διαφορετικές συνθήκες και ένα πολύ παλιότερο στάδιο ανάπτυξης του παγκόσμιου καπιταλισμού να έχει οποιαδήποτε χρησιμότητα για το εργατικό κίνημα σήμερα, τέτοια ώστε να εκτοπίζει ή να παραγκωνίζει άλλες, κατοπινές στιγμές της μαρξιστικής και μεταμαρξιστικής θεωρητικής και πολιτικής παράδοσης;


Θα ήθελα να πω εδώ μονάχα δύο πράγματα ως απάντηση στον φίλο αναγνώστη, παίρνοντας την ευκαιρία που μού έδωσε για να διευκρινήσω κάτι από την πολιτική φιλοσοφία τούτου εδώ του ιστολογίου:

α) Το ερώτημα που πρωτοδιατύπωσε ο Μπενετέτο Κρότσε στο βιβλίο του Τι ζει και τι πέθανε στη φιλοσοφία του Χέγκελ, το ερώτημα δηλαδή για το τι παραμένει επίκαιρο και τι έχει ξεπεραστεί σε μια σκέψη του παρελθόντος, παρουσιάζει δύο επιπλοκές:

i) Αυτό που επικαιροποιεί ή αντίθετα αδρανοποιεί στιγμές του παρελθόντος είναι ένα δυναμικά και απρόβλεπτα εξελισσόμενο παρόν. Συνεπώς, αυτό που ζει ή πέθανε από μια παρελθοντική στιγμή ή από ένα παρελθοντικό μόρφωμα δεν είναι το ίδιο για κάθε παρόν. Ή αλλιώς, το ερώτημα "τι ζει και τι πέθανε" δεν μπορεί να απαντηθεί άπαξ και διαπαντός, αλλά ξανατίθεται για κάθε εποχή εκ νέου και οδηγεί αυτούς που το ξαναθέτουν σε διαφορετικές απαντήσεις από αυτές που δόθηκαν στο εγγύς παρελθόν.

ii) Το ερώτημα "τι ζει και τι πέθανε" δεν είναι ένα ερώτημα που μπορεί να απαντηθεί αφηρημένα και διανοητικά, ωσάν να επρόκειτο για ένα ερώτημα της απλής τάξης της ιστορίας των ιδεών. Με άλλα λόγια, μόνο η πρακτική εμπλοκή με τις δυνατότητες και τους περιορισμούς μιας παρελθοντικής στιγμής της μαρξιστικής θεωρίας και πράξης επιτρέπει την σωστή της επαναξιολόγηση για το παρόν. Η καθαρά θεωρητική και αφηρημένη προαπόφαση, χωρίς την πρακτική εμπειρία της απτής εμπλοκής, για το ότι το χ ή ψ στοιχείο μιας παρελθοντικής στιγμής ή ενός παρελθοντικού μορφώματος είναι ξεπερασμένο και άχρηστο αποτελεί στοιχείο όχι της υλιστικής αντίληψης της ιστορίας αλλά του αστικού ιδεαλισμού, για τον οποίο η ιστορία είναι μια γραμμική, ευθέως "προοδευτική", και κατά βάση αντιδιαλεκτική υπόθεση. Εκφράζει δηλαδή καθαρά τον αποστεωμένο, χονδροειδή ιδεαλισμό της άρχουσας τάξης, που με τη σειρά του δεν είναι παρά η ιδεολογία του ιστορικού νικητή.

β) Πολλοί αναρωτιούνται πώς μπορεί μια σκέψη όπως αυτή του Λένιν (ή, για να πάρω το παράδειγμα της πρόσθετης δημοσίευσης εδώ, του Κορδάτου) να μάς βοηθήσει να προσανατολιστούμε σήμερα. Πολύ λιγότεροι από αυτούς που αναρωτιούνται όμως κάνουν τον κόπο να απαντήσουν σε ένα δεύτερο και παράλληλο ερώτημα: σήμερα, σε κρισιακές συνθήκες, πόσο διαφορετική είναι η πολιτική της αστικής τάξης από αυτή απέναντι στην οποία στάθηκαν και απέναντι στην οποία στοχάστηκαν και έπραξαν ο Λένιν ή ο Κορδάτος; Γιατί θέλουμε "κάτι άλλο από τον Λένιν" χωρίς να αναρωτηθούμε καν αν η άρχουσα τάξη δείχνει την ιστορική εκείνη ετοιμότητα που δείχνει αναζητώντας "νέες" λύσεις και όχι πολύ απλά ανακυκλώνοντας τις παλιές; Είναι άραγε επειδή ο Κορδάτος, για παράδειγμα, ήταν προφήτης του μέλλοντος που η περιγραφή του για την αστική πολιτική τακτική και στρατηγική το 1924 μοιάζει τόσο έντονα με αυτό που συμβαίνει σήμερα; Όχι δα. Οι μαρξιστές, το χουμε ξαναπεί, δεν γεννιούνται με κανένα προφητικό χάρισμα. Εκπαιδεύονται σε μια ανάγνωση του παρόντος με βάση τα εργαλεία που έχουν κληροδοτήσει απ' το παρελθόν, και τα οποία ξαναπεξεργάζονται με βάση τα νέα δεδομένα που παρατηρούν. Ας το πούμε απλά λοιπόν: Ο μόνος λόγος που ο Κορδάτος είναι τόσο ακριβής για το 2011 ενώ γράφει για το 1924 είναι ότι η αστική τάξη του 2011 δεν πρωτοτυπεί καθόλου σε σχέση με τους προγόνους της το 1924: η στρατηγική της συνίσταται βασικά στη χρήση της κατασταλτικής βίας του κράτους και την ενθάρρυνση του νεοφασισμού ως διπλού μηχανισμού εξασφάλισης του επιθυμητού στόχου -- τα κατώτερα ταξικά στρώματα να πληρώσουν το μεγαλύτερο μερίδιο των κρισιακών απωλειών του ντόπιου κεφαλαίου. Γιατί λοιπόν σπεύδουν τόσοι και τόσοι να ειρωνευτούν την επάρκεια της επιστροφής στον Λένιν χωρίς να μπουν στον κόπο να σκεφτούν αν οι αστοί ντρέπονται που επιστρέφουν στον Παπάγο, τον Βενιζέλο, τον Πλαστήρα ή τον Μεταξά; Η απάντηση είναι αναπόφευκτη: είτε επειδή λειτουργούν ως πολιορκητικοί κριοί της αστικής ιδεολογίας μέσα στην εργατική τάξη, σπέρνοντας την αμφιβολία και την ανασφάλεια για τα όπλα που αυτή διαθέτει, είτε επειδή λειτουργούν ως ειλικρινείς πλην αφελείς αριστεριστές που έχουν καταπιεί αμάσητη την ψευδο-ιδέα της μονοσήμαντης και γραμμικής "προόδου" που αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της αστικής ιδεολογίας του 19ου αιώνα. Και έτσι αδυνατούν να ανταποκριθούν στην πραγματική, σπειροειδή δομή της ιστορίας, όπου το "καινούργιο" δεν είναι ποτέ αναπόσπαστο από την επανάληψη στοιχείων του παλιού.

Σύντροφοι, ας καταστήσουμε τούτα τα πράγματα σαφή μέσα στο εργατικό κίνημα, και ας βοηθήσουμε την εργατική τάξη να καταλάβει ότι δεν είναι άοπλη πνευματικά και πρακτικά μπροστά στην συνδυασμένη λαίλαπα του νεοφιλελευθερισμού και του νεοφασισμού. Και ας την βοηθήσουμε όσο μπορούμε να αντισταθεί σε όσους προσπαθούν να την πείσουν ότι η επαφή της με τα όπλα που της έχουν δοθεί την φέρνει "πίσω", δήθεν, από τις απαιτήσεις των καιρών. Αντίθετα, η επαφή αυτή είναι η θεμελιώδης προϋπόθεση της δύναμης να ανταπεξέλθεις στους καιρούς που ζούμε σήμερα. Ας γίνει κτήμα κάθε εργάτη ετούτη η σκέψη.

28 σχόλια:

  1. Ξέρω ότι είναι εντελώς άσχετο με το post αλλά δεν ήξερα που αλλού να το βάλω:
    Καθημερινή: Άνθρωποι στη θέση ρομπότ
    http://www.kathimerini.gr/785826/article/epikairothta/kosmos/an8rwpoi-sth-8esh-rompot

    Είμαι ο μόνος που από τον τίτλο μόνο, το πρώτο που σκέφτηκα ήταν: "Έφτασε τόσο χαμηλά το ποσοστό κέρδους που έπρεπε να αλλάξει η οργανική σύνθεση του κεφαλαίου. Από τα ρομπότ δεν μπορείς να εξάγεις υπεραξία, οπότε πάλι πίσω στους εργάτες.";
    Δεν ξέρω αν στέκει κάτι τέτοιο, δηλαδή αν το κεφάλαιο μπορεί να "γυρίσει πίσω" τεχνολογικά ώστε να εξασφαλίσει την εξαγωγή υπεραξίας. Εννοώ εθελοντικά, όχι μέσω της βίαιης καταστροφής λόγω ιμπεριαλιστικού πολέμου.

    prolet

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Δεν μπορεί να επιλύσει το πρόβλημα του ειρηνικά ο καπιταλισμός. Ούτε τώρα, ούτε ποτέ.

      Διαγραφή
    2. Αυτό το θεωρώ δεδομένο. Ο μόνος τρόπος να ξεφύγει ο καπιταλισμός από την κρίση υπερσυσσώρευσης είναι ο ίδιος που ήταν και για τις προηγούμενες κρίσεις: ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος και συγκεκριμένα - απ' ότι φαίνεται - ο παγκόσμιος ιμπεριαλιστικός πόλεμος.

      Αυτό που αναρωτιέμαι παραπάνω με το "αν μπορεί το κεφάλαιο να οπισθοδρομήσει τεχνολογικά" είναι όχι γιατί έχω καμιά αμφιβολία ότι είναι αναπόφευκτη η καταστροφή κεφαλαίου με το μακέλεμα της εργατικής τάξης στα πεδία των μαχών ενός Γ' ΠΠ, αλλά γιατί δεν είμαι σίγουρος αν οι νόμοι κίνησης του κεφαλαίου του επιτρέπουν να κινηθεί αντίθετα στην κούρσα τεχνολογικού εξοπλισμού και συνεπώς αύξησης της οργανικής σύνθεσης του.

      Παρ' όλα αυτά, η πρώτη σκέψη μου ήταν ακριβώς αυτή: ότι η αντικατάσταση των ρομπότ με εργάτες είναι μια απέλπιδα προσπάθεια να εξαχθεί όση περισσότερη υπεραξία γίνεται.

      prolet

      Διαγραφή
    3. Τμηματικά και κλαδικά μπορεί να δοκιμαστούν διάφορα πράγματα, αλλά δεν αναιρείται η γενική τάση, που απαγορεύει τεχνολογικό πισωγύρισμα, παρά τις φαντασιώσεις διάφορων για "αποανάπτυξη" μέσα στον καπιταλισμό.

      Διαγραφή
    4. Σχόλιο Wrong Tendency:


      Μια πρώτη σκέψη μου πάνω στο θέμα,είναι ότι αυτό είναι ΑΔΥΝΑΤΟ.
      Ούτε καν ένα μονοπώλιο(απόλυτο) δεν θα είχε συμφέρον να το κάνει,αφού ναι μεν η τιμή πώλησης καθορίζεται από το ίδιο,αλλά έχει ανώτατο όριο την αγοραστική δύναμη των πελατών.Και έτσι αφού εξαντλούσε το ανώτατο όριο τιμής πώλησης,η ανάγκη για αύξηση του κέρδους θα οδηγούσε στην ανάγκη αύξησης της παραγωγικότητας και άρα την αύξηση της οργανικής σύνθεσης του κεφαλαίου(μάλλον με ποιο αργούς ρυθμούς).
      Πόσο μάλλον στα πλαίσια του πραγματικού κόσμου και του ανταγωνισμού όπως αυτός στις αυτοκινητοβιομηχανίες.Όποια βιομηχανία μείνει πίσω στην παραγωγικότητα,τότε ναι μεν θα παράγει εμπορεύματα με μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε αποκρυσταλλωμένη ανθρώπινη εργασία,αλλά η κοινωνική αξία του εμπορεύματος που καθορίζεται από το σύνολο της παραγωγικότητας των βιομηχανιών του κλάδου,θα είναι πιο χαμηλή από την ατομική αξία του εμπορεύματός της και έτσι δεν θα μπορεί να πουλήσει τα εμπορεύματά της στην ατομική τους αξία αλλά φθηνότερα και έτσι θα χάνει αντί να κερδίζει.

      Αυτό πού βλέπω εγώ τελευταία,αν κρίνω και από διάφορες εκπομπές από την άλλη πλευρά του ατλαντικού στο Nova, είναι η αναζήτηση αγορών που έχουν να κάνουν με την πολυτέλεια.

      Πχ Επειδή καμιά μικροβιοτεχνία δεν μπορεί να παράγει ένα μέσο οικογενειακό αυτοκίνητο ή μοτοσυκλέτα με ατομική αξία ανταγωνιστική με αυτή μεγάλων αυτοκινητοβιομηχανιών υψηλής οργανικής σύνθεσης, αυτές προσανατολίζονται στην κατασκευή σχετικά χειροποίητων πολυτελών αυτοκινήτων κατά παραγγελία.
      Αυτά τα αυτοκίνητα και μοτοσυκλέτες,έχουν πολύ μεγάλη ατομική αξία,αφού εμπεριέχουν τεράστιες ποσότητες εργατοωρών για να παραχθούν.Απευθύνονται όμως σε ένα κοινό πού δεν το απασχολεί ιδιαίτερα το ξόδεμα σε άχρηστα πράγματα και επίσης αυτές οι βιοτεχνίες είναι σχετικά λίγες και έτσι δεν έχουν πολύ σκληρό ανταγωνισμό.
      Με την αύξηση της συγκέντρωσης του πλούτου σε χέρια λίγων,η αγορά πολυτελών αντικειμένων λογικά αυξάνεται.Ίσως λοιπόν και πιο meinstreem αυτοκινητοβιομηχανίες βλέποντας μια αναδυόμενη αγορά,μπαίνουν στην λογική παραγωγής τέτοιων πολυτελών ή ημιπολυτελών εμπορευμάτων που απαιτούν μεγάλη περιεκτικότητα σε ανθρώπινη εργασία.
      Όπως ακριβώς το πλεκτό εργόχειρο κάνει την ίδια δουλειά από χρηστική αξία με το πλεκτό της βιομηχανίας υφασμάτων,αλλά εμπεριέχει πολύ περισσότερη ανθρώπινη εργασία και είναι ακριβότερο.Το οτι υπάρχει αυτή η αγορά πολυτελείας και ότι μια βιομηχανία υφασμάτων μπορεί να δημιουργήσει ένα παράρτημα παραγωγής εργόχειρων,δεν σημαίνει ότι θα αντικατασταθεί η βιομηχανία από το παράρτημα εργόχειρων.

      Άλλα παραδείγματα τέτοιων αγορών είναι οι αναπαλαιώσεις παλιών αντικειμένων(ψυγεία αναψυκτικών,αντλίες βενζινάδικων των πρώτων δεκαετιών του 20αι) για συλλεκτικούς λόγους βλαμμένων παρασίτων,απίστευτες ποσότητες εργατοωρών σε παντελώς άχρηστα αντικείμενα.

      Νομίζω ότι αυτά είναι τα δείγματα τις σαπίλας αυτού του τρόπου παραγωγής,απέλπιδες προσπάθειες και τεχνητές αναπνοές πριν το αναπόφευκτο τέλος.
      Πέρα από τον εφεδρικό στρατό της εργατικής τάξης ακόμη και σε αυτούς που εργάζονται,οι ποσότητες ανθρώπινης εργασίας σε παντελώς άχρηστες εργασίες και κόστη κυκλοφορίας,είναι μια απίστευτη σπατάλη για την ανθρωπότητα και ένα απίστευτο φρενάρισμα στην ανάπτυξή της.


      WrongTendency

      Διαγραφή
    5. Πολύ ενδιαφέρουσες σκέψεις. Δεν είχα σκεφτεί ότι δεν συμφέρει ούτε τον μεμονωμένο καπιταλιστή να πάει αντίθετα στην τάση αύξησης της οργανικής σύνθεσης του κεφαλαίου.

      prolet

      Διαγραφή
    6. http://syspeirosiaristeronmihanikon.blogspot.gr/2012/12/blog-post_2.html
      Αμα εχεις χρονο δε βλαπτει μια ματια εδω
      φ.μ

      Διαγραφή
    7. Τώρα εδώ μπαίνουν και άλλες σκέψεις.Τις οποίες δεν σημαίνει ότι τις έχω ξεκάθαρες στο μυαλό μου και φυσικά επιδέχονται (επιθυμητής) κριτικής.

      Η πρόοδος της τεχνολογίας είναι συνεχείς, κάποιες φορές κάνει άλματα και κάποιες φορές κινείται με βηματάκια.Κάθε φορά όμως τα επιτεύγματά της στα μέσα παραγωγής,πολλαπλασιάζουν τα αποτελέσματα της απλής εργασίας.

      Στα πλαίσια του ανταγωνισμού στον καπιταλισμό,θα μπορούσε να ισχυριστεί κάποιος οτι,εάν ένα νέο μοντέλο μέσου παραγωγής ήτανε τόσο ακριβό και αντίθετα η εργατική δύναμη πάρα πολύ φθηνή,τότε ίσως να ήταν προτιμότερο για τον καπιταλιστή,εφόσον 100 εργάτες θα του έκαναν την ίδια δουλειά με ένα ρομπότ και ταυτόχρονα ήταν στο σύνολο φθηνότεροι,να προτιμούσε τους εργάτες.Αυτό όμως θα συγκρούονταν με το δεδομένο οτι η φθηνότερη εργατική δύναμη θα παρήγαγε και φθηνότερα μέσα παραγωγής.Άρα αυτό που θα έμενε γυμνή συγκρίσιμη σχέση,θα ήταν αν όντως η εργασία χωρίς τεχνικά μέσα παραγωγής είναι παραγωγικότερη σε σχέση με την χρήση τεχνικών μέσων παραγωγής.Όλη η ιστορία της ανθρωπότητας μας έδειξε ότι αυτό δεν μπορεί να ισχύει.

      Αλλά ακόμη και πρόσκαιρα αυτό συνέβαινε(να ήταν φθηνότεροι οι εργάτες από την εισαγωγή νέου μέσου παραγωγής) πχ λόγο διαφορών της αξίας της εργατικής δύναμης στην χώρα παραγωγής του μέσου παραγωγής σε σχέση με την χώρα χρήσης του,αυτό θα συνέβαινε για λίγο αφού η ψαλίδα της παραγωγικότητας με την πρόοδο της τεχνολογίας μπορεί σε ένα χρόνο να είναι μικρή αλλά σε δέκα θα είναι χαοτική.

      Από την άλλη,επειδή τα μέσα παραγωγής κάθε χρονιάς,είναι καλύτερα και αποδοτικότερα από την προηγούμενη,αυτό σημαίνει οτι ο καπιταλιστής που ανανέωσε τελευταίος τα μέσα παραγωγής του,έχει και την καλύτερη παραγωγικότητα, άρα έχει ανταγωνιστικότερες τιμές και αν δεν τον ακολουθήσουν οι άλλοι σύντομα θα καταλάβει το μεγαλύτερο μέρος της αγοράς αποκλείοντας τους υπολοίπους.Αυτό το ξέρουν οι ανταγωνιστές και θα προσπαθήσουν άμεσα να ανανεώσουν τα μέσα παραγωγής τους.Κάθε φορά που ο ένα ς κάνει ένα βήμα μπροστά ,πρέπει να τον ακολουθήσουν όσοι θέλουν να επιβιώσουν.Προφανώς η κάθε φορά ανανέωση των μέσων παραγωγής κοστίζει και δεν γίνεται να ανανεωθούν πριν προλάβουν να αποπληρωθούν ή ίσως και να γίνεται με δανεισμό επι δανεισμού(το πιθανότερο σύμφυση βιομηχανικού και τραπεζικού κεφαλαίου) ,αφού μια φουλ χρεωμένη καπιταλιστική βιομηχανία αλλά με τεράστιο μερίδιο αγοράς λόγο μεγάλης παραγωγικότητας μάλλον επιβιώνει μοιράζοντας κέρδη(τόκους).

      Όλο αυτό σίγουρα οδηγεί στην τάση μείωσης του ανταγωνισμού,με εξαγορές συγχωνεύσεις,χρεοκοπίες,έτσι ώστε να μην χρειάζεται η συνεχής(σίγουρα θα χρειάζεται πιο περιοδική) επανεπένδυση τεραστίων ποσοτήτων κεφαλαίων για νέα μέσα παραγωγής(άσχετα τι προβλήματα δημιουργεί συνολικά στην κυκλοφορία του κεφαλαίου). Και έτσι οδηγεί στην οργάνωση της παραγωγής πιο κεντρικά προετοιμάζοντας το έδαφος για την κοινωνικοποίηση της παραγωγής.

      (συνεχίζεται)

      WrongTendency

      Διαγραφή
    8. (συνεχεια)
      Αυτό μας φέρνει σιγά σιγά και σε δικά μας προβλήματα.

      Στην κεντρικά σχεδιασμένη παραγωγή πως θα υπολογίζεται το όριο το οποίο θα επιβάλει την ανανέωση των μέσων παραγωγής;

      Στον καπιταλισμό μπορεί να φτάσουμε και ίσως έχουμε φτάσει στο σημείο να σπαταλάμε ανθρώπινη εργασία στην παραγωγή νέων μέσων παραγωγής,σε αντικατάσταση των παλιών τα οποία δεν καταναλώθηκαν και η εξοικονόμηση εργασίας που παρέχουν τα καινούρια δεν καλύπτει την κατεστραμμένη ακατανάλωτη που παραμένει στα παροπλισμένα παλιά .Θα μπορούσε να σκεφτεί κάποιος ότι η ανθρωπότητα αναπτύσσει συνεχώς τα μέσα παραγωγής της σε τέτοιο βαθμό,που έχει καταντήσει να τα υπηρετεί και όχι να την υπηρετούν.

      Στον σοσιαλισμό θα πρέπει τα μέσα παραγωγής να έχουν μια συγκεκριμένη διάρκεια ζωής έτσι ώστε να κάνουν οικονομία στην χρήση ανθρώπινης εργασίας.Και αυτό από την μία πλευρά σημαίνει πρόσθετη βαρύτητα στην παραγωγή μέσων παραγωγής,όχι όμως πέρα του σημείου που η ανθρώπινη εργασία που καταστρέφεται με τον παροπλισμό μη καταναλωμένων μέσων παραγωγής,να είναι περισσότερη από την εξοικονόμηση ανθρώπινης εργασίας από τα νέα μέσα παραγωγής.

      Γενικά κλείνοντας γιατί ξέφυγα σε χύμα σκέψεις.
      Στόχος της ανθρωπότητας είναι η παραγωγή μέσων συντήρησης με όσο το δυνατό λιγότερη χρήση ανθρώπινης εργασίας.Η διαφορά με τον σοσιαλισμό είναι,ότι αυτός ο γενικά σωστός στόχος ,στον καπιταλισμό σημαίνει ανεργία και στον σοσιαλισμό σημαίνει χρήση της εξοικονομημένης ανθρώπινης εργασίας σε άλλους τομείς παραγωγής για την αύξηση περαιτέρω του βιοτικού επιπέδου ή μείωση των χρόνου εργασίας.


      WrongTendency

      Διαγραφή
  2. Αρκετά ενδιαφέρον για τις αντιφατικές τάσεις στο θέμα της τεχνολογίας είναι το κεφάλαιο ''η εξέγερση κατά των μηχανών'' από το βιβλίο για τον φασισμό του Ρ.Παλμε Ντουτ (είχε ανέβει το κεφάλαιο στην αγκάρρα).

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Αντώνη ευχαριστώ για την απάντηση. Κι εγώ προς τα εκεί έκλινα, ότι πρόκειται για μεμονωμένες προσπάθειες που οφείλονται μεν στην ανάγκη για ανακοπή της πτωτικής τάσης του μέσου ποσοστού κέρδους, αλλά δεν μπορούν να αναιρέσουν τη γενική τάση τεχνολογικής προόδου.

    Profuso, θα το κοιτάξω το κεφάλαιο που λες. Σκοπεύω να αγοράσω το βιβλίο τις επόμενες ημέρες.

    ΥΓ: ο TRASH ανέβασε ανάρτηση με αφορμή το συγκεκριμένο άρθρο της Καθημερινής: http://fadomduck2.blogspot.gr/2014/09/blog-post_29.html

    prolet

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Καποιο λογο εχεις εσυ που ξαναθυμιζεις το ιδρυτικο αυτο αρθρο ....
    Τωρα εγω σαν απλος εργατακος ,ειμαι "καχυποπτος" με εσας τους "καλαμαραδες" ?
    Γιατι δεν υπαρχουν μονο αυτοι που προσπαθουν να μας πεισουν εμας τους εργατες οτι μας φέρνει "πίσω" από τις απαιτήσεις των καιρών ολο αυτο το εργαλειο σκεψης και αναλυσης του Μ-Λ ,αλλα και κατι "αγωνιστες -διανοητες" ,κατι "Σπορια" κλπ που εχουν πλημμυρισει το "συμπαν" με τσιτατα και καρμπον τακτικες επαναστασης κατ ευθειαν απ το πρωτοτυπο των κλασσικων ,μπουρδουκλωνοντας ,αποσυντονιζοντας ,διαστρεβλωνοντας και γελοιοποιωντας και την Επανασταση και το κομμα που την παλευει μεσα στην ταξη μας ...
    Καταλαβα καλα "γιατρε" μου ?

    ΥΓ: το λαθος πολλων απο μας ειναι οτι εχουμε βαλθει να απανταμε σ αυτους και οχι να μαθαινουμε ξανα την Α-Β στα συντροφια μας ,να καταστήσουμε δηλαδη τούτα τα πράγματα σαφή μέσα στο εργατικό κίνημα,στα Συνδικατα και τα Σωματεια

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Συμφωνώ με το υστερόγραφο απολύτως.

    Όσο για τον λόγο, δεν είναι κανένα μυστήριο. Διάβασε το κομμάτι με έντονα υπό το πρίσμα της ανάρτησης από Ριζοσπάστη για την εκστρατεία της Ελλάδας στην Ουκρανία ενάντια στους Μπολσεβίκους και την Μικρασιατική καταστροφή, και αυτή υπό το πρίσμα της τωρινής εκστρατείας μας για Μοσούλη μεριά, καθώς η ΕΕ μας επιβάλλει το φασισμό στην Ουκρανία.

    Τόση πλάκα μας κάνει η ιστορία με τα παθήματα που δεν γίνονται μαθήματα δε, που έχουμε και σήμερα σε πρωταγωνιστικό ρόλο σε αυτές τις τυχοδιωκτικές και άκρως επικίνδυνες για το λαό περιπέτειες Βενιζέλο!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. "Η αστική τάξη της Ελλάδας ήθελε την περίοδο εκείνη να διευρύνει την εσωτερική αγορά με νέα εδάφη. Και προσέβλεπε σε τέτοια εδάφη, όπου κατοικούσε και δρούσε ελληνικός πληθυσμός. Τέτοια ήταν τα παράλια της Μικράς Ασίας και η τότε Ανατολική Θράκη. Αλλά αυτή η επιδίωξη χωρίς τους τότε ιμπεριαλιστές συμμάχους της, νικητές στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, δεν μπορούσε να ευοδωθεί."

      (Ριζοσπάστης).

      Τι άλλαξε;

      Τα μυαλά μας άλλαξαν. Βλάκεψαν.

      Διαγραφή
    2. "Η αστική τάξις της χώρας έχει συμφέρον και αυτήν την φοράν, περισσότερον από κάθε άλλην, να εξαπατήση τον λαόν, τας εργαζομένας τάξεις της χώρας, κολακεύουσα το εθνικόν αίσθημα αυτών, το οποίον οι πολιτευταί, τα σχολεία, οι παπάδες και οι στρατιωτικοί καταλλήλως διέστρεψαν εις έναν στενόν σωβινισμόν, εις μίσος τυφλόν κατά των αδελφών των, των εργατών και των χωρικών των άλλων χωρών της Βαλκανικής. Εχει συμφέρον να εξαπατήση και πάλιν τας εργαζομένας τάξεις της χώρας, με το πρόσχημα μιας δήθεν οριστικής ειρήνης, με το επιχείρημα του «διπλασιασμού της πατρίδος» και της απελευθερώσεως των «υποδούλων αδελφών».

      Εχει ακόμη συμφέρον να εξαπατήση διά μίαν ακόμη φοράν τον λαόν, διά να δικαιολογήση παν ό,τι εναντίον του ιδίου λαού διεπράχθη, διά να υποκλέψη την ψήφον του αύριον και να νομιμοποιήση την εγκληματικήν πολιτικήν, την οποίαν επί οκτώ χρόνια τώρα εφαρμόζει, την πολεμικήν πολιτικήν, την οποίαν εν ονόματι δήθεν της εθνικής απελευθερώσεως οργάνωσε, την πολιτικήν της τρομοκρατίας και δικτατορίας, την οποίαν εν ονόματι δήθεν των εθνικών ζητημάτων εφήρμοσεν. Εχει τέλος συμφέρον η αστική τάξις διά να εξοφλήση άπαξ διά παντός με τας ευθύνας της διά την καταστροφήν και την δυστυχίαν εις την οποίαν εξέθεσε την χώραν, διά να δικαιολογήση τα άνομα κέρδη και τας ανόμους κατά τον πόλεμον κτηθείσας περιουσίας, διά να αποτρέψη την προσοχήν του λαού από την αθλιότητα που τον μαστίζει και διά ν' απομακρύνη την σκέψιν του από τους νέους πολέμους που παρασκευάζει, από τα νέα πραξικοπήματα που βυσσοδομεί κατά της ελευθερίας του και κατά της ζωής του."

      Αν βγάλεις την καθαρεύουσα, το βγάζεις άρθρο στον Ρίζο σήμερα για τα σημερινά. Η ίδια ακριβώς αστική τάξη, με τα ίδια ακριβώς χαρακτηριστικά, τις ίδιες στοχεύσεις, τα ίδια μέσα, πάντα αλώβητη στην εξουσία στην χώρα των στούρνων.

      Και ο μικροαστός ψάχνει "πρωτοτυπία", γιατί βρε παιδί μου να πούμε και κάτι "καινούργιο", τα "βαρεθήκαμε τα κλασικά."

      Όρνια. Στόκοι. Θύματα.

      Διαγραφή
    3. Συγκλονιστικο και το αρθρο και το συμπερασμα σου .Για καποιο λογο στην αναδημοσιευση απο σενα δεν μου το πηρε το αρθρο απο το 20 ,θα ξαναδοκιμασω αργοτερα

      Διαγραφή
  6. Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από έναν διαχειριστή ιστολογίου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Θα μετακινήσω το σχόλιό σου στο σωστό σημείο για να μη δημιουργείται σύγχυση πού απαντάς.

      Διαγραφή
  7. Σε πρώτη φάση θα συμφωνίσω. Μακριά απο μας νοοτροπίες τύπου "πάει ο μαρξισμός τέλειωσε" που φυσικά δεν ξέρουν ούτε τι είναι ο μαρξισμός ούτε γιατί ακριβώς τέλειωσε. Θυμήθηκα μια παράδοση στο πανεπιστήμιο μου τώρα που ξεκινούσε κάπως έτσι: "Τέλειωσε η εποχή των μεγάλων αφηγήσεων όπως πχ του μαρξισμού και της ψυχανάλυσης που θέλαν να παγιδεύσουν την ανθρωπότητα σε μια μονο οπτική"

    Μεταμοντερνισμοί της πλάκας δηλαδή.

    Απ' την άλλη θα έλεγα όμως ότι δεν ειναι και απόλυτα σωστό το πνεύμα του άρθρου με την έννοια του οτι ενθαρρύνει νοοτροπίες "σνομπαρίσματος" της εμβάθυνσης του λενινισμού στη σημερινή εποχή και της επαναμελέτης δικών του κομματιών. Αυτο συμβαίνει φυσικά όχι επειδή το άρθρο δεν είναι σωστό αλλά επειδη έχουν καλλιεργηθεί σε αρκετούς συντρόφους λάθος αντανακλαστικα με αποτέλεσμα από το "Παραμένουμε σταθερά μαρξιστές και εμβαθύνουμε" να καταλαβαίνουν μόνο το "Παραμένουμε σταθερά μαρξιστές". Δε φταίνε οι σύντροφοι, φταίει η καθημερινότητα της ταξικής πάλης και η πολεμική που δέχονται από αστούς,οπορτουνιστές κλπ στο ιδεολογικό επίπεδο. Αλλά είναι λάθος και δεν πρέπει να γινεται. Η εποχή μας έχει μια σειρά σημεία που πρέπει να μελετηθούν τοσο αυτά καθ'αυτα οσο και στην σχεση αλληλεπίδρασης τους με την ήδη διαμορφωμένη πραγματικοτητα: Τρομοκρατία, Νέες τεχνολογίες, Πυρηνικά όπλα, Νέα μέσα καταστολής, Ιντερνετ, Τέλος(στα χαρτιά) της αποικιοκρατίας της αφρικής, Χώρες τύπου Κίνας,ΛΔ Κορέας,Κούβας κλπ, πρόοδοι στη φυσική και στις διαστημικές τεχνολογίες, στη γενετική και σε άπειρα ακόμα πράγματα.

    Χαρακτηριστικό παράδειγμα του τι θέλω να πω: Ο μεταμοντέρνος στο ιντερνετ βλέπει έναν νέο κοσμο που καταργεί την εργασία όπως την ξέραμε, δημιουργεί νέα σύμπαντα ξέρω γω, φέρνει πιο κοντά την αμεσοδημοκρατία, κάνει την επανάσταση στην αίγυπτο κλπ. Στο τέλος όταν αποδειχθούν ολα αυτά μπούρδες γράφει και μια εργασία πάνω στο ματριξ και στον καπιταλισμό, αφιερώνοντας την πρώτη παράγραφο στο να πει γιατι δεν υπάρχει καπιταλισμός πια, ούτε προλεταριάτο και έφυγε για καριέρα.

    Σε όλα αυτά ο μέσος σύντροφος θα απαντήσει "Ακόμα ένα πεδίο ταξικής πάλης, ακόμα μια νέα τεχνολογία, δεν είναι ουδέτερο πολιτικά όπως καμία πρακτικη΄εφαρμογή τεχνολογίας". Κάτι που είναι σωστό και ταυτόχρονα λάθος. Σωστό γιατί κρατάει ψηλά και αταλάντευτα την προλεταριακή μαρξιστική οπτική , λάθος γιατί είναι γενίκευση, απλούστευση και στην ουσία άρνηση για μελέτη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. "Απ' την άλλη θα έλεγα όμως ότι δεν ειναι και απόλυτα σωστό το πνεύμα του άρθρου με την έννοια του οτι ενθαρρύνει νοοτροπίες "σνομπαρίσματος" της εμβάθυνσης του λενινισμού στη σημερινή εποχή και της επαναμελέτης δικών του κομματιών. Αυτο συμβαίνει φυσικά όχι επειδή το άρθρο δεν είναι σωστό αλλά επειδη έχουν καλλιεργηθεί σε αρκετούς συντρόφους λάθος αντανακλαστικα με αποτέλεσμα από το "Παραμένουμε σταθερά μαρξιστές και εμβαθύνουμε" να καταλαβαίνουν μόνο το "Παραμένουμε σταθερά μαρξιστές".

      Δεν νομίζω ότι αυτό βαραίνει το άρθρο ως πρόβλημα:

      "Αυτό που επικαιροποιεί ή αντίθετα αδρανοποιεί στιγμές του παρελθόντος είναι ένα δυναμικά και απρόβλεπτα εξελισσόμενο παρόν. Συνεπώς, αυτό που ζει ή πέθανε από μια παρελθοντική στιγμή ή από ένα παρελθοντικό μόρφωμα δεν είναι το ίδιο για κάθε παρόν. Ή αλλιώς, το ερώτημα "τι ζει και τι πέθανε" δεν μπορεί να απαντηθεί άπαξ και διαπαντός, αλλά ξανατίθεται για κάθε εποχή εκ νέου και οδηγεί αυτούς που το ξαναθέτουν σε διαφορετικές απαντήσεις από αυτές που δόθηκαν στο εγγύς παρελθόν.

      [...]

      Το ερώτημα "τι ζει και τι πέθανε" δεν είναι ένα ερώτημα που μπορεί να απαντηθεί αφηρημένα και διανοητικά, ωσάν να επρόκειτο για ένα ερώτημα της απλής τάξης της ιστορίας των ιδεών. Με άλλα λόγια, μόνο η πρακτική εμπλοκή με τις δυνατότητες και τους περιορισμούς μιας παρελθοντικής στιγμής της μαρξιστικής θεωρίας και πράξης επιτρέπει την σωστή της επαναξιολόγηση για το παρόν.

      [...]

      Οι μαρξιστές, το χουμε ξαναπεί, δεν γεννιούνται με κανένα προφητικό χάρισμα. Εκπαιδεύονται σε μια ανάγνωση του παρόντος με βάση τα εργαλεία που έχουν κληροδοτήσει απ' το παρελθόν, και τα οποία ξαναπεξεργάζονται με βάση τα νέα δεδομένα που παρατηρούν."

      Αυτό στο οποίο στάθηκες είναι απλώς η θέση ότι δεν θα απολογηθούμε κιόλας για το ότι θεμελιώνουμε τη σκέψη στους κλασικούς, ούτε θα δεχτούμε ότι αυτό είναι σημάδι ότι "μείναμε πίσω." Αυτό λόγω κάποιων πολεμικών που είχα δεχτεί στο RD και που μπορεί να έχουν χάσει τη σημασία τους πια.

      Σε γενικές γραμμές, το ζήτημα της ανάγκης να ξανασκεφτόμαστε παραμένει καίριο, κρύβει όμως και πολλές παγίδες όταν διακυβεύονται ζητήματα μεθόδου. Η "ανανέωση" της Μ-Λ σκέψης ήταν ο δρόμος που οδήγησε σε πολλά δεινά, κι αυτό γιατί στο όνομά της εξοβελίστηκαν από τη θεωρία εντελώς θεμελιώδη στοιχεία όχι της θεωρίας, αλλά της ίδιας της πραγματικότητας την οποία εξηγούσε.

      Διαγραφή
    2. συμφωνώ απόλυτα με την τελευταία παράγραφο αντώνη

      Διαγραφή
    3. Δηλαδή, αν κατάλαβα καλά, όταν έλεγε "σχηματοποιείτε τα πάντα, αλλά η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη", όταν έλεγε συγκαταβατικά ή περιφρονητικά "αυτό το μοντέλο είναι απλοΐκό" ή "ξεπερασμένο", κατά βάση δεν του έφταιγε το μοντέλο. Ήταν ζήτημα διαφορετικής πρόσληψης επειδή είχε διαφοροποιηθεί ο ίδιος, έστω και χωρίς (να θέλει) να το ξέρει.

      gdmn1973

      Διαγραφή
    4. όταν έλεγε "σχηματοποιείτε τα πάντα


      Ποιος;

      Διαγραφή
  8. Απλά τα πράματα: Οι ιδέες παλιώνουν και ξεπερνιούνται, όταν πρώτα παλιώνουν και ξεπερνιούνται οι συνθήκες που τις γεννάνε.
    Ο μαρξισμός, και μαζί του αναπόσπαστα, το τεράστιο έργο του Λένιν δεν θα σταματήσουν να είναι επίκαιρα, όσο υπάρχει ταξική κοινωνία τουλάχιστον στην πλειοψηφία των χωρών του πλανήτη.
    Μπορεί κάποιες διαπιστώσεις να αλλάξουν όπως π.χ. η αποικιοκρατία ως χαρακτηριστικό του ιμπεριαλισμού, αλλά αυτές οι αλλαγές θα είναι μόνο επιφανειακές, καθώς στην βάση τους τα πράγματα δεν έχουν αλλάξει...
    Η πραγματικότητα είναι ξεροκέφαλο πράγμα, πιο ξεροκέφαλο και από τους αστούς που κάνουν τα πάντα για την εξουσία τους!

    Κώστας

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Γεια σου ρε Κώστα, τα είπες όλα. Αυτό είναι το ζουμί.

      Διαγραφή
    2. Ένας από τους βασικούς λόγους που καταλαβαίνω κάποια λίγα πράγματα από Μαρξισμό και διαλεκτική είναι αυτό το μπλόγκ. Και αυτή είναι και μια ευκαιρία να πω ευχαριστώ, γιατί όταν σε πρωτοδιάβασα ήμουν ένας μικροαστός του κώλου, κάτι που όταν "περάσεις απέναντι" θες να το ξεχάσεις...
      Ά, και το λέω από τώρα, γιατί θα το ξεχάσω. Χρόνια πολλά στο LR, και πάντα να ανεβάζεις τον ιδεολογικό και πολιτικό πήχη της ΕΤ!

      Κώστας

      Διαγραφή
  9. Νομίζω πως σήμερα φαίνεται πως όταν "όπλιζες" τον Λένιν πέτυχες και κάτι άλλο που δεν ήταν ορατό τότε. Πήρες από τα χέρια τους μία πρωτοβουλία που είχαν ξεκινήσει και είχαν απώτερο σκοπό και στόχο αυτόν που σήμερα καταλαβαίνουμε.

    Να λοιπόν τι λέγανε τότε και ενώ είναι εύκολα και κατανοητά, σήμερα μπορούμε να δούμε το αποτέλεσμα αυτού του έργου τους: Νάδα, τίποτα, εξαφανισμένοι, γελοίοι γελωτοποιοί στην σοσιαλδημοκρατία που τότε έβριζαν:
    Lenin Reloaded is a rallying call by some of the world’s leading Marxist intellectuals for renewed attention to the significance of Vladimir Lenin. The volume’s editors explain that it was Lenin who made Karl Marx’s thought explicitly political, who extended it beyond the confines of Europe, who put it into practice. They contend that a focus on Lenin is urgently needed now, when global capitalism appears to be the only game in town, the liberal-democratic system seems to have been settled on as the optimal political organization of society, and it has become easier to imagine the end of the world than a modest change in the mode of production. Lenin retooled Marx’s thought for specific historical conditions in 1914, and Lenin Reloaded urges a reinvention of the revolutionary project for the present. Such a project would be Leninist in its commitment to action based on truth and its acceptance of the consequences that follow from action.

    These essays, some of which are appearing in English for the first time, bring Lenin face-to-face with the problems of today, including war, imperialism, the imperative to build an intelligentsia of wage earners, the need to embrace the achievements of bourgeois society and modernity, and the widespread failure of social democracy. Lenin Reloaded demonstrates that truth and partisanship are not mutually exclusive as is often suggested. Quite the opposite—in the present, truth can be articulated only from a thoroughly partisan position.

    Κατάφερες να τον πάρεις από αυτούς και μπόρεσες να δώσεις μία άλλη ματιά από ταξική εργατική θέση. Για αυτό σου αξίζουν τα συγχαρητήρια και αν αυτή η ανάρτηση έχει την έννοια της επετείου για το blog, σου εύχομαι κάθε επιτυχία στους αγώνες που έρχονται.

    Γιώργος

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μπορείς χωρίς αναφορά σε συγκεκριμένη χώρα, συγκεκριμένες συνθήκες, συγκεκριμένο εργατικό κίνημα, συγκεκριμένο κόμμα της εργατικής τάξης το οποίο μάλιστα να έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά στις δοσμένες συνθήκες, να «επανοπλίσεις τον Λένιν»; Χωρίς να θέλω να μειώσω στο ελάχιστο την προσφορά του Αντώνη από το blog του που προσωπικά με έχει βοηθήσει πάρα πολύ, αν 1) δεν υπήρχε ΠΑΜΕ και ΚΚΕ να οργανωθώ, και 2) αν δεν είχε αναφορά ο Αντώνης σε αυτά, τότε, τι είδους επανοπλισμό του Λένιν θα μπορούσε να επιτύχει; Οι κύριοι που δεν είχαν καμία τέτοια αναφορά, νομοτελειακά οδηγήθηκαν εκεί που οδηγήθηκαν. Μπράβο Αντώνη κι από εμένα, καλή συνέχεια.

      Διαγραφή