Παρασκευή, 20 Ιουνίου 2014

Karl Marx-Κριτική του προγράμματος της Γκότα: Γράμμα στον Μπράκε

Καρλ Μαρξ
Γράμμα στον Μπράκε

Λονδίνο, 5 του Μάη 1875
Αγαπητέ Μπράκε,

Τις παρακάτω κριτικές παρατηρήσεις πάνω στο ενωτικό πρόγραμμα, θα μου κάνετε τη χάρη, αφού τις διαβάσετε, να τις ανακοινώσετε στον Γκάιμπ και στους Άουερ, Μπέμπελ και Λίμπκνεχτ, για να τις μελετήσουν. Είμαι πάρα πολύ απασχολημένος και είμαι αναγκασμένος να ξεπερνάω κιόλας πολύ τα όρια δουλειάς που μου καθόρισαν οι γιατροί. Γι' αυτό δεν μου ήταν καθόλου "απόλαυση" να γράψω ένα τόσο μεγάλο παλιόχαρτο. Ωστόσο ήταν αναγκαίο, για να μην παρεξηγήσουν οι κομματικοί φίλοι, για τους οποίους προορίζεται αυτή η ανακοίνωση, τις ενέργειες που θα υποχρεωθώ αργότερα να κάνω.


Ύστερα από το ενωτικό συνέδριο, συγκεκριμένα, ο Ένγκελς και εγώ θα δημοσιεύσουμε μια σύντομη δήλωση, που το περιεχόμενό της θα λέει ότι είμαστε ολότελα αμέτοχοι στο παραπάνω πρόγραμμα αρχών και ότι δεν έχουμε καμία σχέση μ' αυτό.

Αυτό είναι απαραίτητο, γιατί στο εξωτερικό έχουν τη γνώμη --την ολότελα λαθεμένη γνώμη-- που την καλλιεργούν με τη μεγαλύτερη φροντίδα οι εχθροί του κόμματος, ότι εμείς στα κρυφά καθοδηγούμε από εδώ το κίνημα του λεγόμενου κόμματος του Άιζεναχ. Ακόμα, σ' ένα βιβλίο που εκδόθηκε πρόσφατα στα ρωσικά, ο Μπακούνιν με θεωρεί, για παράδειγμα, υπεύθυνο, όχι μόνο για όλα τα προγράμματα, κλπ. αυτού του κόμματος, αλλά ακόμα και για κάθε βήμα που έχει κάνει ο Λίμπκνεχτ από την ημέρα της συνεργασίας του με το Λαϊκό Κόμμα.

Άσχετα από αυτό, καθήκον μου είναι να μην αναγνωρίσω, ούτε καν με διπλωματική σιωπή, ένα πρόγραμμα, που κατά την πεποίθησή μου πρέπει να απορριφθεί ολοκληρωτικά και που διαφθείρει το κόμμα.

Κάθε βήμα του πραγματικού κινήματος είναι πιο σπουδαίο από μια ντουζίνα προγράμματα. Αν, λοιπόν, δεν μπορούσαν να πάνε πιο πέρα από το πρόγραμμα του Άιζεναχ --και οι περιστάσεις δεν το επέτρεπαν αυτό-- τότε θα 'πρεπε απλώς να κλείσουν μια συμφωνία δράσης ενάντια στον κοινό εχθρό. Όταν όμως κάνει κανείς προγράμματα αρχών (αντί να αναβάλει το ζήτημα αυτό μέχρι που να το προετοίμαζε μια μακρόχρονη κοινή δράση) βάζει μπροστά σ' όλον τον κόσμο ορόσημα που μ' αυτά μετράει το ύψος του κομματικού κινήματος.

Οι αρχηγοί των λασαλικών ήρθαν, γιατί τους ανάγκασαν οι συνθήκες να ' ρθουν. Αν τους είχε δηλωθεί από την αρχή ότι δεν θα επιτρεπόταν παζαρέματα πάνω σε ζήτημα αρχής, τότε θα υποχρεώνονταν ν' αρκεστούν σ' ένα πρόγραμμα δράσης, ή σ' ένα οργανωτικό σχέδιο για κοινή δράση. Αντί γι' αυτό, τους επιτρέπουν να παρουσιαστούν οπλισμένοι με πληρεξούσια και αναγνωρίζουν ότι είναι δεσμευτικά τα πληρεξούσια αυτά, παραδίνονται δηλαδή στο έλεος αυτών που έχουν ανάγκη από βοήθεια. Και για κορωνίδα, αυτοί πάλι κάνουν ένα συνέδριο πριν από το συνέδριο συμβιβασμού, ενώ το δικό τους το κόμμα κάνει το συνέδριό του post festum. [1] Θέλανε ολοφάνερα να εξαφανίσουν ταχυδακτυλουργικά κάθε κριτική και να μην αφήσουν καιρό στο δικό τους το κόμμα να σκεφτεί. Ξέρουν πόσο ικανοποιεί τους εργάτες και μόνο το γεγονός της ενότητας, όμως γελιούνται αν νομίζουν πως τούτη η στιγμιαία επιτυχία δεν εξαγοράστηκε πάρα πολύ ακριβά.

Άλλωστε το πρόγραμμα δεν αξίζει τίποτε, ακόμα κι άσχετα από το ότι καθαγιάζει τα λασαλικά άρθρα πίστης.

Θα σας στείλω σύντομα τα τελευταία τεύχη της γαλλικής έκδοσης του Κεφαλαίου. Η πορεία της εκτύπωσης είχε εμποδιστεί για πολύν καιρό από την απαγόρευση της γαλλικής κυβέρνησης. Τούτη τη βδομάδα, ή στις αρχές της άλλης, θα τελειώσει η υπόθεση. Πήρατε τα προηγούμενα 6 τεύχη; Γράψτε μου, παρακαλώ, και τη διεύθυνση του Μπέρνχαρντ Μπέκερ, γιατί πρέπει να στείλω και σ' αυτόν τα τελευταία τεύχη.

Το βιβλιοπωλείο του "Volkstaat"[3] έχει τους δικούς του τρόπους. Έτσι, δεν μου στείλανε ως αυτή τη στιγμή, για παράδειγμα, ούτε ένα αντίτυπο από την έκδοση Η δίκη των κομμουνιστών στην Κολωνία.

Με τους καλύτερους χαιρετισμούς, 

Δικός σας

Καρλ Μαρξ

(Marx-Engels-Werke, τομ. 19, σελ. 13-14).

Σημειώσεις

[1] Κατόπιν εορτής (σημ. τ. μετ.).

[2] Η γαλλική μετάφραση του 1 τόμου του Κεφαλαίου, που συνταχτεί από τον ίδιο τον Μαρξ, κυκλοφόρησε σε τεύχη από το 1872 ως το 1875 στο Παρίσι (σημ. γερμ. συντ.).

[3] Εννοεί τον εκδοτικό οίκο του Σοσιαλδημοκρατικού Εργατικού Κόμματος, που ήταν εγκατεστημένος στη σύνταξη του κεντρικού κομματικού οργάνου στη Λειψία Volkstaat (Λαϊκό Κράτος) (1869-1876) (σημ. συντ.).

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου