Σάββατο, 12 Ιουλίου 2014

Ο Μπέρτραντ Ράσελ για τον Λένιν και τον Τρότσκι

Από το "Η Σοβιετική Ρωσία, 1920", περ. The Nation, εκδ. 31 Ιουλίου 1920, σελ. 125:

...Λίγο μετά την άφιξή μου στη Μόσχα είχα συζήτηση διάρκειας μιας ώρας με τον Λένιν στα Αγγλικά, τα οποία μιλά αρκετά καλά. Παρών ήταν διερμηνέας, αλλά δεν χρειάστηκαν σχεδόν καθόλου οι υπηρεσίες του. Το δωμάτιο του Λένιν είναι πολύ γυμνό: περιέχει ένα μεγάλο γραφείο, κάποιους χάρτες στους τοίχους, δύο βιβλιοθήκες, και μια άνετη καρέκλα για τους επισκέπτες, μαζί με δυο ή τρεις άβολες καρέκλες. Είναι προφανές ότι δεν αγαπά την πολυτέλεια ή έστω την άνεση. Είναι πολύ φιλικός και κατά τα φαινόμενα απλός, εντελώς χωρίς ίχνος έπαρσης. Αν τον γνώριζε κάποιος χωρίς να γνωρίζει ποιος είναι, δεν θα μάντευε ότι έχει μεγάλη εξουσία, ούτε καν ότι είναι με οποιοδήποτε τρόπο εξέχουσα προσωπικότητα. Ποτέ μου δεν γνώρισα κάποιον τόσο φτωχό από το αίσθημα της εγωπάθειας. Κοιτάζει τους επισκέπτες του πολύ προσεκτικά, και κλείνει το ένα του μάτι, πράγμα το οποίο μοιάζει να αυξάνει απειλητικά την διεισδυτική δύναμη του άλλου. Γελά πολύ. Στην αρχή, το γέλιο του μοιάζει φιλικό και χαρούμενο, αλλά σταδιακά άρχισα να νιώθω ότι είναι μάλλον σκοτεινό. Είναι δικτατορικός, ήρεμος, ανίκανος φόβου, εξαιρετικά κενός από εγωκεντρισμό, μια ενσωματωμένη θεωρία. Νιώθει κάποιος πως η υλιστική θεώρηση της ιστορίας τρέχει στο αίμα του. Μοιάζει σαν καθηγητής στην επιθυμία του να κάνει τη θεωρία κατανοητή και στην οργή του με όσους δεν την κατανοούν ή διαφωνούν μ' αυτή, όπως και με την αγάπη του για την ανάλυσή της. Είχα την εντύπωση ότι περιφρονεί πολλούς ανθρώπους και ότι είναι αριστοκράτης της διανόησης. 


[...]

Ο Τρότσκι, τον οποίο με κανέναν τρόπο δεν βλέπουν ως εφάμιλλο του Λένιν οι Κομμουνιστές, μου έκανε περισσότερη εντύπωση απ' τη σκοπιά της ευφυίας και της προσωπικότητας, αν και όχι του χαρακτήρα. Τον είδα υπερβολικά λίγο, ωστόσο, για να διαμορφώσω εντύπωση που να μην είναι επιφανειακή. Έχει λαμπερά μάτια, κοψιά στρατιωτικού, αστραπιαία ευφυία, και μαγνητική προσωπικότητα. Είναι πολύ ελκυστικός, με θαυμάσια σπαστά μαλλιά. Νιώθει κανείς ότι θα είναι ακαταμάχητος με τις γυναίκες. Ένιωσα σ' αυτόν μια φλέβα χαρούμενης και καλής διάθεσης, όσο δεν τον θύμωνε κάτι. Σκέφτηκα, ίσως λανθασμένα, ότι η ματαιοδοξία του μπορεί να είναι ακόμα μεγαλύτερη και από την αγάπη του για εξουσία--είναι το είδος ματαιοδοξίας το οποίο συνδέει κανείς με έναν καλλιτέχνη ή ηθοποιό. Αναγκαζόταν κάποιος να προβεί σε συγκρίσεις με τον Ναπολέοντα. Αλλά δεν είχα τα μέσα για να υπολογίσω τη δύναμη της κομμουνιστικής του πεποίθησης, η οποία μπορεί να είναι πολύ ειλικρινής και βαθιά.  

14 σχόλια:

  1. Μικροτητες και Αθλιοτητες,Ο Σταλινισμος ποτε δεν μπορεσε να αντιμετωπισει τον τροτσκισμο στα ισια.Στο θεωριτικο πολιτικο επιπεδο δηλαδη.Και σιγουρα σημερα που η καταρευσει του Σταλινισμου με οτι απεμεινε απο την οχτωβριανη επανασταση δικαιωνει τον Τροτσκι ο Σταλινισμος συνεχιζει με το ιδιο παραμυθι.Μπορει καποιοι να ανακαλυψαν μετα απο δεκαετιες τις θεσεις του Απριλη ,Αλλα τιποτα δεν καταλαβαν απο την θεωρια της διαρκους επαναστασης και επιμενουν να πρακτορολογουν ,συνεχιζοντας ετσι να υποσκαπτουν την υποθεση της επαναστασης και τις προοπτικες της εργατικης ταξης...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μάλλον πρόκειται για ντελίριο λόγω καύσωνα. Συχνά μπάνια, πολύ νερό.

      Διαγραφή
    2. Τρό(λ)τσκι

      Δελτάμι

      Διαγραφή
    3. Ευχαριστω, Η ψυχαναλυση θαταν καλυτερη ενασχολιση για τον δυκτιοτοπο παρα η πολιτικη αναλυση.

      Διαγραφή
    4. Όταν δροσιστείς αρκετά, ρίξε και καμιά ματιά σε καμιά ορθογραφία.

      Διαγραφή
  2. Προσπαθώντας να καταλάβω τί λέει ο Μπ.Ράσελ στο πρώτο απόσπασμα, καταλαβαίνω τελικά το εξής. Η απουσία εγωπάθειας του Λένιν από θετικό χαρακτηριστικό μεταστρέφεται τελικά σε αρνητικό. Αρχικά φαίνεται ο Ράσελ να εγκωμιάζει τον Λένιν για το πόσο λιτός είναι, καθόλου εγωκεντρικός κλπ. Τελικά όμως, ''Είναι δικτατορικός, ήρεμος, ανίκανος φόβου, εξαιρετικά κενός από εγωκεντρισμό, μια ενσωματωμένη θεωρία''. Πώς μπορεί να χαρακτηρίζεται ''δικτατορικός'' κάποιος ''κενός από εγωκεντρισμό''; Μα φυσικά, όταν δεν είναι παρά μια ''ενσωματωμένη θεωρία''. ''[...] η υλιστική θεώρηση της ιστορίας τρέχει στο αίμα του. Μοιάζει σαν καθηγητής στην επιθυμία του να κάνει τη θεωρία κατανοητή και στην οργή του με όσους δεν την κατανοούν ή διαφωνούν μ' αυτή, όπως και με την αγάπη του για την ανάλυσή της. Είχα την εντύπωση ότι περιφρονεί πολλούς ανθρώπους και ότι είναι αριστοκράτης της διανόησης''. Για τον Ράσελ είναι καταστροφική η υπέρβαση του εγωκεντρισμού. Γιατί ο Λένιν δεν είναι παρά όργανο μιας Ιδέας, μιας Αλήθειας που περνάει στο αίμα του, με εκμηδενιστά για τους αλλόδοξους αποτελέσματα. Ο Ράσελ θέλει παντού ένα ''μέτρο'', στον εγωκεντρισμό, στην αντιπαράθεση (->διάλογος), στην οικονομική ρύθμιση, και στη παγκόσμια ισορροπία δυνάμεων-στο ''Τί Πιστεύω'' προκρίνει μάλλον μια ''συνεργασία'' των υπερδυνάμεων, πέφτοντας εντυπωσιακά έξω στα πιθανά ενδεχόμενα για το μέλλον, τα οποία εκθέτει. Ταυτόχρονα, όμως, υπερασπιζόμενος τη θεώρηση του κόσμου γενικά από τη σκοπιά της ''ισχύος'', δεν μπορεί να αρνηθεί πως υπάρχει έντονη διαπάλη συμφερόντων. Απλά η κοινωνοβουλευτική ρύθμιση της σύγκρουσης είναι μάλλον η ''λιγότερο κακή'' λύση. Η γραμμή είναι ενάντια στην αλήθεια, ενάντια στην υπέρβαση του εγωκεντρισμού, ενάντια στην επιμονή, τη προσήλωση, υπέρ της ελεύθεριας κυκλοφορίας γνωμών κλπ. Στην περίπτωση του Τρότσκυ, ο Ράσελ βλέπει μάλλον ένα πιο εντυπωσιακό Εγώ, μια πιο ελκυστική ''προσωπικότητα''. Και αυτό είναι το μέτρο της αποτίμησής του. Ίσως βέβαια, και η ''κομμουνιστική πεποίθηση'' του Τρότσκυ ήταν αρκετά βαθιά, όπως λέει. Για τον Λένιν είναι σίγουρος πως έχει μεγάλη αγάπη για την εξουσία-για τον Τρότσκυ, είναι αβέβαιο. Μάλλον για αυτό ο Τρότσκυ αντιστάθηκε στη γραφειοκρατία, αφού δεν ''θυσίασε'' ποτέ το εγώ του-πρέπει να ήταν, άλλωστε, γυναικοκατακτητής,ακριβώς για αυτό. Πιο ωραίος τύπος από τον Λένιν, σε μεγαλύτερη απόσταση από την Ιδέα και την ενσάρκωσή της (τη σοβιετική κρατική εξουσία) Αυτό είναι το συμπέρασμα του Ράσελ,μαζί με όλα τα άλλα. Ο Τρότσκυ είναι οικειοποιήσιμος, ο Λένιν αναφομοίωτος.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σωστές οι παρατηρήσεις, εδώ πρέπει κανείς να ανατρέξει πίσω στον Έντμουντ Μπερκ και στην καταδίκη των φονικών αφαιρέσεων της γαλλικής επανάστασης και των Γιακωβίνων, στην υπογράμμιση της στενής σχέσης μεταξύ αρετής και τρομοκρατίας, κλπ. Η "ενσαρκωμένη θεωρία" είναι ακριβώς μια Μπερκιανή μεταφορά της αφαίρεσης που μετατρέπεται σε προκρούστειο κρεβάτι, και μάλιστα χωρίς ίχνος υποκειμενικής ενοχής ή υποκειμενικού ψεγαδιού.

      Όπως και ο Μπερκ, ο Ράσελ είναι ένας ευφυής άνθρωπος και προσωπικά προτιμώ απέραντα να τον διαβάζω από πολύ κακές αντιγραφές τύπου Ζίζεκ. Θα έπρεπε να ιδρύσω κλαμπ για την εκτίμηση των πρωτοπόρων του αντι-μπολσεβικισμού γιατί είναι κρίμα ο κόσμος να δαπανά χρόνο να διαβάζει απομιμήσεις.

      Διαγραφή
  3. Εξαιρετικός στην ηγεμόνευση διά ενσωμάτωσης στοιχείων του αντιπάλου (σύγκρουση δυνάμεων, αθειστής κλπ), με νεανική θητεία στον εγελιανισμό που φυσικά τον παράτησε γιατί ήταν μια καθαρή τρέλα. Thumbs up, καλή δουλειά Μπ.Ρ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Πάνω από 20 χρόνια έχουν περάσει από την κατάρρευση των σταλινικών και σταλινογενών καθεστώτων και οι απολογητές της χρεοκοπίας της οικοδόμησης του σοσιαλισμού σε μια χώρα, του σοσιαλιστικού πατριωτισμού, των λαϊκών μετώπων μη έχοντας τίποτα να αντιπαραθέσουν πολιτικά καταντούν να ψάχνουν ... ψυχολογικές ερμηνείες για να δείξουν "πόσο κακός ήταν ο Τρότσκι".

    Τουλάχιστον επί "υπαρκτού" στη ΚΟΜΕΠ πραγματικά προσπαθούσαν να απαντήσουν ενάντια στις θέσεις της διαρκούς επανάστασης. Τώρα, μη έχοντας επιχείρηματα η κατάντια έχει φτάσει στο επίπεδο να ψάχνουν "άσχημα" χαρακτηριστικά του Τρότσκι, λες και αν ο Τρότσκι ήταν ...γυναικάς λέει κάτι για τις πολιτικές του θέσεις. Η σταλινική λασπολογία συναντά τα μεσημεριανάδικα του Σταρ δηλαδή.

    Περαστικός

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Ομαδικά για το τρελάδικο. Ο αντισοβιετικός Ράσελ είναι η "σταλινική λασπολογία." Και εντελώς άσχετοι και ανίκανοι και τρολ.

    Ουστ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Σταλινική λασπολογία η χρήση του αντισοβιετικού Ράσελ ως μέσο (ηθικής) επίθεσης στον Τρότσκι και η θεωρητικοποίηση ψυχολογικών χαρακτηριστικών για να καλύψετε το απόλυτο πολιτικό κενό που υπάρχει στην σταλινική επιχειρηματολογία.

    Περαστικός

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Τι λες ρε βλαμμένε; Και στον Λένιν επιτίθεται ο Ράσελ. Μήπως επιτίθεμαι και στον Λένιν; Μήπως είμαι και Ναζί επειδή δημοσίευσα χωρίς σχόλιο ναζιστικό άρθρο από τον ελληνικό τύπο; Τίποτε δεν είδες από το προηγούμενο κείμενο για το άρθρο και το βιβλίο του Ράσελ, τη σύγκρισή του με Κάουτσκι, τίποτε και από τη συζήτηση για τον αντισοβιετισμό του στο ίδιο θρεντ που γράφεις τα ντελίριά σου;

      Θεότρελε, ε θεότρελε. Φαντάσματα βλέπετε παντού, ψυχιατρεία. Ας το διάολο καλοκαιριάτικα!

      Διαγραφή
    2. Θα ήθελα να σε μαλώσω λίγο αγαπητέ συναγωνιστή που χρησιμοποιείς τόσο συχνά, και νομίζω με αθώο τρόπο (θέλω να πω πως δεν σου κάνω πολιτικαλκορέκτ) τους ψυχοπαθείς και ψυχικά ασθενείς για να ανταπεξέλθεις στις διάφορες ανόητες επιθέσεις από το πουθενά της τροτσκιστικής αφασίας. Δεν φταίνε οι ψυχικά ασθενείς για την κακοήθεια μερικών που μόνο "τρελλοί" δεν είναι,απλά δεν καταλαβαίνουν πως το παραμυθάκι-τρότσκι μας τελείωσε.
      Λόγω της δουλειάς μου έχω καθημερινή επαφή με ψυχικά νοσούντες και δεν φταίνε σε τίποτα αν οι τροτσκιστές έχουν βάλει σκοπό να μας τρελάνουν!
      (αν κρίνεις σκόπιμο μην δημοσιεύσεις το σχόλιο)

      Καλοκαιρινός επισκέπτης

      Διαγραφή
  7. Ο Ράσελ παρεπιπτόντως, ήταν μέλος του Εργατικού Κόμματος μέχρι το 1965. Είναι επόμενο να ηταν εναντια στον λενινισμό.

    tkar

    ΑπάντησηΔιαγραφή