Παρασκευή, 8 Αυγούστου 2014

Η κομμουνιστική υπόθεση

Slavoj Zizek
"Η κομμουνιστική υπόθεση"
Πρώτα ως τραγωδία, ύστερα ως φάρσα

[...]

Πρέπει κανείς να σημειώσει ότι η γαλλική επανάσταση δημιούργησε ενθουσιασμό όχι μόνο στην Ευρώπη, αλλά και σε μακρινά μέρη όπως η Αϊτή. Ο ενθουσιασμός που αισθάνθηκαν εκεί δεν ήταν απλώς αυτός του καντιανού θεατή, αλλά απέκτησε στρατευμένη, πρακτική μορφή σε μια στιγμή κρίσιμη σε ένα άλλο κοσμοϊστορικό γεγονός: την πρώτη επανάσταση μαύρων δούλων που πολέμησαν για πλήρη συμμετοχή στο χειραφετητικό εγχείρημα της γαλλικής επανάστασης.


Η νίκη του Ομπάμα στις ΗΠΑ σε ένα ορισμένο επίπεδο, ανήκει στην ίδια γραμμή. Μπορεί και πρέπει κάποιος να έχει κυνικές αμφιβολίες για τις πραγματικές συνέπειες της νίκης του Ομπάμα: από πραγματιστική-ρεαλιστική σκοπιά, είναι αρκετά πιθανό ο Ομπάμα να αποκαλυφθεί ως "Μπους με ανθρώπινο πρόσωπο", που δεν θα κάνει τίποτε παρά μερικές ήσσονος σημασίας διακοσμητικές αλλαγές. Θα ακολουθήσει την ίδια βασική πολιτική με πιο ελκυστικό τρόπο και έτσι είναι πιθανό ακόμα και να ενισχύσει την αμερικανική ηγεμονία, η οποία έχει δεχθεί πλήγμα από τα καταστροφικά χρόνια εξουσίας του Μπους. Αλλά υπάρχει παρ' όλα αυτά κάτι βαθιά λανθασμένο με αυτή την αντίδραση--λείπει μια βασική διάσταση. Η νίκη του Ομπάμα πρέπει να ιδωθεί μέσα από το πρίσμα της καντιανής έννοιας του ενθουσιασμού, και όχι απλώς ως μια ακόμα μετατόπιση στην διαρκή κοινοβουλευτική σύγκρουση για τον έλεγχο της πλειοψηφίας, με όλες της τους πραγματιστικούς υπολογισμούς και την χειραγώγηση. Είναι σημάδι για κάτι παραπάνω.

Γι' αυτό κι ένας καλός αμερικανός μου φίλος, ένας σκληρός αριστεριστής χωρίς ψευδαισθήσεις, έκλαιγε για ώρες όταν ήρθαν τα νέα της νίκης του Ομπάμα. Όποιες κι αν είναι οι αμφιβολίες μας, οι φόβοι μας και οι συμβιβασμοί, για την στιγμή εκείνη του ενθουσιασμού, όλοι μας ήμασταν ελεύθεροι και συμμετείχαμε στην οικουμενική ελευθερία της ανθρωπότητας.

Ο λόγος που νίκη του Ομπάμα δημιούργησε τέτοιον ενθουσιασμό δεν ήταν απλώς ότι κόντρα σε όλες τις προβλέψεις συνέβη στ' αλήθεια, αλλά ότι αποδείχτηκε η ίδια η δυνατότητα να γίνει τέτοιο πράγμα.

Το ίδιο ισχύει για όλες τις μεγάλες ιστορικές ρήξεις--θυμηθείτε την πτώση του τείχους του Βερολίνου.

Αν και όλοι γνωρίζαμε για την σάπια ανεπάρκεια των κομμουνιστικών καθεστώτων κατά κάποιον τρόπο δεν "πιστεύαμε στ' αλήθεια" ότι θα διαλυθούν--όπως ο Χένρι Κίσινγκερ, ήμασταν θύματα ενός υπερβολικού κυνικού πραγματισμού.

[...] Γι αυτό, αν και η νίκη του Ομπάμα ήταν ξεκάθαρα προβλέψιμη, τουλάχιστο δυο εβδομάδες πριν τις εκλογές, η πραγματική του νίκη είχε το αντίκτυπο έκπληξης--κατά κάποιο τρόπο είχε γίνει το ασύλληπτο, κάτι που δεν πιστεύαμε ότι μπορεί να συμβεί. (Σημειώστε ότι υπάρχει και μια τραγική εκδοχή του ασύλληπτου που συμβαίνει στ' αλήθεια: το Ολοκαύτωμα, το Γκούλαγκ...πώς να δεχτεί κανείς ότι συνέβη κάτι τέτοιο;)

Έτσι πρέπει να απαντήσει κάποιος και σ' αυτούς που επισημαίνουν όλους τους συμβιβασμούς που έπρεπε να κάνει ο Ομπάμα για να μπορεί να εκλεγεί. Ο κίνδυνος με τον οποίο φλέρταρε στην προεκλογική του εκστρατεία ο Ομπάμα ήταν πως ήδη εφήρμοζε στον εαυτό του την ύστερη ιστορική λογοκρισία που εφαρμόστηκε στον Μάρτιν Λούθερ Κιγκ δηλαδή, εκκαθάρισε το πρόγραμμά του από αμφιλεγόμενα ζητήματα για να εξασφαλίσει την εκλεξιμότητά του.Υπάρχει ένας διάσημος διάλογος στην θρησκευτική παρωδία των Μόντι Πάϊθον [...]

Δεν ακολουθούν την ίδια γραμμή και οι τελευταίες δηλώσεις του Ομπάμα; "Εκπροσωπώ τη ριζοσπαστική ρήξη με την πολιτική Μπους! ΟΚ, ζήτησα πλήρη στήριξη για το Ισραήλ, για την συνέχιση του πολέμου ενάντια στην τρομοκρατία στο Αφγανιστάν και το Πακιστάν, για την άρνηση δίωξης όσων διέταξαν βασανιστήρια, και λοιπά, αλλά και πάλι εκπροσωπώ τη ριζοσπαστική ρήξη με την πολιτική Μπους!"

Η πρώτη ομιλία του Ομπάμα μετά την εκλογή του ολοκλήρωσε αυτή τη διαδικασία "πολιτικής αυτοεκκαθάρισης"--και για αυτό ήταν τόσο μεγάλη απογοήτευση για πολλούς φιλελεύθερους στις ΗΠΑ.

Ήταν μια καλογραμμένη αλλά παράξενα αναιμική ομιλία της οποίας το μήνυμα για "όλες τις άλλες κυβερνήσεις και λαούς που μας παρακολουθούν σήμερα" ήταν: "είμαστε έτοιμοι να ηγηθούμε και πάλι"· "δεν θα ζητήσουμε συγνώμη για τον τρόπο ζωής μας, ούτε και θα διστάσουμε να τον υπερασπιστούμε."

Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, ειπώθηκε συχνά ότι όταν μιλούσε ο Ομπάμα για την "τόλμη της ελπίδας", για μια αλλαγή στην οποία μπορούμε να πιστέψουμε, βασίστηκε σε μια ρητορική χωρίς κανένα συγκεκριμένο περιεχόμενο: να ελπίσουμε σε τι; Να αλλάξουμε τι;

Τώρα τα πράματα είναι κάπως πιο ξεκάθαρα: [...] Αν η διακυβέρνηση του Μπους ήταν η αυτοκρατορία με κτηνώδες πρόσωπο, τώρα θα έχουμε την αυτοκρατορία με ανθρώπινο πρόσωπο--αλλά θα είναι η ίδια αυτοκρατορία.

Παρ' όλα αυτά, μια τέτοια πεσιμιστική οπτική δεν αρκεί. [...] Ο Ομπάμα έχει ήδη δείξει μια καταπληκτική ικανότητα να αλλάζει τα όρια του τι μπορεί κάποιος να πει δημόσια.

Το μεγαλύτερό του κατόρθωμα ως τώρα είναι ότι, με έναν εκλεπτυσμένο και μη προκλητικό τρόπο, έχει φέρει στο δημόσιο λόγο ζητήματα που ως τώρα ήταν ντε φάκτο ανείπωτα: την διαρκή σημασία της φυλής για την πολιτική, τον θετικό ρόλο του αθεϊσμού στην δημόσια ζωή, την ανάγκη να συνομιλούμε με "εχθρούς" όπως το Ιράν ή η Χαμάς, και λοιπά. Αυτό ακριβώς έχει ανάγκη σήμερα η αμερικανική πολιτική περισσότερο από οτιδήποτε, αν θέλει να ξεφύγει από το αδιέξοδό της: νέες λέξεις που να αλλάζουν τον τρόπο που σκεφτόμαστε και δρούμε.

15 σχόλια:

  1. Εχω μια απορια γιατι αυτο το τυπακι θεωρειται "αριστερος" , "προοδευτικος", "μαρξιστης"(!) διανοητης-δημοσιολογος? Δηλαδη απο τον παραπανω λιβελο τι δεν θα μπορουσε να εχει πει ενας Τελογλου? Ενας Τσιμας, ενας Μανδραβελης ρε αδερφε?
    Πολλα μπραβο στους "μη δογματικους" "αριστερους" εν Ελλαδι που του εχουν δωσει στασιδι ουκ ολιγες φορες για την αναγκη προμοσιον του νεου ΠΑΣΟΚ.

    ratm

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Να σου πω εγώ μια άλλη απορία: Είναι εφικτός ο ιμπεριαλιστικός ολοκληρωτισμός χωρίς την συντεταγμένη επίθεση στον κοινό νου με σκοπό την πλήρη αποβλάκωση, σε σημείο να μην ξέρει ο άνθρωπος τι του γίνεται;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Τι να σου πω. Κοντευω να ξεχασω ποτε ηταν η τελευταια φορα που ο κοινος νους επικρατησε της πληρους αποβλακωσης. Το μονο που τρεμω ειναι μην ερθει η μερα που θα παθω ανοσια και θα δεχομαι αδιαμαρτυρητα να ακουω οτι ο Ομπαμα ειναι ο Μαρτιν Λουθερ Κινγκ, ο Τσιπρας ο Σταλιν , ο ΠιΛαφ ο Μολοτοφ, η Ελλαδα Σοβιετικη χωρα, το Πασοκ του 80 ΚΚ, ο Ζιζεκ διανοητης του Μαρξισμου κλπ. Αλλα θα μου πεις τα ΜΜΕ το 2014 βγαζουν "ρεπορταζ" με εικονα της Παναγιας που ανοιγοκλεινει τα ματια! Το οτι η Παναγια εμεινε εγγυος απο τον κρινο και γεννησε το Θεο ειναι ακομα αξιωμα περισσοτερο και απο το κυκλικο σχημα της γης....
      Ναι νομιζω οτι μπορω να απαντησω στο ερωτημα σου.
      Οχι ο ιμπεριαλισμος δεν μπορει να επικρατησει ολοκληρωτικα αν δεν αποβλακωσει πληρως τον ανθρωπο.
      Θερμοπυλες φυλανε οι κομμουνιστες σημερα.
      Ελπιζω να ακομα στους σεισμους που μελλονται να ρθουν.
      Αλλα και αν δεν ερθουν θα παιξουμε για τη φανελα του κοινου νου κοντρα στους Ζιζεκ της πληρους αποβλακωσης.

      ratm

      Διαγραφή
  3. ΜΕ ΜΙΑ «ΜΙΚΡΗ» ΔΙΑΦΟΡΑ κ. ΖΙΖΕΚ ΚΑΙ ΣΙΑ…

    […] Ο ενθουσιασμός που αισθάνθηκαν εκεί δεν ήταν απλώς αυτός του καντιανού θεατή, […]

    Ναι, κ. Ζίζεκ και Σία, θεατής υπήρξε πράγματι της Γαλλικής Επανάστασης ο Ιμάνουελ Καντ, αλλά υπήρξε μάλλον ο μοναδικός από τους γνωστούς και επωνύμους της εποχής του που υποστήριξε μέχρι το τέλος της ζωής του την υπόθεση της Γαλλικής Επανάστασης· το έκανε βέβαια, λόγω των ειδικών συνθηκών που επικρατούσαν τότε στο Βασίλειο της Πρωσίας και στην Κενιξβέργη που ανήκε σ’ αυτό, με αρκετή προσοχή, αλλά έμεινε πάντα σταθερός στην υποστήριξή του σ’ αντίθεση με πολλούς άλλους (π. χ. ο Φρίντριχ Σίλερ, οι ενδιαφερόμενοι κι ενδιαφερόμενες ας διαβάσουν το ποίημά του «Η καμπάνα») που έσπευσαν να απαρνηθούν ό,τι είχαν προηγουμένως υμνήσει. Ο Ι. Καντ ακόμα και στις πιο άγριες περιόδους της αντίδρασης, όταν τον προέτρεπαν να «καταδικάσει» τα εγκλήματα του Ροβεσπιέρου —αλήθεια σας θυμίζει τίποτα αυτό;— έλεγε πάντα ότι ο Ροβεσπιέρος έχει σίγουρα τους λόγους του για να καταδιώκει τους αντεπαναστάτες. Έτσι κ. Ζίζεκ και Σία;

    Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Όταν η εκλογή Ομπάμα συγκρίνεται με τη γαλλική επανάσταση και τον Τουσαίντ Λ' Ουβερτούρ στην Αϊτή, στον Καντ θα κολλήσουμε σύντροφε; Μπαίνει η μπουλντόζα και πάρτα όλα κάτω.

      Διαγραφή
    2. ΕΤΣΙ ΕΙΝΑΙ…

      Έτσι είναι ακριβώς, φίλε Αντώνη, έτσι και μη χειρότερα…

      Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

      Διαγραφή
    3. Μας ψεκάζουν, σύντροφοι, αλλά όχι με αεροπλάνα. Με κείμενα.

      Διαγραφή
  4. "[...] ένας καλός αμερικανός μου φίλος, ένας σκληρός αριστεριστής χωρίς ψευδαισθήσεις, έκλαιγε για ώρες όταν ήρθαν τα νέα της νίκης του Ομπάμα"

    Στοίχημα ότι όχι μόνο ο φίλος του δεν είναι καν αριστεριστής, όχι ότι δεν έκλαψε για τον Ομπάμα, αλλά ότι δεν υπάρχει καν! :P

    JKL

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. ποτε θα ανοιξουν τα σχολεια λεω εγω, γιατι πλητουμε και σε συνδιασμο με την ζεστη, τρλενομεθα...

    Δασκαλα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Γεια σου ρε ζιζεκ μπούλη! "αριστερέ" θαυμαστή του pussy της επανασταταρούς Ναντέζντας! Μπουρδολόγε πληρωμένε αντικομμουνιστή. Ρε ΟΥΣΤ απο δω χάμω! Στα διαλα, που λέει κι ο παππούς μου

    Α.Κ.

    Α.Κ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Μπορεί κάποιος να μου δώσει ένα παράδειγμα σκληρού αριστεριστή ΧΩΡΙΣ ψευδαισθήσεις και ένα παράδειγμα σκληρού αριστεριστή ΜΕ ψευδαισθήσεις ?
    Αυτός τραβάει τα τ.σερτ του και εμείς τραβάμε τα μαλιά μας με τα λεγόμενα του.

    Ntina

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ο χωρίς ψευδαισθήσεις αριστεριστής φίλος:
      http://www.youtube.com/watch?v=7ExrHTOga78

      Φίλιππος

      Διαγραφή
  8. "Το μεγαλύτερό του κατόρθωμα ως τώρα είναι ότι, με έναν εκλεπτυσμένο και μη προκλητικό τρόπο, έχει φέρει στο δημόσιο λόγο ζητήματα που ως τώρα ήταν ντε φάκτο ανείπωτα"

    We tortured some folks. (παρεπιπτόντως,εξαιρετικό το άρθρο σου για την ερμηνεία της φράσης).
    Καλά τα λέει ο Σλαβόι. Γιατί, όλοι ξέραμε οτι οι αμερικανικές υπηρεσίες βασανίζουν και δολοφονούν κόσμο. Αλλα ο Μπαράκ, ως ένας σύγχρονος Μαρτιν Λούθερ ή Νέλσον ή ένας ακόμα ανώνυμος μαύρος κακομοίρης δουλοπάροικος που παλεύει για τα δικαιώματα του, διαλύει αυτό το παρατεταμμένο πέπλο του ανομολόγητου ψεύδους και το παραδέχεται δημόσια. Είναι ο πλανητάρχης της καρδιάς μας.
    Ώριμη και εξαιρετικά διεξοδική σκέψη πάνω στο ζήτημα της αμερικανικής πολιτικής σκηνής. Ας μη ξεχάσουμε βέβαια και το ζήτημα της σαπίλας του σοσιαλιστικού μπλοκ, που τόσο έντεχνα δένει με το -τρομερά σχετικό- θέμα που πραγματεύεται. Είναι αντίστοιχο του "κάνει κρύο σήμερα"--->"στη ρωσία κάνει κρύο συνήθως"--->"ο Στάλιν ήταν σφαγέας".

    Χαϊνης

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Ο coca-cola φιλόσοφος Ζίζεκ
    http://www.antipagkosmiopoihsh.gr/2014/05/11/pagkosmia-diakivernisi-o-coca-cola-filosofos-zizek-simfoni-ke-epafxani-me-ton-gideon-rachman/

    ΑπάντησηΔιαγραφή