Τετάρτη, 23 Ιουλίου 2014

Karl Marx-Κριτική του προγράμματος της Γκότα: Παρατηρήσεις στο Πρόγραμμα του Γερμανικού Εργατικού Κόμματος II-III

ΙΙ. 

Ξεκινώντας απ' αυτές τις αρχές, το Γερμανικό Εργατικό Κόμμα επιδιώκει με όλα τα νόμιμα μέσα να πετύχει το ελεύθερο κράτος -και- τη σοσιαλιστική κοινωνία, την κατάργηση του μισθωτού συστήματος με το σιδερένιο νόμο του μισθού -και- της εκμετάλλευσης σ΄ολες τις μορφές, την εξάλειψη κάθε κοινωνικής και πολιτικής ανισότητας.” 

Στο “ελεύθερο” κράτος θα ξαναγυρίσω αργότερα. 


Λοιπόν, στο μέλλον το Γερμανικό Εργατικό Κόμμα πρέπει να πιστεύει στο λασαλικό “σιδερένιο νόμο του μισθού”! Και για να μην πάει χαμένος, κάνουν την ανοησία να μικάνε για “κατάργηση του μισθωτού συστήματος” (θα 'πρεπε να το πουν: σύστημα της μισθωτής εργασίας) “με το σιδερένιο νόμο του μισθού”. Αν καταργήσω τη μισθωτή εργασία, καταργώ φυσικά και τους νόμους της, είτε είναι “σειδερένιοι” είτε σφουγγαρένιοι. Όμως, η καταπολέμηση της μισθωτής εργασίας από τον Λασάλ στρέφεται σχεδόν αποκλειστικά γύρω απ' αυτόν το λεγόμενο νόμο. Για να αποδειχθεί λοιπόν ότι η λασαλική αίρεση νίκης, πρέπει να καταργηθεί το “μισθωτό σύστημα με το σιδερένιο νόμο του μισθού” και όχι χωρίς αυτόν. 

Όπως είναι γνωστό, από το “σιδερένιο νόμο του μισθού” δεν ανήκει τίποτε άλλο στον Λασάλ εκτός από τη λέξη “σιδερένιος” που τη δανείστηκε από τους “αιώνιους, σιδερένιους, μεγάλους νόμους” του Γκαίτε. Η λέξη “σιδερένιος” είναι μια επιγραφή από όπου αναγνωρίζει κανείς τους ορθόδοξους. Αν πάρω όμως το νόμο με τη σφραγίδα του Λασάλ και, επομένως με το νόημά του, τότε πρέπει να τον πάρω και με την αιτιολόγησή του. Και ποια είναι αυτή; Όπως το έδειξε κιόλας ο Λάνγκε λίγο μετά το θάνατο του Λασάλ: η μαλθουσιανή θεωρία του πληθυσμού (που την κήρυχνε ο ίδιος ο Λάνγκε). Αν όμως αυτή η θεωρία είναι σωστή, τότε πάλι δε μπορώ να καταργήσω το νόμο, ακόμα κι αν καταργήσω εκατό φορές τη μισθωτή εργασία, γιατί τότε ο νόμος αυτός κυβερνά όχι μόνο το σύστημα της μισθωτής εργασίας, αλλά κάθε κοινωνικό σύστημα. Ακριβώς στηριγμένοι σ' αυτό, απέδειχναν εδώ και πενήντα και πάνω χρόνια οι οικονομιστές ότι ο σοσιαλισμός δεν μπορεί να καταργήσει την αθλιότητα που έχει φυσικά αίτια, αλλά μονάχα να τη γενικέψει, να τη διανείμει ταυτόχρονα σ' όλη την επιφάνεια της κοινωνίας!

Αυτό όμως δεν είναι το κυριότερο. Εντελώς άσχετα από τη λαθεμένη λασαλική αντίληψη του νόμου, η αληθινά εξοργιστική οπισθοχώρησή του βρίσκεται σε τούτο: 

Μετά το θάνατο του Λασάλ άρχισε να επιβάλλεται στο κόμμα μας η επιστημονική αντίληψη ότι ο μισθός δεν είναι αυτό που φαίνεται ότι είναι, δηλαδή η αξία, μ' άλλα λόγια η τιμή της εργασίας, αλλά μονάχα μια μασκαρεμένη μορφή για την αξία ή την τιμή της εργατικής δύναμης. Έτσι ανατράπηκε μια και καλή όλη η μέχρι σήμερα αστική αντίληψη για τον εργατικό μισθό, καθώς και όλη η ως τώρα κριτική που στρεφόταν εναντίον της και αποσαφηνίστηκε ότι ο μισθωτός εργάτης έχει μονάχα την άδεια να δουλεύει για να κρατιέται στη ζωή, δηλαδή να ζει, μόνον εφόσον δουλεύει ορισμένο χρόνο δωρεάν για τον κεφαλαιοκράτη (και συνεπώς για κείνους που τρώνε μαζί με τον κεφαλαιοκράτη απ' την υπεραξία). Ότι ο άξονας γύρω από τον οποίο περιστρέφεται ολόκληρο το καπιταλιστικό σύστημα παραγωγής είναι η τάση να μεγαλώνει αυτήν τη δωρεάν δουλειά προεκτείνοντας την εργάσιμη ημέρα, ή αναπτύσσοντας την παραγωγικότητα, δηλαδή εντείνοντας περισσότερο την εργατική δύναμη κλπ. Ότι επομένως το σύστημα της μισθωτής εργασίας είναι σύστημα δουλείας, και μάλιστα μιας δουλείας που γίνεται τόσο πιο σκληρή, όσο περισσότερο αναπτύσσονται οι κοινωνικές παραγωγικές δυνάμεις της εργασίας, άσχετα αν ο εργάτης πληρώνεται καλύτερη ή χειρότερα. Κι αφού αυτή η άποψη όλο και πιο πολύ άρχισε να διαδίδεται μέσα στο κόμμα μας, ξαναγυρίζουν στα δόγματα του Λασάλ, παρ' όλο που θα έπρεπε τώρα να ξέρουν ότι ο Λασάλ δεν ήξερε τι είναι ο μισθός, παρά, ακολουθώντας τους αστούς οικονομολόγους, έπαιρνε την εξωτερική όψη για την ουσία του πράγματος. 

Είναι σαν ανάμεσα σε δούλους που επιτέλους ανακάλυψαν το μυστικό της δουλείας και εξεγέρθηκαν, να έβγαινε ένας προκατειλημμένος ακόμα από τις παλιές αντιλήψεις περί δουλείας δούλος και να έγραφε στο πρόγραμμα της εξέγερσης: η δουλεία πρέπει να καταργηθεί, γιατί η διατροφή των δούλων στο σύστημα της δουλείας δεν μπορεί να ξεπεράσει κάποιο ελάχιστο ανώτατο όριο! 

Και μόνο το γεγονός ότι οι αντιπρόσωποι το κόμματός μας ήταν ικανοί να κάνουν μια τόσο τερατώδη απόπειρα ενάντια στην αντίληψη που είναι πλατιά διαδομένη μέσα στην κομματική μάζα, δεν αποδείχνει αυτό και μόνο με πόση εγκληματική ελαφρότητα, με πόση ασυνειδησία ανέλαβαν να συντάξουν το συμβιβαστικό πρόγραμμα! 

Αντί για την αόριστη τελική φράση της παραγράφου “την εξάλειψη κάθε κοινωνικής και πολιτικής ανισότητας”, θα 'πρεπε να πουν ότι με την κατάργηση των ταξικών διαφορών εξαφανίζεται αυτόματα και κάθε κοινωνική και πολιτική ανισότητα που προέρχεται από αυτές τις ταξικές διαφορές. 

ΙΙΙ. 

Για να ανοίξει το δρόμο προς τη λύση του κοινωνικού ζητήματος, το Γερμανικό Εργατικό Κόμμα απαιτεί να ιδρυθούν παραγωγικοί συνεταιρισμοί, με κρατική βοήθεια κάτω από το δημοκρατικό έλεγχο του εργαζόμενοι λαού. Οι παραγωγικοί συνεταιρισμοί πρέπει να δημιουργηθούν για τη βιομηχανία και τη γεωργία σε τέτοια έκταση που απ' αυτούς να ξεπηδήσει η σοσιαλιστική οργάνωση της συνολικής εργασίας.” 

Ύστερα από το λασαλικό “σιδερένιο νόμο του μισθού”, το γιατροσόφι του προφήτη! Ο “δρόμος ανοίγεται” με αξιοπρέπεια. Στη θέση της ταξικής πάλης που υπάρχει μπαίνει μια δημοσιογραφική φράση: “το κοινωνικό ζήτημα” που “ανοίγουν το δρόμο” προς τη “λύση” του. Η “σοσιαλιστική οργάνωση της συνολικής εργασίας” αντί να “ξεπηδά” από την επαναστατική διαδικασία μετατροπής της κοινωνίας, “ξεπηδά” από την “κρατική βοήθεια” που δίνει το κράτος σε παραγωγικούς συνεταιρισμούς, που “τους δημιουργεί” αυτό και όχι ο εργάτης. Είναι αντάξιο της φαντασίας του Λασάλ ότι με κρατικά δάνεια μπορεί κανένας να χτίσει μια καινούργια κοινωνία ακριβώς όπως φτιάχνει έναν καινούργιο σιδηρόδρομο! 

Από ένα υπόλειμμα ντροπής βάζουν την “κρατική βοήθεια” “κάτω από τον δημοκρατικό έλεγχο του εργαζόμενου λαού”. 

Πρώτο, ο “εργαζόμενος λαός” στη Γερμανία αποτελείται από αγρότες και όχι από προλετάριους. 

Δεύτερο, στα γερμανικά “δημοκρατικός” θα πει “volksherrschaftlish”[1]. Τι σημαίνει όμως “λαοκρατικός έλεγχος του εργαζόμενου λαού”; Και μάλιστα όταν πρόκειται για λαό εργατών, που μ' αυτές τις διεκδικήσεις που βάζει στο κράτος εκφράζει ότι έχει πλήρη συνείδηση πως ούτε κυριαρχεί ούτε είναι ώριμος να κυριαρχήσει! 

Είναι περιττό να επεκταθούμε εδώ στην κριτική της συνταγής που έγραψε ο Μπισέ τον καιρό του Λουδοβίκου Φιλίππου σαν αντίβαρο στους γάλλους σοσιαλιστές και που τη δέχτηκαν οι αντιδραστικοί εργάτες του Ατελιέ [2]. Ούτε το γεγονός ότι βάλανε αυτή την ειδική θαυματουργή θεραπεία στο πρόγραμμα αποτελεί την πέτρα του σκανδάλου, αλλά ότι γενικά από την άποψη του ταξικού κινήματος γυρίζουν πίσω στην άποψη του κινήματος των αιρέσεων. Το ότι οι εργάτες θέλουν να δημιουργήσουν τους όρους της συνεταιριστικής παραγωγής σε κοινωνική κλίμακα και πρώτα στη χώρα τους, δηλαδή σε εθνική κλίμακα, σημαίνει ότι δουλεύουν για την ανατροπή των τωρινών όρων παραγωγής και δεν έχει τίποτα το κοινό με την ίδρυση συνεταιριστικών οργανώσεων με κρατική βοήθεια! Όσο για τις τωρινές συνεταιριστικές οργανώσεις έχουν κάποια αξία μόνο εφόσον είναι ανεξάρτητα δημιουργήματα των εργατών και δεν τις προστατεύουν ούτε οι κυβερνήσεις ούτε οι αστοί.

[1] Λαοκρατικός (σημ. τ. μετ.).

[2] Μηνιάτικο γαλλικό περιοδικό που έβγαινε στο Παρίσι από το 1840 ως το 1850. Όργανο τεχνιτών και εργατών που βρίσκονταν κάτω από την επιρροή του χριστιανικού σοσιαλισμού. Η σύνταξη της εφημερίδας γινόταν από εκπροσώπους των εργατών και η Συντακτική Επιτροπή εκλεγόταν κάθε τρεις μήνες (σημ. γερμ. συντ.).

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου