Παρασκευή, 8 Αυγούστου 2014

Είσαι η ελπίδα μας...

Από το χρώμα του ανθρώπου στην ελπίδα
Ημερομηνία δημοσίευσης: 21/03/2010
ΤΟΥ ΑΛΚΗ ΡΗΓΟΥ

ΤΑΚΗΣ ΜΠΕΝΑΣ, Από τον μαύρο σκλάβο μέχρι τον Ομπάμα. Ένα χρονικό των αφροαμερικανών στις ΗΠΑ, εκδόσεις Οδυσσέας, σελ. 231

Πάλι μας ξάφνιασε με το νέο του βιβλίο ο Τάκης Μπενάς. Δεν έχει καμιά σχέση με όσα μέχρι σήμερα μας έχει ακούραστα χαρίσει. Δεν καταγράφει, όπως δείχνει και ο τίτλος, ιστορικές στιγμές της ελληνικής κοινωνικής πραγματικότητας από την οπτική του αριστερού ενεργού πολίτη. Καταγράφει, όμως, με την ίδια συστηματικότητα, αντικειμενικότητα και πληροφοριακή πληρότητα, την τραγική ιστορία του μαύρου πληθυσμού των ΗΠΑ.


Ίσως για τον ειδικό μελετητή της αμερικανικής ιστορίας να μην βασίζεται σε πρωτογενές άγνωστο υλικό∙ και δεν βασίζεται. Κάνει όμως κάτι εξίσου σημαντικό: συγκεντρώνει ό,τι έχει γραφεί γύρω από αυτή την ιστορία, ακόμα και στα πιο ειδικά έντυπα, ή πέρασε στα ψιλά του ελληνοκεντρικού Τύπου, το συγκροτεί σε λειτουργικό και επαγωγικό όλο, που μέσα από πολλές και κάποτε εφιαλτικές λεπτομέρειες -χωρίς και να χάνεται όμως σε μια ατέλειωτη πληροφοριακή πλημμυρίδα- και καίριες καταθέσεις γνωμών επιστημόνων και μελετητών όλου του πολιτικού φάσματος, από το χθες των απαρχών της αποίκησης μέχρι το σήμερα, αναδεικνύει ανάγλυφα την τραγικότητα αυτής της ιστορίας.

Μιας ιστορίας που ίσως γνωρίζουμε σ' ένα γενικόλογο πλαίσιο, αλλά χάνουμε την ανθρώπινή της διάσταση, τον πόνο που αυτή αναδεικνύει, τις αντιστάσεις μα και τις αντιφάσεις που κατά καιρούς γέννησε, αν και ουδέποτε κατέγραψε η επίσημη ιστορία.

Αφορμή για αυτή τη μελέτη ήταν η ανάδειξη ως 44ου Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών του αφροαμερικανού Μπαράκ Ομπάμα. Η τομή ελπίδας και προσδοκιών που αυτή η εκλογή έφερε στα εκατομμύρια των μαύρων, και όχι μόνο, πολιτών αυτής της τόσο μεγάλης και ταυτόχρονα τόσο αντιφατικής χώρας. Μια εκλογή που, αν υπερβούμε τα εύλογα μεν, απλοποιητικά δε, νεοελληνικά μας στερεοτυπικά, περί Ηνωμένων Πολιτειών και κυρίως της εξωτερικής τους πολιτικής ως προς την χώρα μας, οφείλουμε να ομολογήσουμε ότι αποτελεί τομή. «Είναι κάτι περισσότερο από το όνειρο του Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ. Επενδυμένο, ίσως, με πιο πολλές προσδοκίες από όσες επιτρέπει η απληστία και η ρατσιστική βαρβαρότητα του βορειοαμερικανικού καπιταλισμού», όπως γράφει στον πρόλογο του ο Μπενάς, τονίζοντας την ίδια στιγμή ότι: «Πολλές από αυτές τις προσδοκίες θα διαψευστούν, όπως προειδοποιούν οι πιο φωτισμένοι Αμερικανοί, λευκοί και μαύροι. Όμως η ελπίδα πεθαίνει τελευταία

Θα υποστήριζα μάλιστα ότι ανεξάρτητα του πώς θα εξελιχθεί και θα καταλήξει η παρουσία Ομπάμα στον Λευκό Οίκο, η εκλογή του αυτή καθ' αυτή -η εικόνα ενός μαύρου προέδρου στο Οβάλ Γραφείο- αρκεί για να δημιουργεί καθημερινά νέες συνειδήσεις στον αμερικανό πολίτη.

Ήδη στο εσωτερικό των ΗΠΑ αυτό είναι εμφανέστατο στις νέες διεργασίες -θετικές μα και αρνητικές- που συντελούνται στο εσωτερικό της κοινωνίας των πολιτών. Διεργασίες που επιβεβαιώνουν τον αρθρογράφο της Μοντ Ντιπλοματίκ, Αλιμί, ότι πρόκειται για «ό,τι πιο προοδευτικό μπορεί να παράγει προσώρας το αμερικανικό σύστημα», όχι μόνο το πολιτικό αλλά κυρίως το πολιτισμικό.

Και ακριβώς από αυτή, την αδιανόητη μέχρι χθες νέα πραγματικότητα, έχω την αίσθηση ότι η παλιά κυνική απόφανση του αριστοκράτη Αλέξις ντε Τοκβίλ στα 1831, «Δεν νομίζω ότι η λευκή και η μαύρη φυλή θα ζήσουν οπουδήποτε σε βάση ισότητας», την οποία με άλλα λόγια επικύρωνε και η άποψη του 3ου Προέδρου των ΗΠΑ και συγγραφέα της «Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας» Τόμας Τζέφερσον, ο οποίος όμως ήταν ταυτόχρονα και αναφανδόν υπέρ της πλήρους χειραφέτησης των μαύρων, ή η αντίστοιχη από την άλλη πλευρά -εκείνη των αφροαμερικανών- εκατόν πενήντα χρόνια αργότερα του Ελκνριτς [sic, Έλντριτζ] Κλίβερ, όσο δικαιολογημένες στον χρόνο και τις συνθήκες που γράφτηκαν και αν ήταν, έχουν ήδη ξεπεραστεί.

Όχι προφανώς γιατί ο ρατσισμός έχει εξαλειφθεί. Κάθε άλλο μάλιστα: και υπάρχει και έχει σε ένα βαθμό οξυνθεί από την ίδια την ύπαρξη Ομπάμα στην Προεδρία. Αλλά γιατί η σελίδα της ιστορίας, σε αυτό το πεδίο τουλάχιστον, έχει πια γυρίσει.

Ο Ομπάμα κρίνεται ήδη για την πολιτική του -εσωτερική και εξωτερική- ως Πρόεδρος και όχι για το χρώμα του... Και αυτό είναι νίκη! Νίκη που λειτουργεί καταλυτικά και όχι μόνο για τους αμερικανούς πολίτες. Από τις αναλύσεις για αυτή τη νέα πραγματικότητα, που παραθέτει ο Μπενάς, τόσο εκείνες που φαίνεται να μην αντιλαμβάνονται τη σημαντική της ή την ισοπεδώνουν με τα συνήθη απλοποιητικά του τύπου «όλοι ίδιοι είναι», όσο και εκείνες που την αντιμετωπίζουν θετικά, νομίζω ότι η ανάλυση της Ροσάντα -για άλλη μια φορά- είναι η διεισδυτικότερη: «Ο Ομπάμα δεν παριστάνει κάτι που δεν είναι... είναι ένας αμερικανός δημοκράτης... Δεν είναι ένας ξασπρισμένος μαύρος»!

5 σχόλια:


  1. "Ήδη στο εσωτερικό των ΗΠΑ αυτό είναι εμφανέστατο στις νέες διεργασίες -θετικές μα και αρνητικές- που συντελούνται στο εσωτερικό της κοινωνίας των πολιτών. Διεργασίες που επιβεβαιώνουν τον αρθρογράφο της Μοντ Ντιπλοματίκ, Αλιμί, ότι πρόκειται για «ό,τι πιο προοδευτικό μπορεί να παράγει προσώρας το αμερικανικό σύστημα», όχι μόνο το πολιτικό αλλά κυρίως το πολιτισμικό"


    Σύμφωνα μ` αυτήτη λογική ο πιο ριζοσπάστης πρόεδρος των ΗΠΑ ήταν ο Νίξον...!



    Μάνος

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Μακάρι να έρθουν οι εξωγήινοι να τους πάρουν πίσω που μας τους άφησαν αμανάτι γιατί αλλιώς δεν βλέπω κάποιο μέλλον με αυτούς μέσα, θα έχουν τραγική κατάληξη, κλείνουν και τα ψυχιατρικά ινστιτούτα να τους χωναμε εκεί

    Johngr1973

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Εμένα μου θυμίζει το αστείο σύνθημα που λέγαμε στο δημοτικό και ταιριάζει απόλυτα με τη φιλοσοφία των Συριζαίων

    (Συριζαίοι προς Ομπάμα):

    ΕΙΣΑΙ Η ΕΛΠΙΔΑ ΜΑΣ, ΠΗΔΑ, ΠΗΔΑ, ΠΗΔΑ ΜΑΣ!

    Α.Κ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Η περίπτωση Ομπάμα έχει βάλει τον πήχυ ψηλά. Μόνο ένας αμερικανός πρόεδρος αραβικής καταγωγής - γιατί όχι παλαιστινιακής; - θα μπορούσε να ξεπεράσει.

    ΑΧΠ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Γιατί όχι κι ένας τρανσέξουαλ πρόεδρος;



      Μάνος

      Διαγραφή