Κυριακή, 22 Ιουνίου 2014

Δεξιά και Αριστερά (λήμματα wikipedia)

Οι πολιτικοί όροι "δεξιά" και "αριστερά" επινοήθηκαν γλωσσικά κατά τη γαλλική επανάσταση (1789–1799), και αναφέρονταν στην τοποθέτηση θέσεων στη Εθνοσυνέλευση: αυτοί που καθόντουσαν στα αριστερά ήταν γενικά αντίθετοι στη μοναρχία και υποστήριζαν την επανάσταση,  μαζί με την θέσπιση της δημοκρατίας και την εκκοσμίκευση, ενώ αυτοί που καθόντουσαν στα δεξιά υποστήριζαν τους παραδοσιακούς θεσμούς του παλιού καθεστώτος. Η χρήση του όρου "αριστερά" έγινε πιο έντονη μετά την αποκατάσταση της γαλλικής μοναρχίας το 1815, όταν και παρέπεμπε στους "Ανεξάρτητους."

Αργότερα, ο όρος εφαρμόστηκε για μια σειρά κινημάτων, και κυρίως για τον ρεπουμπλικανισμό στη γαλλική επανάσταση, το σοσιαλισμό, τον κομμουνισμό και τον αναρχισμό. Από το δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα, η φράση "αριστερός" χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει μια όλο και διευρυνόμενη οικογένεια κινημάτων, μεταξύ των οποίων το κίνημα για τα δικαιώματα των μαύρων, τα αντιπολεμικά κινήματα, και τα οικολογικά κινήματα, ώσπου στο τέλος επεκτάθηκε σε ολόκληρα κόμματα, περιλαμβανομένων του Δημοκρατικού Κόμματος στις ΗΠΑ και του Εργατικού Κόμματος στο Ηνωμένο Βασίλειο. 


[...] Μετά την παλινόρθωση του 1814-1815 [...] οι όροι "δεξιά" και "αριστερά" δεν χρησιμοποιούνταν για να αναφερθούν στην πολιτική ιδεολογία αλλά απλώς στο πού καθόταν οι εκπρόσωποι στο νομοθετικό σώμα. Μετά το 1848, η βασική διαίρεση στρατοπέδων ήταν μεταξύ "δημοκρατών σοσιαλιστών" και "αντιδραστικών", που χρησιμοποιούσαν κόκκινες και λευκές σημαίες για να ταυτοποιήσουν την κομματική τους ταυτότητα. 


[...]


Στη Βρετανία, οι όροι "δεξιά" και "αριστερά" πρωτοχρησιμοποιήθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1930, σε συζητήσεις για τον ισπανικό εμφύλιο.

[...]


Οι διαφορές ανάμεσα στη δεξιά και την αριστερά έχουν αλλάξει με τον καιρό. Η αρχική διαίρεση κατά την εποχή της γαλλικής επανάστασης ήταν ανάμεσα στους υποστηρικτές της απολυταρχικής μοναρχίας (τη δεξιά) και αυτούς που ήθελαν να περιορίσουν τη βασιλική εξουσία (την αριστερά). Κατά τον 19ο αιώνα, το χάσμα ήταν ανάμεσα σε μοναρχικούς και ρεπουμπλικάνους. Μετά τη δημιουργία της Τρίτης Δημοκρατίας [στη Γαλλία] το 1871, το χάσμα ήταν ανάμεσα σε υποστηρικτές μιας ισχυρής εκτελεστικής εξουσίας στη δεξιά και υποστηρικτές της πρωταρχικότητας της νομοθετικής εξουσίας στην αριστερά.

[...]

Στις ΗΠΑ, οι όροι δεξιά και αριστερά χρησιμοποιούνται ευρέως, αλλά, όπως συμβαίνει παγκόσμια, δεν υπάρχει ξεκάθαρη συμφωνία σχετικά με το τι σημαίνουν. Η μόνη άποψη για την οποία υπάρχει συμφωνία είναι ότι αντιπροσωπεύουν τα καθοριστικά αντίθετα του αμερικανικού πολιτικού φάσματος. Γενικά, στις ΗΠΑ αριστερά και δεξιά συνδέονται με τις έννοιες φιλελεύθερος και συντηρητικός αντίστοιχα, αν και το νόημα των δύο ομάδων εννοιών δεν συμπίπτει απόλυτα. [...] Το αν κάτι ορίζεται ως δεξιό ή αριστερό εξαρτάται από την οπτική του καθένα. Σύμφωνα με τον φιλελεύθερο σχολιαστή David Sirota, σε κείμενο του Salon.com, "στα οικονομικά θέματα, μας λένε συχνά ότι η δεξιά είναι κέντρο, το κέντρο αριστερά και η αριστερά τα άκρα."

Κάποιοι πολιτικοί επιστήμονες έχουν παρατηρήσει ότι οι όροι δεξιά και αριστερά δεν έχουν πλέον νόημα στον σύγχρονο, πολύπλοκο κόσμο. [...]

Wikipedia

13 σχόλια:

  1. Αριστερά είναι όρος σχετικός. Σε σχέση με την πόρτα της γαλλικής βουλής. Κομμουνιστής είναι όρος με συγκεκριμένο περιεχόμενο. Οποια αρχιτεκτονική διαρύθμιση της γαλλικής βουλής και να γίνει κομμουνιστής είναι ίδιος.
    ΑΧΠ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Είναι όρος τόσο σχετικός που προκαλεί δικαίως το γνωστό ερώτημα: "αριστερά όπως μπαίνεις ή όπως βγαίνεις;"

      Διαγραφή
    2. Το 'πε και η Αλέκα πριν καιρό αρκετά εύγλωττα και δέχτηκε και τόση λάσπη απο την Αριστερά...κοινοβουλευτική, εξωκοινοβουλευτική, της ευθύνης, ριζοσπαστική, ροζ, πορτοκαλί, μαυροκόκκινη, γαλαζοπράσινη, πολύχρωμη κτλ κτλ.
      Πλέον ακούω τόσο συχνά τη λέξη απο το περίγυρο μου, που μου έρχεται αηδία. Και είναι ντροπή, γιατί τα χρόνια των παππούδων μας, το Αριστερός σημαίνε κάτι.
      Για ένα λόγο. Γιατί στο 90% των περιπτώσεων ήταν ταυτόσημο με το κομμουνιστής, με τρόπο αυτονόητο για τους πάντες. Αυτό έχω αντιληφθεί απο ιστορίες που έχω ακούσει απο παλιούς και διάφορα σκόρπια γραφτά που έχω διαβάσει.
      Αν γνωρίζει κανείς κάτι άλλο, να με διορθώσει.

      Χαϊνης

      Διαγραφή
    3. Έτσι είναι και σύμφωνα με τη δική μου εμπειρία. Σήμαινε κομμουνιστής, πάνω-κάτω μέχρι το 1981.

      Διαγραφή
    4. Ναι, αυτή τη στιγμή διαβάζω αυτό : http://leninreloaded.blogspot.gr/2014/06/blog-post_6471.html?showComment=1403505858468

      Διαφωτιστικότατο.

      Χαϊνης

      Διαγραφή
    5. Η "Αριστερά" είναι όρος εμπειρικός. Δεν "επινοήθηκε" (όπως γράφει η γουικιπίδια) αλλά καθιερώθηκε από τη χρήση.
      Σαν όρος εμπειρικός, και όχι επιστημονικός, σηκώνει βέβαια πολύ "τζόγο" και σχετικότητα: Εφόσον οι αριστεροί στην επαναστατημένη Γαλλία ήταν υπέρ της "αλλαγής" αυτού που υπήρχε, γιατί στην ΕΣΣΔ του 89-91 να μην λέγονται "αριστεροί" οι οπαδοί της καπιταλιστικής παλινόρθωσης και "δεξιοί" οι οπαδοί του σοσιαλισμού;
      Από την άλλη σαν εμπειρικός όρος, και σαν τέτοιος: όρος με ιστορικό περιεχόμενο, αντιστέκεται στην αυθαιρεσία του σχετικισμού.
      Ο παραλληλισμός, από το Λένιν, στα 1900 των μενσεβίκων με τους γιρονδίνους και των μπολσεβίκων με τους ιακωβίνους, είναι ουσιαστικά παραλληλισμός της τότε σοσιαλδημοκρατίας με την αριστερά της γαλλικής επανάστασης.
      Αλλά και από μόνο του, το ότι αυτή η αρχική "αριστερά" μιλώντας στο όνομα της "ελευθερίας - ισότητας - αδελφότητας" αποτελούνταν την ίδια στιγμή από γιρονδίνους και από ιακωβινους, κάνει να φαίνεται και σήμερα λιγότερο ενυπωσιακό το ότι στην "αριστερά" εντάσσονται εμπειρικά και η επανάσταση και ο ρεφορμισμός, ο οπορτουνισμός κλπ.
      Το τι από αυτά που αυτοπροσδιορίζονται ή ετεροπροσδιορίζονται ως "αριστερά" είναι η δεν είναι "αριστερά", έρχεται κάθε τόσο η ίδια η εμπειρία να το ξεκαθαρίσει.
      Το ότι, επίσης, όπου υπάρχει με συνέπεια συγκροτημένο κομμουνιστικό - εργατικό - λαϊκό κίνημα, εκεί η εμπειρία δεν επιτρέπει τη διεύρυνση του όρου μέχρι πχ και τους "δημοκρατικούς" των ΗΠΑ, ή δύσκολα και με κάθε επιφύλαξη επιτρέπει τη χρήση του όρου για αυτοπροσδιιορισμό πχ από το ΠΑΣΟΚ των 80, κι αυτό δεν πρέπει να εκπλήσσει. Η εμπειρία εξαρτάται από τα υπαρκτά μέτρα σύγκρισης κι από τους υπαρκτούς όρους της ιδεολογικής αντιπαράθεσης. Αν αυτά ουσιαστικά δεν υπάρχουν, η εμπειρία γίνεται έρμαιο του κοινωνικού και πολιτικού κενού.
      Ο σχετικισμός τείνει να συμπεριλάβει, λόγω των ιστορικών παλινδρομήσεων, όχι μόνο την έννοια της αριστεράς αλλά και την έννοια του κομμουνισμού: Είναι κομμουνιστικό λχ κάθε κόμμα που αυτοπροσδιορίζεται έτσι; Το ΚΚ Κίνας που διαχειρίζεται τον κινέζικο καπιταλισμό; Αν ναι; Αν όχι; Μόνο που για τον κομμουνισμό η αντιπαράθεση γύρω από τι είναι και τι δεν είναι, διεξάγεται με όρους επιστημονικούς και όχι εμπειρικούς στον πυρήνα τους.
      Το ερώτημα δεν είναι αν μας είναι χρήσιμη η έννοια της αριστεράς και ο εμπειρισμός που την καθορίζει.
      Ούτως ή άλλως όλη η δουλειά οικοδόμησης αντικειμενικών (ή επιστημονικών) πολιτικών-ιδεολογικών κριτηρίων στις συνειδήσεις των εργαζομένων βρίσκεται σε διαρκή σχέση με τον λαϊκό εμπειρισμό, στην ουσία πρόκειται για προσπάθεια ύψωσης του εμπειρισμού σε επιστήμη, όπου η "ρήξη" με τον εμπειρισμό προϋποθέτει ταυτόχρονα σεβασμό στα εργαλεία της εμπειρίας τα οποία είναι ταυτόχρονα εργαλεία του εμπειρισμού και της ρήξης με αυτόν. Από αυτή την άποψη ο εμπειρισμός (στην ορολογία του οποίου ανήκει και η "αριστερά") αποτελεί από μόνος του μια αντικειμενική πραγματικότητα και η παράβλεψή της έχει τις συνέπειες που έχει η παράβλεψη κάθε αντικειμενικής πραγματικότητας.
      Είναι άλλο η επιστήμη να χρησιμεύει με συνέπεια για την ερμηνεία και τον μετασχηματισμό της πραγματικότητας και της πραγματικής εμπειρίας, κι άλλο να μετατρέπεται σε "καθαρεύουσα".

      άλλος

      Διαγραφή
    6. "Ο σχετικισμός τείνει να συμπεριλάβει, λόγω των ιστορικών παλινδρομήσεων, όχι μόνο την έννοια της αριστεράς αλλά και την έννοια του κομμουνισμού"

      Καθαρή σοφιστεία: για το αν είναι ένα κόμμα "κομμουνιστικό" υπάρχουν συζητήσιμα έστω κριτήρια, για το αν είσαι ή όχι αριστερός κανένα άλλο απ' το αν εγώ θέλω να σε πω έτσι ή όχι. Και δεν μπορούν να υπάρξουν κριτήρια για το "αριστερός" είναι εξ αρχής συσχετιστικός όρος (αριστερός σε σχέση με κάτι), ενώ το κομμουνιστής έχει ένα βασικό οικονομικό περιεχόμενο.

      Κομμουνιστής που επιβάλλει ή προωθεί λοιπόν την καπιταλιστική οικονομία, την συστηματική ατομική ιδιοκτησία και τις σχέσεις παραγωγής που βασίζονται στην ατομική ιδιοποίηση του πλούτου δεν νοείται,

      ενώ ο Γιώργος Παπανδρέου, ο Στέλιος Κούλογλου, ο Σαλβατόρ Αλιέντε και ο Μπιλ Κλίντον είναι για διαφορετικούς ανθρώπους όλοι τους "αριστεροί."

      Διαγραφή
    7. Απαντάς στο ""Ο σχετικισμός τείνει να συμπεριλάβει, λόγω των ιστορικών παλινδρομήσεων, όχι μόνο την έννοια της αριστεράς αλλά και την έννοια του κομμουνισμού", σαν να μην έγραψα αμέσως στη συνέχεια:
      "Μόνο που για τον κομμουνισμό η αντιπαράθεση γύρω από τι είναι και τι δεν είναι, διεξάγεται με όρους επιστημονικούς και όχι εμπειρικούς στον πυρήνα τους".

      Κατά τα άλλα συμφωνώ με την απάντησή σου, μόνο που είναι προσβλητικό για τον Σαλβατόρ Αλλιέντε να μπαίνει στην ίδια κατηγορία "αριστερών" με τους ΓΑΠ, Κούλογλου και Κλίντον.

      άλλος

      Διαγραφή
    8. Για σένα. Για τον Αμερικάνο ρεπουμπλικάνο, ο Κλίντον και ο Ομπάμα είναι ακροαριστεροί. Βλ. και λήμμα wiki, αν και δεν χρειάζεται. Ούτε χρειάζεται, φαντάζομαι, να παραθέσω δεκάδες αυτοπεριγραφών και ετεροπεριγραφών του ΠΑΣΟΚ, του ΓΑΠ, ή του Κούλογλου ως αριστερών.

      Διαγραφή
    9. :Όχι για μένα. Αντικειμενικά δε μπαίνει ο Αλιέντε με Κούλογλου ΓΑΠ και Κλίντον. Ο δε "αμερικανός ρεπουμπλικάνος" που λες, όλους αυτούς μπορεί να τους θεωρεί και "κουμμούνια" κι ο κομμουνισμός μπορεί γι αυτόν να ξεκινά πχ από τη θεωρία της εξέλιξης των ειδών. Αλλά δε θέλω να πλατειάσω, ήθελα απλώς να βάλω τις παραπάνω σκέψεις από αφορμή κλπ.

      άλλος

      Διαγραφή
  2. οι πασοκοι μπορει να είναι απατεωνες, αλλα όχι ηλιθιοι, καποια πραγματα τα βλεπανε και αυτοι

    http://thepaper.gr/%CF%87%CF%85%CF%84%CE%AE%CF%81%CE%B7%CF%82-%CF%8C%CF%84%CE%B1%CE%BD-%CE%BF-%CF%80%CE%B1%CF%80%CE%B1%CE%BD%CE%B4%CF%81%CE%AD%CE%BF%CF%85-%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%BF%CF%8D%CF%83%CE%B5-%CE%B3%CE%B9%CE%B1/

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Καμία αντίρρηση,αλλά νωρίς τα θυμήθηκαν όλοι, αφού πρώτα ασέλγησαν πάνω μας...

      Διαγραφή
    2. καιρος να ασελγησουμε εμεις! καμια υποχωρηση, θαρετα μπροστα και ξεβρακωμα, παντου και σε οποιονδηποτε. το πρωι εκανε ρομπα η κανελη τον $@%# τον σκουρλετη, ξεβρακωμα παντου!

      Διαγραφή