Σάββατο, 21 Ιουνίου 2014

Τι είναι η αριστερά; Δέκα παρατηρήσεις

1. "Αριστερά" στην Ελλάδα υπάρχει από το 1951 και την ίδρυση, στο έτος αυτό, της Ενιαίας Δημοκρατικής Αριστεράς. Ως κατηγορία της πολιτικής σκέψης δεν είχε κανένα βάρος στη χώρα στην εποχή πριν τη δεκαετία του 1950. Ο "αναρχισμός" ήταν πολύ σημαντικότερος προσδιορισμός ιδεολογίας στις αρχές του ελληνικού εργατικού κινήματος από ό,τι η "αριστερά", για να μην μιλήσουμε για το πόσο σημαντικότερες κατηγορίες για την αντι-αστική πολιτική ήταν ο "μπολσεβικισμός", ή η συμμόρφωση με την Τρίτη Διεθνή. Η προϋπόθεση της γέννησής της, δομικά, ήταν η απαγόρευση του ΚΚΕ μετά την ήττα του Δημοκρατικού Στρατού, και κατά συνέπεια, η επιβεβλημένη από την κρατική τρομοκρατία αυτολογοκρισία του αυτοπροσδιορισμού ως "κομμουνιστής." Η "αριστερά" γεννιέται κάτω από συνθήκες κρατικής καταστολής ως αμυντική παρονομασία και αυτοπροστατευτική ψευδεπιγραφή.


2. Η ήττα όμως του ΔΣΕ, σε συνδυασμό με την κρατική τρομοκρατία και καταστολή, δημιουργεί ταυτόχρονα και τις προϋποθέσεις η ψευδεπίγραφη και αμυντικογενής ταυτότητα του "αριστερού" (ως ουσιαστικοποιημένου επιθέτου, και όχι με την ιστορική σημασία της προσχώρησης στην "αριστερή πτέρυγα" μέσα σε ένα εργατικό-σοσιαλιστικό κόμμα, που έχει μια εντελώς διαφορετική γενεαλογία) να αποκτήσει τη δική της ουσία. Με πιο απλά λόγια, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ένα μέρος των κομμουνιστών να περάσει πραγματικά (κι όχι κατ' επίφαση) με το μέρος της "δημοκρατίας", που σε συνθήκες αταλάντευτης κυριαρχίας του καπιταλισμού, σημαίνει αναγκαστικά με το μέρος της "αστικής δημοκρατίας." Η "αριστερά" είναι παράγωγο της ουσιαστικής συνθηκολόγησης ενός τμήματος των κομμουνιστών με το νικηφόρο αστικό κράτος.

3. Στο οικονομικό πεδίο, "αριστερά" σημαίνει "διεκδίκηση μιας δικαιότερης κατανομής του πλούτου" ή του "κοινωνικού προϊόντος." Δεν σημαίνει ποτέ αλλαγή του τρόπου παραγωγής, δεν σημαίνει ποτέ αλλαγή των σχέσεων παραγωγής και δεν σημαίνει ποτέ κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής. Και φυσικά, το πόσο προβληματική είναι η έννοια της "δικαιότερης κατανομής" το δείχνει ήδη ο Μαρξ της Κριτικής του προγράμματος της Γκότα το 1875. Η καλλιέργεια της αυταπάτης ότι το διακύβευμα ήταν ποτέ διαφορετικό από το ασαφές αίτημα για "δικαιότερη κατανομή" αποτελεί προϊόν της εκμετάλλευσης της αναγκαστικής συνύπαρξης σοσιαλδημοκρατών και κομμουνιστών υπό το καθεστώς της αστικής τρομοκρατίας της δεκαετίας του 1950 για να δημιουργηθούν ευχάριστες συγχύσεις και ζαχαρωμένα χάπια.

4. Επειδή το μέγιστο αίτημα της αριστεράς είναι η "δικαιότερη κατανομή" του καπιταλιστικά συσσωρευμένου πλούτου, η αριστερά είναι φύσει και θέσει με το μέρος της μεταρρύθμισης ενάντια στην επανάσταση.

5. Επειδή οι οικονομικές κρίσεις του κεφαλαίου στενεύουν ασφυκτικά τα περιθώρια ικανοποίησης του αιτήματος της "δικαιότερης κατανομής", η αριστερά, σε τέτοιες περιόδους, δεν έχει κανένα οικονομικό περιεχόμενο διακριτό απ' αυτό των αστικών κομμάτων. Μπορεί να χτίσει τέτοιο περιεχόμενο μόνο σε περιόδους ανάπτυξης των ρυθμών της κεφαλαιοκρατικής συσσώρευσης, υπό την προϋπόθεση όμως ότι υφίστανται μέσα πίεσης τέτοια ώστε να της επιτρέψουν να εμφανίζεται ως "παροχέας" της εργατικής τάξης και "διαπραγματευτής" εκ μέρους της. Μετά την ανατροπή του υπαρκτού σοσιαλισμού όμως δεν υπάρχουν τέτοια μέσα ούτε εκτός περιόδων κρίσης. Συνεπώς, ούτε στο εγγύς διαφαινόμενο μέλλον πρόκειται να αποκτήσει η αριστερά το παραμικρό διακριτό οικονομικό περιεχόμενο ως έννοια.

6. Εν τη απουσία διακριτού οικονομικού περιεχομένου, η αριστερά, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, εξελίχθηκε στις δεκαετίες του 1960 και του 1970 σε μια κατηγορία του εποικοδομήματος

7. Η πρώτη βασική σφαίρα στην οποία η αριστερά απέκτησε περιεχόμενο ήταν η αισθητική, σε όλες της τις μορφές. Γι αυτό τον λόγο είναι ακόμα και σήμερα πολύ πιο εύκολο να εντοπίσει κανείς "αριστερό" κινηματογράφο, ποίηση, ζωγραφική, εικονογραφία, ρητορική, κλπ. από ό,τι να εντοπίσει "αριστερό" οικονομικό πρόγραμμα διακριτό από το αστικό οικονομικό πρόγραμμα εν γένει. Μετά το 1960, η αριστερά κατέστη κυρίαρχα μια αισθητική κατηγορία, μια πρόταση για το αισθητικό.

8. Η δεύτερη βασική σφαίρα στην οποία η αριστερά απέκτησε περιεχόμενο, και στην ίδια ακριβώς περίοδο και παράλληλα με την διάχυσή της στο πεδίο της αισθητικής, ήταν τα "κοινωνικά δικαιώματα", νοημένα ως ατομικά δικαιώματα βασισμένα στη "διαφορά" και τη "διαφορετικότητα". Πρόκειται αναπόφευκτα για δικαιώματα που προϋποθέτουν μια νόρμα την οποία ταυτόχρονα αμφισβητούν και επιχειρούν να διευρύνουν. Όλα τα κοινωνικά κινήματα που δημιούργησε η αριστερά από τη δεκαετία του 1950 και μετά καθορίζονται απ' αυτή την αντίφαση ανάμεσα στην μη αμφισβήτηση της ύπαρξης νόρμας --στην προϋπόθεση της σταθερότητας και βιωσιμότητας, ουσιαστικά, του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής-- και την αμφισβήτησή της στο ιδεολογικό και ρητορικό επίπεδο, καθώς και από την δευτερεύουσα αντίφαση ανάμεσα στην απόρριψη της νόρμας και την απόπειρα διεύρυνσής της, μετατροπής της σε κάτι λιγότερο "αποκλειστικό" από ό,τι στο παρελθόν.

9. Σε περιόδους ύφεσης, οι κατακτήσεις των "κοινωνικών κινημάτων" δεν εξανεμίζονται ακριβώς αλλά αποκαλύπτονται ως οφθαλμαπάτες, καθώς καμία παρέκκλιση από τις αναγκαιότητες της κεφαλαιοκρατικής συσσώρευσης δεν είναι πια εφικτή και τα "κοινωνικά δικαιώματα" είτε αποκαλύπτονται ως άνευ περιεχομένου είτε ως απόλυτα ανώδυνα για το σύστημα ακόμα και στις σκληρότερες περιόδους κοινωνικής καταπίεσης. Είναι η εποχή όπου ο γάμος ομοφυλοφίλων φαντάζει πολύ λιγότερο ριζοσπαστικός ως αίτημα από το δικαίωμα στη στέγαση ή την ιατρική περίθαλψη, γιατί τα δεύτερα έχουν οικονομικό κόστος για το κεφάλαιο, ενώ ο πρώτος απαιτεί μονάχα "ιδεολογικές προσαρμογές" στο αστικό κράτος.

10. Η αριστερά είναι ουσιώδες και οργανικό κομμάτι της "Μεγάλης Αυταπάτης" ενός σημαντικού τμήματος των μεσαίων και χαμηλών στρωμάτων, που έβγαλε εσφαλμένα συμπεράσματα για τη φύση του κεφαλαιοκρατικού συστήματος από την περίοδο στην οποία οι ρυθμοί ανάπτυξης και η πίεση του υπαρκτού σοσιαλισμού επέτρεπαν στο αίτημα για "δικαιότερη κατανομή του κοινωνικού προϊόντος" να έχει ορισμένες --και περιορισμένες-- πρακτικές εκφάνσεις στο επίπεδο του βιοτικού επιπέδου και της καθημερινής ζωής. Σήμερα, η μοναδική της χρησιμότητα ως έννοιας είναι στην υπηρεσία της σύγχυσης για την φύση της πολύ ουσιωδέστερης και ιστορικά σημαντικότερης έννοιας της σοσιαλδημοκρατίας, καθώς και στην υπηρεσία της αναπαραγωγής των πνευματικών και τεχνοκρατικών ελίτ που την εκμεταλλεύονται για να κερδίσουν λαϊκή νομιμοποίηση, οδηγώντας νομοτελειακά στην όλο και μεγαλύτερη απαξίωσή της από τα λαϊκά στρώματα, με όσες --σοβαρές-- πολιτικές συνέπειες έχει αυτό. Εξυπακούεται ότι η όλη συζήτηση περί του τι είναι η "αυθεντική" αριστερά και το ποιο κόμμα εκφράζει ή όχι "αληθινά" κάτι που δεν έχει κανένα πραγματικό οικονομικό περιεχόμενο είναι παρελκυστική εξ αρχής, και ότι ο μόνος στόχος της είναι η διαιώνιση της πολιτικής παράλυσης και ανημπόριας των εργατικών στρωμάτων.

130 σχόλια:

  1. "Εξυπακούεται ότι η όλη συζήτηση περί του τι είναι η "αυθεντική" αριστερά και το ποιο κόμμα εκφράζει ή όχι κάτι που δεν έχει κανένα οικονομικό περιεχόμενο είναι παρελκυστική εξ αρχής, και ότι ο μόνος στόχος της είναι η διαιώνιση της πολιτικής παράλυσης και ανημπόριας των εργατικών στρωμάτων."

    Ένα από χιλιάδες παραδείγματα συζήτησης σε εξ αρχής παρελκυστική και συσκοτιστική βάση: http://aristeroblog.gr/node/2590

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Μια δεύτερη παρατήρηση: η φράση "αριστερά της ήττας" είναι απόλυτα ταυτολογική. Στην Ελλάδα τουλάχιστο, "αριστερά" είναι το πολιτικό όνομα της στρατιωτικής ήττας του ΔΣΕ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Εκπληκτικό κείμενο στην ουσία του ζητήματος. Εκτός από την Ελλάδα, για την οποία έχεις απόλυτο δίκιο, αξίζει σοβαρά να διερευνηθεί και η ευρωπαϊκή, ακόμα και η αμερικανική πορεία. Έχω την εντύπωση ότι ακολουθούν παράλληλες πορείες, αποκτώντας ουσιαστικά νόημα τις δεκαετίες 50-60. Συνδέεται λοιπόν με γενικότερες εξελίξεις, πλευρές των οποίων έχεις αναδείξει παλιότερα.

    ΡΓ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Μάλλον μπορείς να ξεχωρίσεις μια πιο ειδική περίοδο, μεταιχμιακή, όπου η αριστερά διαλύεται πανηγυρικά : 67-84.

    Ουσιαστικά η χούντα εξαφανίζει οργανωτικά ό,τι υπήρχε μέσα στην ΕΔΑ, το ΚΚΕ επιβιώνει της εφταετίας και αναγεννάται μετά από αυτή, αλλά η αριστερά -μαζί με το οικονομικό της πρόταγμα, της αναδιανομής- επανέρχεται με το ΠΑΣΟΚ, παρασέρνοντας βέβαια και το ΚΚΕ στην "πραγματική αλλαγή".

    Τελικά οι όποιες αλλαγές του ΠΑΣΟΚ έρχονται να φανερώσουν για μία ακόμα φορά στην ιστορία, ακριβώς την αδυναμία να ασκηθεί δημοκρατική πολιτική που θα φέρει το σοσιαλισμό.
    Στα συνδικάτα φυτεύονται συνδικαλοπατέρες, η μάσα αρχίζει, η εργατική αριστοκρατία διευρύνεται και η εργατική τάξη μπαίνει σε τροχιά συμβιβασμού, προσκυνώντας το καρότο της Ευρώπης των καπιταλιστών.

    Άρα είναι η περίοδος που όσα υποσχόταν η αριστερά κατέρρευσαν από το ίδιο το ΠΑΣΟΚ που πήρε όλα της τα συνθήματα -τα μόνα που απέμειναν από τις διώξεις τόσων δεκαετιών.

    τσαφ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Νομίζω είναι πολύ σωστή αυτή η επεξεργασία. Κάποια στιγμή θέλω να γράψω ένα άρθρο για το δίσκο/παράσταση "Το μεγάλο μας τσίρκο", που νομίζω ότι συμπυκνώνει με πολύ ενδιαφέροντα τρόπο τα ζητήματα που έβαλα και που βάζεις.

      Διαγραφή
  5. Εξαιρετικά σαφές και διευκρινιστικό το άρθρο-ανάλυση σου.
    Θα προσπαθήσω να το αφομοιώσω και να το προπαγανδίσω σε πολλές από τις συζητήσεις μου με "αριστερούς" φίλους και φίλες. Θεωρώ ότι συμβάλλει επαρκώς στην κριτική και ουσιαστική ανάλυση της έννοιας της περίφημης Αριστεράς που έχει γίνει ανιστόρητη ιδεολογική καραμέλα στα στόματα όλων των πασοκο-συριζαίων. Ειδικότερα οι θέσεις 5,7,8 και 9 νομίζω φτάνουν στον πυρήνα της προβληματικής της αριστεράς που ευδοκιμεί ως απαραίτητος όρος κα φαινομενικό αντίβαρο στο καπιταλιστικό σύστημα. Υγ: Η εικόνα δεν παίζεται! Είναι ο Παπαδημούλης της Αμερικής σε νεαρή ηλικία άνετα!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αυτό στο οποίο θα ήθελα να καταλήξω εν τέλει, είναι μια μεθοδολογική παρατήρηση, η οποία αφορά τη διαφορά ανάμεσα στην ιστορική σημασία μιας έννοιας και στο λογικό και αναλυτικό της περιεχόμενο.

      Η "αριστερά" έχει μια συγκεκριμένη ιστορική σημασία, ένα συγκεκριμένο ιστορικό χαρακτήρα στην εξέλιξή της, με σημαντικές βέβαια διαφοροποιήσεις από χώρα σε χώρα. Μπορεί κανείς να την γενεαλογήσει ιστορικά σε μια συγκεκριμένη χώρα ή να γράψει μια συγκριτική ιστορία της πολιτικής γενεαλογίας της, των πρωτοβουλιών της, των ηττών της ή των αδιεξόδων της.

      Αλλά ως λογική κατηγορία της πολιτικής, με άλλα λόγια ως κατηγορία που επιτρέπει σε κάποιον να σκεφτεί τη διάδραση ανάμεσα στην πολιτική ιδεολογία και την οικονομική διαπάλη, η "αριστερά" δεν προσφέρει τίποτε στη σκέψη παρά μόνο σύγχυση, ψευδή ερωτήματα και ψευδή προβλήματα, που βεβαίως μπορούν να λάβουν μόνο εξίσου ψευδείς απαντήσεις και ψευδείς επιλύσεις.

      Δεν μπορεί να υπάρξει "ορθή" επίλυση στο αναλυτικό και λογικό επίπεδο προβλημάτων ή ερωτημάτων που χρησιμοποιούν νόθους όρους, όρους χωρίς εννοιακή καθαρότητα και ακρίβεια. Και βεβαίως, είναι εσκεμμένο ότι τόσοι άνθρωποι προσπαθούν να πείσουν τόσους ανθρώπους να χαραμίσουν χρόνο και ενέργεια σε ένα εγχείρημα καταδικασμένο εξ αρχής να μην οδηγεί πουθενά.

      Διαγραφή
    2. Recte cogitas, amice Antoni!

      Επομένως επιβάλλεται από πλευράς μεθοδολογίας, αν θέλουμε να μένουμε στο έδαφος του μαρξισμού-λενινισμού, η ιστορικολογική προσέγγιση κι ανάλυση, καθότι από μόνες τους, είτε η ιστορική είτε η λογική προσεγγίσεις κι αναλύσεις, όσο «σωστές» κι αν είναι, οδηγούν σε λαθεμένα συμπεράσματα.

      Recte, omnino recte!

      (Συγνώμη για τα λατινικά, αλλά με παρέσυρε σχόλιο φίλου σε προηγούμενη ανάρτηση με το απόσπασμα από έναν «Φιλιππικό» του Κικέρωνα.)

      Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

      Διαγραφή
    3. "Επομένως επιβάλλεται από πλευράς μεθοδολογίας, αν θέλουμε να μένουμε στο έδαφος του μαρξισμού-λενινισμού, η ιστορικολογική προσέγγιση κι ανάλυση, καθότι από μόνες τους, είτε η ιστορική είτε η λογική προσεγγίσεις κι αναλύσεις, όσο «σωστές» κι αν είναι, οδηγούν σε λαθεμένα συμπεράσματα."

      Ναι, ακριβώς αυτό.

      Διαγραφή
  6. Και η κατηγορια "οικονομικη αναπτυξη" πρεπει να εχει προβλημα.Παραδειγματος χαρη μια αυξηση του ΑΕΠ κατα 7% σε ενα χρονο σημαινει οτι ο πλουτος σε αξιες χρησης που αντανακλουν αξια αυξανεται αντιστοιχα?Δεν το εχω ψαξει αλλα νομιζω οτι δεν πρεπει να υπαρχει αντιστοιχια.

    G.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Οι τρόποι υπολογισμού του ΑΕΠ διαφέρουν και ουσιαστικά ενδιαφέρουν μόνο την αστική οικονομολογία. Δεν αποτελούν αξιόπιστα αναλυτικά εργαλεία για το μαρξισμό, νομίζω.

      Διαγραφή
  7. Ταυτόχρονα η υιόθετηση του όρου οδηγεί σε έναν εξ' αρχής αυτοπεριορισμό και αυτοπεριθωριοποίηση, αφού όποιος ορίζεται ως "αριστερά", απευθύνεται αναπόφευκτα στους "αριστερούς" και όχι στους "δεξιούς".
    Έναν περιορισμό που δεν είχαν στην αρχική τους ιστορική παρουσία τα κομμουνιστικά κόμματα, που απευθύνονταν σε ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΤΕΣ, πρώτα από όλους.
    Βέβαια το να έχεις ένα ιστορικά κατακτημένο ιδεολογικό - πολιτικό προγεφύρωμα, δεν είναι καθ' εαυτό κακό, αρκεί να μην εγκλωβίζεσαι σε αυτό.
    Πάντως τα εκλογικά αποτελέσματα του ΚΚΕ, δείχνουν την μικρότερη αύξηση, σε ιστορικά αλλά όχι και ταξικά "κόκκινες" περιοχές. Πράγμα που αποτελεί ένδειξη ότι είναι πιο σωστό να πούμε ότι μόνο ένα μέρος της αύξησης προέρχεται από "επαναπατρισμό", και ότι υπάρχουν και πολλοί νέοι ψήφοι, ενώ πολλοί είναι αυτοί που σταθεροποίησαν την επιλογή του '12, γιατί ήταν ΣΥΡΙΖΑ και δεν το ήξεραν.

    ημιάγριος

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Κι αυτή είναι πολύ χρήσιμη επισήμανση.

      Διαγραφή
  8. ο αστισμός νικητής του εμφυλίου τρομοκρατεί και , στην ουσία, συνεχίζει τον εμφύλιο, κατά τη δεκαετία του '50, οπότε οι κομμουνιστές, για να προστατευτούν, χρησιμοποιούν τον όρο "αριστερά". με την πάροδο του χρόνου, κάποιοι μετασχηματίζονται όντως σε "αριστερούς".

    το 1988, υφίσταται καποια αντίστοιχη τρομοκρατία εκ μέρους του αστισμού, ώστε να δρομολογήσει το ΚΚΕ τη συγκρότηση του "Συνασπισμού της Αριστεράς και της προόδου"; εάν όχι, τότε ποια η αιτιολόγηση της επιλογής, τη συγκεκριμένη ιστορική περίοδο; (πρόκειται για επιλογή που στοίχισε την έξοδο σχεδόν του μισού κόμματος, το 1991).

    land down under the bridge

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. "το 1988, υφίσταται καποια αντίστοιχη τρομοκρατία εκ μέρους του αστισμού, ώστε να δρομολογήσει το ΚΚΕ τη συγκρότηση του "Συνασπισμού της Αριστεράς και της προόδου"; εάν όχι, τότε ποια η αιτιολόγηση της επιλογής, τη συγκεκριμένη ιστορική περίοδο;"

      Οι συνέπειες της ίδιας της στροφής του ΚΚΣΕ μετά το 20ο συνέδριο, της υποβάθμισης της σημασίας του ιμπεριαλισμού από το "κίνημα ειρήνης και σοσιαλισμού" με υπαιτιότητα των μετα-σταλινικών ηγεσιών, της διάλυσης της Κομμουνιστικής Διεθνούς με υπαιτιότητα Στάλιν, της στασιμότητας της σοσιαλιστικής οικονομίας, των αντεπαναστατικών ρευμάτων στην Αν. Ευρώπη, της πρώτης διάσπασης του ΚΚΕ το 1968, και της σοσιαλδημοκρατικοποίησης ενός αξιοσέβαστου τμήματος της ίδιας της ελληνικής εργ. τάξης και ενός τμήματος των στελεχών του κόμματος, η οποία οδήγησε και αυτή στην δραστική υποτίμηση τόσο των κρισιακών ορίων του καπιταλισμού όσο και των συνεπειών της διαρκούς ανάπτυξης (ή σήψης) του ιμπεριαλισμού, που ποτέ δεν ανατράπηκε από τον υπαρκτό σοσιαλισμό (απλώς περιορίστηκε γεωγραφικά με επίκεντρο την προστασία της ΕΣΣΔ).

      Διαγραφή
    2. Πολύ δυσκολότερο ερώτημα από αυτό που θέτεις είναι το αντίστροφο ερώτημα: Γιατί, στην εποχή του θριάμβου της αντεπανάστασης και της κατάρρευσης σειράς ΚΚ, το ΚΚΕ βρίσκει τη δύναμη να αλλάξει πορεία, γιατί το κομμουνιστικό του κομμάτι δεν εξαλείφεται, γιατί επιτυγχάνεται η ιστορικής σημασίας εκλογή ως ΓΓ της Αλέκας Παπαρήγα κόντρα στον Δραγασάκη;

      Ο ρόλος του Φλωράκη εδώ είναι σημαντικότατος αλλά δεν αρκεί για μια πλήρη ανάλυση του τι συνέβη και γιατί στην Ελλάδα το ΚΚ έδειξε μεγαλύτερες αντοχές από ό,τι στην Ιταλία. Σε συνομιλία που είχα με τον Κ. Σκολαρίκο, αλλά και στην ομιλία του τόνισε την τεράστια σημασία του ένοπλου αγώνα σε μια χώρα ως παρακαταθήκης στις μεγάλες κομματικές κρίσεις αυτού του είδους. Και πραγματικά, πιστεύω ότι αυτό έπαιξε σημαντικό ρόλο, και ευρύτερα και πιο απτά με την μορφή της παρέμβασης των παλιών αγωνιστών του ΔΣΕ στην πορεία του κόμματος.

      Διαγραφή
    3. Συγχωρέστε μου τη συγκίνηση.

      Όσο από τη μια η ιστορία δεν γράφεται με "αν", άλλο τόσο από την άλλη είναι λάθος να κρίνουμε επιλογές του χθες με τις σιγουριές του σήμερα. Όταν απορρίπτουμε τόσο ολοκληρωτικά τον όρο "αριστερά", όχι μόνο ως ανεπαρκή για τις σημερινές ανάγκες (που είναι πράγματι ανεπαρκής), αλλά και σκάβοντας βαθιά για να τον ξεριζώσουμε από την ιστορία και τις συνθήκες που τον γέννησαν, ίσως θα πρέπει να αναλογιστούμε τι άλλη επιλογή υπήρχε.

      Η ΕΔΑ ανέθρεψε πολιτικά μια γενιά αγωνιστών, κινητοποίησε ένα κομμάτι του λαού, το έβγαλε στο δρόμο. Ίσως με αστικοδημοκρατικά αιτήματα, ίσως με ρεφορμιστικές αυταπάτες σε οπορτουνιστική γραμμή - αλλά όμως, στο δρόμο!

      Πού βρέθηκαν δηλαδή οι άνθρωποι που ανασύστησαν τις κομματικές οργανώσεις το '68, αν όχι στην ιστορική γέφυρα της ΕΔΑ.

      Εάν η καθοδήγηση επέμενε το '52 στην κομμουνιστική ορθοδοξία, στην ιδεολογική καθαρότητα, πώς είμαστε σίγουροι ότι το κόμμα θα κατάφερνε να ορθοποδήσει. Έστειλε το Μπελογιάννη, άνθρωπο αγαπητό ακόμα και σε μη κομμουνιστές, κεντρώους αστοδημοκράτες, κι όμως ούτε αυτός κατάφερε να ξαναστήσει το κόμμα στα πόδια του, ο αντίπαλος τον εκτέλεσε σχεδόν αμέσως. Ένα σύνθημα σε έναν τοίχο, ένα σφυροδρέπανο, θα ήταν αρκετό για να ξεσηκώσει πογκρόμ ενάντια σε κάθε δημοκρατικό πολίτη. Ο λαός ήταν πια κουρασμένος, ηττημένος, καθημαγμένος, πώς μπορούμε να ξέρουμε εάν θα συστρατεύονταν με το κόμμα, εάν δεν υπήρχε η μετριοπαθής ΕΔΑ, βάρκα και γέφυρα για να πατήσει επάνω της.

      Συγχωρέστε μου τη συγκίνηση.

      Υπήρξε όμως ο πολιτικός χώρος. Υπήρξε το όχημα, η γέφυρα, η βάρκα. Τα κύματα έσκαγαν στη στεριά, τα ρεύματα κοντά στην ακτή κατέληγαν σε ρουφήχτρες. Πόσοι θα τσακίζονταν στα βράχια αν προσπαθούσαν να μπουν στη θάλασσα μόνοι, πόσοι θα παρασύρονταν απ' τα ρεύματα στο χάος. Η βάρκα όμως τους πήρε πάνω της, τους έβγαλε στ' ανοιχτά. Πάνω της είδαν τη λανθασμένη της πορεία, και οι τρελοί βούτηξαν και συνέχισαν μόνοι τους στη σωστή πια κατεύθυνση. Όχι όλοι, οι περισσότεροι παρέμειναν εκεί - ναυάγησαν, κατέληξαν αλλού. Αλλά στην αρχή του ταξιδιού, όλοι μαζί μοιράστηκαν το ψωμί, όλοι μαζί αντιπάλεψαν τα κύματα και ξέφυγαν απ' τα ρεύματα. Κι όταν διέφυγαν τον κίνδυνο, οι λίγοι συνεπείς που έβλεπαν τη λανθασμένη πορεία, εγκατέλειψαν τη βάρκα, έφτιαξαν το δικό τους καράβι, το οποίο ξανά ενέπνευσε το λαό, ξανά τον καθοδήγησε σε αγώνες και σε νίκες. Το ίδιο καράβι που στις ξέρες των ανατροπών τσακίστηκε μα δεν διαλύθηκε, και πάλι συνέχισε.

      Συγχωρέστε μου τη συγκίνηση.

      Η ταξική πάλη έχει απώλειες. Κάποιες οφείλονται στις σφαίρες του αντιπάλου. Κάποιες άλλες σε αποσκιρτήσεις, προς κάθε λογής "αριστερά", σοσιαλδημοκρατία, ρεφορμισμό, έως και ανοιχτή προδοσία, συστράτευση με τον αντίπαλο.
      Κάθε σύντροφος που, από τις γραμμές της ΕΔΑ, παρασύρθηκε και ξέφυγε σε ρεφορμιστικά μονοπάτια, είναι κι ένας Μπελογιάννης που έπεσε. Αυτός από σφαίρες μεταλλικές, ο άλλος από σφαίρες ιδεολογικές.

      Συγχωρέστε μου τη συγκίνηση.

      Μέλη, στελέχη, άρθρα καταστατικών μπορούν να διαγράφονται εύκολα. Η ιστορία όμως όχι.

      Δεν είναι δυνατόν, στο όνομα της (ηρωικής) απόρριψης της συγκυβέρνησης με το ΣΥΡΙΖΑ, στο όνομα της (ακόμα περισσότερο ηρωικής) άρνησης να αναλάβει το κόμμα κυβερνητικές ευθύνες σε καπιταλιστικές συνθήκες, να επιχειρείται τόσο άγρια αναθεώρηση της ιστορίας, να απορρίπτουμε στιγμές της ιστορίας βασιζόμενοι στα δεδομένα του σήμερα, να ανατροφοδοτούμε την αστική λαθολογία από την ανάποδη. Δεν μπορούμε να απορρίπτουμε όλο το μεταπολεμικό κομμουνιστικό κίνημα και τις επιλογές του, δεν μπορούμε να τα βγάζουμε όλα σκάρτα.
      Είναι εγκληματικό.

      Συγχωρέστε μου τη συγκίνηση.

      Διαγραφή
    4. Ωραία η συγκίνηση, ωραιότερη η αποφυγή του ρητορικού λαϊκισμού και η ακριβολογία. Πού ακριβώς αναθεωρήθηκε η ιστορία κι έγιναν όλα αυτά τα τρομερά που επιρρίπτεις;

      Διαγραφή
    5. Κάθε σύντροφος που, από τις γραμμές της ΕΔΑ, παρασύρθηκε και ξέφυγε σε ρεφορμιστικά μονοπάτια, είναι κι ένας Μπελογιάννης που έπεσε. Αυτός από σφαίρες μεταλλικές, ο άλλος από σφαίρες ιδεολογικές.

      - σήριουζλυ; -
      δεν είμαι εγώ που θα ρίξω το ανάθεμα σε κάποιον για τις επιλογές του, αλλά δεν είναι ιερόσυλος ο παραλληλισμός;
      δηλ. μιλάμε σοβαρά τώρα;

      πίκατσου

      Διαγραφή
    6. δεξιός υπαναχωρών22 Ιουνίου 2014 - 4:44 μ.μ.

      part 1

      Αντώνη, γράφτηκε πιο κάτω:

      "η εδα δημιουργηθηκε ακριβως για να μπορουν να δρουν οι κομμουνιστες νομιμα και ηταν ενα σχημα μεχρι να μπορεσει να νομιμοποιηθει το ΚΚΕ ειτε ντε γιουρε ειτε ντε φακτο.
      η εδα λοιπον δημιοργηθηκε απο το ΚΚΕ αναγκαστικα τη δεκαετια του 50.
      οι οπορτουνιστες που βολευτηκαν με την αστικη νομιμοτητα (και που να τρεχεις για το ΚΚΕ στην παρανομια) εβαλαν πλανο την διαλυση του και την διαχυση του στην εδα (ρε τι μου θυμιζει ρε τι μου θυμιζει). το 68 οι κομμουνιστες που ξαναστησαν τις κομματικες οργανωσεις υπηρχαν γιατι δρουσαν ως τετοιοι μεσα στην εδα. δεν ηταν η εδα ο λογος που ξαναστηθηκαν, αλλα γιατι λειτουργουσαν σαν κομμουνιστες μεσα σε αυτη
      "

      Έβαλα σε έντονο τα σημεία που θεωρώ εγώ πιο σημαντικά.

      Και θέλω να συμπληρώσω:

      Θεωρώ ότι η απόφαση της καθοδήγησης για την ίδρυση της ΕΔΑ πατούσε στην εκτίμησή της
      - ότι η καθαρή, αυτοτελής δράση του ΚΚΕ την περίοδο εκείνη ήταν αντικειμενικά αδύνατη,
      - ότι κάθε κομμουνιστής, ανεξαρτήτως ηλικίας, αναγνωρισιμότητας, κομματικής θέσης, που θα επιχειρούσε να δράσει ως τέτοιος θα οδηγούνταν με συνοπτικές διαδικασίες στο σφαγείο, με συνέπεια την ολοκληρωτική φυσική εξόντωση όλου του κομμουνιστικού δυναμικού και την διακοπή της φυσικής συνέχειας,
      - ότι κάθε απόπειρα προβολής του κομμουνιστικού συμβόλου, της κομμουνιστικής ιδεολογίας, κάθε απόπειρα αναβίωσης της κομμουνιστικής δράσης θα οδηγούσε σε πογκρόμ ομάδων προσώπων που σχετίζονταν έστω και λίγο με αυτούς, με αποτέλεσμα αφενός τη φυσική εξόντωση των δραστών και ενεργά υποστηρικτών, αφετέρου την τρομοκράτηση και εξουθένωση των ανεκτικών,
      - ότι μια "μετριοπαθής αριστερή" (βλ. σοσιαλδημοκρατική, ρεφορμιστική-οπορτουνιστική) πολιτική δύναμη, που θα μάχονταν για διευρυμένες αστικοδημοκρατικές ελευθερίες, θα μπορούσε να συγκινήσει κομμάτια της αστικής τάξης και να δημιουργήσει ρωγμές και μικρο-ρήξεις στο στρατόπεδό της, δεδομένου του ότι η αστική τάξη είχε ανάγκη τη δημοκρατική νομιμοποίηση (αν στη θέση του Λαμπράκη ήταν ένας κομμουνιστής, ο Σαρτζετάκης δεν θα έπαιζε το κεφάλι του - και ο Σαρτζετάκης κάθε άλλο παρά "αριστερός" ήταν, αντικομμουνιστής ρομαντικός αστοδημοκράτης), θα ενίσχυε τα μαζικά χαρακτηριστικά του κινήματος, την ποσοτική ανάκαμψή του δηλαδή, ώστε στα πλαίσια αυτής να μπορέσει το κόμμα να βρει έδαφος να παρέμβει για να αναδείξει τα ποιοτικά-ταξικά.

      Διαγραφή
    7. δεξιός υπαναχωρών22 Ιουνίου 2014 - 4:44 μ.μ.

      part 2

      Αναλογία: Η καθοδήγηση ακολούθησε την τακτική, σταματάμε πρώτα τη ροή του αίματος, για να μην πεθάνει ο τραυματίας από αιμοραγία, και μετά περιποιούμαστε την πληγή και κυνηγάμε τα μικρόβια για να μη μολυνθεί. Δεν παρατάμε την πληγή ανοιχτή μπολιάζοντας τον τραυματία μόνο με αντιβιωτικά κλπ, γιατί η πληγή είναι πολύ μεγάλη (δηλαδή δεν ρίχνουμε την επόμενη μέρα της ήττας γραμμή για ένοπλη πάλη και παράνομη ανατρεπτική δράση), αλλά ούτε εφησυχαζόμαστε με το σταμάτημα της αιμορραγίας και αφήνουμε τα μικρόβια να μολύνουν τον οργανισμό (δηλαδή δεν εφησυχαζόμαστε στη νόμιμη δράση της ΕΔΑ εγκαταλείποντας για πάντα την επανάσταση).

      "το 68 οι κομμουνιστες που ξαναστησαν τις κομματικες οργανωσεις υπηρχαν γιατι δρουσαν ως τετοιοι μεσα στην εδα. δεν ηταν η εδα ο λογος που ξαναστηθηκαν, αλλα γιατι λειτουργουσαν σαν κομμουνιστες μεσα σε αυτη"

      Η ΕΔΑ δεν ήταν ο λόγος που ξαναστήθηκαν οι κομματικές οργανώσεις, αλλά ο λόγος που μπόρεσαν να επιβιώσουν κομμουνιστές μέχρι το '68 ώστε να ξαναστήσουν τις κομματικές οργανώσεις. Η ΕΔΑ στήθηκε για να μπορέσουν οι κομμουνιστές να πατήσουν γερά στα πόδια τους, και μόλις το καταφέρουν να την απορρίψουν, αφού πια ο ιστορικός της ρόλος από την πλευρά του ταξικού κινήματος έχει ολοκληρωθεί, και να ξαναρχίσουν την αυτοτελή δράση τους.

      Το ότι η σύγκριση του σημερινού ΣΥΡΙΖΑ με την ΕΔΑ είναι παντελώς ανεδαφική και δόλια, καθώς υπηρετεί πολύ συγκεκριμένους σκοπούς, δεν σημαίνει ότι πρέπει να αναθεωρηθεί η ιστορία, και να απορριφθεί εκ των υστέρων το ιστορικό κεφάλαιο ΕΔΑ.
      Αν ο αντίπαλος προσπαθεί να καπηλευτεί κομμάτια της ιστορίας μας, δεν θα τα απορρίψουμε από φόβο μη μας κάνει ζημιά. Είναι χρέος μας να τα υπερασπιστούμε και να χτυπήσουμε την καπηλεία του, ως κομμάτι της γενικότερης πολιτικής του.
      Είμαστε με την ΕΔΑ, την υπερασπιζόμαστε ως συγκεκριμένο πολιτικό υποκείμενο, σήμερα ως ιστορικό κεφάλαιο, τότε ως πολιτική γραμμή, γιατί κρίνουμε ότι η ίδια ιδεολογικοπολιτική βάση που τότε μας οδήγησε να τη θεωρήσουμε απαραίτητη για το κίνημα, σήμερα μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ένα αντίστοιχο εγχείρημα θα είναι καταστροφικό, και γι' αυτό δεν το υιοθετούμε.
      Δεν ξέρω πόσο πιο απλά να το εκφράσω. Αν ο ΣΥΡΙΖΑ θέλει σήμερα να μας πείσει ότι είναι "η σύγχρονη εκδοχή της ΕΔΑ", για εμάς η υποστήριξη της ΕΔΑ σήμερα (ως συγκεκριμένο πολιτικό υποκείμενο, στα χρόνια που το κατασκευάσαμε, το στηρίξαμε, και τελικά το εγκαταλείψαμε) ισοδυναμεί με καταδίκη του ΣΥΡΙΖΑ.

      Παρά τα προβλήματα, τις ανωμαλίες στο εσωκομματικό καθεστώς, τις ταλαντεύσεις και τις παρεκκλίσεις, θεωρώ πως η καθοδήγηση τότε δεν ήταν ούτε τόσο οπορτουνιστική, ούτε τόσο "ηλίθια" όσο την (ανα)θεωρούμε σήμερα.

      Όταν απορρίπτουμε μια ιστορική επιλογή, πρέπει να αντιπροτείνουμε και αυτό που εκτιμάμε ότι ίσως να ήταν πιο σωστό.
      Αν η ΕΔΑ ήταν λάθος, τότε ποιο ήταν το σωστό; Στρατιωτική ανασύνταξη και νέος γύρος εμφυλίου την επόμενη της ήττας;
      Και το πάω και παρακάτω. Αν η ειρηνική συνύπαρξη ως πολιτική γραμμή ήταν λάθος, τότε ποιο ήταν το σωστό; Να πατήσει η σοβιετική ηγεσία το κουμπάκι και να βομβαρδίσει με πυρηνικά τις ΗΠΑ;

      Διαγραφή
    8. Φίλε με το αλλόκοτο νικ,

      Πουθενά δεν συνέκρινα την ΕΔΑ με τον ΣΥΡΙΖΑ (θα ήταν εντελώς άτοπο και προσβλητικό) και πουθενά δεν την απαξίωσα. Το γεγονός είναι ότι μέσα στους κόλπους της έδρασαν τόσο άμεμπτοι κομμουνιστές όσο και άνθρωποι που μετά την ήττα του 49 πήραν τον δρόμο --για λόγους πάρα πολύ σεβαστούς από μένα προσωπικά, δεν έχω ζήσει διώξεις εγώ για να κάνω τον εξυπνο-- της σοσιαλδημοκρατικοποίησης, δεδομένων και των εξελίξεων στην ΕΣΣΔ, που έπαιξαν πολύ σημαντικό ρόλο. Έχουμε πει πάρα πολλές φορές ότι η κριτική εξέταση του παρελθόντος δεν είναι ισοπέδωση --και δεν πρέπει να είναι-- αλλά ούτε και κακεντρέχεια. Είναι αναγκαιότητα για κάθε επαναστατικό κόμμα. Μας εγκαλούν για την κριτική στο παρελθόν, μας εγκαλούν ταυτόχρονα που αποφεύγουμε να ασκήσουμε κριτική στο παρόν. Όμως όσο αναγκαίο είναι το πρώτο, τόσο αναγκαίο είναι και το δεύτερο, αν θέλει κανείς να αποφύγει τον φραξιονισμό και την πολυδιάσπαση και τελικά την ταξική προδοσία. Το κόμμα οφείλει να εξετάζει και την πρόσφατη ιστορία του κριτικά αλλά και να αποφεύγει τις μονοδιάστατες και ισοπεδωτικές αναλύσεις, οφείλει να μαθαίνει από λάθη, οφείλει να εκτιμά τόσο τις σταθερές όσο και τα νέα στοιχεία κάθε κατάστασης με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, και όλοι μας υποχρεούμαστε να συμβάλλουμε όσο μπορούμε σε αυτό.

      Επαναλαμβάνω λοιπόν ότι κατανοώ πλήρως τους λόγους που επέβαλλαν την ΕΔΑ και νομίζω ότι αυτή την κατανόηση την εκφράζω. Όσο για την κριτική, το λιγότερο που οφείλουμε να κάνουμε σ' έναν κόσμο όπου τα λαϊκά στρώματα συντρίβονται και το κομμουνιστικό κίνημα δεν είναι το κυρίαρχο μέσο αντίδρασης, είναι να εντοπίσουμε τα λάθη που έγιναν και εθνικά και διεθνώς και να προσπαθήσουμε να κάνουμε το σωστό στις δικές μας περιστάσεις. Αύριο θα κριθούμε και εμείς από τους απογόνους μας με κριτήρια που ακόμα δεν μπορούμε να προκαθορίσουμε στη βάση του δικού μας παρόντος. Έτσι είναι αυτά τα πράγματα.

      Διαγραφή
    9. να συμπληρωσω εδω οτι πουθενα το κομμα δεν αποριπτει την εδα, κανει κριτικη σε αποφασεις (μη υποψηφιοτητα μπελογιαννη ας πουμε) και στην τελικη οι εστω και "στρογγυλεμενες" θεσεις τις εδα τοτε, ειναι ακομα και τωρα ετη φωτος μπροστα απο τις θεσεις του τσυριζα

      Διαγραφή
    10. "Η ΕΔΑ ανέθρεψε πολιτικά μια γενιά αγωνιστών, κινητοποίησε ένα κομμάτι του λαού, το έβγαλε στο δρόμο. Ίσως με αστικοδημοκρατικά αιτήματα, ίσως με ρεφορμιστικές αυταπάτες σε οπορτουνιστική γραμμή - αλλά όμως, στο δρόμο!"

      Όχι πως συγκρίνεται η ΕΔΑ και οι αγώνες που έδωσε στο ελληνικό μετεμφυλιακό κράτος με αυτά που θα αναφέρω στη συνέχεια -για να μην παρεξηγηθώ-, αλλά πέφτει πάλι ο κόσμος στη λούμπα του "άνθρωποι στο δρόμο". Και φτάνουν πολλοί να χρησιμοποιούν το παράδειγμα τύπου ΕΔΑ για να δικαιολογήσουν και να τα συγκρίνουν με τι ; Τις διαδηλώσεις με ποια αιτήματα; Δηλαδή, να νομιμοποιήσουμε κάθε μάζωξη ανεξαρτήτως ιδεολογικοπολιτικής κατεύθυνσης ; Πάσης κατευθύνσεως ; Τις αντεπαναστάσεις στην Αν. Ευρώπη τότε ; Ή το Occupy Wall Street και τις πλατείες τώρα ;

      Η κριτική πρέπει να απευθύνεται ακριβώς εκεί, στην ένταση τις ιδεολογικής διαπάλης, στην κατεύθυνση του κινήματος με κριτήρια ταξικά.
      Επί του θέματος της ΕΔΑ και της υποτιθέμενης ισοπέδωσης της απο το ΚΚΕ σήμερα, αρκεί να παραπέμψει κανείς στο Β' τόμο του Δοκιμίου. Δεν αρνείται κανείς εκεί, την αναγκαιότητα της δημιουργίας της και της δράσης των μελών του κόμματος τότε μέσα απο τις γραμμές της.
      Περί της κριτικής σε αυτήν, απαντήσαν οι προλαλήσαντες.


      και έτσι για αστείο :
      http://www.news.gr/politikh/esoterikh-politikh/article/156839/tsipras-ohi-sta-lathh-ths-eda-na-ensomatosoyme-to.html

      Για το ΣΥΡΙΖΑ, η ΕΔΑ έχασε γιατί δεν ανοίχτηκε στο Κέντρο. Ηταν πολύ ριζοσπαστική ρε παιδάκι μου και δεν έκανε στροφή στα δεξιά, δεν πήγε στον τότε ΣΕΒ, δεν έκανε παραχωρήσεις στους αστούς μπας και τη "σπρώξουν" λίγο. Απο αυτά τα λάθη ο ΣΥΡΙΖΑ παίρνει εμπειρία και δε θα τα επαναλάβει. Καλά το πάει ως τώρα.

      Χαϊνης

      Διαγραφή
  9. Καλησπερα, πιστευω οτι η υπαρκτη αναγκη ετεροκαθορισμου απο αυτους που σημερα σφετεριζονται τον τιτλο του αριστερου, σε οδηγει μαζι με αλλους συντροφους σε δημιουργια θεωρητικων υποδειγματων που δεν εχουν σχεση με την πραγματικοτητα και την ιστορικη διαδρομη. Το ΚΚΕ οπως ελεγε ο συμπατριωτης μου Χαριλαος Φλωρακης ηταν και θα ειναι η καρδια της Αριστερας και οι πατεραδες μας και παππουδες μας ηταν αριστεροι, επαναστατες κομμουνιστες. Στην Ελλαδα, ο αριστερος ηταν ο κομμουνιστης, τωρα θελουν να μας κλεψουν την αιγλη, δεν πρεπει να τους την χαρισουμε. Τωρα ο αισχρος, σαβουρας στις ιδεες, Καρτερος, λεει οτι ερχονται οι κοκκινοι ενοωντας τον ΣΥΡΙΖΑ, θα τους χαρισουμε λοιπον και το χρωμα της καρδιας μας και της ιστοριας μας? Αυριο θα πουν οτι ειναι κομμουνιστες, θα το απαρνηθουμε και αυτο?
    Λιγοτερη θεωρια, εγκεφαλικα κατασκευασματα και περισσοτερη πραξη προτεινω.
    Με συντροφικους χαιρετισμους
    Νικος Θεσσαλος

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Φίλε Νίκο,

      Επειδή δεν αντιλαμβάνομαι αυτό που κάνω ως "εγκεφαλικό κατασκεύασμα", μου δείχνεις με ντοκουμέντα πού χρησιμοποιείται ο όρος "αριστερά" στην Ελλάδα στην περίοδο 1922-1949;

      Διαγραφή
    2. Θέλω να πω, ή εγώ βγάζω πράγματα απ' τη γκλάβα μου και όχι απ' την ιστορική πραγματικότητα, στην οποία περίπτωση πρέπει να διορθώσω αυτά που γράφω γιατί λέω βλακείες, ή εσύ ερμηνεύεις την ιστορική πραγματικότητα με βάση τα προσωπικά σου συναισθήματα, στην οποία περίπτωση πρέπει εσύ να διορθώσεις κάποιες αντιλήψεις ως ανιστόρητες. Μέση λύση δεν βλέπω, και αν κάνω λάθος και η γενιά του Ζαχαριάδη, του Βελουχιώτη και των πρώτων κομμουνιστών αντιλαμβανόταν τον εαυτό της ως "αριστερά", αν ο Ριζοσπάστης της περιόδου μιλούσε για "αριστερά", τότε πρέπει οπωσδήποτε να μελετήσω πολύ περισσότερο.

      Διαγραφή
    3. Εντελώς δειγματοληπτικά, "Αι αρχαί και το πρόγραμμα του ΣΕΚΕ" (1918) (πουθενά η "αριστερά"): http://leninreloaded.blogspot.com/2012/11/blog-post_23.html, η προκήρυξη για τη Μικρασιατική καταστροφή του 1920 (παρομοίως άφαντη η "αριστερά"): http://leninreloaded.blogspot.com/2013/02/blog-post_9010.html και άρθρο του "Ριζοσπάστη" για την Κύπρο του 1929 (παρομοίως, δεν υπάρχει πουθενά η λέξη): http://leninreloaded.blogspot.com/2014/02/18111929.html

      Εντελώς δειγματοληπτικά, όπως είπα, και για την πρώτη περίοδο του ΚΚ Ελλάδας.

      Διαγραφή
    4. Καλησπερα Αντωνη,
      Είναι παλιά ιστορία, ελεγαν στην επιμορφωση στα ξερονησια οι διανοουμενοι. Αρχίζει από τα χρόνια της Γαλλικής Επανάστασης. Οι Γιακωβίνοι του Ροβεσπιέρου κάθονταν στην αίθουσα των συνεδριάσεων ψηλά κι αριστερά. Τους ονόμασαν ορεινούς. Αλλοι κάθονταν στα δεξιά και άλλοι στο κέντρο. Οι Γιακωβίνοι πάλευαν για το βάθεμα της Επανάστασης. Το πλήρωσαν με το κεφάλι του Ροβεσπιέρου.Οι αριστεροί είναι επαναστάτες.
      Σ' αυτήν την ιστορική πορεία της ανθρωπότητας, της θεωρίας και της πράξης, η μεγάλη Γαλλική Επανάσταση, παραμένει μετά τον Οκτώβρη του 1917 σαν η πιο σημαντική κοινωνική επανάσταση στην ιστορία της ανθρωπότητας.
      Αριστερα = ΚΚΕ = Επανασταση

      Διαγραφή
    5. Γνωρίζω πολύ καλά πού κάθονταν οι Ιακωβίνοι, αλλά έθεσα τα πράγματα με εξαιρετικά συγκεκριμένο ιστορικό τρόπο και ρώτησα αν ισχύει ή δεν ισχύει ότι η έννοια της "αριστεράς" εμφανίζεται στην Ελλάδα ως μέσο αυτοπροσδιορισμού ΚΑΙ των κομμουνιστών ΜΕΤΑ την ήττα του ένοπλου αγώνα και λόγω της απαγόρευσης του ΚΚΕ. Απλό είναι το ερώτημα. Ή ορθά διαπιστώνω ό,τι διαπιστώνω ή λέω ό,τι μου κατέβει. Που μπορεί να λέω και ό,τι μου κατέβει, αλλά πρέπει να το αποδείξεις.

      Σημειωτέον ότι η "αριστερά" δεν έχει καμία θέση ούτε στην Οκτωβριανή επανάσταση. Ιστορικά, υπάρχει ο "αριστερισμός", δηλαδή μια μορφή κομμουνισμού που ο Λένιν βρίσκει ανώριμη, και υπάρχει "αριστερή πτέρυγα" σε εργατικά κόμματα. "Αριστερά" σκέτη δεν ξέρω πουθενά στην περίοδο πριν τον Β' Παγκόσμιο.

      Διαγραφή
    6. Ιδρυση ΣΕΚΕ:Μέσα στο Συνέδριο διακριτές ήσαν τρεις τάσεις. Η δεξιά με κύριους εκπροσώπους τους Α. Σίδερη, Ν. Γιανιό και Π. Δημητράτο, η αριστερή με βασικούς εκπροσώπους τους Δ. Λιγδόπουλο, Σπ. Κουμιώτη και Μ. Οικονόμου και μια τρίτη κεντρώας συμπροφοράς με επικεφαλής τον Α. Μπεναρόγια. Ισχυρότερη ήταν η τάση του κέντρου και ακολουθούσε η αριστερά. Δοκιμιο Ιστ. ΚΚΕ, Κ.Μοσκωφ,Εκδοση ΚΕ ΚΚΕ.

      Διαγραφή
    7. "(ως ουσιαστικοποιημένου επιθέτου, και όχι με την ιστορική σημασία της προσχώρησης στην "αριστερή πτέρυγα" μέσα σε ένα εργατικό-σοσιαλιστικό κόμμα, που έχει μια εντελώς διαφορετική γενεαλογία)"

      Διαγραφή
    8. Λάβε επίσης υπόψη ότι ο Α τόμος του δοκιμίου απ' τον οποίο παίρνεις το απόσπασμα κυκλοφόρησε αρκετά χρόνια μετά το ...1949.

      Πώς να το κάνουμε, οι όροι "κοινωνισμός", "σοσιαλισμός", "κομμουνισμός" και "αναρχισμός", "προλεταριάτο", "εργατικό κίνημα", κυριαρχούν σε όλη την περίοδο πριν τον εμφύλιο σε σχέση με τον όρο "αριστερά", ο οποίος μόνο με βάση τη λογική του αντιφασιστικού μετώπου νομίζω ότι έχει μια ορατότητα πριν την ΕΔΑ.

      Διαγραφή
    9. ναι, και μιλας για "τασεις". η εδα δημιουργηθηκε ακριβως για να μπορουν να δρουν οι κομμουνιστες νομιμα και ηταν ενα σχημα μεχρι να μπορεσει να νομιμοποιηθει το ΚΚΕ ειτε ντε γιουρε ειτε ντε φακτο.
      η εδα λοιπον δημιοργηθηκε απο το ΚΚΕ αναγκαστικα τη δεκαετια του 50.
      οι οπορτουνιστες που βολευτηκαν με την αστικη νομιμοτητα (και που να τρεχεις για το ΚΚΕ στην παρανομια) εβαλαν πλανο την διαλυση του και την διαχυση του στην εδα (ρε τι μου θυμιζει ρε τι μου θυμιζει). το 68 οι κομμουνιστες που ξαναστησαν τις κομματικες οργανωσεις υπηρχαν γιατι δρουσαν ως τετοιοι μεσα στην εδα. δεν ηταν η εδα ο λογος που ξαναστηθηκαν, αλλα γιατι λειτουργουσαν σαν κομμουνιστες μεσα σε αυτη.
      οσο για την σημειολογια.
      το κοκκινο φυσικα δεν το χαριζουμε σε καποιους που το εχουν βγαλει απο τις σημαιες τους ετσι και αλλιως και αυτοπροσδιοριζονται ως ροζ.
      εγω μεγαλωνοντας και διαβαζοντας ελεγα οτι ειμαι με τους κομμουνιστες, με το ΚΚΕ, ποτε δεν σκεφτηκα τον αρη, τον ζαχαριαδη, τον χαριλαο κτλ κτλ ως "αριστερους" κομμουνιστες τους εχω στο μυαλο μου.
      εγω μεγαλωσα (οπως και πολλοι αλλοι) την εποχη που "αριστερα" ηταν το πασοκ. το πασοκ του 81 που το προγραμμα του σε σχεση με το προγραμμα του τσυριζα του 2012 και του 2014, ηταν λενινιστικο.
      και επειδη αριστερος προσδιοριζεται ο ακης, ο τσουκατος, ο αντρεας, ο γιαννος, ο τσιπρας, ο λαφαζανης, ο μητροπουλος, ο τσουκαλας, ο σταθηκης και ο μηλιος ε λοιπον ναι, ας χωρισει η ηρα απο το σταρι λοιπον και να παμε μπροστα σηκωνοντας την κοκκινη σημαια με το σφυροδρεπανο -και οτι συμβολιζει- και τους αφηνω με την αριστερα τους, την ροζ σημαια με τα τρεντυ αστερακια που στο ενα εχει μεσα τον ομπαμα, στο αλλο τον περεζ, στο τριτο τον μαρινακη σστο τεταρτο τον μελισανιδη και στο πεμτο την μεινταν

      Διαγραφή
    10. Για το ζήτημα της τακτικής απέναντι στον όρο: ο όρος σήμερα (ουσιαστικά, μετά το ΠΑΣΟΚ, όπως σωστά αναφέρθηκε) είναι εντελώς εκφυλιστικός, και κραυγαλέα τέτοιος. Δεν μπορείς να τον ακουμπήσεις χωρίς να λερωθείς. Δείτε λίγο τις ανακοινώσεις ΚΚΕ και ΑΝΤΑΡΣΥΑ για το "άνοιγμα Τσίπρα στα αριστερά", είναι διδακτικές:

      Διαγραφή
    11. Για άλλη μια φορά ο Αλέξης Τσίπρας μιλώντας στην Κεντρική Επιτροπή του κόμματος του
      ζήτησε από Σαμαρά και Βενιζέλο να οδηγήσουν τη χώρα με συντεταγμένο και ομαλό τρόπο σε εκλογές – «Η μόνη υπηρεσία που μπορείτε, κε Σαμαρά και κε Βενιζέλο, να προσφέρεται στο τόπο, είναι να αφήσετε τα λαό να αποφασίσει ποιος μπορεί και ποιος πρέπει να διαπραγματευτεί», είπε χαρακτηριστικά- εμφανιζόμενος σίγουρος για την εκλογική νίκη του κόμματος του στις επόμενες βουλευτικές εκλογές.

      Εξαπολύοντας σφοδρή επίθεση στην συγκυβέρνηση ο πρόεδρος του Σύριζα ζήτησε απ΄ τα κυβερνητικά κόμματα να σταματήσουν να παίζουν με το δεσμό της Προεδρίας και να σχεδιάζουν «νέα Ιουλιανά και νέες εκτροπές».

      Την ίδια στιγμή απευθυνόμενος σε ΚΚΕ και ΑΝΤΑΡΣΥΑ πρότεινε τη συγκρότηση ενός νέου συνασπισμού εξουσίας. Κάλεσε το ΚΚΕ με τις δικές του αρχές και τις δικές του θέσεις να συμβάλλει στην συνδιαμόρφωση ενός προγράμματος αριστερής διεξόδου, ενώ στην τοποθέτησή του που είχε αποδέκτη την ΑΝΤΑΡΣΥΑ εκτίμησε ότι «αυτά που μας συνδέουν στα κινήματα, στην υπεράσπιση του κόσμου της εργασίας, στην ανάγκη να σταματήσουμε την κοινωνική κατεδάφιση, είναι περισσότερα από αυτά που μας χωρίζουν».

      Αναμενόμενο ήταν ότι αυτές οι προτάσεις του προέδρου του Σύριζα δεν θα έβρισκαν ανταπόκριση.

      Διαγραφή
    12. Σε σχόλιο για την ομιλία του Αλ. Τσίπρα στην ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ, το Γραφείο Τύπου της ΚΕ του ΚΚΕ σημειώνει: «Κάθε βήμα που κάνει ο ΣΥΡΙΖΑ πιο βαθειά μέσα στην αγκαλιά του ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ, των "κοινωνικών συμφωνιών" με τον ΣΕΒ, της ΕΕ των μνημονίων διαρκείας και του ΝΑΤΟ, που τα θεωρεί αδιαπραγμάτευτα, όλων όσων ευθύνονται δηλαδή για τα μαρτύρια που περνάει ο λαός μας, θα συνοδεύεται με την αναζήτηση άλλοθι στο ΚΚΕ, στις πραγματικά ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ, που αντιστέκονται και παλεύουν για τη σωτηρία και ευημερία του λαού. Μόνο ως προσβολή και θράσος αντιμετωπίζουν πλέον τα μέλη και οι φίλοι του ΚΚΕ τέτοιες προσχηματικές προτάσεις. Δεν εκπλήσσουν και δεν πείθουν πλέον κανέναν.».

      Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ από την πλευρά της τοποθετήθηκε με κείμενο του στελέχους της Παναγιώτη Μαυρουδή, μέσα από το αριστερό μπλοκ στο οποίο σημειώνεται εκτός των άλλων: «Η πρόσκληση του ΣΥΡΙΖΑ προς τα ΑΡΙΣΤΕΡΑ του, δεν είναι τίποτα άλλο παρά ένα αδέξιος αντιπερισπασμός για το τολμηρό ψάξιμο προς τα ΔΕΞΙΑ. Κοινωνικά, δεν απευθύνεται στα εργατικά στρώματα, παρά μόνο ως εκλογικό σώμα. Δεν διακρίνεται από την αντιπαράθεση προς τον κόσμο του κεφαλαίου και τους νόμους του. Πολιτικά, η πρόταση περιέχει το (υπόλειμμα) ΠΑΣΟΚ, χωρίς το ξεφτισμένο στελεχικό δυναμικό, φυσικά τη ΔΗΜΑΡ, το ΠΟΤΑΜΙ και τους Οικολόγους, αλλά και την ‘’αντιμνημονιακή’’ ΔΕΞΙΑ, εκτός της Χρυσής Αυγής. Ακόμη και τη ΝΔ, χωρίς τη σημερινή ηγεσία, ακούστηκε κάποια στιγμή από στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ!».

      Βλέπετε ότι το ΚΚΕ δεν χρησιμοποιεί πουθενά τους όρους "αριστερά" και "δεξιά", ενώ αντίθετα η ΑΝΤΑΡΣΥΑ όχι απλώς τους χρησιμοποιεί αλλά τους ταυτίζει με τάξεις. Ένα από τα εκφυλιστικά συμπτώματα της "αριστεράς" (βλ. και τελευταίο Κοάν) είναι ακριβώς η τάση της να συγχέει εσκεμμένα αυτούς τους αμφίβολου περιεχομένου πολιτικούς προσδιορισμούς με τις κοινωνικές τάξεις, και τα κόμματα με τα κοινωνικά στρώματα, με σουρεαλιστικά αποτελέσματα (βλ. πάλι τελευταίο Κοάν όπου "η αστική τάξη έχασε την ηγεμονία" στην Ελλάδα επειδή βγήκε πρώτος στις ευρωεκλογές ο ΣΥΡΙΖΑ).

      Διαγραφή
    13. Κλεινοντας απο την πλευρα μου τουλαχιστον αυτο το θεμα, να αναφερω οτι στο DNA της ελληνικης κοινωνιας ειναι γραμενο οτι η καρδια της Αριστερας ειναι το ΚΚΕ και παρα το σφετερισμο και την προσπαθεια εκφυλισμου του ορου, ακομα ισχυει σημερα οτι οταν ενας συζητητης δηλωνει αριστερος, η 1η υποθεση ειναι οτι ειναι κουκουες. Εκ του αποτελεσματος και αν θελουμε να ειμαστε αυστηροι με τα δικα μας, η δηλωση της Αλεκας ηταν ακαιρη, ο κοσμος απροετοιμαστος και η οπορτουνιστικη σαβουρα του ΣΥΡΙΖΑ, το εκμεταλλευτηκε παιρνοντας δικο μας κοσμο. Ο Κουτσουμπας παιρνει υποψη του τις διαθεσεις του κοσμου μας και ευρυτερα για αυτο ειναι πιο προσεκτικος και επεξηγηματικος. (Και η πρωτοπορα ΚΝΕ και ΠΣΚ καθοταν στα αριστερα εδρανα την δεκαετια του '80, για να το διασκεδασουμε κια λιγο..). Γεια σας Νικος

      Διαγραφή
    14. Να είμαστε αυστηροί με τον εαυτό μας. Τα επιχειρήματά σου στο επίπεδο τακτικής (όχι ιστορίας) τα κατανοώ και αν θέλεις μπορούμε να συζητήσουμε για αυτά. Δεν μιλάς αυθαίρετα, αλλά υπάρχουν αρκετές και πολύπλοκες διαστάσεις στο θέμα. Θα συνοψίσω ορισμένες από αυτές:

      α) Ο όρος "αριστερά" περνάει παγκόσμια κρίση, έχει εισέλθει όχι απλά στην Ελλάδα αλλά σε παγκόσμια κλίμακα σε περίοδο αυξανόμενης απαξίωσης και καχυποψίας. Και για πολύ καλούς λόγους, βέβαια. Πρέπει να το λάβεις υπόψη αυτό. Δεν είναι δεκαετία 60 τώρα, είναι πολύ διαφορετικές οι συνθήκες.

      β) Κάθε αποτυχία "κυβερνήσεων της αριστεράς" θα την χρεωθείς ΚΑΙ ΕΣΥ από όλους όσους σε θεωρούν αριστερά, ακόμα κι αν έχεις πλήρως απέχει από τέτοιες κυβερνήσεις. Όσο δεν βοηθάς τον κόσμο να συνειδητοποιήσει ότι πέρα από το συσσωρευμένο ιστορικό περιεχόμενο του όρου, που βεβαίως και έχει και θετικά να επιδείξει σε πολλές χώρες, υπάρχει και το λογικό του κενό σε ό,τι αφορά το κυρίαρχο στοιχείο του μαρξισμού αλλά και της εποχής --την οικονομία και την αντίληψη για αυτή-- τόσο θα συνεισφέρεις μόνος σου στην μαζικότερη στροφή στον φασισμό, που η σοσιαλδημοκρατία δυστυχώς συμπληρώνει με πολλούς τρόπους και σε πολλά επίπεδα.

      γ) Η μη ανάδειξη του ανεπαρκούς έως και παραπλανητικού των κατηγοριών, λίγο πολύ, της αστικής πολιτικής ιστορίας, η ψευδής υπερτόνιση της "ιστορικής συνέχειας" με αιτήματα όπως ο αντιμοναρχισμός στην εποχή του πλήρως αναπτυγμένου ιμπεριαλισμού, η μη διασαφήνιση της κεντρικότητας των ζητημάτων των σχέσεων παραγωγής ως θεμελίου της τοποθέτησης πάνω στην πολιτική εξουσία είναι πράγματα ασυγχώρητα για ένα Κομμουνιστικό Κόμμα. Και όσο το Κόμμα αυτό προσπαθεί να κρατήσει και την μαρξιστική πίτα ολόκληρη και τον συναισθηματικό/βιωματικό σκύλο της ιστορίας του στην περίοδο 1949-1974 χορτάτο, τόσο θα μένει πίσω σε πολύ βασικά θεωρητικά και αναλυτικά καθήκοντα που πέφτουν στους ώμους του, διότι αν δεν λειτουργήσει ως Κομμουνιστικό Κόμμα το ΚΚΕ, ποιο θα λειτουργήσει;

      Διαγραφή
    15. Και ένα τελευταίο. Δυστυχώς, οι γενιές των παλιών αγωνιστών σιγά-σιγά αποδεκατίζονται από τον βιολογικό θάνατο. Αλήθεια, θεωρείς ότι είναι έντιμο εκ μέρους των τόσων που είτε δεν συμμετείχαν ποτέ σε αγώνες είτε τους έχουν εγκαταλείψει εδώ και δεκαετίες να προφασίζονται ότι το "ΚΚΕ τους κρατά μακριά" επειδή δεν τιμά την "αγωνιστική παράδοση της αριστεράς"; Το "αγοράζεις" αυτό;

      Εγώ θα πω την αμαρτία μου, δεν το πιστεύω καθόλου. Κανένας άνθρωπος που αγωνίστηκε δεν θα μπορούσε να προσβληθεί επειδή ο Παραθυράς, που ξεκλήρισαν την οικογένειά του, λέει "λυπάμαι, δεν είμαι αριστερός, είμαι κομμουνιστής." Εγώ το θεωρώ αδιανόητο έντιμο άνθρωπο που δηλώνει αριστερός να τον προσβάλλει ότι κάποιος άλλος διεκδικεί το δικαίωμα να λέγεται κομμουνιστής και μόνο κομμουνιστής.

      Διαγραφή
    16. Μην αποπροσανατολιστουμε στον διαλογο μας και βαζουμε θεματα που δεν υπαρχουν με βαση λεγομενα απο τα ρεταλια που αφησαν το κουκουε. Ανησυχουμε, προβληματιζομαστε και θελουμε να νικησουμε για το καλο του λαου μας.

      Διαγραφή
    17. Συγνώμη, δεν κατάλαβα το σχόλιο.

      Ποια είναι τα θέματα που δεν υπάρχουν και ποιος απροπροσανατολίστηκε στο διάλογο;

      Διαγραφή
    18. Με ρωτας:
      Αλήθεια, θεωρείς ότι είναι έντιμο εκ μέρους των τόσων που είτε δεν συμμετείχαν ποτέ σε αγώνες είτε τους έχουν εγκαταλείψει εδώ και δεκαετίες να προφασίζονται ότι το "ΚΚΕ τους κρατά μακριά" επειδή δεν τιμά την "αγωνιστική παράδοση της αριστεράς"; Το "αγοράζεις" αυτό;
      Με βαση την συζητηση μας, θεωρω οτι δεν θα επρεπε καν να με ρωτησεις... γιατι χανουμε χρονο σε αυτο που ειναι αυτονοητο...δεν ειναι εντιμοι και οπως μου ειχε πει καποτε ο Κωστας ο Λουλες για αντιστοιχους Θεομπαιχτες (σε περιφρουρηση ημουν), τους αξιζει ενας λακος με τσουκνιδες.

      Διαγραφή
  10. ΜΙΑ ΥΠΟΜΝΗΣΗ

    […] της διάλυσης της Κομμουνιστικής Διεθνούς με υπαιτιότητα Στάλιν […]

    Με την συγκεκριμένη διατύπωση —το τονίζω: διατύπωση— δημιουργείται η εντύπωση ότι η διάλυση (για την ακρίβεια «αυτοδιάλυση»: αυτός ήταν ο ακριβής όρος που τότε (1943) χρησιμοποιήθηκε) της Κομμουνιστικής Διεθνούς (ΚΔ) πραγματοποιήθηκε «από τα πάνω», με πρωτοβουλία και αποκλειστική ευθύνη είτε του ίδιου του Ι. Β. Στάλιν είτε της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΚΔ (ΕΕΚΔ). Τα πράγματα υπήρξαν όμως πολύ πιο περί- και πολύπλοκα απ’ ό,τι αφήνει να εννοηθεί η συγκεκριμένη διατύπωση άσχετα με την προσωπική ευθύνη που οπωσδήποτε φέρει ο Ι. Β. Στάλιν κι όχι μόνο αυτός.

    Υπενθυμίζω ότι οι ημερολογιακές σημειώσεις του Γκ. Μ. Ντιμιτρόφ, Γενικού Γραμματέα της ΕΕΚΔ από το 1935 μέχρι την αυτοδιάλυση της ΚΔ, δείχνουν μια πολύ διαφορετική εικόνα. Βλέπει κανείς δηλαδή ότι οι πιέσεις για διάλυση της ΚΔ «από τα κάτω», από τα διάφορα εθνικά τμήματα —έτσι λέγονταν τότε τα ΚΚ, π. χ. ΚΚΕ (Ελληνικό Τμήμα της Κομμουνιστικής Διεθνούς, ΕΤΚΔ)— προς την ηγεσία της ΚΔ είναι ήδη από τις αρχές του τελευταίου τρίτου της δεκαετίας του 1930 πολύ δυνατές και όσο πλησιάζει η έκρηξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου βαίνουν ισχυρότερες και πολυπληθέστερες. Αναφέρω ενδεικτικά —είναι εκτός τόπου και χρόνου να επεκταθώ— τις συνεχείς σχετικές πιέσεις του Ερλ Μπράουντερ εκ μέρους του ΚΚ των ΗΠΑ κιόλας από την εποχή της σύναψης επίσημων διπλωματικών σχέσεων ΗΠΑ και ΕΣΣΔ (1933), αλλά και την αδυναμία της ΕΕΚΔ να περάσει την γραμμή της στο ΚΚ της Κίνας από τα μέσα της δεκαετίας του ’30 (το ΚΚΚ εμφανίζεται σε επίπεδο ΚΕ με δύο στην πράξη αντικρουόμενες γραμμές σ’ ένα τόσο σημαντικό ζήτημα όπως η τακτική και στρατηγική της απόκρουσης του ιαπωνικού ιμπεριαλισμού!) καθώς και στο ΚΚ της Μεγάλης Βρετανίας στα τέλη της ίδιας δεκαετίας (η αντικατάσταση του Χάρι Πόλιτ από τον Ράτζανι Πάλμε Ντατ στην ηγεσία του κόμματος είχε σχέση με την μη αποδοχή της γραμμής της ΕΕΚΔ για τον χαρακτήρα του πολέμου το 1939). Και, το επαναλαμβάνω, αυτά είναι ενδεικτικά παραδείγματα. Άλλωστε και στην Ελλάδα τα πράγματα δεν ήταν καλύτερα μεταξύ 1939 και 1941, αρκεί να δει κανείς τις θέσεις της λεγόμενης «Παλιάς Κεντρικής Επιτροπής» του ΚΚΕ, αν και την κατάσταση δυσκόλευαν τα πολύ άσχημα πλήγματα που είχε καταφέρει η μεταξική δικτατορία στο ΚΚΕ (η πάλη του Ν. Ζαχαριάδη να δώσει στο κόμμα μια γραμμή που να ανταποκρίνεται στις αρχές του μαρξισμού-λενινισμού στην εξαιρετικά σύνθετη εκείνη κατάσταση είναι πολύ διδακτική).

    Το ότι η αυτοδιάλυση της ΚΔ ήταν λάθος διαφάνηκε πολύ γρήγορα. Ακόμα και στις αποφάσεις των εθνικών της τμημάτων που επιδοκιμάζουν και δέχονται το 1943 την σχετική απόφαση της ΕΕΚΔ αναδεικνύεται η τεράστια διάσταση των θέσεων αναφορικά με κομβικά ζητήματα της στρατηγικής και τακτικής του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος, αρκεί λ. χ. να συγκρίνει κανείς την σχετική εισήγηση του Γιάννη Ιωαννίδη με την σχετική εισήγηση του Μάο Τσετούνγκ.

    Το θέμα σηκώνει τεράστια συζήτηση, εγώ θέλησα μόνο να θίξω μια πτυχή του για να δείξω ότι τα πράγματα στο διεθνές κομμουνιστικό κίνημα προς το τέλος της τρίτης δεκαετίας του περασμένου αιώνα είχαν δρομολογήσει εξελίξεις που κάνουν την ερμηνεία ότι η ευθύνη ή η υπαιτιότητα για την διάλυση της ΚΔ θα μπορούσε να ανήκει σ’ ένα μόνο άτομο (Ι. Β. Στάλιν) ή σε μια ομάδα ατόμων (ΕΕΚΔ), να φαίνεται μάλλον αστήρικτη.

    Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Δεκτή και σωστή η υπόμνηση, ευχαριστώ.

      Διαγραφή
    2. Μεγάλο θέμα η Διεθνής.
      Από μνήμης μου βγαίνει πάντα πως υπήρχε και η θέση της "αναστολής λειτουργίας" και όχι αυτοδιάλυσης ή διάλυσης.
      Επίσης ο Μαίλλης έχει δώσει ένα πρώτο στίγμα για την αντιμετώπιση της Διεθνούς από το ΚΚΕ στο μελλοντικό ιστορικό δοκίμιο. Λειτουργούσε σαν κόμμα.
      Τέλος η Κομινφόρμ δεν είναι γνωστή σε πολλούς και γίνεται εύκολο να ειπωθεί πως είναι συνέχεια της Κομιντέρν ενώ δεν είναι καθόλου έτσι.

      Μπόρις

      Διαγραφή
    3. Βεβαίως μεγάλο και πολύπλοκο θέμα.

      Παραθέτω ορισμένα πρόσφατα κείμενα:

      "Στα 60 χρόνια από τη διάλυση της Κομμουνιστικής Διεθνούς


      Εχουν κλείσει ήδη 60 χρόνια από τότε που πάρθηκε και δημοσιοποιήθηκε η απόφαση από το Προεδρείο της Εκτελεστικής Επιτροπής της Γ΄ Κομμουνιστικής Διεθνούς για την αυτοδιάλυσή της, ενώ σήμερα κλείνουν ακριβώς 60 χρόνια από την τελική απόφαση του Προεδρείου της Εκτελεστικής Επιτροπής και τελευταία στην ιστορία του που οριστικοποιούσε τη διάλυσή της. Μια απόφαση που σημάδεψε την ιστορία του παγκόσμιου κομμουνιστικού κινήματος και τη μετέπειτα πορεία του αναμφίβολα, αν και ακόμη δεν έχουν αποτιμηθεί και δεν είναι εύκολο να αποτιμηθούν ολοκληρωμένα οι αρνητικές συνέπειες αυτής της απόφασης.

      Η Κομμουνιστική Διεθνής γεννήθηκε μέσα από την ιδεολογικοπολιτική αντιπαράθεση σε ζητήματα στρατηγικής-ταχτικής του διεθνούς εργατικού κινήματος στους κόλπους της Β΄ Διεθνούς, αντιπαράθεση οξύτατη ανάμεσα στους οπορτουνιστές της ηγεσίας της με επικεφαλής τον Κάουτσκι και στους συνεπείς μαρξιστές ηγέτες με επικεφαλής τον Β. Ι. Λένιν, παραμονές της έναρξης του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Στο ζήτημα της ταχτικής των κομμάτων της εργατικής τάξης απέναντι στις ιμπεριαλιστικές εμπόλεμες κυβερνήσεις διεξήχθη οξύτατη διαπάλη. Γιατί παρά τις αποφάσεις των Συνεδρίων της Β΄ Διεθνούς (Βασιλεία, Στουτγκάρδη) για το χαρακτήρα του πολέμου (ιμπεριαλιστικός), στο ζήτημα του καθορισμού της ταχτικής του διεθνούς εργατικού κινήματος (μετατροπή του ιμπεριαλιστικού πολέμου σε εμφύλιο και πάλη του εργατικού κινήματος σε κάθε χώρα ενάντια στην κυβέρνηση έως την ανατροπή της), οι οπορτουνιστές ηγέτες της Β΄ Διεθνούς τάχτηκαν με τις κυβερνήσεις των χωρών τους στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, προβάλλοντας το ζήτημα της «άμυνας της πατρίδας» και συναινώντας έτσι στη σφαγή των λαών. Η διάσπαση ήταν αναπόφευκτη. Η ταχτική των συνεπών μαρξιστών και του Λένιν δικαιώθηκε με τη Μεγάλη Οχτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση. Τυπικά η Γ΄ Κομμουνιστική Διεθνής ιδρύθηκε το Μάρτη του 1919. Ουσιαστικά η ιδεολογική της βάση ήταν ο «μπολσεβικισμός», δηλαδή ο μαρξισμός-λενινισμός. Οι βάσεις για την ίδρυσή της μπήκαν στη διαπάλη με τον οπορτουνισμό στη Β΄ Διεθνή.

      Διαγραφή
    4. Πώς πάρθηκε η απόφαση

      Σχετικά με το κρίσιμο αυτό ζήτημα, της διάλυσης της Διεθνούς, για το παγκόσμιο κομμουνιστικό κίνημα ο Ου. Φόστερ σημειώνει: «Στις 22 του Μάη 1943 η Εκτελεστική Επιτροπή της Κομμουνιστικής Διεθνούς έκανε γνωστή στον κόσμο μια απόφαση με την οποία προτεινόταν: "Να διαλυθεί η Κομμουνιστική Διεθνής σαν καθοδηγητικό κέντρο του διεθνούς εργατικού κινήματος και τα τμήματά της ν' απαλλαγούν από τις υποχρεώσεις, που απορρέουν από το καταστατικό της Κομμουνιστικής Διεθνούς και τις αποφάσεις των Συνεδρίων της". Η απόφαση έλεγε: "Το Προεδρείο της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς, μη μπορώντας, λόγω των συνθηκών, που δημιούργησε ο παγκόσμιος πόλεμος, να συγκαλέσει συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς, υποβάλλει για έγκριση στα τμήματα της Κομμουνιστικής Διεθνούς την παρακάτω πρόταση" (διάλυσης). Την απόφαση την υπέγραφαν τα μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς: Γκότβαλντ, Ντιμιτρόφ, Ζντάνοφ, Κολάροφ, Κόπλενιγκ, Κουούσινεν, Μανουίλσκι, Μαρτί, Πικ, Τορέζ, Φλορίν και Ερκολι (Τολιάτι), και την υποστήριζαν με τις υπογραφές τους αντιπρόσωποι των κομμουνιστικών κομμάτων της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Φινλανδίας, της Ρουμανίας, της Ουγγαρίας. Η απόφαση πάρθηκε ομόφωνα στις 15 του Μάη 1943 στη Μόσχα»1.

      Η απόφαση δημοσιοποιήθηκε στην εφημερία «Πράβντα» και στο περιοδικό «Κομουνίστ».
      Η συζήτηση του Προεδρείου ξεκίνησε στις 13 του Μάη 1943. Σ' αυτήν συμμετείχαν: «Τα μέλη του Προεδρείου της ΕΕ της ΚΔ, Γ. Δημητρώφ, Δ. Μανουίλσκι, Β. Πικ, Μ. Τορέζ, Α. Μαρτί, Ι. Κοπλένιγ, Β. Κολάροφ. Τα μέλη και τα αναπληρωματικά μέλη της ΕΕ της ΚΔ, Δ. Ιμπαρούρι, Μ. Ράκοσι, Β. Ούλμπριχτ, Γ. Σβέρμα, Βολφ (Μ. Φάρκας), οι αντιπρόσωποι των κομμάτων, Α. Πάουκερ (Κομμουνιστικό Κόμμα της Ρουμανίας), Βλάσοφ (Βλάχοβιτς) (Κομμουνιστικό Κόμμα της Γιουγκοσλαβίας), Ι. Λέχτινεν (Κομμουνιστικό Κόμμα της Φινλανδίας)»2.

      Η απόφαση του Προεδρείου κοινοποιήθηκε στα κόμματα-τμήματα της Γ΄ Διεθνούς προκειμένου να αποφασίσουν αν θα την κάνουν αποδεκτή, αφού στις συγκεκριμένες συνθήκες του πολέμου κρίθηκε αδύνατη η διεξαγωγή Συνεδρίου της Διεθνούς για να αποφασιστεί αυτό το θεμελιακής σημασίας ζήτημα.

      Διαγραφή
    5. Από τις 10 του Ιούνη 1943 έπαψε και τυπικά να υπάρχει

      Η διαδικασία ολοκληρώθηκε με τη γνωστοποίηση των αποφάσεων των κομμάτων στο Προεδρείο της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς, τις οποίες και συζήτησε στην τελευταία συνεδρίασή του στις 8 του Ιούνη 1943.
      Στην απόφαση αναφέρεται: «Από τις 10 του Ιούνη 1943 η Εκτελεστική Επιτροπή της Κομμουνιστικής Διεθνούς, το Προεδρείο και η Γραμματεία της Εκτελεστικής Επιτροπής, καθώς και η Διεθνής Επιτροπή Ελέγχου θεωρούνται διαλυμένες»3.

      Στην ίδια απόφαση αναφερόταν:
      «1. Η πρόταση για διάλυση της Κομμουνιστικής Διεθνούς εγκρίθηκε ομόφωνα απ' όλα τα τμήματα (συμπεριλαμβανομένων και των πιο σημαντικών) που μπόρεσαν να γνωστοποιήσουν την απόφασή τους.

      2. Αρχίζοντας από τις 10 του Ιούνη 1943 η Εκτελεστική Επιτροπή της Κομμουνιστικής Διεθνούς, το Προεδρείο και η Γραμματεία της Εκτελεστικής Επιτροπής καθώς και η Διεθνής Επιτροπή Ελέγχου θεωρούνται διαλυμένες.

      3. Αναθέτει σε μια επιτροπή, αποτελούμενη από τους Ντιμιτρόφ (πρόεδρο), Μ. Ερκολι (Τολιάτι), Ντμίτρι Μανουίλσκι και Βίλχελμ Πικ, να διευθετήσει τις υποθέσεις, να διαλύσει τα όργανα, να απαλλάξει το προσωπικό και να εκκαθαρίσει τα περιουσιακά στοιχεία της Κομμουνιστικής Διεθνούς»4.

      Την απόφαση υπέγραψε για το Προεδρείο της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς ο Γκ. Ντιμιτρόφ με ημερομηνία 10 του Ιούλη 1943.
      Την πρόταση για διάλυση της Διεθνούς είχαν εγκρίνει ομόφωνα 31 κόμματα. Αυτά μπόρεσαν να κάνουν γνωστή την απόφασή τους στο Προεδρείο και ήταν: «Τα Κομμουνιστικά Κόμματα Αυστραλίας, Αυστρίας, Αργεντινής, Βελγίου, Βουλγαρίας, Μεγάλης Βρετανίας, Ουγγαρίας, Γερμανίας, Ιρλανδίας, Ισπανίας, Ιταλίας, Καναδά, Κίνας, Κολομβίας, Κούβας, Μεξικού, Ρουμανίας, Συρίας, Σοβιετικής Ενωσης, Ουρουγουάης, Φινλανδίας, Γαλλίας, Τσεχοσλοβακίας, Χιλής, Ελβετίας, Σουηδίας, Γιουγκοσλαβίας, το Ενιαίο Σοσιαλιστικό Κόμμα Καταλονίας, το Εργατικό Κόμμα Πολωνίας και η Κομμουνιστική Διεθνής Νέων»5.

      Η Κομμουνιστική Διεθνής Νέων (ήταν η Διεθνής των Κομμουνιστικών Νεολαιών) συμμετείχε στη Διεθνή, ως τμήμα της, όπως και τα Κομμουνιστικά Κόμματα.

      Διαγραφή
    6. Η αιτιολόγηση της διάλυσης

      Γιατί πάρθηκε η απόφαση αυτοδιάλυσης της Διεθνούς; Είναι ένα ερώτημα το οποίο απασχολεί με δεδομένη την αναγκαιότητα της διεθνούς ενότητας δράσης του κομμουνιστικού κινήματος, την αναγκαιότητα της ενιαίας στρατηγικής απέναντι στο διεθνή ιμπεριαλισμό, ο οποίος επίσης έχει ενιαία στρατηγική ενάντια στο παγκόσμιο κομμουνιστικό κίνημα.

      Σύμφωνα με την απόφαση του Προεδρείου, η διάλυση της Διεθνούς κρίθηκε αναγκαία γιατί «η οργανωτική μορφή συνένωσης των εργατών, που διάλεξε το πρώτο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς και που ανταποκρινόταν στις ανάγκες της αρχικής περιόδου αναγέννησης του εργατικού κινήματος, ξεπερνιόταν ολοένα και περισσότερο στο βαθμό που αναπτυσσόταν το κίνημα αυτό και γίνονταν περίπλοκα τα προβλήματά του στις διάφορες χώρες, ή και μάλιστα γινόταν εμπόδιο στην παραπέρα εδραίωση των εθνικών εργατικών κομμάτων»6.

      Υπήρχε επίσης η εκτίμηση ότι «η πανεθνική άνοδος και η κινητοποίηση των μαζών για την πιο γρήγορη νίκη κατά του εχθρού μπορούν καλύτερα και πιο καρποφόρα να πραγματοποιηθούν από την πρωτοπορία του εργατικού κινήματος της κάθε χώρας στα πλαίσια του κράτους της»7.

      Φαίνεται λοιπόν ότι υπήρχαν προβληματισμοί απο ηγέτες διαφόρων κομμάτων, αλλά και απο ηγετικά στελέχη της Διεθνούς οτι η Διεθνής παρεμποδίζει την αυτοτέλεια στη δράση των Κομμουνιστικών Κομμάτων. Τέτοιοι προβληματισμοί εκφράζονταν ακόμη πριν τον πόλεμο. Ακόμη φαίνεται πως αυτό το ζήτημα ακόμη και αν ήταν υπαρκτό, μπορούσε να αντιμετωπιστεί στα πλαίσια της Διεθνούς, και όχι να οδήγησει στην άποψη για διάλυσή της.

      Το 7ο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς και η Εκτελεστική της Επιτροπή8«συνιστούσε να μην αναμειγνύεται άμεσα στις εσωτερικές οργανωτικές υποθέσεις των Κομμουνιστικών Κομμάτων». Για παράδειγμα, ο Μ. Τορέζ, κατά τη συζήτηση στο Προεδρείο του ζητήματος της διάλυσης της Διεθνούς, αφού την υποστήριξε, είπε: «Η παλιά μορφή διεθνούς συνένωσης των εργατών ξεπεράστηκε. Το Γαλλικό Κομμουνιστικό Κόμμα ήδη πριν από τον πόλεμο αναπτυσσόταν χάρη στην εφαρμογή της πολιτικής του λαϊκού μετώπου. Τώρα στη Γαλλία μετά την κατάχτησή της από τους χιτλερικούς δημιουργήθηκε η βάση για ένα πλατύτατο "εθνικό μέτωπο"». Ο Τορέζ είπε επίσης ότι η απόφαση για τη διάλυση «θα συμβάλει στη διεύρυνση του εθνικού αντιχιτλερικού μετώπου στη Γαλλία»9.

      Διαγραφή
    7. Επίσης, ο Τολιάτι στην αυτοβιογραφία του, σχετικά με το συγκεκριμένο ζήτημα, έδωσε την εξής εξήγηση: «Από τότε που το κομμουνιστικό κίνημα είχε φουντώσει στις μεγαλύτερες χώρες της Ευρώπης, η Διεθνής είχε αλλάξει βαθιά τη διάρθρωσή της. Τα εθνικά τμήματα είχαν αναπτύξει τη δράση τους με πλέρια αυτονομία, ακολουθώντας ωστόσο μια κοινή γραμμή. Το προτσές δημιουργίας ενός καινούριου στρώματος καθοδηγητών του εργατικού ευρωπαϊκού κινήματος είχε φτάσει σε καταπληκτικά αποτελέσματα και κάθε κόμμα μπορούσε να τραβήξει μπροστά μόνο του. Η απόφαση να διαλυθεί η Κομμουνιστική Διεθνής σαν συγκεντρωτική οργάνωση δεν ήταν επομένως τίποτε άλλο παρά η τυπική αναγνώριση ενός τετελεσμένου γεγονότος, μιας αλλαγής και μιας ανάπτυξης που είχαν πια πραγματοποιηθεί»10.

      Επομένως ορισμένοι ηγέτες Κομμουνιστικών Κομμάτων θεωρούσαν ήδη τελειωμένη υπόθεση τη Διεθνή σύμφωνα με τις παραπάνω τοποθετήσεις, γεγονός που δείχνει οτι δεν υπήρχαν πλέον περιθώρια για διαφορετική αντιμετώπιση.

      Βεβαίως, πρέπει να πούμε ότι τα Κομμουνιστικά Κόμματα είχαν αυτοτέλεια στη δράση τους στη δική τους χώρα το καθένα και δεν τα εμπόδιζε σ' αυτό η Διεθνής. Δεν υπήρχε ζήτημα «επέμβασης της Διεθνούς στις οργανωτικές υποθέσεις των Κομμάτων». Αλλωστε, η Κομμουνιστική Διεθνής επεξεργαζόταν και εξασφάλιζε την εφαρμογή της στρατηγικής και ταχτικής του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος. Το γεγονός ότι υπήρχαν πολύ πριν την απόφαση προβληματισμοί σε σχέση με την πορεία και την αναγκαιότητα ύπαρξης της Διεθνούς φαίνεται και από δυο ζητήματα που θέτει ο Φόστερ.

      Το ένα είναι ότι «οι κομμουνιστές έκριναν, πως η αναστολή του ανεκτίμητου δικαιώματος διεθνούς οργάνωσης αποτελεί πραγματική θυσία, που έπρεπε να γίνει για το κέρδισμα του πολέμου και για τη διευκόλυνση της διαφύλαξης της ειρήνης στη μεταπολεμική περίοδο»11. Εδώ ο Φόστερ μιλά για αναστολή της δράσης της Διεθνούς.

      Το δεύτερο είναι ότι «στην αρχική πρόταση διάλυσης τονιζόταν το εξής: "Η Εκτελεστική Επιτροπή της Κομμουνιστικής Διεθνούς καθοδηγήθηκε από τις ίδιες αρχές, όταν έλαβε υπόψη και συμφώνησε με την απόφαση του Κομμουνιστικού Κόμματος των Ενωμένων Πολιτειών της Αμερικής, του Νοέμβρη του 1940, να βγει από την Κομμουνιστική Διεθνή"» 12.

      Διαγραφή
    8. Επιβεβαιώνει δε ότι «πολύ ακόμα καιρό πριν από τον πόλεμο γινόταν όλο και πιο σαφές, πως όσο γινόταν πιο περίπλοκη, τόσο η εσωτερική, όσο και η διεθνής κατάσταση κάθε χώρας, η λύση των προβλημάτων του εργατικού κινήματος κάθε χώρας με τη μεσολάβηση ενός διεθνούς κέντρου θα προσκρούσει σε αξεπέραστες δυσκολίες»13.
      Ο Φόστερ επίσης εκτιμά πως «η όλο και πιο ισχυρή πεποίθηση των ηγετικών κύκλων της Κομμουνιστικής Διεθνούς, ότι η οργάνωση έπρεπε να διαλυθεί, εξηγεί τη σχετικά περιορισμένη δράση της στην περίοδο των πρώτων ετών του πολέμου»14.

      Ο ίδιος επίσης επισημαίνει ότι «η ιστορική αυτή απόφαση πάρθηκε ακριβώς στην αποφασιστική στιγμή του αγώνα για το άνοιγμα του δεύτερου μετώπου. Αυτό το μέτωπο ήταν εξαιρετικά αναγκαίο για την επίτευξη μιας γρήγορης και αποφασιστικής νίκης, αλλά οι αντιδραστικές δυνάμεις της Δύσης (που πίστευαν κι αυτές τα ψέματα του Γκέμπελς σχετικά με την Κομμουνιστική Διεθνή) αντιτάσσονταν στο άνοιγμά του. Χωρίς αμφιβολία η ευνοϊκή εντύπωση που προκάλεσε σ' όλο τον αστικό κόσμο η διάλυση της Κομμουνιστικής Διεθνούς συνέβαλε σε αποφασιστικό βαθμό στο να εξαλειφθεί αυτή η αντίθεση. Μόλις λίγους μήνες αργότερα (το Νοέμβρη-Δεκέμβρη 1943), συνήλθε η περίφημη διάσκεψη της Τεχεράνης, όπου καθορίστηκε, επιτέλους, η οριστική ημερομηνία για το άνοιγμα του δεύτερου μετώπου»15.

      Ο Ι. Β. Στάλιν σε συνέντευξη στον ανταποκριτή του πρακτορείου «Ρόιτερ» Χάρολντ Κινγκ αιτιολογεί το γεγονός της διάλυσης της Διεθνούς ως εξής:

      «Η διάλυση της Κομμουνιστικής Διεθνούς είναι σωστή, γιατί:

      α) Ξεσκεπάζει τα ψέματα των χιτλερικών ότι τάχα η Μόσχα έχει την πρόθεση να αναμειχθεί στη ζωή άλλων κρατών και να τα "μπολσεβικοποιήσει". Από δω και πέρα μπαίνει τέρμα στο ψέμα αυτό.

      β) Ξεσκεπάζει τη συκοφαντία των αντιπάλων του κομμουνισμού στο εργατικό κίνημα, ότι τάχα τα κομμουνιστικά κόμματα των διαφόρων χωρών ενεργούν όχι προς το συμφέρον του λαού τους, αλλά σύμφωνα με οδηγίες απ' έξω. Από δω και πέρα μπαίνει τέρμα και σ' αυτή τη συκοφαντία.

      γ) Διευκολύνει το έργο των πατριωτών στις φιλελεύθερες χώρες για την ένωση των προοδευτικών δυνάμεων της χώρας τους, ανεξάρτητα σε ποιο κόμμα ανήκουν και ανεξάρτητα από τις θρησκευτικές τους πεποιθήσεις, σ' ένα ενιαίο εθνικοαπελευθερωτικό μέτωπο για τη διεξαγωγή του αγώνα ενάντια στο φασισμό.

      δ) Διευκολύνει το έργο των πατριωτών σ' όλες τις χώρες για την ένωση όλων των φιλελεύθερων λαών σ' ένα ενιαίο διεθνές μέτωπο, για τον αγώνα ενάντια στον κίνδυνο παγκόσμιας κυριαρχίας του χιτλερισμού, εξομαλύνοντας έτσι το δρόμο για την οργάνωση στο μέλλον της συνεργασίας των λαών με βάση την ισοτιμία»16.

      Διαγραφή
    9. Μερικά ερωτήματα

      Από την αιτιολόγηση του Στάλιν, αλλά και την αναφορά του Φόστερ, που συνδυάζει τη διάλυση της Διεθνούς με το άνοιγμα του δεύτερου μετώπου, φαίνεται σαν αυτή η απόφαση να συσχετιζόταν με την πορεία του πολέμου και την αναγκαιότητα να τερματιστεί όσο το δυνατόν πιο γρήγορα. Φαίνεται επίσης ότι η χιτλερική προπαγάνδα χρησιμοποιούνταν από την αστική προπαγάνδα των άλλων εμπόλεμων κρατών ενάντια στην όσο το δυνατόν πλατύτερη συσπείρωση των λαών στα εθνικοαπελευθερωτικά μέτωπα κατά του γερμανικού ιμπεριαλισμού, με δεδομένη την κατάχτηση μέσα στον απελευθερωτικό αγώνα της πρωτοπορίας των Κομμουνιστικών Κομμάτων, τα οποία είχαν αναδειχτεί σε ηγέτιδες πολιτικές δυνάμεις σ' αυτό τον αγώνα. Βεβαίως, τον αγγλοαμερικανικό ιμπεριαλισμό τον ανησυχούσε αυτή η πραγματικότητα, των οπλισμένων λαών που καθοδηγούνταν από τα Κομμουνιστικά Κόμματα, σε σχέση με τη διαμόρφωση του μεταπολεμικού κόσμου και την προοπτική ανατροπής, από την εξουσία, της αστικής τάξης σε μια σειρά από χώρες.

      Ετσι, η απόφαση για διάλυση της Διεθνούς, από τα ντοκουμέντα που έως τώρα έχουν δει το φως της δημοσιότητας, αιτιολογείται σαν κάτι ανάμεσα σε αναγκαίο συμβιβασμό σχετικά με τον πόλεμο και τον «αντιχιτλερικό συνασπισμό», με άνισο υπέρ των καπιταλιστικών κρατών συσχετισμό δυνάμεων, και σε προβληματισμούς για αλλαγή της οργανωτικής μορφής της Διεθνούς.

      Δικαιολογείται όμως μια τέτοια απόφαση από άποψη αρχών ακόμη και σαν συμβιβασμός; `Η μήπως όντως υπήρχαν σκέψεις για μια διαφορετική μορφή οργάνωσης της Διεθνούς μεταπολεμικά και υπήρξε συνδυασμός στους λόγους που πάρθηκε τη συγκεκριμένη στιγμή η απόφαση; Η ίδρυση του «Διεθνούς Γραφείου Πληροφοριών» το 1947, από ορισμένα Κομμουνιστικά Κόμματα, δείχνει ότι παρά τη διάλυση της Γ΄ Διεθνούς, ανιχνεύονταν οι δυνατότητες και οι δρόμοι για την ενότητα δράσης του παγκόσμιου κομμουνιστικού κινήματος. Αλλά το ερώτημα παραμένει. Γιατί η ενότητα του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος είναι ζήτημα στρατηγικής σημασίας.

      Βεβαίως, δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητο ότι οι συνθήκες του πολέμου, οι από το 7ο Συνέδριο της Διεθνούς αποφάσεις για το «Αντιφασιστικό Μέτωπο» και η πραγματοποίησή του με το χαρακτήρα εθνικοαπελευθερωτικού μετώπου στον πόλεμο, σε συνδυασμό με την πίεση τμημάτων της αστικής τάξης για «εθνική ενότητα», ερμηνεύονταν με τέτοιο τρόπο από κάποιες δυνάμεις που τις οδήγησε - κάτω και από την πίεση της αστικής προπαγάνδας - στην οπορτουνιστική άποψη ότι δε χρειάζεται αυτοτελές Κομμουνιστικό Κόμμα. Σχετικά μ' αυτό ο Φόστερ αναφέρει: «Πολλά αστικά στοιχεία ζήτησαν η διάλυση της Κομμουνιστικής Διεθνούς να ακολουθηθεί από τη διάλυση των εθνικών κομμάτων, πράγμα που δεν πρότεινε καθόλου η απόφαση. Πραγματικά ύστερα από λίγους μονάχα μήνες, στο Κομμουνιστικό Κόμμα των ΗΠΑ ο οπορτουνιστής Browder αποπειράθηκε να πραγματοποιήσει αυτό το αστικό αίτημα επιδιώκοντας να διαλύσει το κόμμα»17.

      Διαγραφή
    10. Αλλά το γεγονός ότι εκφράζονταν πριν τον πόλεμο προβληματισμοί σε σχέση με την μη αναγκαιότητα ύπαρξης της Διεθνούς, ως παγκόσμιας οργάνωσης της εργατικής τάξης, σε αντιπαραβολή με την αυτοτέλεια των Κομμουνιστικών Κομμάτων, από τους ηγέτες κάποιων εξ αυτών, φαίνεται επίσης ότι επέδρασε στην απόφαση για τη διάλυσή της.
      Η Γ΄ Κομμουνιστική Διεθνής τελείωσε και τυπικά την ύπαρξή της τον Ιούνη του 1943. Η αναγκαιότητα όμως της ενιαίας δράσης του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος είναι συστατικό στοιχείο της πάλης για την ανατροπή του καπιταλισμού.

      1, 2, 3, 4, 5, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17 Ουίλ. Φόστερ: «Η ιστορία των τριών Διεθνών», εκδόσεις «Γνώσεις», σελ. 567-571
      2, 6, 7, 8, 9 Ακαδημία Επιστημών ΕΣΣΔ, Ιστορία της Τρίτης Διεθνούς, εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή», σελ. 552-557
      10 Μαρτσέλα και Μαουρίτσιο Φεράρα: «Μιλώντας με τον Παλμίρο Τολιάτι - Βιογραφικές σημειώσεις», «Πολιτικές και Λογοτεχνικές Εκδόσεις», 1956, σελ. 306

      Επιμέλεια
      Στέφανος ΚΡΗΤΙΚΟΣ
      http://www.rizospastis.gr/wwwengine/story.do?id=1818468&publDate=8/6/2003

      Διαγραφή
    11. Από νέα επεξεργασία του πιο πάνω, 2013:

      Ετσι, η απόφαση για διάλυση της Διεθνούς, από τα ντοκουμέντα που έως τώρα έχουν δει το φως της δημοσιότητας, αιτιολογείται σαν κάτι ανάμεσα σε αναγκαίο συμβιβασμό σχετικά με τον πόλεμο και τον «αντιχιτλερικό συνασπισμό», με άνισο υπέρ των καπιταλιστικών κρατών συσχετισμό δυνάμεων, και σε προβληματισμούς για αλλαγή της οργανωτικής μορφής της Διεθνούς.

      Δικαιολογείται, όμως, μια τέτοια απόφαση από άποψη αρχών ακόμη και σαν συμβιβασμός; `Η μήπως όντως υπήρχαν σκέψεις για μια διαφορετική μορφή οργάνωσης της Διεθνούς μεταπολεμικά και υπήρξε συνδυασμός στους λόγους που πάρθηκε τη συγκεκριμένη στιγμή η απόφαση; Η ίδρυση του «Διεθνούς Γραφείου Πληροφοριών» το 1947, από ορισμένα Κομμουνιστικά Κόμματα, δείχνει ότι παρά τη διάλυση της Γ΄ Διεθνούς, ανιχνεύονταν οι δυνατότητες και οι δρόμοι για την ενότητα δράσης του παγκόσμιου κομμουνιστικού κινήματος. Αλλά το ερώτημα παραμένει. Γιατί η ενότητα του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος είναι ζήτημα στρατηγικής σημασίας.
      Βεβαίως, δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητο ότι οι συνθήκες του πολέμου, οι από το 7ο Συνέδριο της Διεθνούς αποφάσεις για το «Αντιφασιστικό Μέτωπο» και η πραγματοποίησή του με το χαρακτήρα εθνικοαπελευθερωτικού μετώπου στον πόλεμο, σε συνδυασμό με την πίεση τμημάτων της αστικής τάξης για «εθνική ενότητα», ερμηνεύονταν με τέτοιο τρόπο από κάποιες δυνάμεις που τις οδήγησε - κάτω και από την πίεση της αστικής προπαγάνδας - στην οπορτουνιστική άποψη ότι δε χρειάζεται αυτοτελές Κομμουνιστικό Κόμμα. Σχετικά μ' αυτό ο Φόστερ αναφέρει: «Πολλά αστικά στοιχεία ζήτησαν η διάλυση της Κομμουνιστικής Διεθνούς να ακολουθηθεί από τη διάλυση των εθνικών κομμάτων, πράγμα που δεν πρότεινε καθόλου η απόφαση. Πραγματικά ύστερα από λίγους μονάχα μήνες, στο Κομμουνιστικό Κόμμα των ΗΠΑ ο οπορτουνιστής Browder αποπειράθηκε να πραγματοποιήσει αυτό το αστικό αίτημα επιδιώκοντας να διαλύσει το κόμμα»16.
      Το ΚΚΕ στην απόφαση του 18ου Συνεδρίου στο δεύτερο θέμα «Eκτιμήσεις και συμπεράσματα από τη σοσιαλιστική οικοδόμηση στον 20ό αιώνα με επίκεντρο την ΕΣΣΔ. Η αντίληψη του ΚΚΕ για το σοσιαλισμό», σχετικά με το θέμα της διάλυσης της Διεθνούς και την επίδραση της απόφασης αυτής στο Διεθνές Κομμουνιστικό Κίνημα εκτιμά: «H διάλυση της KΔ (Mάης 1943), παρά τα προβλήματα ενότητας που αυτή είχε και ανεξάρτητα από το αν αυτή μπορούσε να διατηρηθεί ή όχι, στέρησε από το διεθνές κομμουνιστικό κίνημα το κέντρο και τη δυνατότητα συντονισμένα να επεξεργαστεί την επαναστατική στρατηγική για τη μετατροπή του αγώνα ενάντια στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο ή στην ξένη κατοχή σε αγώνα για την εξουσία, ως ενιαίο καθήκον που αφορούσε το κάθε KK στις συνθήκες της δικής του χώρας (...)

      Mετά τη λήξη του B΄ Παγκόσμιου Πολέμου αναδιατάχθηκαν οι συμμαχίες. Tα καπιταλιστικά κράτη και οι αστικές και οπορτουνιστικές δυνάμεις που συμμετείχαν στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα σε κάθε χώρα (π.χ. δυνάμεις της σοσιαλδημοκρατίας) συνενώθηκαν ενάντια στο κομμουνιστικό κίνημα και στα σοσιαλιστικά κράτη.
      Σε αυτές τις συνθήκες, έγιναν ακόμη περισσότερο φανερές οι αρνητικές συνέπειες της αυξανόμενης οπορτουνιστικής διάβρωσης σε ορισμένα τμήματα του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος».

      Στα παραπάνω ζητήματα, το ΚΚΕ έχει κάνει αναλυτική τοποθέτηση στο «Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ Β' Τόμος, 1949-1968», την οποία παραθέτουμε στη συνέχεια.

      Διαγραφή
    12. Η Κομμουνιστική Διεθνής (ΚΔ) αυτοδιαλύθηκε στη διάρκεια του Β' Παγκόσμιου Πολέμου
      (15.5.1943)1. Το Προεδρείο της EE της ΚΔ εκτίμησε ανάμεσα σε άλλα:
      «Ηδη το Εβδομο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς, που συγκλήθηκε το 1935, λαμβάνοντας υπόψη (...) αλλαγές που απαιτούσαν μεγαλύτερη ευελιξία και ανεξαρτησία των τμημάτων της ΚΔ στη λήψη αποφάσεων (...) έδωσε έμφαση στην ανάγκη η Εκτελεστική Επιτροπή της Κομμουνιστικής Διεθνούς να αποφεύγει τις παρεμβάσεις στα εσωτερικά οργανωτικά ζητήματα των Κομμουνιστικών Κομμάτων. (...) Εχοντας επίσης υπόψη το γεγονός ότι κατά τη διάρκεια του παρόντος πολέμου ορισμένα τμήματα έθεσαν ζήτημα διάλυσης της Κομμουνιστικής Διεθνούς (...) θέτει ενώπιον των τμημάτων (...) την ακόλουθη πρόταση προς επικύρωση. Η Κομμουνιστική Διεθνής να διαλυθεί...»2.
      Ολα τα τμήματα της ΚΔ ενέκριναν την απόφαση αυτοδιάλυσής της.

      Η ΚΔ ενσάρκωνε τη διαχρονική ανάγκη να έχει το κομμουνιστικό κίνημα ενιαία στρατηγική. Η διάλυση της ΚΔ προβληματίζει, ιδιαίτερα αν εξεταστεί σε άμεση σύνδεση με την αδυναμία συγκρότησης μιας νέας ΚΔ μετά από τον πόλεμο, τη διάσπαση του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος (έξοδος της Γιουγκοσλαβίας από την Κομινφόρμ), καθώς και με τα σημάδια της γενικότερης κρίσης του που ξέσπασε σε μια σύντομη πορεία και εκφράστηκε με την πολυδιάσπασή του.

      Η Απόφαση του 18ου Συνεδρίου του ΚΚΕ (2009) εκτίμησε για το παραπάνω θέμα:
      «Ανεξάρτητα από τις αιτίες που οδήγησαν στη διάλυση της ΚΔ, είναι αντικειμενική η ανάγκη το κομμουνιστικό κίνημα, σε διεθνές επίπεδο, να διαμορφώνει ενιαία επαναστατική στρατηγική, να σχεδιάζει και να συντονίζει τη δράση του. Ο βαθύτερος προβληματισμός για τη διάλυση της ΚΔ πρέπει να παίρνει υπόψη μια σειρά εξελίξεις, όπως: Το σταμάτημα της δράσης της Κόκκινης Συνδικαλιστικής Διεθνούς, το 1937. (...) Την απόφαση του 6ου Συνεδρίου της Κομμουνιστικής Διεθνούς των Νέων (1935), σύμφωνα με την οποία η πάλη ενάντια στο φασισμό και τον πόλεμο απαιτούσε την αλλαγή του χαρακτήρα των Ενώσεων της Κομμουνιστικής Νεολαίας...»3.

      Διαγραφή
    13. Το πρόβλημα της ενιαίας δράσης του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος πρόβαλε ακόμα πιο έντονα όταν έληξε ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος και οι συμμαχίες που είχαν διαμορφωθεί στη διάρκεια του αναδιατάχθηκαν, οπότε όλες οι αστικές και οπορτουνιστικές δυνάμεις συνενώθηκαν ενάντια στο σοσιαλιστικό σύστημα και στο κομμουνιστικό κίνημα. Οπως εκτίμησε το 18ο Συνέδριο του ΚΚΕ, «η σοβαρά λαβωμένη ιδεολογική ενότητα και η έλλειψη της οργανωτικής σύνδεσης των ΚΚ, με τη διάλυση της ΚΔ, δεν επέτρεψαν τη διαμόρφωση μιας αυτοτελούς ενιαίας στρατηγικής του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος απέναντι στη στρατηγική του διεθνούς ιμπεριαλισμού. Το Γραφείο Πληροφοριών των ΚΚ, που συγκροτήθηκε το 1947 και αυτοδιαλύθηκε το 1956, καθώς και οι διεθνείς διασκέψεις των ΚΚ, που γίνονταν στη συνέχεια, δεν μπόρεσαν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τα παραπάνω προβλήματα»4.

      Στο Γραφείο Πληροφοριών των Κομμουνιστικών και Εργατικών Κομμάτων (22 - 28.9.1947) που σκοπός του ήταν η ανταλλαγή πληροφοριών και ο συντονισμός δράσης των Κομμουνιστικών Κομμάτων, εκπροσωπούνταν το ΠΚΚ(Μπ.), το ΚΚ της Γιουγκοσλαβίας, το Κομμουνιστικό Κόμμα Ρουμανίας, το Βουλγαρικό Εργατικό Κόμμα (Κομμουνιστικό), το Πολωνικό Εργατικό Κόμμα, το Κομμουνιστικό Κόμμα Τσεχοσλοβακίας και το Ουγγρικό Κομμουνιστικό Κόμμα. Από την καπιταλιστική Ευρώπη συμμετείχαν το Γαλλικό Κομμουνιστικό Κόμμα και το Ιταλικό Κομμουνιστικό Κόμμα. Επί της ουσίας η Κομινφόρμ έπαιζε καθοδηγητικό ρόλο ευρύτερης εμβέλειας.

      Στα Ντοκουμέντα της Σύσκεψης του Γραφείου Πληροφοριών (Νοέμβρης 1949) καταγράφεται ότι η Σύσκεψη κατέληξε ομόφωνα στις εξής τρεις αποφάσεις:

      «-- Η υπεράσπιση της ειρήνης και ο αγώνας ενάντια στους εμπρηστές του πολέμου, μετά από την εισήγηση του Μ. Σουσλόφ.

      -- Η ενότητα της εργατικής τάξης και τα καθήκοντα των Κομμουνιστικών και Εργατικών Κομμάτων, μετά από την εισήγηση του Παλμίρο Τολιάτι.

      -- Το Κομμουνιστικό Κόμμα της Γιουγκοσλαβίας στα χέρια δολοφόνων και κατασκόπων, μετά από την εισήγηση του Γκ. Γκεοργκίου - Ντεζ»5.

      Η απόφαση κάλεσε σε οργάνωση της δουλειάς για να τραβηχτούν στο κίνημα των οπαδών της ειρήνης οι συνδικαλιστικές ενώσεις, οι γυναικείες, νεολαιίστικες, συνεταιριστικές, αθλητικές, εκπολιτιστικο-διαφωτιστικές, θρησκευτικές και άλλες οργανώσεις, καθώς και επιστήμονες, συγγραφείς, δημοσιογράφοι, παράγοντες του πολιτισμού, κοινοβουλευτικοί και άλλοι πολιτικοί και κοινωνικοί παράγοντες.

      Διαγραφή
    14. Για την «ενότητα της εργατικής τάξης» η σύσκεψη κάλεσε σε πάλη ενάντια στους δεξιούς σοσιαλιστές και σε ενότητα δράσης με τις οργανώσεις βάσης και με τα απλά μέλη των σοσιαλιστικών κομμάτων6. Ακόμα διακήρυξε:

      «Τα Κομμουνιστικά και Εργατικά Κόμματα των καπιταλιστικών χωρών θεωρούν για καθήκον τους να ενοποιήσουν την πάλη για την εθνική ανεξαρτησία με τον αγώνα για την ειρήνη, να ξεσκεπάζουν ακούραστα τον αντεθνικό, προδοτικό χαρακτήρα της πολιτικής των αστικών κυβερνήσεων που έγιναν ανοιχτά τσιράκια του επιθετικού αμερικανικού ιμπεριαλισμού, να συνενώνουν και να συσπειρώνουν όλες τις πατριωτικές δυνάμεις της χώρας...»7.

      Η αντίστοιχη εισήγηση καταλόγιζε στις ΗΠΑ ότι επιδίωκαν να μετατρέψουν τη Δυτική Ευρώπη σε μισοαποικία του αμερικανικού ιμπεριαλισμού, σε βάση και προγεφύρωμα για την προετοιμασία του νέου πολέμου, αλλά και ότι οι αστικές τάξεις ακολουθούσαν πολιτική υποτέλειας απέναντι στις ΗΠΑ. Ετσι, ο ηγετικός ρόλος των ΗΠΑ στο διεθνές καπιταλιστικό σύστημα και οι σχέσεις ανισοτιμίας που χαρακτηρίζουν την ιμπεριαλιστική πυραμίδα ερμηνεύονταν ως υποδούλωση καπιταλιστικών κρατών από τις ΗΠΑ. Σε αυτήν τη βάση το Γραφείο Πληροφοριών επαναλάμβανε την πολιτική δημιουργίας δημοκρατικών κυβερνήσεων εθνικής ενότητας. Τόνιζε ότι οι λαοί της Γαλλίας, της Ιταλίας και όλης της καπιταλιστικής Ευρώπης χρειάζονταν κυβερνήσεις που θα διαμορφώνονταν από «ένα πραγματικό κίνημα δημοκρατικής, πατριωτικής και εθνικής ενότητας»8.

      Αναφερόταν επίσης στην κριτική του Λένιν στον «ευρωπαϊσμό» των σοσιαλδημοκρατών, στην καταδίκη των συνθημάτων για την οργάνωση «ευρωπαϊκής βουλής» ή της «παγκόσμιας κυβέρνησης».

      Διαγραφή
    15. http://www.rizospastis.gr/wwwengine/story.do?id=6884001&publDate=10/6/2012

      Διαγραφή
    16. H ΣTPATHΓIKH ΤOY ΔIEΘNOYΣ KOMMOYNIΣTIKOY KINHMATOΣ KAI OI EΞEΛIΞEIΣ ΣE AYTO

      27. Oι εξελίξεις στο διεθνές κομμουνιστικό κίνημα, τα ζητήματα στρατηγικής του έπαιξαν σοβαρό ρόλο στην ταξική πάλη σε παγκόσμιο επίπεδο και στη διαμόρφωση του συσχετισμού των δυνάμεων.45

      Προβλήματα ιδεολογικής και στρατηγικής ενότητας εκδηλώθηκαν σε όλη την πορεία της Kομμουνιστικής Διεθνούς (KΔ), σχετικά με το χαρακτήρα της επανάστασης, το χαρακτήρα του επερχόμενου πολέμου μετά την άνοδο του φασισμού στη Γερμανία46 και τη στάση απέναντι στη σοσιαλδημοκρατία.

      Oι οπορτουνιστικές ομάδες μέσα στο KK των μπολσεβίκων (τροτσκιστές - μπουχαρινικοί) συνδέθηκαν και με τη διαπάλη που εξελισσόταν μέσα στην Kομμουνιστική Διεθνή για τη στρατηγική του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος. Στα τέλη της δεκαετίας του 1920, στο 6ο Συνέδριο της KΔ, ο Mπουχάριν, ως πρόεδρος της KΔ, υποστήριξε δυνάμεις μέσα στα KK και την KΔ που υπερέβαλαν τη «σταθεροποίηση του καπιταλισμού» και την αδυναμία εμφάνισης νέας επαναστατικής ανόδου, εξέφραζαν διαθέσεις συνεννόησης με τη σοσιαλδημοκρατία, ειδικά τη λεγόμενη «αριστερή» κ.λπ.

      Xαλάρωση της λειτουργίας της KΔ ως ενιαίου κέντρου είχε εμφανιστεί πολλά χρόνια πριν την αυτοδιάλυσή της (1943).47H διάλυση της KΔ (Mάης 1943), παρά τα προβλήματα ενότητας που αυτή είχε και ανεξάρτητα από το αν αυτή μπορούσε να διατηρηθεί ή όχι, στέρησε από το διεθνές κομμουνιστικό κίνημα το κέντρο και τη δυνατότητα συντονισμένα να επεξεργαστεί την επαναστατική στρατηγική για τη μετατροπή του αγώνα ενάντια στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο ή στην ξένη κατοχή σε αγώνα για την εξουσία, ως ενιαίο καθήκον που αφορούσε το κάθε KK στις συνθήκες της δικής του χώρας.48

      Aνεξάρτητα από τις αιτίες που οδήγησαν στη διάλυση της KΔ, είναι αντικειμενική η ανάγκη, το κομμουνιστικό κίνημα, σε διεθνές επίπεδο, να διαμορφώνει ενιαία επαναστατική στρατηγική, να σχεδιάζει και να συντονίζει τη δράση του. O βαθύτερος προβληματισμός για τη διάλυση της KΔ πρέπει να παίρνει υπόψη μια σειρά εξελίξεις,49 όπως: Tο σταμάτημα της δράσης της Kόκκινης Συνδικαλιστικής Διεθνούς, το 1937, επειδή η συντριπτική πλειοψηφία των τμημάτων της ενώθηκε με τις μαζικές ρεφορμιστικές ενώσεις ή προσχώρησε σε αυτές. Tην απόφαση του 6ου Συνεδρίου της Kομμουνιστικής Διεθνούς των Nέων (1935), σύμφωνα με την οποία η πάλη ενάντια στο φασισμό και τον πόλεμο απαιτούσε την αλλαγή του χαρακτήρα των Eνώσεων της Kομμουνιστικής Nεολαίας, στη βάση της οποίας πραγματοποιήθηκαν συνενώσεις KN με Σοσιαλιστικές Νεολαίες (π.χ. στην Iσπανία, στη Λετονία) κ.ά.

      Διαγραφή
    17. O πόλεμος διαμόρφωσε συνθήκες μεγάλης όξυνσης των ταξικών αντιθέσεων στο εσωτερικό πολλών χωρών, όμως η αντιφασιστική πάλη οδήγησε στην ανατροπή της αστικής εξουσίας, με την καθοριστική υποστήριξη των λαϊκών κινημάτων από τον Kόκκινο Στρατό, μόνο σε χώρες της Kεντρικής και Aνατολικής Eυρώπης.
      Στην καπιταλιστική Δύση τα KK δε διαμόρφωσαν στρατηγική μετατροπής του ιμπεριαλιστικού πολέμου ή του απελευθερωτικού αγώνα σε πάλη για την κατάκτηση της εξουσίας. H στρατηγική του κομμουνιστικού κινήματος δεν αξιοποίησε το γεγονός ότι η αντίθεση κεφαλαίου - εργασίας περιεχόταν στον αντιφασιστικό - απελευθερωτικό χαρακτήρα του ένοπλου αγώνα για μια σειρά χώρες, ώστε να θέσει στην ημερήσια διάταξη το πρόβλημα της εξουσίας, αφού ο σοσιαλισμός και η κομμουνιστική προοπτική αποτελούν τη μόνη εναλλακτική λύση στην καπιταλιστική βαρβαρότητα.

      H έλλειψη τέτοιας στρατηγικής σε KK δεν μπορεί να δικαιολογηθεί από τον αρνητικό συσχετισμό δύναμης, λόγω της στρατιωτικής παρουσίας των αμερικανικών και βρετανικών στρατευμάτων σε μια σειρά χώρες της Δυτικής Eυρώπης. Tα KK οφείλουν να διαμορφώνουν τη στρατηγική τους ανεξάρτητα από το συσχετισμό δύναμης. Σημειώθηκε σταδιακή υποχώρηση από τη θέση ότι ανάμεσα στον καπιταλισμό και το σοσιαλισμό δε μεσολαβεί κάποιο ενδιάμεσο κοινωνικό σύστημα, επομένως και ενδιάμεση πολιτική εξουσία ανάμεσα στην αστική και την επαναστατική εργατική εξουσία.

      H θέση αυτή ισχύει ανεξάρτητα από το συσχετισμό δυνάμεων, ανεξάρτητα από το πρόβλημα που μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την επιτάχυνση των εξελίξεων, π.χ. όξυνση ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων, ιμπεριαλιστικός πόλεμος, αλλαγές στη μορφή της αστικής εξουσίας που μπορεί να προκληθούν.

      28. Mετά τη λήξη του B΄ Παγκοσμίου Πολέμου αναδιατάχθηκαν οι συμμαχίες. Tα καπιταλιστικά κράτη και οι αστικές και οπορτουνιστικές δυνάμεις που συμμετείχαν στον εθνικο-απελευθερωτικό αγώνα σε κάθε χώρα (π.χ. δυνάμεις της σοσιαλδημοκρατίας) συνενώθηκαν ενάντια στο κομμουνιστικό κίνημα και στα σοσιαλιστικά κράτη.

      Σε αυτές τις συνθήκες, έγιναν ακόμη περισσότερο φανερές οι αρνητικές συνέπειες της αυξανόμενης οπορτουνιστικής διάβρωσης σε ορισμένα τμήματα του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος. H σοβαρά λαβωμένη ιδεολογική ενότητα και η έλλειψη της οργανωτικής σύνδεσης των KK, με τη διάλυση της KΔ, δεν επέτρεψαν τη διαμόρφωση μιας αυτοτελούς ενιαίας στρατηγικής του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος απέναντι στη στρατηγική του διεθνούς ιμπεριαλισμού.

      Διαγραφή
    18. Tο "Γραφείο Πληροφοριών" των KK,50 που συγκροτήθηκε το 1947 και αυτοδιαλύθηκε το 1956, καθώς και οι διεθνείς διασκέψεις των KK, που γίνονταν στη συνέχεια, δεν μπόρεσαν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τα παραπάνω προβλήματα.

      Tο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα παρέμενε ισχυρό μετά τον πόλεμο, παρά την αναμφισβήτητη ενίσχυση των δυνάμεων του σοσιαλισμού. Aμέσως μετά το τέλος του πολέμου, ο ιμπεριαλισμός, υπό την ηγεμονία των HΠA, ξεκίνησε τον "ψυχρό πόλεμο". Aποτελούσε μια προσεχτικά επεξεργασμένη στρατηγική υπονόμευσης του σοσιαλιστικού συστήματος.

      O "ψυχρός πόλεμος" περιλάμβανε την οργάνωση ψυχολογικού πολέμου, ένταση των στρατιωτικών εξοπλισμών για να εξουθενωθεί οικονομικά η EΣΣΔ, δίκτυα υπονόμευσης και φθοράς του σοσιαλιστικού συστήματος από τα μέσα, ανοιχτές προκλήσεις και υποδαύλιση αντεπαναστατικών εξελίξεων (π.χ. στη Γιουγκοσλαβία στο διάστημα 1947 - '48, στη Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία το 1953, στην Oυγγαρία το 1956, στην Tσεχοσλοβακία το 1968 κ.α.). Aκολούθησε διαφοροποιημένη οικονομική και διπλωματική πολιτική απέναντι στα νέα σοσιαλιστικά κράτη για να διασπάσει τη συμμαχία τους με την EΣΣΔ, να ενδυναμώσει τις προϋποθέσεις οπορτουνιστικής διάβρωσής τους.

      Tαυτόχρονα, το ιμπεριαλιστικό σύστημα, με ηγέτιδα δύναμη τις HΠA, προχωρούσε στη συγκρότηση στρατιωτικών, πολιτικών, οικονομικών συνασπισμών και οργανισμών διεθνούς δανεισμού (NATO, Eυρωπαϊκές Kοινότητες, ΔNT, Παγκόσμια Tράπεζα, διεθνικές συμφωνίες εμπορίου). Aυτοί εξασφάλιζαν το συντονισμό των καπιταλιστικών κρατών, γεφύρωναν ορισμένες αντιθέσεις μεταξύ τους, για να υπηρετήσουν τον κοινό στρατηγικό στόχο της πολύπλευρης πίεσης στο σοσιαλιστικό σύστημα. Oργάνωσαν ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις, συστηματικές και πολύμορφες προβοκάτσιες και αντικομμουνιστικές εκστρατείες. Xρησιμοποίησαν τα πιο σύγχρονα ιδεολογικά όπλα χειραγώγησης των λαών, για να διαμορφώσουν ένα εχθρικό κλίμα σε βάρος των σοσιαλιστικών κρατών και του κομμουνιστικού κινήματος γενικότερα. Aξιοποίησαν τις οπορτουνιστικές παρεκκλίσεις και τα προβλήματα ιδεολογικής ενότητας του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος. Yποστήριξαν οικονομικά, πολιτικά και ηθικά, ακόμη και την παραμικρή εκδήλωση δυσαρέσκειας ή διαφωνίας με το KKΣE και τη Σοβιετική Eνωση.

      Διέθεσαν δισεκατομμύρια δολάρια, μέσα από τους κρατικούς προϋπολογισμούς τους, για τους σκοπούς αυτούς.

      Διαγραφή
    19. 29. H γραμμή της "ειρηνικής συνύπαρξης", όπως αναπτύχθηκε τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, ως ένα βαθμό στο 19ο (Oκτώβρης 1952)51 και κυρίως στο 20ό Συνέδριο του KKΣE (1956),52 αναγνώριζε την καπιταλιστική βαρβαρότητα και επιθετικότητα για τις HΠA και την Aγγλία, για ορισμένα τμήματα της αστικής τάξης και των αντίστοιχων πολιτικών δυνάμεων στα δυτικοευρωπαϊκά καπιταλιστικά κράτη, όχι όμως ως σύμφυτο στοιχείο του μονοπωλιακού καπιταλισμού, του ιμπεριαλισμού. Eτσι επέτρεψε την καλλιέργεια ουτοπικών αντιλήψεων ότι είναι δυνατόν ο ιμπεριαλισμός να αποδεχθεί μακροπρόθεσμα τη συμβίωση με δυνάμεις που έσπασαν την παγκόσμια κυριαρχία του.
      Aπό το 20ό Συνέδριο του KKΣE (Φλεβάρης 1956) και με τη θέση του για "ποικιλία μορφών μετάβασης στο σοσιαλισμό, κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις", η γραμμή της "ειρηνικής συνύπαρξης" συνδέθηκε και με τη δυνατότητα κοινοβουλευτικού περάσματος στο σοσιαλισμό στην Eυρώπη, στρατηγική που προϋπήρχε σε ορισμένα και επικράτησε στα περισσότερα KK. H θέση αυτή αποτελούσε ουσιαστικά αναθεώρηση των συμπερασμάτων από την επαναστατική σοβιετική εμπειρία και συνιστούσε μεταρρυθμιστική σοσιαλδημοκρατική στρατηγική.

      Yποτιμήθηκε η ενιαία στρατηγική του καπιταλισμού ενάντια στα σοσιαλιστικά κράτη και το εργατικό κίνημα στις καπιταλιστικές χώρες. Oι αντιθέσεις μεταξύ των καπιταλιστικών κρατών, που βεβαίως περιείχαν και το στοιχείο της εξάρτησης, όπως συμβαίνει στην ιμπεριαλιστική πυραμίδα, δεν αναλύθηκαν σωστά. Eπικράτησε η εκτίμηση ότι υπήρχε "σχέση υποτέλειας και εξάρτησης" κάθε καπιταλιστικής χώρας από τις HΠA.53 Yιοθετήθηκε η στρατηγική της "αντιμονοπωλιακής διακυβέρνησης", μια μορφή σταδίου ανάμεσα στον καπιταλισμό και το σοσιαλισμό, που θα έλυνε προβλήματα "εξάρτησης" από τις HΠA. H γραμμή αυτή υιοθετήθηκε ακόμα και από το KK HΠA, δηλαδή το KK της χώρας που κατείχε κορυφαία θέση στην ιμπεριαλιστική πυραμίδα. Στην πολιτική πρακτική εκφράστηκε με τη συμμετοχή KK σε κυβερνήσεις διαχείρισης του καπιταλισμού σε συνεργασία με τη σοσιαλδημοκρατία.

      Eτσι, KK επέλεξαν πολιτική συμμαχιών και με δυνάμεις της αστικής τάξης, αυτές που χαρακτηρίστηκαν ως "εθνικώς σκεπτόμενες", σε διάκριση από τις λεγόμενες "ξενόδουλες". Tέτοιες αντιλήψεις επικράτησαν και σε εκείνο το τμήμα του κομμουνιστικού κινήματος που κατά τη διάσπαση της δεκαετίας του 1960 προσανατολιζόταν στο KK Kίνας και που συγκρότησε το μαοϊκό ρεύμα.

      H στάση πολλών KK απέναντι στη σοσιαλδημοκρατία εντασσόταν σε αυτήν τη στρατηγική. Kυριάρχησε στα KK η εκτίμηση για διαχωρισμό της σοσιαλδημοκρατίας σε "δεξιά" και "αριστερή" πτέρυγα, αδυνατίζοντας εξαιρετικά το ιδεολογικό μέτωπο εναντίον της. Στο όνομα της ενότητας της εργατικής τάξης, τα KK προέβησαν σε σοβαρές ιδεολογικές και πολιτικές υποχωρήσεις, ενώ οι διακηρύξεις ενότητας από την πλευρά της σοσιαλδημοκρατίας δεν απέβλεπαν στην ανατροπή του καπιταλιστικού συστήματος, αλλά στην απόσπαση της εργατικής τάξης από την επιρροή των κομμουνιστικών ιδεών και την ταξική αλλοτρίωσή της.

      Στη Δυτική Eυρώπη, στις γραμμές πολλών KK, με πρόσχημα τις εθνικές ιδιομορφίες κάθε χώρας, επικράτησε το οπορτουνιστικό ρεύμα του "ευρωκομμουνισμού", που αρνιόταν τις νομοτέλειες της σοσιαλιστικής επανάστασης, τη δικτατορία του προλεταριάτου και γενικά την επαναστατική πάλη.

      Διαγραφή
    20. Kαι από τα δύο τμήματα του κομμουνιστικού κινήματος (εξουσίας και μη) υπερεκτιμήθηκε η δύναμη του σοσιαλιστικού συστήματος και υποτιμήθηκε η δυναμική στη μεταπολεμική ανασυγκρότηση του καπιταλισμού. Παράλληλα, βάθυνε η κρίση στο διεθνές κομμουνιστικό κίνημα που εκδηλώθηκε αρχικά με την πλήρη διακοπή των σχέσεων KKΣE - KK Kίνας και στη συνέχεια με τη μορφοποίηση του ρεύματος του "ευρωκομμουνισμού".

      H αλληλεπίδραση του τότε σύγχρονου οπορτουνισμού ανάμεσα στα KK των καπιταλιστικών χωρών και στα KK εξουσίας ενισχύθηκε σε συνθήκες φόβου για ένα πυρηνικό πλήγμα εναντίον των σοσιαλιστικών κρατών, όξυνσης της ταξικής πάλης στο εσωτερικό των σοσιαλιστικών κρατών (Kεντρικής και Aνατ. Eυρώπης) και νέων ιμπεριαλιστικών πολέμων (π.χ. ενάντια στην Kορέα, στο Bιετνάμ). H ευέλικτη τακτική του ιμπεριαλισμού επέδρασε στην ανάπτυξη του οπορτουνισμού στα KK των σοσιαλιστικών κρατών, στην υπονόμευση της σοσιαλιστικής οικοδόμησης, όπως και στην υπονόμευση της επαναστατικής πάλης στην καπιταλιστική Eυρώπη και παγκόσμια. Eτσι, ενισχύθηκε, άμεσα ή έμμεσα, η ιμπεριαλιστική πίεση πάνω στα σοσιαλιστικά κράτη, αξιοποιώντας, μεταξύ άλλων, τόσο το ρεύμα του ευρωκομμουνισμού, όσο και του τροτσκισμού και του μαοϊσμού, που, με τον ένα ή άλλον τρόπο, στον έναν ή άλλο βαθμό, στήριξαν τις ιμπεριαλιστικές επιθέσεις κατά της EΣΣΔ και άλλων σοσιαλιστικών κρατών.

      Διαγραφή
    21. Παραπομπές:
      45. Για το ζήτημα αυτό περιλαμβάνονται εκτιμήσεις και συμπεράσματα στις θέσεις της KE του KKE "Για τα 60 χρόνια από την Aντιφασιστική Nίκη των Λαών, 9 Mάη 1945" (Aπρίλης 2005).
      46. Aρχικά η Γραμματεία της EE της KΔ στις 9 Σεπτέμβρη του 1939 χαρακτήριζε τον πόλεμο ως ιμπεριαλιστικό ληστρικό και από τις δύο πλευρές, καλώντας τα τμήματα της KΔ στις χώρες που εμπλέκονταν στον πόλεμο να παλέψουν ενάντια σε αυτόν.
      47. Aκαδημία Eπιστημών της EΣΣΔ, «Iστορία της Tρίτης Διεθνούς», σελ. 428, εκδ. «Σύγχρονη Eποχή».
      48. Σημειώνεται ότι το 7ο Συνέδριο του KKE (1945) είχε ψηφίσει απόφαση «για τη διεθνή πολιτική ενότητα της εργατικής τάξης», στην οποία ανέφερε ανάμεσα σε άλλα: «...Tο 7ο Συνέδριο του KKE (...) εκφράζει την ευχή να ενσωματωθούν το γρηγορότερο όλα τα εργατικά κόμματα του κόσμου, που πιστεύουν στο σοσιαλισμό, ανεξάρτητα από αποχρώσεις, σε μία ενιαία διεθνή πολιτική οργάνωση της εργατικής τάξης». «Tο KKE. Eπίσημα Kείμενα», εκδ. «Σύγχρονη Eποχή», τ. 6, σελ. 113.
      49. Hδη, το 1935, το 7ο Συνέδριο της KΔ «σύστησε στην EE της KΔ να μεταφέρει το κέντρο βάρους της δράσης της στην επεξεργασία βασικών πολιτικών θέσεων και των θέσεων τακτικής του παγκόσμιου εργατικού κινήματος, υπολογίζοντας τις συγκεκριμένες συνθήκες και ιδιομορφίες κάθε χώρας» και ταυτόχρονα συμβούλευσε την EE της KΔ «να αποφεύγει κατά κανόνα την άμεση ανάμειξη στις εσωοργανωτικές υποθέσεις των κομμουνιστικών κομμάτων». Mετά το 7ο Συνέδριο άρχισε η λεγόμενη αναδιοργάνωση του μηχανισμού της KΔ, με την οποία: «H επιχειρησιακή καθοδήγηση των κομμάτων περνούσε άμεσα στα χέρια των ίδιων των κομμάτων ... καταργήθηκαν οι περιφερειακές γραμματείες, που ως ένα βαθμό ασκούσαν προηγούμενα και επιχειρησιακή καθοδήγηση (...) Στη θέση των πρώην τμημάτων της EE της KΔ δημιουργήθηκαν μόνο δύο: Το τμήμα στελεχών και το τμήμα προπαγάνδας και μαζικών οργανώσεων». Aκαδημία Eπιστημών της EΣΣΔ, «Iστορία της Tρίτης Διεθνούς», εκδ. «Σύγχρονη Eποχή», σελ. 433 - 434.
      50. KOMINΦOPM (Γραφείο Πληροφοριών των KK): Στο Γραφείο εκπροσωπούνταν τα Κομμουνιστικά και Εργατικά Κόμματα των Bουλγαρίας, Oυγγαρίας, Iταλίας, Πολωνίας, Pουμανίας, EΣΣΔ, Tσεχοσλοβακίας και Γαλλίας.
      51. «Eκθεση Δράσης της KE του KK (μπ) στο 19ο Συνέδριο», εκδ. KE του KKE, σελ. 28.
      52. «20ό Συνέδριο του KKΣE», εκδ. «Zώγια», 1965, σελ. 8.

      Διαγραφή
    22. 53. «H προετοιμασία του νέου πολέμου συνδέεται αδιάρρηκτα με την υποδούλωση των χωρών της Eυρώπης και των άλλων ηπείρων από τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό. Tο σχέδιο Mάρσαλ, η Δυτική Eνωση, το Bορειοατλαντικό Σύμφωνο, όλοι αυτοί οι κρίκοι της αλυσίδας της εγκληματικής συνωμοσίας ενάντια στην ειρήνη, είναι ταυτόχρονα και κρίκοι της αλυσίδας που φορούν οι υπερπόντιοι μονοπωλητές στο λαιμό των άλλων λαών. Kαθήκον των κομμουνιστικών κι εργατικών κομμάτων στις καπιταλιστικές χώρες είναι να συνενώνουν τον αγώνα για την εθνική ανεξαρτησία με τον αγώνα για την ειρήνη, να ξεσκεπάζουν αδιάκοπα τον αντεθνικό, προδοτικό χαρακτήρα της πολιτικής των αστικών κυβερνήσεων που έχουν μετατραπεί σε ανοιχτούς λακέδες του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού, να συνενώνουν και να συσπειρώνουν όλες τις δημοκρατικές πατριωτικές δυνάμεις κάθε χώρας γύρω από τα συνθήματα για την εξάλειψη της αισχρής αμερικανικής υποδούλωσης, για το πέρασμα σε ανεξάρτητη εξωτερική και εσωτερική πολιτική που να ανταποκρίνεται στα εθνικά συμφέροντα των λαών. Tα κομμουνιστικά κι εργατικά κόμματα πρέπει να κρατούν ψηλά τη σημαία της υπεράσπισης της εθνικής ανεξαρτησίας και της κυριαρχίας των λαών τους». Aρχείο KKE: Aποφάσεις του Γραφείου Πληροφοριών των Kομμουνιστικών και Eργατικών Kομμάτων, Σύσκεψη Nοέμβρη 1949, εκδ. «Nέα Eλλάδα», σελ. 73 - 74.
      http://www.rizospastis.gr/wwwengine/story.do?id=5871060&publDate=3/10/2010

      Διαγραφή
    23. Σχετική παλιότερη ανάρτηση εδώ: http://leninreloaded.blogspot.com/2012/07/blog-post_9194.html

      Διαγραφή
  11. ΕΝΑ ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ ΣΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ (ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΡΩΣΟΜΑΘΕΙΣ)

    Στον παρακάτω σύνδεσμο μπορούν να βρουν οι ρωσομαθείς τις φωτογραφίες του πρωτότυπου της «Απόφασης του Προεδρείου της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς για την διάλυση της Κομμουνιστικής Διεθνούς» της 15ης Μαΐου του 1943:

    http://www.1000dokumente.de/index.html?c=dokument_ru&dokument=0026_auf&object=facsimile&pimage=1&v=100&nav=&l=de

    Δίνω σε ελληνική μετάφραση το χειρόγραφο μέρος που βρίσκεται στο τέλος της έκτης και τελευταίας σελίδας του ντοκουμέντου. Είναι η ημερομηνία της απόφασης και οι υπογραφές αυτών που την προσυπόγραψαν. Οι προσθήκες σε ορθογώνιες αγκύλες είναι δικές μου και χρησιμεύουν στην καλύτερη κατατόπιση των αναγνωστών/τριών εξηγώντας ποιο τμήμα/ΚΚ της ΚΔ αντιπροσωπεύουν οι υπογράφοντες κι υπογράφουσες.

    Μόσχα, 15 Μαΐου 1943

    Γκ. Ντιμιτρόφ [ΓΓ ΕΕΚΔ]

    Β. Πικ [Γερμανικό Τμήμα]

    Α. Μαρτί [Γαλλικό Τμήμα]

    Κλ. Γκότβαλντ [Τσεχοσλοβακικό Τμήμα]

    Ντολόρες Ιμπαρούρι [Ισπανικό Τμήμα]

    Κόπλενινγκ [Αυστριακό Τμήμα]

    Τορέζ [Γαλλικό Τμήμα]

    Ντ. Μανουΐλσκι [Σοβιετικό Τμήμα]

    Ράκοσι [Ουγγρικό Τμήμα]

    Β. Μ. Κολάροφ [Βουλγαρικό Τμήμα]

    Λέχτινεν [Φιλανδικό Τμήμα]

    Β. Μπιάνκο [Ιταλικό Τμήμα]

    Έρκολι [Ιταλικό Τμήμα]

    Άννα Πάουκερ [Ρουμανικό Τμήμα]


    Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. επειδή αναφέρθηκε ο Φλωράκης, θα επρεπε να θυμηθείτε και ότι με δική του πρωτοβουλία φτιάχτηκε το κοινό πόρισμα ΚΚΕ-ΕΑΡ και κατόπιν ο Συνασπισμός της Αριστεράς και της Προόδου, ο οποιος συγκυβέρνησε το '89 με τη ΝΔ και το '90 με ΝΔ και ΠΑΣΟΚ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Η κυβέρνηση Τζανή Τζανετάκη ήταν μια μεταβατική κυβέρνηση με στενότατα ορισμένη αποστολή την "κάθαρση" που προέκυψε ως λαϊκό αίτημα μετά το σκάνδαλο Κοσκωτά. Δεν είχε προγραμματικό χαρακτήρα, δηλαδή δεν νομοθέτησε για κανένα θέμα. Είχε δε διάρκεια ζωής (προκαθορισμένο) από τις 2 Ιουλίου ως τις 12 Οκτωβρίου του 1989: 3 μήνες.

      Η κυβέρνηση Ζολώτα που προέκυψε από τις εκλογές του Νοέμβρη του 1989 είχε επίσης βραχύβιο και περιορισμένο νομοθετικά χαρακτήρα: 5 μήνες. Τον Απρίλη του 1990 έγιναν νέες εκλογές, τις οποίες κέρδισε η ΝΔ.

      Η αναφορά σε μια βραχύβια και μεταβατική κυβέρνηση με ρητές και στενά οριζόμενες εντολές και προαποφασισμένη διάρκεια ζωής τέλος ως "συγκυβέρνηση" είναι μάλλον παραπλανητική εκ μέρους σου. Μπορείς να διαφωνείς με την απόφαση συμμετοχής σ' αυτήν, χωρίς να διαστρέφεις τη φύση και το περιεχόμενό της κατά το δικό σου συμφέρον.

      Διαγραφή
    2. αν σου διαφευγει το ΚΚΕ δεν ειναι κομμα "ηγετη" εχει οργανα που αποφασιζουν και οταν ηρθε η ωρα εγινε η ξεκαθαριση. για τα υπολοιπα σου ειπε ο αντωνης

      Διαγραφή
  13. ακόμα, θυμηθείτε ότι η αριστερά σαν όρος περιλαμβάνει όλο αυτό τον προοδευτικό κόσμο, που μπορεί να μην είναι όλοι συνειδητοί κομμουνιστές, αλλά τουλάχιστον αντιστέκονται απέναντι στην πολιτική των νεοφιλελεύθερων κυβερνήσεων των τελευταίων ετών, και φυσικά απέναντι στον φασισμό. Κάποιος όρος θα πρέπει να τους περιγράψει όλους αυτούς, μιας και δεν ανήκουν όλοι ούτε στον ένα κομμα της αριστεράς, ούτε στο άλλο (που δε θέλει να λέγεται αριστερά). Επίσης διεθνώς χρησιμοποιείται η διάκριση ανάμεσα σε ρεφορμιστική αριστερά και ριζοσπαστική/επαναστατική αριστερά, αν αυτό σας λέει κάτι.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Συγκεκριμενοποίησε σε παρακαλώ τους όρους "προοδευτικός κόσμος" (πώς εκφράζεται πολιτικά, σε ποιες χώρες, σε τι είναι "προοδευτικός"), "αντίσταση" (ποιας μορφής"), "νεοφιλελεύθερων κυβερνήσεων" (σε αντίθεση με ποιες, πχ, ποια η διαφορά της οικονομικής πολιτικής Σαρκοζί και Ολάντ που ορίστηκαν ως "δεξιά" και "αριστερά").

      Η διάκριση ανάμεσα σε ρεφορμιστική και ριζοσπαστική αριστερά δεν μου λέει τίποτα, ιδιαίτερα τη στιγμή που ένα κόμμα που αυτοαποκαλείται "ριζοσπαστική αριστερά" περιγράφεται ως "ρεφορμιστικό" ακόμα και από κόμματα όπως η Ανταρσύα, που κάθε άλλο παρά φίλα πρόσκεινται στο ΚΚΕ. Και δεν μου λέει τίποτε επειδή πουθενά στον κόσμο δεν έχει αποκρυσταλλωθεί πρακτικά κάποια διαχωριστική γραμμή μεταξύ "ρεφορμιστικής" και "ριζοσπαστικής" αριστεράς, πράγμα αδύνατο έτσι κι αλλιώς, με δεδομένο ότι "αριστερά" δεν σημαίνει τίποτα (βλ. και λήμμα wikipedia). Είναι σαν να μου λες να λάβω υπόψη τη διαφορά ανάμεσα σε ρεφορμιστική και ριζοσπαστική οκακαμπουμπουμγκί, δηλαδή σαν να με κοροϊδεύεις κανονικά.

      Διαγραφή
    2. δλδ περιλαμβανει το πασοκ; την δημαρ; τον συριζα του ομπαμα; του ανηκουμε στο νατο και στην εε; σου κανουν για προοδευτικα αυτα; ειναι αρκετα αντιστασιακα στην νεα ταξη και στον νεοφιλελευθερισμο; ειναι αρκετη αντισταση στον φασισμο οι δηλωσεις των συριζαιων για την ουκρανια, την συρια; ειναι αρκετη αντισταση στον φασισμο η συνεργασια σε σωματεια/συνδικατα/δημοτικες παραταξεις με αυγα και υποψηφιους του λαος; ειναι αρκετα αντιφασιστικο το δειπνο με τον μαρινακη και τα καραγκιοζιλικια της ξανθης και του καρυπιδη; ειναι αρκετα αντιφασιστικο το κωλοτριψιμο με τον καμμενο και την ραχηλ;

      ακομα και με αυτους τους ορους λοιπον (για την κουβεντα) αυτη την στιγμη στην ελλαδα υπαρχει ΕΝΑ κομμουνιστικο/αριστερο κομμα και τα υπολοιπα κινουνται στην σφαιρα των αστικων κομματων και ας παρουμε ενα ενα τα χαρακτηριστικα των αριστερων κομματων
      α) υπερ εργαζομενων: να θυμισω τους βασιλοπουλους, τους νταλακογιωργους, τους ραυτοπουλους τις εξαλοσυνες στο λιμανι, τις ομιλιες στον σεβ στο εκονομιστ τις απεργοσπασιες και αλλα πολλα οπως τις μετοχες στην εταιρεια χρυσου;
      για να μην πω για τους αλλους απεργοσπαστες της ανταριζα με τις ομορφιες στην ηπειρο στους εκπαιδευτικους (παρεα) κτλ κτλ
      β) δημοσια δωρεαν παιδεια, υγεια κτλ: εγκρισεις για κοινη παρουσια ιδιωτικων μοναδων υγειας και σχολειων μαζι με τα δημοσια στα πλαισια της υγειους επιχειρηματικοτητας ισως. παρεα με τους ανταριζους στις αξιολογησεις σε σχολεια και καμια αντιδραση ή μαλλον δουλικοτητα στην σταση πλεον. αφου ειναι νομος τι να κανουμε
      γ) αντιιμπεριαλιστες, κολητηλικια με αμερικανους ισραηλινους ιμπεριαλιστες, μονο συριζα, δηλωσεις για ουκρανια (παρεα), συρια (παρεα), λιβυη (παρεα), αιγυπτο (παρεα)
      δ) αντιφασιστες: ας μεινουμε μονο στην σταση των δυο χωρων στο δημοτικο συμβουλιο της αθηνας για τους χωρους προεκλογικα και μην το εμβαθυνουμε γιατι θα χαλασουμε πολυ τις καρδιες μας
      αν θεωρησουμε λοιπον αυτα τα 4 βασικα χαρακτηριστικα ενος "αριστερου" κομματος εχουμε επικο φειλ στους 2 χωρους για τους οποιους μπορεις να πεις οτι υπαρχει φερετζες αριστερου φερετζε.

      Διαγραφή
  14. και επίσης να προσθέσω ότι ακόμα και το ίδιο το ΚΚΕ σε προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις (επί Παπαρήγα) απεύθυνε κάλεσμα προς αριστερούς πολίτες να το ψηφίσουν κι ας μη συμφωνούν σε όλα μαζί του.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Το ΚΚΕ δεν απευθύνει κανένα κάλεσμα σε "αριστερούς πολίτες" αλλά σε "αυτοαπασχολούμενους, άνεργους, ΕΒΕ, νοικοκυρές, αγρότες", κλπ., δηλαδή σε κοινωνικές ομάδες.

      "Είναι σύνθημα που αναγνωρίζει ότι ο υποκειμενικός παράγοντας δηλαδή το εργατικό λαϊκό κίνημα και οι σύμμαχοί του, επίσης η μαθητική, φοιτητική, σπουδάζουσα νεολαία, δεν βρίσκονται ακόμα από πλευράς οργάνωσης, πολιτικού προσανατολισμού στο ύψος των περιστάσεων και των αναγκών. Ωστόσο άνθρωποι του μόχθου, της φτώχειας, της ανεργίας, νέοι και νέες που σκέπτονται να σηκωθούν, θέλουν να κάνουν έστω και κάτι.
      Εμείς οφείλουμε χωρίς καμία προκατάληψη, ακόμα και αν δεν συμφωνούν μαζί μας σε όλα, ακόμα και αν κουβαλάνε στην πλάτη τους τις προκαταλήψεις που του πέρασε ο πολυπλόκαμος αντίπαλος, να τους δώσουμε το χέρι, να τους αναπτύξουμε τα πλεονεκτήματα των δικών μας ιδεολογικών και πολιτικών όπλων, της ταξικής πάλης."
      http://ksipnistere.blogspot.com/2012/09/38_8.html

      "Τη στήριξη του ΚΚΕ στις εκλογές όχι μόνο από όσους συμφωνούν με την πολιτική του αλλά και από εκείνους που δεν συμφωνούν ζητά η γενική γραμματέας του ΚΚΕ, Αλέκα Παπαρήγα "
      http://apokaukos.blogspot.com/2012/04/blog-post_4556.html

      «Καλούμε όλες τις δυνάμεις της κοινωνίας που έχουν επιλέξει τη διαμαρτυρία να συνταχθούν μαζί μας ακόμα και αν δεν συμφωνούν σε όλα με το πρόγραμμά μας» τόνισε η κ. Παπαρήγα
      http://www.agrinionews.gr/αλέκα-παπαρήγα-στο-αγρίνιοκάλεσμα-σε/
      Επιπλέον,

      "Αλ. Παπαρήγα: Δεν είμαστε Αριστερά, είμαστε κομμουνιστές"
      http://www.newsbomb.gr/ekloges-2012/kke/story/130172/al-papariga-den-eimaste-aristera--eimaste-kommoynistes

      Διαγραφή
    2. ασε την κοπτοραπτικη και διαβασε ολη την δηλωση, γιατι μιλαμε για αυτους που αισθανονται αριστεροι και ειναι αλλο πραγμα οταν απευθυνεσαι μαζικα στον λαο και στο θυμικο που του εχει καλλιεργηθει, γιατι μιλαει και για αυτους που αισθανονται ριζοσπαστες προοδευτικοι και επισης υπαρχουν και συγκεκριμενες δηλωσεις του κομματος και πριν 19ου που λενε πως λεμε εμεις την λαικη συμμαχια και πως χωριζουμε τον κοσμο, σε εργατες, μικρους αγροτες/εβε κτλ κτλ

      Διαγραφή
    3. Αν δεν κάνω λάθος, κάποιοι είχανε πει μέσα σε αυτό το μπλογκ ή σε άλλο κουκουέδικο ότι "το ΚΚΕ πάει για διάσπαση μετά τις εκλογές".
      Έγινε κάτι που δε σας άρεσε.
      Το ΚΚΕ βγήκε ισχυρό και ξέρει που πατάει. Θεμέλια το '91, το ΠΑΜΕ και το '12. Στέγνωσαν οι κολώνες του 19ου και τραβάει μπροστά ... χωρίς τους "αριστερούς". Με εργάτες, αγρότες, φοιτητές, αυτοαπασχολούμενους, νέους.
      Είναι τόσο απλά τα πράγματα.

      Κι αν κάτι πρέπει να κρατήσει ο προοδευτικός άνθρωπος -επειδή τον ανέφερες μιλάω γι αυτόν- από όλες τις εξελίξεις στην κοινωνία και στην πολιτική, ο άνθρωπος που δεν τα καταλαβαίνει όλα και δε συμφωνεί σε όλα με το ΚΚΕ, είναι πως κανείς δεν μπορεί να βγάλει το φίδι από την τρύπα για τον ίδιο. Θέλει δουλειά. Σωτήρες δεν υπάρχουν.
      Και οι μούτζες στις πλατείες είναι μόνο μούτζες στις πλατείες και τίποτα περισσότερο.
      Αυτά.

      Διαγραφή
    4. και επειδη η πραγματικοτητα παντα ειναι πολυ μπροστα απο το τι εχουμε μεσα στο κεφαλι μας, η πρωινη ξεφτιλισμενη σταση του σκουρλετη στον σκαι οταν ο κεφαλογιαννης εβγαζε τον εμετο του, ηταν αριστερη σταση; η συμφωνια με τα επιχειρηματα των εφοπλιστων (και των αυγων, δες συμπτωση ε;) ειναι αριστερη σταση; ή μηπως η σταση του σκουρλετη ηταν συμφωνημενη στην επισκεψη τσιπρα στο καναλι;;;;
      και μην πει κανενας οτι ειναι αυθερετο συμπερασμα η συμφωνια σκουρλετη. οταν κοντραρεσαι στα καναλια ακομα και για το που μπαινει το ποτηρι το νερο στο πανελ και στο συγκεκριμενο κανεις μοκο, ΕΙΝΑΙ ΣΥΜΦΩΝΙΑ, ΕΙΝΑΙ ΣΙΓΟΝΤΑΡΙΣΜΑ, ΕΙΝΑΙ ΣΚΥΨΙΜΟ ΜΕΣΗΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΑ ΑΦΕΝΤΙΚΑ! επιασε τοπο η συναντηση δουρου-μαρινακη τελικα.
      μπραβο και εις ανωτερα!

      Διαγραφή
  15. Ο ορος αριστερα εχει μια χρηση βοηθητικη καθαρα (π.χ στο λενιν οταν αναφερεται σε κομματα και στις ιδεολογικες τους αναφορες) και σε καμμια περιπτωση δεν εχει τη σαφηνεια μιας μαρξιστικης αναλυσης και δεν μπορει να αφορα ταξικες θεσεις κομματων. Απο την αλλη βοηθα οσους δεν πιστευουν στην αμεση επανασταση με αλλαγη της οικονομικης βασης, να κλινουν σε ολες τις πτωσεις τον ορο αριστερα ή εναλλακτικα κεντροαριστερα.
    φ.μ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  16. Ο όρος αριστερά σημερα περισσότερο φέρνει σε ένα brand name παρα σε μια πολιτική εννοια Πραγματι σημερα μιλαμε για ριζοσπαστικη, επαναστατικη και ρεφορμιστικη αριστερα Υπάρχει κατι κοινο αναμεσα στους οπαδους της καθε μια εκφρασης. Εχει καποιο νοημα εκτος από το να δημιουργει εναν ομφαλειο λωρο μεταξυ της επαναστασης και της μεταρυθμισης και να δημιουργει αυταπατες ότι στο κατω κατω ολοι από την ιδια μητρα προερχομαστε

    Και στο παρελθον εγκαταλειψαμε ορους όπως σοσιαλδημοκρατία ή εργατικο - λαικο κομμα κλπ όταν οι οροι αυτοι καταληφθηκαν από τους προδοτες της εργατικης ταξεις η τους εχθρους της.

    Και η αριστερα μια λεξη είναι με περιεχομενο που μεταβαλλεται στη πορεια του χρονου. Όταν η χρηση της λεξης δημιουργει περισσοτερα προβληματα από οφελη καλο θα είναι να εχουμε την τακτικη εξυπναδα να την αφησουμε να πεθανει

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μιλώντας στο επίπεδο της τακτικής και όχι της ιστορικής ανάλυσης, όπως διευκρίνησα και σε προηγούμενο σχόλιο σε άλλο συζητητή, η δική μου θέση είναι ότι, ναι, τακτικά ο όρος είναι βαρίδι που σε παίρνει στον πάτο. Ότι έχει τεράστια μειονεκτήματα σε σχέση με τα υποτιθέμενα πλεονεκτήματά του, τουλάχιστον από το 1981 και εντεύθεν σε ό,τι αφορά τη χώρα μας.

      Αυτή είναι η άποψή μου, σέβομαι την αντίθετη άποψη για την ενδεδειγμένη τακτική, αλλά ειλικρινά δεν βλέπω κανένα μέλλον στον όρο αυτό που να εξυπηρετεί κάτι για το δικό μας πολιτικό πρόγραμμα και θεωρώ ορθότατη την περιθωριοποίησή του.

      Διαγραφή
    2. Προσέξτε όμως κάτι: δεν έχω καθόλου την ίδια άποψη για τον όρο, που επίσης έχει κάνει τιραμόλα ο ΣΥΡΙΖΑ, "ενότητα." Η ενότητα είναι απόλυτα αναγκαίος όρος για το εργατικό-λαϊκό κίνημα και δεν μπορεί ποτέ να απεμποληθεί ως σύνθημα επειδή το χρησιμοποιεί ο αντίπαλος. Έχω πει με αφορμή τις δημοτικές και την επικράτησή μας στην Πάτρα ότι αντιθέτως, πρέπει να προβάλλουμε ΚΑΘΕ παράδειγμα "ενότητας" το οποίο μεταφράζεται στην συσπείρωση κάτω απ' την κόκκινη σημαία και το κομμουνιστικό πρόγραμμα. Και πρέπει να καταβάλλουμε ΚΑΘΕ εφικτή προσπάθεια η λέξη "ενότητα" να γίνει συνώνυμη με την συστράτευση με ΑΥΤΗ τη σημαία και ΑΥΤΟ το πρόγραμμα.

      ΟΧΙ λοιπόν στην "αριστερά", ναι στην "ενότητα" με όρους κομμουνιστικής ηγεμονίας, κομμουνιστικής οριοθέτησης της συσπείρωσης των μαζών και αποδοχής της εργατικής φύσης της πρωτοπορίας της συσπείρωσης, είναι το σύνθημα που εγώ θεωρώ μια σωστή τακτική επεξεργασία στο επίπεδο συμβολικών όρων.

      Διαγραφή
    3. Ακριβως αυτο ειχα στο μυαλο μου διαβαζοντας το κειμενο και τη συζητηση. Την ενοτητα δεν πρεπει να τη χαρισουμε στους διαστρεβλωτες. Ωστοσο νομιζω οτι η φραση (απευθυνομαστε σε οσους αισθανονται αριστεροι, ριζοσπαστες κλπ) που χρησιμοποιησε το κομμα μεσω στελεχων του ως καλεσμα τακτικα , ειναι σωστη εφοσον υπαρχει κοσμος που αυτες οι λεξεις μιλανε στο θυμικο του. Εδω το 2012 που σωστα ειπαμε δεν ειμαστε αριστεροι αλλα κομμουνιστες πολλοι φιλοι του κομματος δυστυχως εχασαν τη γη κατω απο τα ποδια τους...Σε αυτο βεβαια φταινε και αυτοι και εμεις που δεν φροντισαμε τοσα χρονια να λυσουμε βασικα ζητηματα σε μεγαλο κομματι φιλων του ΚΚΕ και ειδικα μεγαλυτερων σε ηλικια που γαλουχηθηκαν με την ΕΔΑ, της υποχωρησεις αυτης εναντι της ΕΚ , με την συμπορευση με το ΠΑΣΟΚ σε δημους και κινημα, με τον ενιαιο ΣΥΝ κλπ Δυστυχως βρηκαμε μπροστα μας το οτι πολλοι που ψηφιζαν το κομμα για χρονια αλλα δεν ηταν ενεργοι στο κινημα , πολιτικα ηταν πιο κοντα στο ρεφορμισμο και στη δυσκολη στροφη το εξεφρασαν και με την ψηφο αφου το συναισθημα πια δεν ηταν αρκετο για να τους κρατησει.

      ratm

      Διαγραφή
    4. "Ωστοσο νομιζω οτι η φραση (απευθυνομαστε σε οσους αισθανονται αριστεροι, ριζοσπαστες κλπ) που χρησιμοποιησε το κομμα μεσω στελεχων του ως καλεσμα τακτικα , ειναι σωστη εφοσον υπαρχει κοσμος που αυτες οι λεξεις μιλανε στο θυμικο του."

      Το είπα ήδη, αυτό δεν είναι ούτε πρόβλημα, ούτε κίνδυνος. Εγώ δεν πιστεύω ότι θα αποδώσει κάτι γιατί δεν πιστεύω (το είπα ήδη) ότι κρατάει κάποιον που αντιτίθεται πραγματικά στον καπιταλισμό το να αυτο-ορίζεται το ΚΚΕ αυστηρά ως κομμουνιστικό απ' το να το στηρίξει έστω ως απλός ψηφοφόρος, αλλά για να βλάψει ως απεύθυνση δεν βλάπτει. Αυτό που βλάπτει, και που δεν πρόκειται να κάνει το ΚΚΕ, είναι να αναγάγεις τον όρο σε υποκατάστατο για την ταξική απεύθυνση, για την ταξική ανάλυση, για την επιμονή στις σχέσεις παραγωγής. Αυτός είναι ο δρόμος του οπορτουνισμού, τελεία κι παύλα.

      Διαγραφή
    5. "Σε αυτο βεβαια φταινε και αυτοι και εμεις που δεν φροντισαμε τοσα χρονια να λυσουμε βασικα ζητηματα σε μεγαλο κομματι φιλων του ΚΚΕ και ειδικα μεγαλυτερων σε ηλικια που γαλουχηθηκαν με την ΕΔΑ, της υποχωρησεις αυτης εναντι της ΕΚ , με την συμπορευση με το ΠΑΣΟΚ σε δημους και κινημα, με τον ενιαιο ΣΥΝ κλπ Δυστυχως βρηκαμε μπροστα μας το οτι πολλοι που ψηφιζαν το κομμα για χρονια αλλα δεν ηταν ενεργοι στο κινημα , πολιτικα ηταν πιο κοντα στο ρεφορμισμο και στη δυσκολη στροφη το εξεφρασαν και με την ψηφο αφου το συναισθημα πια δεν ηταν αρκετο για να τους κρατησει."

      Κι αυτό σωστό είναι, σε έναν βαθμό, ως υποκειμενική ευθύνη. Υπάρχει βέβαια και αντικειμενικό επίπεδο στην ενσωμάτωση που ό,τι κι αν εξηγήσεις δεν καταφέρνεις τίποτα παρά να σε μουτζώσουν που τους χαλάς το άλλοθι...αλλά ναι, ως ΚΚ έχεις την ευθύνη τα ιστορικο-θεωρητικά ζητήματα να τα παρουσιάζεις ανοιχτά και να παλέψεις για να γίνουν κατανοητά εγκαίρως.

      Διαγραφή
  17. Ευθέως κ. Κουτσούμπα. Πιστεύετε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι αριστερά; Ότι ο Αλέξης Τσίπρας δυσφημεί την έννοια;

    Αυτό ας το σκεφτούν και ας απαντήσουν με το χέρι στην καρδιά, με βάση την ίδια τους την πείρα, οι άνθρωποι που αισθάνονται αριστεροί, ριζοσπάστες, αγωνιστές. Εγώ πάντως ειλικρινά δε θυμάμαι εδώ και δεκαετίες κάποιο πραγματικά αριστερό κόμμα, ανεξάρτητα από στρατηγικές ελλείψεις και αδυναμίες, που να έλεγε ότι η θέση της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ είναι αδιαπραγμάτευτη, που να λιβανίζει τον ΣΕΒ καλώντας τον επίσημα σε «νέα κοινωνική συμφωνία», δηλαδή σε ταξική συνεργασία, που τουλάχιστον στα λόγια, ανέκαθεν καταδίκαζαν ακόμα και οι ρεφορμιστές».

    Από http://www.902.gr/eidisi/politiki/46081/synenteyxi-toy-gg-tis-ke-toy-kke-d-koytsoympa-stin-realnews. Ο Κουτσούμπας εισήγαγε την έννοια της πραγματικής αριστεράς, κατά την "πραγματική αλλαγή".

    Α.Α.Δ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μια χαρά απάντησε ο Κουτσούμπας. Δεν βλέπω κανένα πρόβλημα στην απάντηση που έδωσε. Ιστορικά, το μόνο πραγματικό περιεχόμενο που είχε ποτέ η έννοια "αριστερά", οι κομμουνιστές το έδωσαν. Ποιος άλλος;

      Τα περί "εισαγωγής έννοιας" είναι μάλλον άσκοπα πυροτεχνήματα. Το ζήτημα είναι ένα και μοναδικό: είναι εφικτή σήμερα ή αποκάθαρση του όρου "αριστερά" από το εξευτελιστικό του περιεχόμενο; Είναι εφικτή σήμερα η επαναδιεκδίκησή του; Εγώ λέω όχι, άλλοι μπορεί να λένε ναι. Το συζητάμε.

      Πρόκειται ο όρος "αριστερά" να αποκτήσει ποτέ επαρκές περιεχόμενο που να καθιστά αχρείαστους ή που να "περιέχει" με σαφήνεια όρους όπως "σοσιαλιστική οικονομία", "εργατικός-λαϊκός έλεγχος", "κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής"; Όχι, δεν έχει καμία τέτοια δουλειά ένας όρος που αφορούσε το γαλλικό κοινοβούλιο και όσα σήμανε πολλές δεκάδες χρόνια πριν τον μαρξισμό-λενινισμό και πολλές δεκάδες χρόνια μετά το τέλος του Β' παγκοσμίου.

      Διαγραφή
    2. Προφανως ο Κουτσουμπας εννοει με τη λεξη "αριστερο κομμα" την προδικτατορικη ΕΔΑ.
      Απλα καποιοι πλεον στην προσπαθεια να βγαλουν "λαβρακια" κατα τη γνωμη τους ερμηνευουν οτι θελουν οπως το θελουν. Δεν ξερω αν αδικω τον παραπανω αλλα αυτο συμπεραινω απο το σχολιο του.

      Υγ. Ο τελευταιος λιβελος του ΜΑ για του συνταξιουχους ειναι ο ορισμος της αυτοαναιρεσης. Οτι πρεπει για ΚΟΑΝ αλλα δεν ξερω αν αξιζει να ασχολειται κανεις εστω για πλακα μαζι τους...

      ratm

      Διαγραφή
    3. μην υποτιμαμε και τον κινδυνο ως 'αριστεροι΄να υποστουμε κι εμεις σαν κομμουνιστες τη χλευη που θα εισπραξει ο Συριζα οταν με το καλο εφαρμοσει την ανεφαρμοστη πολιτικη του. πιστευω οτι ακομη και για το μελλον ο διαχωρισμος μας απο τον συριζα ακομη και στο επιπεδο 'αριστερας' κομμουνιστικης ρεφορμιστικης κλπ επειγει

      Διαγραφή
  18. Πολύ σημαντικό αυτό που είπε ο Άναυδος. Είναι κάτι που πολύ θεωρούν ότι μπορεί να συμβεί, δηλαδή η απογοήτευση που θα σπείρει μια μελλοντική κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ σε κομμάτι του λαού που έχουν αυταπάτες περί "αριστερής κυβέρνησης". Γιαυτό είναι θετικό το ότι το ΚΚΕ έχει ξεκαθαρίσει με πολύ ξεκάθαρο τρόπο την θέση του από αυτή του ΣΥΡΙΖΑ. Και μέσα από την διαφοροποίηση του αριστερός - κομμουνιστής και μέσα από την κριτική του, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια με την εκλογική άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ.

    viul

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  19. Η ΑΥΤΟΔΙΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΤΟ 1943 (ΠΡΩΤΟ)

    Φίλε Αντώνη, καλημέρα από την βροχερή Ανατολική Βαλτική!

    Η αυτοδιάλυση της Κομμουνιστικής Διεθνούς (ΚΔ) το 1943 αποτελεί από κάθε άποψη γεγονός κομβικής σημασίας για το διεθνές κομμουνιστικό κίνημα στον 20ό αιώνα. Η σχετική απόφαση του Προεδρείου της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς (ΕΕΚΔ) είναι ντοκουμέντο εξαιρετικής σπουδαιότητας γιατί επιτρέπει διαμέσου της κριτικής του αποτίμησης την εξαγωγή σοβαρών συμπερασμάτων για την εφαρμογή στην πράξη της θεωρίας του μαρξισμού-λενινισμού στους τομείς του επιστημονικού κομμουνισμού, της πολιτικής οικονομίας και της φιλοσοφίας. Τα ζητήματα, των οποίων άπτεται το κείμενο της απόφασης, έχουν διαχρονική σπουδαιότητα, αφού αφορούν στρατηγικής αξίας προβληματισμούς και προβλήματα: η γόνιμη και δημιουργική συζήτηση των μεν και η λύση των δε προς το συμφέρον της ανασύνταξης σε επαναστατική βάση του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος ταλανίζουν σήμερα τους κομμουνιστές και τις κομμουνίστριες ανά την υφήλιο. Πιστεύω ότι η μελέτη του ντοκουμέντου αυτού είναι προς όφελος της δύσκολης, μακρόχρονης και, εν πολλοίς, βασανιστικής αυτής πορείας ανασύνταξης.

    Το κείμενο του ντοκουμέντου έχει δημοσιευτεί στο πρώτο μέρος του παραρτήματος του Β΄ Τόμου του «Δοκιμίου Ιστορίας του ΚΚΕ» (πρβλ. Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ, Β΄ Τόμος 1949–1968, τέταρτη έκδοση, «Σύγχρονη Εποχή», Αθήνα 2012, σελίδες 592–595). Πηγή της μετάφρασης είναι το βιβλίο F. Claudin, The Communist movement: from Comintern to Cominform, Monthly Review Press, New York 1975. Στο διαδίκτυο (http://www.1000dokumente.de/index.html?c=dokument_ru&dokument=0026_auf&object=translation&st=&l=ru και http://www.1000dokumente.de/index.html?c=dokument_ru&dokument=0026_auf&object=facsimile&pimage=1&v=100&nav=&l=de) υπάρχει σε φωτογραφική και φωτοαντιγραφική αποτύπωση το πρωτότυπο που βρίσκεται στα ρωσικά αρχεία (Федеральная Архивная Служба России. Российский государственный архив социально-политической истории (РГАСПИ) — РГАСПИ, ф. 495, оп. 18, д. 1340, лл. 99–104. Подлинник).

    Μια σύγκριση του κειμένου της μετάφρασης που κάνει ο F. Claudin στο βιβλίο που προανέφερα, με το ρωσόγλωσσο πρωτότυπο δείχνει ότι η μετάφραση που παρατίθεται βρίθει ανακριβειών (π. χ. «εργαζόμενοι» και «εργατική τάξη», του πρωτότυπου συγχέονται αυθαίρετα, αντί «συνασπισμός» μεταφράζεται «συμμαχία»), λαθών (π. χ. σχεδόν παντού το «καθήκον» μεταφράζεται «πρόβλημα») και «έξυπνων» —η συγκεκριμένη μονογραφία είναι γραμμένη, αν θυμάμαι καλά γιατί πάνε τριάντα τόσα χρόνια από τότε που την είχα διαβάσει, σε «ευρωκομμουνιστικό» πνεύμα— παραλείψεων (π. χ. στο σημείο που παρατίθεται επί λέξει απόσπασμα του 7ου Συνεδρίου της ΚΔ για την αποφυγή ανάμιξης της ΕΕΚΔ στα εσωοργανωτικά των ΚΚ, παραλείπονται οι λέξεις «ως κανόνα»). Το βιβλίο δεν μου είναι αυτήν την στιγμή προσιτό και δεν μπορώ να θυμηθώ από πού μετάφρασε ο F. Claudin το κείμενο του ντοκουμέντου της απόφασης (η απόφαση σίγουρα θα δημοσιεύτηκε σ’ ένα από τα τελευταία τεύχη του περιοδικού «Κομμουνιστική Διεθνής», επισήμου οργάνου της ΕΕΚΔ)· αυτό όμως δεν έχει και τόση σημασία. Σημασία έχει ότι στην καλύτερη των περιπτώσεων σ’ ό,τι αφορά το ελληνικό κείμενο έχουμε να κάνουμε με μετάφραση της μετάφρασης της μετάφρασης, και μάλιστα με τις μεγάλες ελλείψεις που επισήμανα προηγουμένως.

    Για τους λόγους αυτούς μετάφρασα στα ελληνικά το ντοκουμέντο απευθείας από το ρωσικό πρωτότυπο και στο στέλνω σε συνέχειες με την παράκληση, αν έχεις τον χρόνο και το κρίνεις σκόπιμο —αυτό το αφήνω στην διακριτική σου ευχέρεια—, να το δημοσιεύσεις ολόκληρο σε ξεχωριστή ανάρτηση.

    Σε χαιρετώ,

    Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    (Συνεχίζεται)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  20. http://rednotebook.gr/2014/06/apo-pote-milame-gia-aristera-sthn-ellada/

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Όταν ο εν λόγω κύριος αποδείξει ότι δεν ισχύει πως η "αριστερά" ως έννοια δεν είναι ήσσονος και δευτερεύουσας σημασίας στην Ελλάδα πριν το τέλος του εμφυλίου πολέμου, όπως ισχυρίστηκα στο ιο πάνω άρθρο ("Ως κατηγορία της πολιτικής σκέψης δεν είχε κανένα βάρος στη χώρα στην εποχή πριν τη δεκαετία του 1950. Ο "αναρχισμός" ήταν πολύ σημαντικότερος προσδιορισμός ιδεολογίας στις αρχές του ελληνικού εργατικού κινήματος από ό,τι η "αριστερά", για να μην μιλήσουμε για το πόσο σημαντικότερες κατηγορίες για την αντι-αστική πολιτική ήταν ο "μπολσεβικισμός", ή η συμμόρφωση με την Τρίτη Διεθνή"), όταν αποδείξει πως ήταν διακριτός όρος πολιτικής συσπείρωσης και πολιτικής νοηματοδοσίας, κι όταν αποδείξει ότι η Ελλάδα είναι η "εξαίρεση" του διεθνούς χώρου (βλ. λήμματα wikipedia) σε ό,τι αφορά την ιστορία του εργ. κινήματος (στο οποίο ο "κοινωνισμός", ο "σοσιαλισμός", η "σοσιαλδημοκρατία" και ο "αναρχισμός" έχουν απείρως μεγαλύτερη σημασία και κεντρικότητα), όταν τέλος πάντων αποδείξει ότι υπάρχει σημαντικός χώρος ιστορικά για την έννοια έξω από την πολιτική μετώπου, όσο αυτή διήρκεσε, ενημερώστε με.

      Διαγραφή
    2. Δεν αναμένω ενημέρωση για απαντήσεις στο υπόλοιπο κείμενο (το 90% δηλαδή), ο λεξικογράφος δεν είναι σε θέση να απαντήσει.

      Διαγραφή
  21. Η ΑΥΤΟΔΙΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΤΟ 1943 (ΔΕΥΤΕΡΟ)

    (Συνέχεια από το προηγούμενο)

    Εισαγωγικά. Το πρωτότυπο του ντοκουμέντου της απόφασης αποτελείται από έξι σελίδες, από τις οποίες οι μεν πέντε πρώτες είναι εξ ολοκλήρου, η δε έκτη κατά το ένα πέμπτο δακτυλογραφημένες. Η έκτη σελίδα είναι κατά τα τέσσερα πέμπτα χειρόγραφη και στο δακτυλογραφημένο κείμενο της δεύτερης σελίδας υπάρχει σ’ ένα σημείο χειρόγραφη συντακτική-ορθογραφική διόρθωση. Το χειρόγραφο μέρος της έκτης σελίδας περιλαμβάνει τον τόπο, την ημερομηνία και την χρονολογία καθώς και σειρά υπογραφών· όλοι οι προσυπογράφοντες πλην τριών και η μία από τις δύο προσυπογράφουσες υπογράφουν στα ρωσικά, ενώ στα γαλλικά υπογράφει ο Μορίς Τορέζ (Thorez), στα τσεχικά ο Κλέμεντ Γκότβαλντ (Gottwald), στα ιταλικά ο Παλμίρο Τολιάτι με το ψευδώνυμό του «Έρκολι» (Ercoli) και στα ισπανικά η Ντολόρες Ιμπαρούρι (Dolores Ibárruri). Τα υπογραμμισμένα τμήματα του δακτυλογραφημένου κειμένου δίνονται με
    μαύρα όρθια στοιχεία· οι προσθήκες σε ημίμαυρες ορθές ορθογώνιες αγκύλες ([ ]) είναι δικές μου. — Μη Απολιθωμένος κλπ.


    [Δακτυλογραφημένο τμήμα]

    ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΕΙΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ

    Ο ιστορικός ρόλος της Κομμουνιστικής Διεθνούς, που ιδρύθηκε το 1919 ως αποτέλεσμα της πολιτικής κατάρρευσης της συντριπτικής πλειοψηφίας των παλαιών, προπολεμικών εργατικών κομμάτων, συνίστατο στο ότι υπεράσπισε την διδασκαλία του μαρξισμού από τον εκχυδαϊσμό και την διαστρέβλωσή της από τα οπορτουνιστικά στοιχεία του εργατικού κινήματος, συνέβαλε στην προώθηση της συσπείρωσης σε μια σειρά χωρών της πρωτοπορίας των προοδευτικών εργατών στα αληθινά εργατικά κόμματα, τα βοήθησε να κινητοποιούν τις μάζες των εργαζομένων για την υπεράσπιση των οικονομικών και πολιτικών τους συμφερόντων, για την πάλη εναντίον του φασισμού και του πολέμου που αυτός προετοίμαζε, για την υποστήριξη της Σοβιετικής Ένωσης ως του κυρίου οχυρού εναντίον του φασισμού. Η Κομμουνιστική Διεθνής έγκαιρα αποκάλυψε την αληθινή σημασία του «Συμφώνου κατά της Κομμουνιστικής Διεθνούς», ως όπλου των χιτλερικών για την προετοιμασία του πολέμου. Ακούραστα αποκάλυπτε πολύ πριν τον πόλεμο την ποταπή υπονομευτική δουλειά που έκαναν στα ξένα κράτη οι χιτλερικοί, οι οποίοι την καμουφλάριζαν με τις κραυγές τους για δήθεν ανάμιξη της Κομμουνιστικής Διεθνούς στις εσωτερικές υποθέσεις αυτών των κρατών.

    Όμως ήδη πολύ πριν τον πόλεμο γινόταν όλο και πιο φανερό πως, στο μέτρο της αυξανόμενης περιπλοκής τόσο των εσωτερικών όσο και των διεθνών συνθηκών των διαφόρων χωρών, η εκπλήρωση των καθηκόντων του εργατικού κινήματος κάθε επιμέρους χώρας με τις δυνάμεις οποιουδήποτε διεθνούς κέντρου θα συναντούσε ανυπέρβλητα εμπόδια.

    Η βαθιά διαφορά των ιστορικών δρόμων ανάπτυξης των επιμέρους χωρών του κόσμου, ο διαφορετικός χαρακτήρας και μάλιστα η αντιφατικότητα του κοινωνικού τους συστήματος, η διαφορά στο επίπεδο και τον ρυθμό της οικονομικής και πολιτικής τους ανάπτυξης, η διαφορά, εντέλει, του επιπέδου συνειδητότητας και οργανωτικότητας των εργατών, προσδιόρισαν τα διαφορετικά καθήκοντα που αντιμετωπίζει η εργατική τάξη των επιμέρους χωρών.

    (Συνεχίζεται)

    Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  22. Η ΑΥΤΟΔΙΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΤΟ 1943 (ΤΡΙΤΟ)

    (Συνέχεια από το προηγούμενο)

    Η όλη πορεία των γεγονότων κατά το περασμένο τέταρτο του αιώνα και η συσσωρευμένη από την Κομμουνιστική Διεθνή πείρα με πειστικότητα έδειξαν ότι η οργανωτική μορφή της ένωσης των εργατών που επέλεξε το Πρώτο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς, ενώ ανταποκρινόταν στις ανάγκες της αρχικής περιόδου αναγέννησης του εργατικού κινήματος, όλο και περισσότερο απαρχαιωνόταν στο μέτρο της ανάπτυξης αυτού του κινήματος και της αυξανόμενης περιπλοκής των καθηκόντων στις επιμέρους χώρες και έγινε ακόμα και τροχοπέδη στην περαιτέρω ισχυροποίηση των εθνικών εργατικών κομμάτων.

    Ο παγκόσμιος πόλεμος που εξαπέλυσαν οι χιτλερικοί όξυνε ακόμα περισσότερο την διαφορά στην κατάσταση των επιμέρους χωρών, χαράζοντας μια βαθιά διαχωριστική γραμμή μεταξύ εκείνων των χωρών που έγιναν φορείς της χιτλερικής τυραννίας, και εκείνων των λαών που αγαπούν την ελευθερία και συσπειρώθηκαν σε έναν ισχυρό αντιχιτλερικό συνασπισμό. Την ώρα που στις χώρες του χιτλερικού μπλοκ το θεμελιώδες καθήκον των εργατών, των εργαζομένων και όλων των τίμιων ανθρώπων συνίσταται στην με κάθε τρόπο συμβολή στην ήττα αυτού του μπλοκ, με την υπονόμευση από τα μέσα της χιτλερικής στρατιωτικής μηχανής, και στην συνδρομή στην ανατροπή των κυβερνήσεων που ευθύνονται για τον πόλεμο, στις χώρες του αντιχιτλερικού συνασπισμού το ιερό καθήκον των ευρυτάτων λαϊκών μαζών, και πρώτα απ’ όλα των πρωτοπόρων εργατών, συνίσταται στην με κάθε τρόπο υποστήριξη των στρατιωτικών προσπαθειών των κυβερνήσεων αυτών των χωρών με στόχο την σε συντομότατο χρονικό διάστημα συντριβή του χιτλερικού μπλοκ και την εξασφάλιση της συνεργασίας των εθνών στην βάση της ισοτιμίας μεταξύ τους. Μαζί μ’ αυτό δεν πρέπει επίσης να αφήσουμε να μας ξεφύγει το γεγονός ότι οι επιμέρους χώρες που τάσσονται με τον αντιχιτλερικό συνασπισμό έχουν και τα δικά τους ιδιαίτερα καθήκοντα. Έτσι, για παράδειγμα, στις κατεχόμενες από τους χιτλερικούς χώρες που έχασαν την κρατική τους ανεξαρτησία, το θεμελιώδες καθήκον των πρωτοπόρων εργατών και των ευρέων λαϊκών μαζών συνίσταται στην ανάπτυξη της ένοπλης πάλης, ώστε αυτή να εξελιχθεί σε εθνικοαπελευθερωτικό πόλεμο εναντίον της χιτλερικής Γερμανίας.

    Την ίδια στιγμή, ο απελευθερωτικός πόλεμος των λαών που αγαπούν την ελευθερία εναντίον της χιτλερικής τυραννίας, βάζοντας σε κίνηση ευρύτατες λαϊκές μάζες που συσπειρώνονται ανεξάρτητα από την κομματική τους τοποθέτηση και την θρησκεία τους στις γραμμές ενός ισχυρού αντιχιτλερικού συνασπισμού, με ακόμα πιο οφθαλμοφανή τρόπο έδειξε ότι η πανεθνική έξαρση και κινητοποίηση των μαζών για την σε συντομότατο χρονικό διάστημα νίκη κατά του εχθρού μπορούν καλύτερα απ’ όλα και πιο αποδοτικά να πραγματοποιηθούν από την πρωτοπορία του εργατικού κινήματος κάθε επιμέρους χώρας στα πλαίσια του δικού της κράτους.

    Ήδη το 7ο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς, που έλαβε χώρα το 1935, υπολογίζοντας τις αλλαγές συνέβηκαν τόσο στην διεθνή κατάσταση όσο και στο εργατικό κίνημα, αλλαγές που απαιτούσαν μεγαλύτερη ευελιξία και αυτοτέλεια των τμημάτων της στο έργο εκπλήρωσης των καθηκόντων που αντιμετώπιζαν, υπογράμμισε την ανάγκη η Εκτελεστική Επιτροπή της Κομμουνιστικής Διεθνούς κατά την επίλυση όλων των ζητημάτων του εργατικού κινήματος «να ξεκινά από τις συγκεκριμένες συνθήκες και τις ιδιαιτερότητες της κάθε χώρας και να αποφεύγει, ως κανόνα, την άμεση ανάμιξη στις εσωοργανωτικές υποθέσεις των κομμουνιστικών κομμάτων».

    Από τις ίδιες αντιλήψεις καθοδηγήθηκε η Κομμουνιστική Διεθνής όταν έλαβε γνώση και ενέκρινε την απόφαση του Κομμουνιστικού Κόμματος των ΗΠΑ τον Νοέμβριο 1940 να αποχωρήσει από τις γραμμές της Κομμουνιστικής Διεθνούς.

    (Συνεχίζεται)

    Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  23. Η ΑΥΤΟΔΙΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΤΟ 1943 (ΤΕΤΑΡΤΟ)

    (Συνέχεια από το προηγούμενο)

    Καθοδηγούμενοι από την διδασκαλία των θεμελιωτών του μαρξισμού-λενινισμού, οι κομμουνιστές ποτέ δεν υπήρξαν οπαδοί της διατήρησης απαρχαιωμένων οργανωτικών μορφών· πάντοτε υπέτασσαν τις μορφές οργάνωσης του εργατικού κινήματος και τις μεθόδους λειτουργίας αυτής της οργάνωσης στα θεμελιώδη πολιτικά συμφέροντα του εργατικού κινήματος στο σύνολό του, στις ιδιαιτερότητες της δεδομένης συγκεκριμένης ιστορικής κατάστασης και σ’ εκείνα τα καθήκοντα, τα οποία απορρέουν άμεσα από αυτήν την κατάσταση. Θυμούνται το παράδειγμα του μεγάλου Μαρξ, ο οποίος συσπείρωσε τους πρωτοπόρους εργάτες στις γραμμές της Διεθνούς Ένωσης Εργατών και, αφού η 1η Διεθνής θέτοντας τα θεμέλια για την ανάπτυξη εργατικών κομμάτων στις χώρες της Ευρώπης και της Αμερικής είχε εκπληρώσει το ιστορικό της καθήκον, πραγματοποίησε, ως αποτέλεσμα της ωρίμανσης της αναγκαιότητας ίδρυσης μαζικών εθνικών εργατικών κομμάτων, την διάλυση της 1ης Διεθνούς, εφόσον αυτή η μορφή οργάνωσης δεν ανταποκρινόταν σ’ αυτήν την αναγκαιότητα.

    Με αφετηρία τις παραπάνω αντιλήψεις και υπολογίζοντας την άνοδο και πολιτική ωριμότητα των κομμουνιστικών κομμάτων και των ηγετικών τους στελεχών στις επιμέρους χώρες αλλά και έχοντας επίσης υπόψη ότι κατά τη διάρκεια του παρόντος πολέμου μια σειρά τμημάτων ανακίνησαν ζήτημα διάλυσης της Κομμουνιστικής Διεθνούς ως καθοδηγητικού κέντρου του διεθνούς εργατικού κινήματος, το Προεδρείο της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς, μη έχοντας σε συνθήκες παγκοσμίου πολέμου την δυνατότητα να συγκαλέσει συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς, επιτρέπει στον εαυτό της να θέσει προς επικύρωση στα τμήματα της Κομμουνιστικής Διεθνούς την ακόλουθη πρόταση:

    Η Κομμουνιστική Διεθνής, ως καθοδηγητικό κέντρο του διεθνούς εργατικού κινήματος, να διαλυθεί, αποδεσμεύοντας τα τμήματα της Κομμουνιστικής Διεθνούς από τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το Καταστατικό και τις Αποφάσεις των Συνεδρίων της Κομμουνιστικής Διεθνούς.

    (Συνεχίζεται και τελειώνει στο επομενο)

    Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  24. Η ΑΥΤΟΔΙΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΤΟ 1943 (ΠΕΜΠΤΟ ΚΑΙ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ)

    (Συνέχεια και τέλος από το προηγούμενο)

    Το Προεδρείο της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς καλεί όλους τους οπαδούς της Κομμουνιστικής Διεθνούς να επικεντρώσουν τις δυνάμεις τους στην με κάθε τρόπο υποστήριξη και ενεργή συμμετοχή στον απελευθερωτικό πόλεμο των λαών και κρατών του αντιχιτλερικού συνασπισμού, για την σε συντομότερο χρονικό διάστημα συντριβή του θανάσιμου εχθρού των εργαζομένων — του γερμανικού φασισμού και των συμμάχων κι υποτελών του.

    Τα μέλη του Προεδρείου της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς:

    ΓΚΟΤΒΑΛΝΤ, ΝΤΙΜΙΤΡΟΦ, ΖΝΤΑΝΟΦ, ΚΟΛΑΡΟΦ, ΚΟΠΛΕΝΙΝΓΚ, ΚΟΥΟΥΣΙΝΕΝ, ΜΑΝΟΥΪΛΣΚΙ, ΜΑΡΤΙ, ΠΙΚ, ΤΟΡΕΖ, ΦΛΟΡΙΝ, ΕΡΚΟΛΙ.

    Με την παρούσα απόφαση συντάσσονται οι ακόλουθοι αντιπρόσωποι Κομμουνιστικών Κομμάτων:

    ΜΠΙΑΝΚΟ (Ιταλία), ΝΤΟΛΟΡΕΣ ΙΜΠΑΡΟΥΡΙ (Ισπανία), ΛΕΧΤΙΝΕΝ (Φιλανδία), ΠΑΟΥΚΕΡ (Ρουμανία), ΡΑΚΟΣΙ (Ουγγαρία).

    [Χειρόγραφο τμήμα]

    Μόσχα, 15 Μαΐου 1943

    Γκ. Ντιμιτρόφ [ΓΓ ΕΕΚΔ]
    Β. Πικ [Γερμανικό Τμήμα]
    Α. Μαρτί [Γαλλικό Τμήμα]
    Γκότβαλντ [Τσεχοσλοβακικό Τμήμα]
    Ντολόρες Ιμπαρούρι [Ισπανικό Τμήμα]
    Κόπλενινγκ [Αυστριακό Τμήμα]
    Τορέζ [Γαλλικό Τμήμα]
    Ντ. Μανουΐλσκι [Σοβιετικό Τμήμα]
    Ράκοσι [Ουγγρικό Τμήμα]
    Β. Π. Κολάροφ [Βουλγαρικό Τμήμα]
    Λέχτινεν [Ψευδώνυμο του Ο. Β. Κούουσινεν, Φιλανδικό Τμήμα]
    Β. Μπιάνκο [Ιταλικό Τμήμα]
    Έρκολι [Ψευδώνυμο του Παλμίρο Τολιάτι, Ιταλικό Τμήμα]
    Άνα Πάουκερ [Ρουμανικό Τμήμα]

    Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    Υ. Γ.

    Στο τέλος του τέταρτου μέρους αντί επομενο να διαβαστεί παρακαλώ επόμενο.

    Μη Απολιθωμένος κλπ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  25. ΚΙ ΕΝΑ ΜΙΚΡΟ ΛΑΘΟΣ

    Διορθώνω ακόμα ένα μικρό λάθος που μου ξέφυγε και ζητώ συγνώμη από τους αναγνώστες και τις αναγνώστριες αν κάνω κατάχρηση της υπομονής τους:

    Στο πρώτο μέρος του «Η αυτοδιάλυση της Κομμουνιστικής Διεθνούς το 1943» αντί π. χ. «εργαζόμενοι» και «εργατική τάξη», του πρωτότυπου συγχέονται αυθαίρετα να διαβαστεί π. χ. «εργαζόμενοι» και «εργατική τάξη» του πρωτότυπου συγχέονται αυθαίρετα (να φύγει δηλαδή το κόμμα).

    Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    Υ. Γ.

    Αντώνη, το καλοπληρωμένο από τις τσέπες του ελληνικού λαού παράσιτο εκ Λουξεμβούργου το τσούζει πολύ που το ’χεις διώξει με τις κλοτσιές από δω και δεν προβοκάρει μόνο αλλά και βρίζει όλους μας συλλήβδην· πάντως φαίνεται ότι με το «ημιμαθείς» μάλλον τον εαυτό του εννοεί (έτσι για να θυμηθούμε και τον Οράτιο: Quid rides? Mutato nomine de te fabula narratur!). Έχει άγρια απωθημένα και βαθιά συμπλέγματα κατωτερότητας ο «κύριος»…

    Μη Απολιθωμένος κλπ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ξέρω τι τον έτσουξε, και δεν είναι το μπαν. Είναι η αναφορά μου στο γεγονός ότι έχει ήσσονος σημασίας ρόλο και χαμηλής διαβάθμισης χρέωση στο ΣΥΡΙΖΑ (δικτύωση με ΕΑ, φραξιονισμό και υπεράσπιση "Αυγής" και Left) και δεν λαμβάνεται εσωκομματικά σοβαρά υπόψη ως διανοούμενος.

      Ξέρεις, υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που αποδέχονται πλήρως την ατιμία αλλά η ασημαντότητα θέσης στην μεγάλη τράπεζα των ατίμων τους κάθεται στον λαιμό.

      Διαγραφή
    2. ΑΚΡΙΒΩΣ

      Ναι, ακριβώς έτσι είναι.

      Μη Απολιθωμένος κλπ.

      Διαγραφή
    3. Φίλε Μη Απολιθωμένε,

      Θα ήθελα την συνδρομή σου με ένα ερώτημα. Σ' ένα μάλλον προβλέψιμα "αντισταλινικό" άρθρο του Evgeny Dobrenko και του Sergey Levehin για την σχέση Πλατόνοφ-Στάλιν (Ulbandus Review, τομ. 14, 2011-2012, ειδικό τεύχος για τον Πλατόνοφ), γίνεται η εξής αναφορά:

      "Η Βαλερί Ποντόρογκα έχει παρατηρήσει ότι ο σταλινισμός στην πράξη απέκλειε την 'ορθή' ερμηνεία ως τέτοια και ότι όποιος προσπαθούσε να ερμηνεύσει ορθά μπορούσε να κατηγορηθεί με στρέβλωση είτε το 'γράμματος' είτε του 'πνεύματος' του κειμένου."

      Τώρα, η παρατήρηση αυτή της Ποντόρογκα έρχεται από ένα άρθρο, που με λατινικό αλφάβητο (αυτό χρησιμοποιείται στην πηγή μου) έχει τίτλο "Golos pis'ma i pis'mo vlasti". Το άρθρο αυτό περιέχεται σε έναν τόμο με τίτλο Totalitarizm kak istorecheskii fenomen", που αν καταλαβαίνω σωστά σημαίνει "Ο ολοκληρωτισμός ως ιστορικό φαινόμενο."

      Ο τόμος αυτός κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Filosofskoe ob-vo SSR το 1989.

      Χωρίς να έχω επαρκείς γνώσεις, συνάγω ότι ο εκδότης δεν ήταν αμελητέα ποσότητα στην τότε ΕΣΣΔ. Βεβαίως, το 1989 δεν είναι οποιαδήποτε χρονιά. Βρισκόμαστε στην αρχή του τέλους της ΕΣΣΔ, με ραγδαίες εξελίξεις. Αλλά ένας συλλογικός τόμος θέλει αρκετό χρόνο (ενάμιση χρόνο περίπου κατά μέσο όρο) απ' τη στιγμή που θα συλληφθεί ως εγχείρημα ώσπου να εκδοθεί, οπότε ο συγκεκριμένος θα πρέπει να ξεκίνησε γύρω στο 1987. Αυτό με τη σειρά του σημαίνει ότι ήδη το 1987 ήταν αποδεκτή στη Μόσχα η εισαγωγή της "θεωρίας των δύο άκρων", διότι η έννοια του "ολοκληρωτισμού" είναι εντελώς αδιαχώριστη από αυτή τη θεωρία, και ότι είχε ήδη ολοκληρωθεί το πέρασμα από την "κριτική" του Στάλιν στην πλήρη παράδοση στη γλώσσα και ιδεολογία του αντίπαλου στρατοπέδου. Η ΕΣΣΔ αποχώρησε από το Αφγανιστάν το 1988, ένα χρόνο ΜΕΤΑ το σημείο που υπολογίζω να συλλήφθηκε το εγχείρημα του τόμου.

      Είναι άραγε αυτό το μοναδικό παράδειγμα-ένδειξη ότι είχε πουληθεί το ματς στους Αμερικανούς από τον εκδοτικό κόσμο της εποχής; Φαντάζομαι όχι, βάσει λογικής. Ξέρεις να μου πεις άλλα τέτοια παραδείγματα;

      Επίσης, μπορείς να με βοηθήσεις να αξιολογήσω το κρατικό πρεστίζ του εκδοτικού οίκου που κυκλοφόρησε αυτόν τον τόμο;

      Τέλος, πού νομίζεις ότι θα μπορούσε κανείς να εντοπίσει χρονικά τα πρώτα κραυγαλέα σημάδια υιοθέτησης της προπαγάνδας του αντιπάλου από το σοβιετικό --τύποις-- κράτος;

      Διαγραφή
    4. Αντωνη

      τα πρωτα αντι-σοβιετικα εργα κυκλοφορησαν επισημα στην ΕΣΣΔ στη διετια 1960-1962. Τοσο οι αδερφοι Μεντβεντεφ οσο και ο Σολτζενιτσιν (για να αναφερω τους πιο γνωστους) κυκλοφόρησαν τα βιβλία τους από τους κρατικους εκδοτικους οίκους

      Για τον τελευταιο:
      In 1960, aged 42, he approached Aleksandr Tvardovsky, a poet and the chief editor of the Novyi Mir magazine, with the manuscript of One Day in the Life of Ivan Denisovich. It was published in edited form in 1962, with the explicit approval of Nikita Khrushchev, who defended it at the presidium of the Politburo hearing on whether to allow its publication, and added: "There's a Stalinist in each of you; there's even a Stalinist in me. We must root out this evil."[29] The book quickly sold-out and became an instant hit.In the 1960s, while he was publicly known to be writing Cancer Ward, he was simultaneously writing The Gulag Archipelago. During Khrushchev's tenure, One Day in the Life of Ivan Denisovich was studied in schools in the Soviet Union, as were three more short works of Solzhenitsyn's, including his acclaimed short story Matryona's Home, published in 1963. These would be the last of his works published in the Soviet Union until 1990

      Αν αυτά γινόντουσαν στην ΕΣΣΔ του ’60 νομίζεις ότι ο Γιακοβλεφ θα είχε πρόβλημα να τυπώσει παρομοια βιβλία στις μερες της δοξας του;

      Διαγραφή
    5. Ευχαριστώ Άναυδε. Με ενδιαφέρει όμως συγκεκριμένα η χρήση του ψυχροπολεμικού όρου "ολοκληρωτισμός" και όχι του όρου "σταλινισμός", που είναι γνωστό ότι αναδύεται μετά την "μυστική ομιλία Κρουτσώφ στο 20ο συνέδριο) για να περιγραφεί η ΕΣΣΔ μέσα στην ίδια την ΕΣΣΔ. Και με ενδιαφέρει γιατί όπως έγραψα, δεν μπορείς να μιλήσεις για Ολοκληρωτισμό χωρίς να έχεις αποδεχτεί τη "θεωρία των δύο άκρων", τη θεωρία της εξίσωσης του κομμουνισμού tout court με τον φασισμό -- κάτι που υπερβαίνει κατά πολύ την καταδίκη των "ακροτήτων" ενός προσώπου. Μήπως γνωρίζεις από πότε χρονολογείται αυτό το συγκεκριμένο φαινόμενο στη σοβιετική εκδοτική ζωή;

      Διαγραφή
    6. Αν και δεν σε βοηθαω πολύ από μνήμης:
      Ο βασικός ιδεολογικός εκπρόσωπος της παλινόρθωσης ήταν ο Αλ. Γιακοβλεφ. Χρησιμοποιουσε τον όρο ολοκληρωτισμός αρκετές φορές τόσο πριν όσο και μετά τη νίκη της αντεπανάστασης. Είχε κατω από την εποπτεία του εφημερίδες πρακτορία και περιοδικα όπως η Ισβεστια, Ογκονεκ, Νοβοστι κλπ Δημοσίευε ήδη από το 1987 αρθρα βιβλία που ήταν προηγουμένως απαγορευμένα

      http://www.rferl.org/content/article/1062248.html


      http://english.pravda.ru/history/02-03-2011/117063-mikhail_gorbachev-0/

      http://articles.philly.com/1992-10-18/news/26000256_1_party-members-soviet-communist-party-constitutional-court

      http://www.aei.org/outlook/foreign-and-defense-policy/regional/europe/for-dignity-in-democratic-citizenship-russias-unfinished-moral-revolution-and-anti-authoritarian-movements-today/

      Διαγραφή
  26. ΑΧ, ΑΥΤΕΣ ΟΙ ΜΕΤΑΜΕΣΟΝΥΚΤΙΕΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ…

    Λοιπόν, Αντώνη και εσείς παιδιά που με διαβάζετε, συγνώμη γι’ άλλη μια φορά που επανέρχομαι με διορθώσεις. Υπολογίζω στην υπομονή σας και στην κατανόησή σας!

    • Στο τρίτο μέρος του «Η αυτοδιάλυση της Κομμουνιστικής Διεθνούς το 1943» αντί υπολογίζοντας τις αλλαγές συνέβηκαν να διαβαστεί υπολογίζοντας τις αλλαγές που συνέβηκαν.

    • Ο σωστός τονισμός του επωνύμου της «Πασιονάρια» (Dolores Ibárruri) είναι Ιμπάρουρι κι όχι Ιμπαρούρι.

    Ελπίζω κι εύχομαι να ’ναι το τελευταίο…

    Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  27. ΜΙΑ ΠΡΩΤΗ ΓΕΥΣΗ (1/2)

    Φίλε Αντώνη, σου απαντάω με κάποια σχετική καθυστέρηση γιατί είχα βγει έξω για οικιακές δουλειές.

    Το ερώτημα που μου θέτεις είναι πολύ σοβαρό και χρειάζεται πολλή και σε μεγάλο βάθος —ενδελεχή θα έλεγα χωρίς δισταγμό— κουβέντα, την οποία μόνο εν μέρει —πολύ περιορισμένα θα έλεγα πάλι χωρίς δισταγμό— μπορούμε να κάνουμε δι’ αυτής της οδού. Θα προσπαθήσω λοιπόν εξ ανάγκης να σου απαντήσω κάπως γενικά —εξ ου και ο τίτλος— με την ελπίδα ότι τύχῃ ἀγαθῇ καθώς έλεγαν κι έγραφαν οι αρχαίοι θα αξιωθούμε κάπου κάποτε να τα πούμε δια ζώσης.

    Θ’ αρχίσω με μιαν παρατήρηση, βασικής κατά την ταπεινή μου γνώμη, σημασίας. Είναι λάθος να συνδέουμε την αντεπανάσταση και την επικράτησή της στην ΕΣΣΔ και αλλού με πρόσωπο ή με πρόσωπα. Είχα την ευκαιρία πέρυσι —πριν απουσιάσω για μεγάλο χρονικό διάστημα— απ’ άλλη αφορμή και σ’ άλλο ιστολόγιο να διαπραγματευτώ το θέμα μ’ ένα αρθρίδιο υπό τον τίτλο «Πρόβλημα, προβληματισμός και προβληματισμοί». Επειδή εσύ όπως κι εγώ για παρεμφερείς λόγους έχουμε διακόψει τις σχέσεις μας με το συγκεκριμένο ιστολόγιο, δεν δίνω εδώ τον σχετικό σύνδεσμο· μπορείς να το βρεις, αν δεν το έχεις ήδη διαβάσει, χρησιμοποιώντας κάποια μηχανή αναζήτησης με το ψευδώνυμό μου ή τον τίτλο. Σημειωτέον ότι κι ο μακαρίτης ο Θανάσης ο Παπαρήγας προλογίζοντας το βιβλίο του Μάρτενς για τον Στάλιν είχε εκφράσει ανάλογες επιφυλάξεις.

    Επειδή έζησα τον υπαρκτό σοσιαλισμό για αρκετά χρόνια και σε ηλικία που μπορούσα να κρίνω —κάτι σου ’χα γράψει σχετικά παλιότερα σ’ ένα πολύ σύντομο σχόλιο—, θα πρέπει να σου τονίσω συμπληρωματικά τα εξής: Είναι λάθος να νομίζουμε ότι η αντεπανάσταση στα κράτη του υπαρκτού σοσιαλισμού εμφανίστηκε μίαν ωραίαν πρωΐαν ως κεραυνός εν αιθρία. Όχι, υπήρχε πάντοτε δυνάμει (αυτή είναι η «μαγική» ελληνική δοτική του Μαυριτανού που την χρησιμοποιεί στο ελληνικό πρωτότυπο για να εξηγήσει την εξέλιξη ενός φαινομένου προς την μια ή την άλλη κατεύθυνση) και περίμενε την ευκαιρία να σηκώσει κεφάλι. Αυτό ακόμα και στις εποχές που η προλεταριακή δικτατορία ήταν αμείλικτη και δεν χάριζε κάστανα. Έτσι είχαν τα πράγματα και τα υπόλοιπα είναι —επίτρεψέ μου, σε παρακαλώ, την αυστηρή διατύπωση— σχηματισμοί δογματίζοντες. Επειδή δεν με παίρνει ούτε ο τόπος ούτε ο χρόνος δεν επεκτείνομαι.

    Περνάω στα συγκεκριμένα τώρα. Σε μας είναι γνωστό μόνο το «σαμιζντάτ» και άγνωστες οι σε περιορισμένο τιράζ εσωτερικής χρήσης εκδόσεις που προορίζονταν αυστηρά για ορισμένο αναγνωστικό κοινό. Η πρώτη έκδοση της «Μιας ημέρας από την ζωή του Ιβάν Ντενίσοβιτς» έγινε μετά από εντολή του Χρουστσιόφ από το ειδικό τυπογραφείο της ΚΕ του ΚΚΣΕ στο Κρεμλίνο και διανεμήθηκε στα τακτικά και αναπληρωματικά μέλη της ΚΕ· ακολούθησε η δημοσίευση σε λογοτεχνικό περιοδικό και η έκδοση σε βιβλίο από «κανονικό» εκδοτικό οίκο. Αυτή η τακτική ακολουθείτο σ’ όλα τα κράτη του υπαρκτού σοσιαλισμού με κορυφαίο —βασικά λόγω του υψηλού τιράζ— παράδειγμα την Λαϊκή Κίνα των δεκαετιών του ’50, ’60 κι ’70. Πολλές φορές αυτές τις εσωτερικής χρήσης εκδόσεις εξαιρετικά περιορισμένου αριθμού αντιτύπων τις έφερναν σε πέρας επιφανή κομματικά στελέχη, π. χ. την μετάφραση του «Ο Αγών μου» την πραγματοποίησε στην ΕΣΣΔ ο Καρλ Ράντεκ. Αυτά για να έχεις υπόψη σου τα της παράλληλης εκδοτικής υποδομής.

    (Συνέχεια και τέλος στο επόμενο)

    Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  28. ΜΙΑ ΠΡΩΤΗ ΓΕΥΣΗ (2/2)

    Η υιοθέτηση της εχθρικής προπαγάνδας του ταξικού αντιπάλου έγινε βαθμιαία, υπόγεια, μέσα από συχνά δυσδιάκριτους και πολύπλοκους διαδρόμους, με επαμφοτερίζουσα γλώσσα και υπό όχι σπάνια «επαναστατικό» μανδύα. Μια ματιά στις κριτικές κεντρικών οργάνων του σοβιετικού τύπου —εδώ αναφέρω χαρακτηριστικά τα περιοδικά «Κομμουνίστ» («Κομμουνιστής»/ΚΕ ΚΚΣΕ), «Βοπρόσι Ιστόριι ΚαΠεΕσΕς» («Ζητήματα Ιστορίας του ΚΚΣΕ»/ΚΕ ΚΚΣΕ) και την εφημερίδα «Λιτερατούρναγια Γκαζέτα» («Λογοτεχνική Εφημερίδα»/Ένωση Συγγραφεών της ΕΣΣΔ) που παρακολουθούσα ανελλιπώς επί δυο περίπου δεκαετίες— έδειχνε καθαρά τι αντιδραστική σαβούρα εξέδιδαν οι επαρχιακοί εκδοτικοί οίκοι κατά τις δεκαετίες του ’60 και του ’70. Αυτό πάντα με σκαμπανεβάσματα που έφερναν αναγνώστες κι αναγνώστριες επανειλημμένα μπροστά σε οδυνηρές εκπλήξεις.

    Τώρα το 1989 ήταν το έτος του everything goes για την ΕΣΣΔ. Την μισή χρονιά την έζησα σε χώρα που βρισκόταν γεωγραφικά εγγύτατα της ΕΣΣΔ, έπιανα κεντρικούς σταθμούς τηλεόρασης και οι μεγαλύτερες σοβιετικές εφημερίδες υπήρχαν σε κάθε δημοτική βιβλιοθήκη της συγκεκριμένης χώρας. Γινόταν το σώσε. Η αντεπανάσταση είχε περάσει σε επίθεση σ’ όλο το μήκος του μετώπου, ενώ οι όποιες δυνάμεις αντίστασης τρίκλιζαν και παράπαιαν καταφεύγοντας σε αψιμαχίες για την τιμή των όπλων ή για την εξασφάλιση κάποιου συμβιβασμού διατήρησης των κεκτημένων. Η εργατική τάξη ήταν κυριολεκτικά αλαλιασμένη. Πολιορκητικός κριός ήταν ο πιο ξέφρενος αντισταλινισμός με τα πιο απίθανα προσχήματα και τα πιο τερατώδη ψέματα.

    Αυτό ήταν σε πολύ, μα πολύ γενικές γραμμές το κλίμα. Όποιος είχε ιδέα καπιταλισμού και αντιδρούσε έστω κι ενστικτωδώς, έμοιαζε να ζει σ’ έναν εφιάλτη. Έχανες τον ύπνο σου και στο ξύπνιό σου δεν ήξερες τι τέξεται η επιούσα. Επικρατούσε ένα καθεστώς ανείπωτης ιδεολογικής τρομοκράτησης και τρομοκρατίας. Διάχυτος ήταν ο πυρετός της αντεπανάστασης.

    Υπ’ αυτές τις συνθήκες κυκλοφόρησε ο τόμος στον οποίο αναφέρεσαι. Σωστά μεταφράζεις Тоталитаризм как исторический феномен Ο ολοκληρωτισμός ως ιστορικό φαινόμενο. Ενδιαφέρον έχει το όνομα του εκδοτικού οίκου Философское общество СССР δηλαδή: Φιλοσοφική Εταιρεία της ΕΣΣΔ. Είναι η εποχή που δεν έχει ακόμα επιτευχθεί στο σύνολό της η άλωση των μεγάλων κρατικών εκδοτικών οίκων και εμφανίζεται —βοηθούσης και της γκορμπατσοφικής νομοθεσίας που επιτρέπει την ίδρυση μικρών ιδιωτικών επιχειρήσεων— ένα πρώτο κύμα νεότευκτων εκδοτικών οίκων που λειτουργούν ως μηχανισμός εκτύπωσης βιβλίων κοινωνικών φορέων (εδώ ο σύλλογος καθηγητών, υφηγητών κλπ. φιλοσοφίας σε όλο το σύστημα της σοβιετικής εκπαίδευσης), τα οποία βιβλία αδυνατούν δήθεν να βγάλουν οι κρατικοί οίκοι. Ανθεί ένα τέτοιο δίκτυο βραχύβιων εκδοτικών οίκων που συχνά υπάρχουν ως οργανισμοί μόνο τύποις, αλλά στηρίζονται τεχνικά στην υλική υποδομή των μικρών εκδοτικών οίκων της περιφέρειας· επειδή υφίσταται ακόμα ο κεντρικός σχεδιασμός της οικονομίας ευνοούνται απίθανα οι εν λόγω εκδοτικοί οίκοι, μιας και τα μεγάλα κεντρικά τυπογραφεία είναι υποχρεωμένα να τυπώνουν κάθε είδους παραγγελία απ’ όπου κι αν προέρχεται. Και τι σύμπτωση: όλοι αυτοί οι νεότευκτοι εκδοτικοί οίκοι εκδίδουν και κυκλοφορούν —για την διακίνηση ισχύει ό,τι ισχύει και για τα τυπογραφεία— βιβλία που παντοιοτρόπως έχουν το ίδιο και παραπλήσιο περιεχόμενο με τον εν λόγω τόμο. Μόνο το χαρτί είναι ένα κάποιο πρόβλημα, αλλά τότε (1989) όχι τόσο μεγάλο ώστε να τροχοπεδήσει αυτήν την πορεία.

    Αυτά εν συντομία —μπορούμε βέβαια εν ευθέτω χρόνω να συνεχίσουμε— κι ελπίζω να απάντησα κατά κάποιον τρόπο στην ερώτησή σου.

    Καλό σου βράδυ,

    Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Εξαιρετικά, εξαιρετικότατα ενδιαφέροντα και διαφωτιστικά σχόλια.

      Προσωπικά, θα ήθελα να ακούσω περισσότερα για τη δράση των μη κρατικών εκδοτικών οίκων που εκτυπώνουν βιβλία εκπαιδευτικών και διανοουμένων στην περίοδο της Περεστρόικα. Και βέβαια, αν γνωρίζεις περισσότερα για την κυκλοφορία του ιδεολογήματος του ¨Ολοκληρωτισμού" (και όχι στενά του "σταλινισμού") στη Σοβιετική δημόσια σφαίρα.

      Διαγραφή
    2. ΚΑΙ ΤΟ «ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ» ΜΟΥ ΠΑΡΟΡΑΜΑ

      Αντί Συγγραφεών να διαβαστεί Συγγραφέων παρακαλώ…

      Αντώνη, οπωσδήποτε θα τα πούμε σχετικά, εν ευθέτω χρόνω όμως, γιατί προς το παρόν δεν ευκαιρώ για οικογενειακούς λόγους.

      Α, και για να μην το ξεχάσω, δίπλα στον έναν που ’φαγε «μπαν» βγήκε κι άλλος που ’χε φάει πρωτύτερα ανάλογο «μπαν» για να του κάνει… κριτική —εδώ κολλάει το «Έλα Χριστέ και Παναγιά» του Καραγκιόζη— επί θεμάτων… αρχής! Θα το ’δες σίγουρα, τρελάθηκα στα γέλια…

      Σε καληνυχτίζω και πάλι,

      Μη Απολιθωμένος κλπ.

      Διαγραφή
  29. Η ΑΥΤΟΔΙΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΤΟ 1943 (ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟ)

    Η «Απόφαση του Προεδρείου της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς» («Постановление Президиума Исполнительного Комитета Коммунистического Интернационала») για την αυτοδιάλυση της ΚΔ δημοσιεύτηκε στις σελίδες 8–10 του διπλού τεύχους υπ’ αριθ. 5–6 του 1943 του περιοδικού «Κομμουνιστική Διεθνής» («Коммунистический Интернационал»), επίσημου οργάνου της ΕΕΚΔ που εκδιδόταν στην Μόσχα· το τεύχος αυτό του περιοδικού ήταν και το τελευταίο, κατόπιν η έκδοσή του σταμάτησε. Φωτογραφία του εξωφύλλου του συγκεκριμένου τεύχους υπάρχει εδώ

    http://biblio-comintern.narod.ru/cominternoblozhka1943-5-6.jpg

    Το δημοσιευμένο στο εν λόγω περιοδικό κείμενο της «Απόφασης» που υπάρχει εδώ

    http://biblio-comintern.narod.ru/cominternpostanovlenie1943.doc

    είναι το ίδιο με το κείμενο του δακτυλογραφημένου τμήματος του πρωτοτύπου συν την χειρόγραφη προσθήκη του τόπου, της ημερομηνίας και της χρονολογίας, λείπουν δηλαδή οι χειρόγραφες υπογραφές της έκτης και τελευταίας σελίδας του πρωτοτύπου. Σημειωτέον ότι η μεν χειρόγραφη προσθήκη τόπου, ημερομηνίας και χρονολογίας έχει γίνει με μολύβι χρώματος σκούρου μπλε, οι δε χειρόγραφες υπογραφές με μελάνι διαφόρων χρωμάτων· η χειρόγραφη διόρθωση στο δακτυλογραφημένο κείμενο της δεύτερης σελίδας του πρωτοτύπου έχει γίνει με μαύρο μελάνι.

    Αυτά για του λόγου το ασφαλές.

    Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Καλημέρα Μη Απολιθωμένε... συγχαρητήρια και πολλά ευχαριστώ για τις σημαντικές και περιεκτικές παρεμβάσεις σου και για τα πολύ έγκυρα βιβλιογραφικά και φιλολογικά σου σχόλια!!!
      Ερώτηση: υπάρχει δυνατότητα προσωπικής επικοινωνίας για κάποια θέματα που μ ενδιαφέρουν και ίσως θα μπορούσες να με βοηθήσεις;;;;
      Ευχαριστώ εν των προτέρων
      ΥΓ Ο Αντώνης γνωρίζει το προσωπικό μου μελ

      Διαγραφή
    2. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

      @ vic

      υπάρχει δυνατότητα προσωπικής επικοινωνίας

      Προς το παρόν, όχι, λυπάμαι.

      για κάποια θέματα που μ ενδιαφέρουν

      Ποια ακριβώς, αν επιτρέπεται;

      και ίσως θα μπορούσες να με βοηθήσεις

      Αυτό πάντοτε, όσο μου το επιτρέπουν οι δυνάμεις μου.

      Μη Απολιθωμένος από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

      Διαγραφή
    3. @Μη Απολιθωμένε...
      θα σου γράψω λεπτομέρειες σε ένα ας πούμε συνολικό σχόλιο (ωστε να μην βαραίνουμε πολύ το ιστολόγιο με τα προσωπικά μου ενδιαφέροντα κι απορίες) λίγο αργότερα, σε 2-3 ώρες περίπου -άμεσα έχω κάποιες οικογενειακές κι επαγγελματικές υποχρεώσεις.
      Σ ευχαριστώ πάντως για την προθυμία σου και την άμεση απάντηση

      Διαγραφή
    4. @Μη Απολιθωμένε...σύντροφε,
      βασικά μ’ενδιαφέρουν δυο κυρίως πεδία, πολιτική και λογοτεχνία και μαρξιστική προσέγγιση της ελληνικής λογοτεχνίας, πιο συγκεκριμένα: αν υπάρχουν (και ποιές) μαρξιστικές προσεγγίσεις (θεωρητικές – ιστορικές) της νεοελληνικής λογοτεχνίας του 20ου αιώνα (δοκίμια, ιστορία κλπ -είτε γενικού περιεχομένου είτε για συγκεκριμένα έργα/συγγραφείς- με καθαρα μ-λ προσανατολισμό...)
      Επίσης, ψάχνω έγκυρες ιστορικο φιλολογικές εργασίες για τον σοσιαλιστικό ρεαλισμό και για την προλεταριακή λογοτεχνία, έχω μια βιβλιογραφία αρκετά μεγάλη (κυρίως για άλλες χώρες κι ελάχιστα για την Ελλάδα), ως επι το πλείστον όμως –για να το πω επιεικά- αντικομμουνιστική... (δυστυχώς δεν γνωρίζω ρωσικά ούτε καλά γερμανικά, μπορώ να δουλέψω μόνο με ελληνικά, γαλλικά, ισπανικά κι αγγλικά, σπανίως με γερμανικά κι αυτά περιορισμένα και με βοήθεια!!!!), οποιαδήποτε συμβολή στο θέμα (χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς του θέματος -πχ έχω κάποια στοιχεία στα γαλλικά για την σκανδιναυική προλεταριακή λογοτεχνία) είναι καλοδεχούμενη!
      Τέλος, από κάποια σου σχόλια υπέθεσα οτι έχεις ασχοληθεί με ιστορικο φιλολογικά θέματα και γενικότερα αισθητικές θεωρητικές αναλύσεις (βλ πχ παρεμβάσεις σου για λογοτεχνικές πηγές του Μαρξ, σχόλιο για τον Ραφαηλίδη, σχόλιο για εκδοτικούς οίκους στην ΕΣΣΔ κλπ): θα μ’ενδιέφερε να διαβάσω, εφόσον βέβαια υπάρχουν, εργασίες σου (βιβλία, άρθρα κλπ) (για λόγους εχεμύθειας και διακριτικότητας μπορείς ίσως να τις στείλεις στον Αντώνη κι εκείνος να μου τις προωθήσει ή να σου προωθήσει τα στοιχεία μου)...
      Αυτά περιληπτικά, προφανώς είμαι ανοιχτός σε οποιαδήποτε ιδέα και προσανατολιστικό σχόλιο σχετικά με τα παραπάνω
      Ευχαριστώ εκ των προτέρων,
      Συντροφικά
      Β.

      Διαγραφή
    5. ΑΠΟ ΒΔΟΜΑΔΑ ΜΕ ΤΟ ΚΑΛΟ

      @ vic

      Επειδή οικογενειακοί λόγοι με υποχρεώνουν να βρεθώ για μερικές μέρες εκτός έδρας, θα μπορέσω να σου απαντήσω από βδομάδα.

      Για να σε προετοιμάσω πάντως κάπως, μάλλον θα σου δώσω μιαν απάντηση εν είδει προσανατολιστικού σχολίου γύρω από τον κύκλο των ενδιαφερόντων σου· μ’ αυτόν τον τρόπο ελπίζω να μην κάνουμε κατάχρηση της φιλοξενίας που τόσο απλόχερα μας προσφέρει ο οικοδεσπότης μας φίλος Αντώνης.

      Λυπάμαι που για λόγους ανεξάρτητους από την θέλησή μου δεν είναι προς το παρόν δυνατή μια προσωπική επικοινωνία μεταξύ μας.

      Περίμενε επομένως την απάντησή μου μέσω αυτού του νήματος από βδομάδα κι ελπίζω να μην αργήσω υπέρ του δέοντος.

      Εν τω μεταξύ, μιας και μου αναφέρεις το ενδιαφέρον σου για την προλεταριακή λογοτεχνία, σε προτρέπω να προμηθευτείς και να διαβάσεις το μυθιστόρημα του Κώστα Παρορίτη «Ο κόκκινος τράγος»· αν το έχεις ήδη διαβάσει, σε παρακαλώ να κάνεις τον κόπο να το ξαναδιαβάσεις προσπαθώντας να μπεις λιγάκι στο πετσί του κεντρικού ήρωα και να αναλογιστείς τι νόημα έχει το δίλημμα που αντιμετωπίζει.

      Θα τα πούμε.

      Χαιρετισμούς,

      Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

      Διαγραφή
  30. ΔΕΝ ΕΣΤΕΡΞΕ

    Έγραφα στις 24/6: «Ελπίζω κι εύχομαι να είναι το τελευταίο [λάθος που διορθώνω]…». Δυστυχώς, δεν ήταν, γιατί βρήκα κι άλλο ένα· δεν είναι και τόσο σπουδαίο, αλλά το διορθώνω μη μας πιάσει καμιά τσιμπίδα εμάς τους «φανατικούς» κι «ημιμαθείς» (α, ναι, να μην το ξεχάσω, χθες το απόγευμα ο «πολύς» «κ.» Γεώργιος Π. Μαλούχος του «Βήματος» έβγαλε «φανατική» και την Ρόζα Λούξεμπουργκ…).

    Λοιπόν στο «Η αυτοδιάλυση της Κομμουνιστικής Διεθνούς το 1943 (Τέταρτο)» αντί

    το Προεδρείο της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς […] επιτρέπει στον εαυτό της

    παρακαλώ να διαβαστεί

    το Προεδρείο της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς […] επιτρέπει στον εαυτό του

    Για πολλοστή φορά συγνώμη απ’ όλους κι όλες!

    Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  31. 1) Η κυβέρνηση Τζανετάκη νομοθέτησε. νομοθέτησε (ν.1866/1989) καταρχήν την δυνατότητα ίδρυσης ιδιωτικών τηλεοπτικών σταθμών, οι οποίοι λειτούργησαν, προφανώς, ως μηχανές ανελέητης ιδεολογικής τρομοκρατίας υπέρ του κεφαλαίου.

    2) και αν ακόμα δεν νομοθετούσε, αυτό τι θα σήμαινε; ως κυβέρνηση, ως μηχανισμός δηλαδή εκτέλεσης των υπαρχόντων νόμων, τους υπάρχοντες νόμους, τους νόμους που οργανώνουν την υποταγή της μισθωτής εργασίας στο κεφάλαιο, δεν θα τους εφάρμοζε; και όντως: δεν τους εφάρμοσε;;

    3) λαϊκό αίτημα η κάθαρση; η κάθαρση μέσα στα δικαστήρια του αστικού κράτους; εσύ που δίνεις αγώνα, και πολύ καλά κάνεις, για να σπάσουν οι αυταπάτες ότι μπορεί να υπάρξει για την μισθωτή εργασία οποιοσδήποτε δρόμος σωτηρίας άλλος από την οργάνωση της πάλης της, πως μπορείς να υιοθετείς αυτή την τόσο "περιγραφική" και "ουδέτερη" θέση περί "λαικού αιτήματος της κάθαρσης;

    land down under the bridge

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  32. και μια ερώτηση άσχετη, που ήθελα καιρό να την απευθύνω σε σένα:

    πως αξιολογείς το ποιητικό έργο του Οδυσσέα Ελύτη; προς θεού, δε θέλω να σε βασανίσω. θα ήμουν ευγνώμων για μια σύντομη παράγραφο με μερικές κεντρικές παρατηρήσεις



    land down under the bridge

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  33. Η ΑΥΤΟΔΙΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΤΟ 1943: ΔΥΟ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ (1/3)

    Εισαγωγικά

    Στο τελευταίο διπλό τεύχος (υπ’ αριθ. 5–6 του 1943) του περιοδικού «Κομμουνιστική Διεθνής» [«Коммунистический Интернационал»], επίσημου οργάνου της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς (ΕΕΚΔ), εκτός από την «Απόφαση του Προεδρείου της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς», μετάφραση της οποίας έχει ήδη αναρτηθεί, περιέχονται άλλα δύο κείμενα που σχετίζονται με την αυτοδιάλυση της ΚΔ, και συγκεκριμένα η «Ανακοίνωση του Προεδρείου της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς» [«Сообщение Президиума Исполнительного Комитета Коммунистического Интернационала»] της 9/6/1943 (σελίδες 26–27) και μια χωρίς ημερομηνία και χρονολογία γνωστοποίηση της συντακτικής επιτροπής του περιοδικού με τίτλο «Σταμάτημα της έκδοσης του περιοδικού “Κομμουνιστική Διεθνής„» [«Прекращение выхода журнала “Коммунистический Интернационал”»] (σελίδες 79–80). Επειδή τα δύο αυτά κείμενα είναι τα τελευταία δημοσιοποιημένα επίσημα κείμενα της ΕΕΚΔ και, απ’ όσο γνωρίζω, δεν έχουν στο σύνολό τους μεταφραστεί στα ελληνικά, τα μετάφρασα από το ρωσικό πρωτότυπο και τα στέλνω στην συνέχεια προς ανάρτηση πιστεύοντας ότι οι αναγνώστες κι οι αναγνώστριες θα σχηματίσουν διαβάζοντάς τα μια πιο ολοκληρωμένη αντίληψη γι’ αυτό το τόσο σημαντικό για την ιστορία του κομμουνιστικού κινήματος στον 20ό αιώνα γεγονός.

    Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  34. Η ΑΥΤΟΔΙΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΤΟ 1943: ΔΥΟ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ (2/3)

    ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΕΙΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ

    Κατά την τελευταία του συνεδρίαση της 8ης Ιουνίου 1943 το Προεδρείο της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς εξέτασε τις αποφάσεις που παρέλαβε από τα τμήματα αναφορικά με την από 15ης Μαΐου 1943 Απόφαση για την διάλυση της Κομμουνιστικής Διεθνούς και διαπίστωσε:

    1. Ότι την πρόταση διάλυσης της Κομμουνιστικής Διεθνούς την ενέκριναν:

    Το Κομμουνιστικό Κόμμα Αυστραλίας,
    το Κομμουνιστικό Κόμμα Αυστρίας,
    το Κομμουνιστικό Κόμμα Αργεντινής,
    το Κομμουνιστικό Κόμμα Βελγίου,
    το Κομμουνιστικό Κόμμα Βουλγαρίας,
    το Κομμουνιστικό Κόμμα Μεγάλης Βρετανίας,
    το Κομμουνιστικό Κόμμα Ουγγαρίας,
    το Κομμουνιστικό Κόμμα Γερμανίας,
    το Κομμουνιστικό Κόμμα Ιρλανδίας,
    το Κομμουνιστικό Κόμμα Ισπανίας,
    το Κομμουνιστικό Κόμμα Ιταλίας,
    το Κομμουνιστικό Κόμμα Καναδά,
    το Ενοποιημένο Σοσιαλιστικό Κόμμα Καταλονίας,
    το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας,
    το Κομμουνιστικό Κόμμα Κολομβίας,
    η Επαναστατική Κομμουνιστική Ένωση Κούβας,
    το Κομμουνιστικό Κόμμα Μεξικού,
    το Εργατικό Κόμμα Πολωνίας,
    το Κομμουνιστικό Κόμμα Ρουμανίας,
    το Κομμουνιστικό Κόμμα Συρίας,
    το Πανενωσιακό Κομμουνιστικό Κόμμα (Μπολσεβίκων) ΕΣΣΔ,
    το Κομμουνιστικό Κόμμα Ουρουγουάης,
    το Κομμουνιστικό Κόμμα Φιλανδίας,
    το Κομμουνιστικό Κόμμα Γαλλίας,
    το Κομμουνιστικό Κόμμα Τσεχοσλοβακίας,
    το Κομμουνιστικό Κόμμα Χιλής,
    το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελβετίας,
    το Κομμουνιστικό Κόμμα Σουηδίας,
    το Κομμουνιστικό Κόμμα Γιουγκοσλαβίας,
    το Κομμουνιστικό Κόμμα Νοτιοαφρικανικής Ένωσης,
    η Κομμουνιστική Διεθνής Νεολαίας (που παίρνει μέρος στην Κομμουνιστική Διεθνή με δικαιώματα τμήματος).

    2. Ότι ούτε ένα από τα υπάρχοντα τμήματα της Κομμουνιστικής Διεθνούς δεν πρόβαλε αντιρρήσεις κατά της πρότασης του Προεδρείου της Εκτελεστικής Επιτροπής.

    Ενόψει όλων αυτών, το Προεδρείο της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς:

    1. Δηλώνει ότι η πρόταση διάλυσης της Κομμουνιστικής Διεθνούς εγκρίθηκε ομόφωνα από τα υπάρχοντα τμήματα της Κομμουνιστικής Διεθνούς και τα οποία είχαν την δυνατότητα να κοινοποιήσουν τις αποφάσεις τους (μεταξύ αυτών συμπεριλαμβάνονται όλα τα σημαντικότερα τμήματα).

    2. Θεωρεί ότι από τις 10 Ιουνίου 1943 έχουν διαλυθεί η Εκτελεστική Επιτροπή της Κομμουνιστικής Διεθνούς, το Προεδρείο και η Γραμματεία της Εκτελεστικής Επιτροπής καθώς επίσης και η Διεθνής Επιτροπή Ελέγχου.

    3. Αναθέτει σε επιτροπή αποτελούμενη από τους Ντιμιτρόφ (πρόεδρο), Μανουΐλσκι, Πικ και Έρκολι να εκτελέσει τις πρακτικές εργασίες εκκαθάρισης των υποθέσεων, οργάνων, μηχανισμού και περιουσίας της Κομμουνιστικής Διεθνούς.

    Με εντολή του Προεδρείου της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς:

    ΓΚ. ΝΤΙΜΙΤΡΟΦ


    9 Ιουνίου 1943

    Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  35. Η ΑΥΤΟΔΙΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΤΟ 1943: ΔΥΟ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ (3/3)

    Σταμάτημα της έκδοσης του περιοδικού «Κομμουνιστική Διεθνής»

    Ως συνέπεια της από 15ης Μαΐου 1943 Απόφασης του Προεδρείου της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς και της από 9ης Ιουνίου 1943 Ανακοίνωσης του Προεδρείου της Εκτελεστικής Επιτροπής σχετικά με την διάλυση της Κομμουνιστικής Διεθνούς, σταματάει και η έκδοση του περιοδικού μας. Το παρόν τεύχος είναι το τελευταίο.

    Το περιοδικό «Κομμουνιστική Διεθνής» που ιδρύθηκε τον Μάιο 1919 βοήθησε κατά την διάρκεια σχεδόν ενός τέταρτου αιώνα ως όργανο της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς στην υπεράσπιση της διδασκαλίας του μαρξισμού από τον εκχυδαϊσμό και την διαστρέβλωση και συνέβαλε στην διάδοση του αληθινού μαρξισμού.

    Το περιοδικό «Κομμουνιστική Διεθνής» συστηματικά φώτισε στην βάση της διδασκαλίας του μαρξισμού-λενινισμού τα πιο φλέγοντα ζητήματα του διεθνούς εργατικού κινήματος και προβλήματα πολιτικής και τακτικής των επιμέρους Κομμουνιστικών Κομμάτων. Πρόσφερε τις υπηρεσίες του μεσολαβώντας για την ανταλλαγή πείρας του διεθνούς εργατικού κινήματος μεταξύ διαφορετικών χωρών.

    Το περιοδικό διεξήγαγε ακούραστη πάλη εναντίον των κάθε λογής εχθρών της εργατικής τάξης. Αποκάλυπτε όλους όσοι συκοφαντούσαν την ΕΣΣΔ, κι όλους εκείνους που διέδιδαν ψεύδη για την Σοβιετική Ένωση.

    Το περιοδικό «Κομμουνιστική Διεθνής» που εκδιδόταν με την συμμετοχή των παραγόντων του διεθνούς εργατικού κινήματος με το μεγαλύτερο κύρος, διευκόλυνε τα ξένα Κομμουνιστικά Κόμματα να δημιουργήσουν τα δικά τους όργανα τύπου και τα βοήθησε να διαπλάσουν και να εκπαιδεύσουν τα στελέχη τους.

    Το περιοδικό «Κομμουνιστική Διεθνής» διαρκώς πάλεψε για την πραγματοποίηση της αληθινής ενότητας της εργατικής τάξης τόσο στις επιμέρους χώρες όσο και στον διεθνή στίβο.

    Από την στιγμή της εγκαθίδρυσης της φασιστικής δικτατορίας στις επιμέρους χώρες, και ιδιαίτερα στην Γερμανία, το περιοδικό δεν έπαψε να προειδοποιεί τους εργαζόμενους να προφυλαχθούν από τον φοβερό κίνδυνο που τους φέρνει ο φασισμός. Το περιοδικό ακούραστα καλούσε τις μάζες να πυκνώσουν τις γραμμές τους στην βάση της ενότητας δράσης για την πάλη εναντίον του φασιστικού εχθρού. Το περιοδικό συνέβαλε στην αποκάλυψη της ληστρικής ιδεολογίας του φασισμού, στην αποκάλυψη της ποταπής, υπονομευτικής δουλειάς των χιτλερικών στα διάφορα κράτη και του ρόλου τους ως υποκινητών και οργανωτών του ιμπεριαλιστικού πολέμου λεηλασίας για την παγκόσμια ηγεμονία.

    Μετά το 7ο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς το περιοδικό διεξήγαγε συστηματική εκστρατεία υπέρ της ίδρυσης ενιαίου λαϊκού μετώπου στην πάλη εναντίον του φασισμού και των φασιστών υποκινητών του πολέμου.

    Σταματώντας την έκδοση του περιοδικού «Κομμουνιστική Διεθνής» η σύνταξη εκφράζει την βαθειά πεποίθηση ότι τα αδελφά Κομμουνιστικά Κόμματα και τα όργανα του τύπου τους θα συγκεντρώσουν όλες τους τις δυνάμεις για να συμβάλουν στην κατά το συντομότερο χρονικό διάστημα συντριβή του χιτλερισμού — του χειρότερου εχθρού των εργαζομένων όλων των χωρών.

    Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής


    Υ. Γ.

    Δράττομαι της ευκαιρίας για να διορθώσω εδώ μια μικρή μεταφραστική αβλεψία που μου ξέφυγε στο «Η ΑΥΤΟΔΙΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΤΟ 1943 (ΠΕΜΠΤΟ ΚΑΙ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ)».

    Αντί:


    Με την παρούσα απόφαση συντάσσονται οι ακόλουθοι αντιπρόσωποι Κομμουνιστικών Κομμάτων:

    ΜΠΙΑΝΚΟ (Ιταλία), ΝΤΟΛΟΡΕΣ ΙΜΠΑΡΟΥΡΙ (Ισπανία), ΛΕΧΤΙΝΕΝ (Φιλανδία), ΠΑΟΥΚΕΡ (Ρουμανία), ΡΑΚΟΣΙ (Ουγγαρία)

    παρακαλώ να διαβαστεί:

    Με την παρούσα απόφαση συντάσσονται οι ακόλουθοι αντιπρόσωποι Κομμουνιστικών Κομμάτων:

    ΜΠΙΑΝΚΟ (Ιταλίας), ΝΤΟΛΟΡΕΣ ΙΜΠΑΡΟΥΡΙ (Ισπανίας), ΛΕΧΤΙΝΕΝ (Φιλανδίας), ΠΑΟΥΚΕΡ (Ρουμανίας), ΡΑΚΟΣΙ (Ουγγαρίας)

    Μη Απολιθωμένος κλπ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  36. @ VIC (ΠΡΩΤΟ)

    Αγαπητέ φίλε (ή αγαπητή φίλη;) vic, με κάποια καθυστέρηση που οφείλεται αποκλειστικά σε αναπότρεπτους κι αναπόδραστους προσωπικούς λόγους θα προσπαθήσω σ’ αυτήν και τις επόμενες συνέχειες να εκπληρώσω ό,τι σου υποσχέθηκα στις 26/6, δηλαδή να απαντήσω σ’ όσα με ρώτησες στις 25/6. Προτού περάσω στις απαντήσεις μου θα ’θελα προκαταρκτικά να γνωρίζεις μερικά πράγματα ώστε να ξέρεις μέχρι πού και πόσο μπορώ να ανταποκριθώ.

    Αρχικά θέλω να σημειώσω ότι με τα όσα θα ακολουθήσουν αισθάνομαι κάπως άβολα κι αμήχανα γιατί μπαίνω κατά κάποιον τρόπο στα χωράφια του φίλου και οικοδεσπότη μας Αντώνη που με τόση απλοχεριά παρέχει σ’ όλους εμάς που δεν έχουμε τα νεύρα, τον χρόνο, την διάθεση, με δυο λόγια τα κότσια να φτιάξουμε και να διατηρήσουμε δικά μας ιστολόγια, την φιλοξενία του στα διάφορα νήματα των αναρτήσεών του. Ελπίζω να μην παρεξηγηθώ.

    Με το προηγούμενο συνδέεται και το ότι δεν θεωρώ τον εαυτό μου ειδικό σε ζητήματα της επιστήμης της λογοτεχνίας (μεταφράζω εδώ κάπως άγαρμπα τον γερμανικό όρο Literaturwissenschaft), αφού είμαι αρχαιοδίφης και μάλιστα με ειδίκευση στην ιστορική γραμματική της αρχαίας ελληνικής, στην γλωσσολογία και στην φιλοσοφία της γλώσσας. Επομένως τα ενδιαφέροντά μου εστιάζονται εξ αντικειμένου στην αρχαία και εν μέρει στην μεσαιωνική παρά στην νέα ελληνική λογοτεχνία (εδώ, για να είμαι σαφής, δεν εννοώ την ελληνική γλώσσα, για την οποία είμαι της άποψης πως είναι μία —όχι ενιαία ούτε συνεχής ούτε αμετάβλητη όπως ισχυρίζονταν κι ισχυρίζονται παλιοί και νέοι γλωσσαμύντορες—, καθώς είχα σύντομα την ευκαιρία να γράψω εδώ πριν από έναν περίπου χρόνο απ’ αφορμή αντιπαράθεση με γνωστό άσχετο γλωσσολογίας και φιλοσοφίας της γλώσσας μεταφραστή εκ Λουξεμβούργου που το παίζει «ειδήμων» και ξερόλας περί τα γλωσσικά ελέω ημιμάθειας και αμάθειας και ο οποίος έμπαινε εδώ μέσα μόνο και μόνο για να τρολλάρει). Με τιμά και μου προξενεί χαρά βέβαια ότι με διαβάζεις τόσο συστηματικά σ’ αυτό κι άλλα ιστολόγια (ακόμα και το σχόλιό μου για τον μακαρίτη τον Βασίλη τον Ραφαηλίδη δεν σου έχει διαφύγει!), αλλά πρέπει να λάβεις σοβαρά υπόψη σου ότι ό,τι γράφω εδώ και αλλού βρίσκεται πέραν της ειδίκευσής μου όντας προϊόν ερασιτεχνικής μου ενασχόλησης, συσσωρευμένο σε σημειώσεις μάλλον άτακτες απ’ όπου αντλώ κατά μέγα μέρος τα σχόλιά μου ή τις παρεμβάσεις μου. Ιδίως σ’ ό,τι αφορά τον μαρξισμό-λενινισμό, όσες γνώσεις παραθέτω δεν αποτελούν παρά καρπούς της συνεχιζόμενης προσπάθειας που κάνω εδώ και δεκαετίες να τον μάθω —αυτή κι αν είναι δια βίου μάθηση!— και τίποτα περισσότερο. Πυξίδα της μελέτης μου εξακολουθώ να έχω το ηρακλείτειο: Πολυμαθίη νόον ἔχειν οὐ διδάσκει.

    Με βάση τα παραπάνω θα επιχειρήσω παρακάτω να σου δώσω εν είδει προσανατολιστικών σχολίων κάποιες απαντήσεις στις ερωτήσεις σου· έτσι και δεν θα «βαρ[ύνω] πολύ το ιστολόγιο με τα προσωπικά [μας] ενδιαφέροντα κι απορίες» όπως σωστά σημείωσες ρωτώντας με και δεν θα υπερβώ τα εσκαμμένα που μου ορίζουν οι περιορισμοί της επιστημονικής ειδίκευσής μου.

    Θα ’θελα μόνο να σε παρακαλέσω, επειδή το νήμα αυτό έχει κάπως παλιώσει, μ’ ένα σύντομο σχόλιο να με ειδοποιήσεις ότι έλαβες γνώση των απαντήσεών μου, καθώς και να σου ζητήσω κατανόηση για την προς το παρόν αδυναμία προσωπικής επαφής. Μακάρι να τα φέρουν τα πράγματα έτσι ώστε να μπορέσουμε κάπου κάποτε να τα πούμε κι από κοντά.

    Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  37. @ VIC (ΔΕΥΤΕΡΟ)

    1. Μεθοδολογικά (α΄)

    Τα ενδιαφέροντά σου, πολιτική και λογοτεχνία και μαρξιστική προσέγγιση της ελληνικής λογοτεχνίας, προϋποθέτουν γνώση της πρωτογενούς και δευτερογενούς βιβλιογραφίας· στην πρωτογενή βιβλιογραφία θα κατέτασσα, πέραν των λογοτεχνικών έργων, ό,τι σχετικό έχει γραφεί από τους Μαρξ, Ένγκελς και Λένιν, ενώ στην δευτερογενή θα τοποθετούσα τους μαρξιστές-λενινιστές κριτικούς γενικά και ό,τι έχει γραφεί για τα συγκεκριμένα έργα από μαρξιστικής-λενινιστικής έποψης ειδικότερα. Για λόγους που σου εξήγησα στην πρώτη συνέχεια θα περιοριστώ εδώ σε κάποιες μεθοδολογικές παρατηρήσεις που σχετίζονται με την πρωτογενή βιβλιογραφία στο σκέλος της που περιλαμβάνει τους Μαρξ, Ένγκελς, Λένιν.

    Η γνώση αυτού του σκέλους της πρωτογενούς βιβλιογραφίας διευκολύνεται από την καλή γνώση της γερμανικής και ρωσικής, αλλά και άλλων γλωσσών. Λέω «διευκολύνεται» όχι απλά για να μην σ’ απογοητεύσω, αφού καθώς μου γράφεις οι γνώσεις σου στις γλώσσες αυτές είναι περιορισμένες, αλλά γιατί υπάρχουν σ’ ό,τι αφορά το έργο των Μαρξ και Ένγκελς πολύ καλή μετάφραση στα αγγλικά —εννοώ εδώ τα Collected Works— και σ’ ό,τι αφορά τον Λένιν πολύ καλή μετάφραση στα ελληνικά —εννοώ εδώ την έκδοση των «Απάντων» από την «Σύγχρονη Εποχή»—, μεταφράσεις που θα σου επιτρέψουν να προχωρήσεις άνετα στην δουλειά σου μην ξεχνώντας βέβαια ποτέ ότι το πρωτότυπο είναι πάντα αναντικατάστατο, οπότε θα πρέπει ανάλογα με την περίπτωση να καταφεύγεις στις γνώσεις γερμανομαθών και ρωσομαθών, αλλά και γνωστών άλλων γλωσσών (δεν γράφουν μόνο στα γερμανικά οι Μαρξ και Ένγκελς· ο Μαρξ έγραψε το κορυφαίο έργο του «Η αθλιότητα της φιλοσοφίας» στα γαλλικά, ο Ένγκελς το σύντομο αλλά τόσο περιεκτικό άρθρο του «Για το κύρος» στα ιταλικά, ενώ σημαντικά άρθρα του Λένιν όπως για παράδειγμα το άρθρο «Το στρατιωτικό πρόγραμμα της προλεταριακής επανάστασης» είναι γραμμένα στα γερμανικά).

    Το εμπόδιο, λοιπόν, της γνώσης της γλώσσας του πρωτοτύπου δεν είναι ανυπέρβλητο· σημαντικότερο είναι να βρεις τα σχετικά χωρία κι αυτό δεν είναι απλή δουλειά. Ακόμα σημαντικότερο είναι η σε βάθος αποτίμησή τους σε σχέση με το τι σε ενδιαφέρει, αλλά σ’ αυτό δεν θέλω ούτε επιτρέπεται να υπεισέλθω, αφού είναι αυστηρά δική σου υπόθεση.

    Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  38. @ VIC (ΤΡΙΤΟ)

    1. Μεθοδολογικά (β΄)

    Μένω επομένως στα μεθοδολογικά τονίζοντας κάποια ευαίσθητα σημεία που συχνά —σκόπιμα ή μη αλλά πάντως με αυξομειούμενη «επιμέλεια»— αγνοούνται.

    Σημαντικό είναι τα χωρία να τα μελετήσεις στο σύνολό τους και σε συνάφεια με το αντικείμενό τους. Σίγουρα θα καταφύγεις για να τα βρεις αυτά τα χωρία σε ευρετήρια, ανθολογίες και τα παρόμοια (θα βρεις ευτυχώς αρκετά), αλλά αυτό δεν φτάνει. Πρέπει κι επιβάλλεται να δεις κάθε χωρίο σε συνάρτηση με την αναφορά του, την οποία χρειάζεται να συνεκτιμήσεις. Για να σου φέρω ένα παράδειγμα το «Η Αγία Οικογένεια ή Κριτική της κριτικής κριτικής» των Μαρξ και Ένγκελς έχει γραφεί κατά μέγα μέρος με καμβά ένα —φαινομενικά κι εκ πρώτης όψεως— άσχετο με το θέμα μυθιστόρημα, το «Τα μυστήρια των Παρισίων» του Ευγένιου Συ [Eugène Sue]· εξυπακούεται ότι το μυθιστόρημα αυτό θα πρέπει να το συμπεριλάβεις στην μελέτη σου, και μάλιστα όσο εξαντλητικά γίνεται. Άλλο παράδειγμα: το «Η αθλιότητα της φιλοσοφίας» τελειώνει με στίχους ενός ποιήματος της Γεωργίας Σάνδη [George Sand, ψευδώνυμο της Aurore Dupin]· εννοείται ότι θα αναζητήσεις ολόκληρο το ποίημα και θα το μελετήσεις αναλυτικά. Ανάλογα θα πρέπει να δεις τις πολυάριθμες αναφορές του Λένιν στην ρωσική λογοτεχνία, της οποίας υπήρξε άριστος γνώστης, αλλά και της διεθνούς.

    Γενικά, οι Μαρξ, Ένγκελς και Λένιν όταν διαβάζουν λογοτεχνία και την προσλαμβάνουν ενσωματώνοντάς την κατά τον έναν ή τον άλλον τρόπο στο έργο τους, δεν το κάνουν τυχαία, στο ντούκου, για πλάκα· έχουν τους λόγους τους που οφείλεις να ανιχνεύσεις προσεκτικά, με επιμονή κι υπομονή, δεν είναι εύκολη δουλειά. Κάπως ευκολότερα είναι τα πράγματα μ’ εκείνα τα χωρία που αναφέρονται άμεσα στην λογοτεχνία και στην αισθητική του γραπτού έντεχνου λόγου, όμως έχουν κι αυτά τις δυσκολίες τους. Και μην ξεχνάς ότι όλοι τους υπήρξαν άριστοι γνώστες της αρχαίας ελληνικής κι όταν βρίσκεις αναφορές τους σ’ αυτήν που ίσως να σχετίζονται με το αντικείμενο των μελετών και σπουδών σου, καλό, κάλλιστο θα είναι να τις παίρνεις σοβαρότατα υπόψη.

    Συνοψίζοντας θα σου συστήσω κάτι που πρέπει ν’ αποφύγεις σε κάθε περίπτωση: την κοπτορραπτική. Και δεν εννοώ βέβαια την τόσο χρήσιμη τέχνη που μας δίνει τα ρούχα που φοράμε· εννοώ την κοπτορραπτική με τα αποσπάσματα. Απ’ αυτήν την κοπτορραπτική έχει δεινοπαθήσει όχι μόνο το έργο των θεμελιωτών του μαρξισμού-λενινισμού, αλλά και το έργο οποιουδήποτε άξιου λόγου διανοητή των κοινωνικών επιστημών κάθε εποχής. Και σε πείσμα της τρέχουσας προπαγάνδας οι χειρότεροι «κοπτορράπτες» του είδους στο έργο των Μαρξ, Ένγκελς και Λένιν δεν είναι άλλοι από τους αστούς κι οπορτουνιστές νέας και παλαιάς κοπής, αλλά αυτό είναι θέμα άλλης συζήτησης και το αφήνουμε γι’ άλλη ώρα. Φρόντισε λοιπόν ό,τι διαβάσεις από τους κλασικούς να το διαβάσεις προσπαθώντας να κατανοήσεις τι αυτοί είχαν στο μυαλό τους κι όχι τι εσύ. Πίστεψέ με, παρ’ όλες τις αντιξοότητες, θα βγεις κερδισμένος αποκομίζοντας οφέλη πολλαπλάσια των δυνάμεων που θα καταβάλλεις.

    Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  39. @ VIC (ΤΕΤΑΡΤΟ)

    2. Μερικές σκέψεις για την μαρξιστική-λενινιστική λογοτεχνική κριτική (α΄)

    Την μαρξιστική-λενινιστική λογοτεχνική κριτική και τους αντιπροσώπους της την και τους κατέταξα πιο πάνω στις δευτερογενείς πηγές κι έχω τους λόγους μου, τους οποίους θα προσπαθήσω να θίξω σ’ αυτήν την συνέχεια.

    Σε αντίθεση με τους κλασικούς του μαρξισμού-λενινισμού η μαρξιστική-λενινιστική λογοτεχνική κριτική επιδέχεται —και έτσι πρέπει— διπλής ερμηνείας: πρώτα πρέπει δηλαδή ο ερευνητής να αποτιμήσει αν αυτή στέκεται στο στέρεο έδαφος του μαρξισμού-λενινισμού και μετά να εκτιμήσει πόσο στέκεται η κριτική αυτή αναφορικά με το αντικείμενό της, το συγκεκριμένο λογοτεχνικό έργο δηλαδή. Εδώ τα πράγματα δυσκολεύουν, επειδή έχουμε να κάνουμε —για να παραφράσω ελαφρά τον Μαρξ και τον Ένγκελς— με ερμηνεία της ερμηνείας.

    Τα πράγματα δεν είναι εύκολα γιατί έγκριτοι, για να μην πω κορυφαίοι αντιπρόσωποι της μαρξιστικής-λενινιστικής λογοτεχνικής κριτικής παρουσιάζουν μεγάλες ταλαντεύσεις στο πώς αντιλαμβάνονται τον μαρξισμό-λενινισμό, τον εφαρμόζουν και, αν θες ακόμα, τον τηρούν. Πάρε για παράδειγμα —ένα από πολλά, γιατί δεν με παίρνουν οι συνθήκες ν’ αναφερθώ σε περισσότερα— τον Γκέοργκ Λούκατς: Πόση σχέση έχουν με τον μαρξισμό-λενινισμό ό,τι γράφει στις μελέτες του για τον ευρωπαϊκό ρεαλισμό με ό,τι γράφει στις μελέτες του για τον Αλεξάντρ Σολζενίτσιν; Μεγάλη, πάντα κατά την ταπεινή μου γνώμη, οι πρώτες, μικρή, αν μη ανύπαρκτη, οι δεύτερες. Και για να προλάβω δικαιολογημένη σου ένσταση: Δεν αλλάζει και πάρα πολλά αυτό στο ότι ο Λούκατς υπήρξε, και θα μείνει παρ’ όλη την εν μέρει αντιφατικότητά του —αντιφατικότητα που φτάνει μέχρι τα όρια της κοσμοθεωρητικής αυτοαναίρεσής του—, κορυφαίος αντιπρόσωπος της μαρξιστικής-λενινιστικής λογοτεχνικής κριτικής του 20ού αιώνα και το έργο θα συνεχίζει να αποτελεί συστατικό στοιχείο οποιασδήποτε έρευνας της λογοτεχνίας —όχι μόνο σε μαρξιστική-λενινιστική βάση— που θέλει να σέβεται την ιδιότητά της. Κι όμως εδώ βρίσκεται η κομβική δυσκολία για τον σημερινό ερευνητή.

    Και είναι κομβική η δυσκολία γιατί στις πλάτες του ερευνητή πέφτει το καθήκον της κριτικής αποτίμησης της κριτικής —εδώ δεν παραφράζω, αλλά αντιγράφω τους Μαρξ και Ένγκελς— που είναι δουλειά μερμηγκιού και προϋποθέτει και ικανά εφόδια και ισχυρό απόθεμα δυνάμεων, διανοητικών και φυσικών. Γιατί σε περιπτώσεις όπως αυτή του Λούκατς —κι εδώ για να είμαστε αντικειμενικοί ας έχουμε υπόψη μας πως ο Λούκατς δεν είναι η μοναδική τέτοια περίπτωση, υπάρχουν κι άλλες πολλές— πρέπει να χωριστεί η ήρα από το στάρι για να βγει άκρη. Με τι είδους εφόδια για να είναι αυτά ικανά; Με τους κλασικούς, βέβαια, ως αρχή, την σωστή τους ερμηνεία και την κατανόηση της ιδιομορφίας του αισθητικού φαινομένου στην λογοτεχνία.

    Για την ιδιομορφία του αισθητικού φαινομένου και την συνθετότητά του έχει γράψει εκτενώς ο Λούκατς, αναζήτησε σε μετάφραση σε μια από τις γλώσσες που κατέχεις τα σχετικά γραφτά του και μελέτησέ τα· δεν χρειάζεται να γράψω εγώ τίποτα.

    Θα μείνω στην «σωστή ερμηνεία» των κλασικών, γιατί είναι ανάγκη να εξηγηθώ για να μην παρεξηγηθώ. Έχουν κι οι κλασικοί τα προβλήματά τους και δεν πρέπει να διαβάζονται δογματικά. Θα σου φέρω ένα σχετικό παράδειγμα κλείνοντας αυτήν την συνέχεια.

    Υπάρχει μια εκτίμηση του Ένγκελς για τον Ονορέ ντε Μπαλζάκ σε γράμμα του των αρχών Απριλίου 1888 προς την Margaret Harkness, όπου ο Ένγκελς θέλει τον Μπαλζάκ να τρέφει μέγιστη συμπάθεια προς τους αριστοκράτες. Αν τώρα πάρεις ένα από τα λιγότερα γνωστά —είναι και ειδολογικά κάπως περίεργο μυθιστόρημα, αλλά αυτό είναι άλλο ζήτημα— μυθιστορήματα του Μπαλζάκ, το «Sur Catherine de Médicis» και διαβάσεις την «Εισαγωγή» του Μπαλζάκ σ’ αυτό (η «Εισαγωγή» γράφτηκε το 1842 αν δεν κάνω λάθος· το μυθιστόρημα αποτελείται από διάφορα μέρη που αρχικά δημοσιεύτηκαν χωριστά σε χρονολογίες διαφορετικές από εκείνη της «Εισαγωγής»), θα δεις ότι ο Ένγκελς σ’ αυτήν ακριβώς την εκτίμησή του πέφτει έξω. Αυτό εννοώ μη δογματική ανάγνωση των κλασικών.

    Μη Απολιθωμένος (ακόμα!) από τις ακτές της Ανατολικής Βαλτικής

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. @ Μη απολιθωμένο... σύντροφο!
      Σ'ευχαριστώ για όλες αυτές τις διευκρινίσεις! Ευχαριστώ επίσης τον Αντώνη για την φιλοξενία
      (ΥΓ: συγγνώμη για την πολύ καθυστερημένη απάντηση... οι αιτίες πολλές και διάφορες...

      Διαγραφή