Τετάρτη, 4 Ιουνίου 2014

Υπάρχει η κατηγορία "αριστερίστικος οπορτουνισμός" στο έργο του Λένιν; (Ι)

Την αφορμή την παίρνω από φράση που χρησιμοποίησε σχολιαστής του ιστολογίου, ο οποίος παρέπεμψε και στο έργο στο οποίο παραπέμπουν όλοι όσοι κάνουν λόγο για "αριστερισμό", στον Αριστερισμό του Λένιν.

Στο "Αρχείο Λένιν" του ιστολογίου θα βρείτε 9 κεφάλαια από τον Αριστερισμό, έργο του 1920, έργο δηλαδή που γράφτηκε μετά την Οκτωβριανή επανάσταση και πριν τελειώσει νικηφόρα για τους Μπολσεβίκους ο εμφύλιος πόλεμος με την συμμαχία των "Λευκών" στη Ρωσία.

Για να απαντήσουμε στην ερώτησή μας, ο πιο εύκολος και μηχανικός --αλλά χρήσιμος και αποκαλυπτικός-- τρόπος είναι να αναζητήσουμε τις χρήσεις της λέξης "οπορτουνισμός"  στο βιβλίο για τον Αριστερισμό.

Υπάρχει μία και μοναδική χρήση της λέξης, ως εξής: "Από δω βγαίνει η διεθνής «σημασία» (με τη στενή έννοια της λέξης) της Σοβιετικής εξουσίας, καθώς και των βάσεων της μπολσεβίκικης θεωρίας και τακτικής. Αυτό δεν το κατάλαβαν oι «επαναστάτες» ηγέτες της II Διεθνούς, σαν τον Κάουτσκι στη Γερμανία, τον Ότο Μπάουερ και τον Φρίντριχ Άντλερ στην Αυστρία, που γι’ αυτό ακριβώς αποδείχτηκαν αντιδραστικοί, υπερασπιστές του χειρότερου οπορτουνισμού και της σοσιαλπροδοσίας."

Ελπίζω να μην είναι απαραίτητη η διευκρίνιση ότι ούτε ο Κάουτσκι, ούτε ο Μπάουερ, ούτε ο Άντλερ συγκαταλέγονται από τον Λένιν σ' αυτό που αποκαλεί "αριστερισμό", και ότι δεν εξελήφθησαν από κανένα ως "αριστεριστές", αλλά βεβαίως ως σοσιαλδημοκράτες.

Καμία χρήση της λέξης.

Κεφάλαιο 3: "Οι μενσεβίκοι και οι «σοσιαλιστές-επαναστάτες» μέσα σε μερικές εβδομάδες αφομοίωσαν θαυμάσια όλους τους τρόπους και τις μεθόδους, τα επιχειρήματα και τις σοφιστείες των ευρωπαίων ηρώων της II Διεθνούς, των μινιστεριαλιστών και της υπόλοιπης οπορτουνιστικής σαβούρας. Όλα όσα διαβάζουμε τώρα για τους Σάιντεμαν και τους Νόσκε, για τον Κάουτσκι και τον Χίλφερντιγκ, για τον Ρένερ και τον Άουστερλιτς, για τον Ότο Μπάουερ και τον Φριτς Άντλερ, για τον Τουράτι και τον Λογκέ, για τους φαβιανούς και τους ηγέτες του Ανεξάρτητου Εργατικού Κόμματος στην Αγγλία, όλα αυτά μας φαίνονται (και είναι πραγματικά) ανιαρή επανάληψη, ξανάρχισμα γνωστού και παλιού σκοπού. Όλα αυτά τα έχουμε δει κιόλας στους μενσεβίκους. Η ιστορία έκανε ένα αστείο και ανάγκασε τους οπορτουνιστές μιας καθυστερημένης χώρας να ξεπεράσουν τους οπορτουνιστές μιας σειράς προηγμένων χωρών."

Και πάλι, η αναφορά είναι ρητά και ξεκάθαρα στους σοσιαλδημοκράτες και όχι στους "αριστεριστές." Αυτό άλλωστε διευκρινίζεται και αμέσως μετά: "Αν όλοι οι ήρωες της II Διεθνούς χρεοκόπησαν και ρεζιλεύτηκαν στο ζήτημα της σημασίας και του ρόλου των Σοβιέτ και της Σοβιετικής εξουσίας, αν ρεζιλεύτηκαν εξαιρετικά «περίλαμπρα» και μπερδεύτηκαν σ’ αυτό το ζήτημα οι ηγέτες των τριών πολύ σπουδαίων κομμάτων που βγήκαν σήμερα από την II Διεθνή, (δηλαδή του Γερμανικού Ανεξάρτητου Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, του Γαλλικού του Λογκέ και του Αγγλικού Ανεξάρτητου Εργατικού Κόμματος), αν όλοι τους αποδείχτηκαν δούλοι των προλήψεων της μικροαστικής δημοκρατίας (στο πνεύμα εντελώς των μικροαστών του 1848, που αυτοονομάζονταν «σοσιαλδημοκράτες»), εμείς όλα αυτά τα είδαμε κιόλας στο παράδειγμα των μενσεβίκων."

Δεν υπάρχει καμία άλλη χρήση της λέξης στο τρίτο κεφάλαιο.

Κεφάλαιο 4: Εδώ έχουμε πολλές χρήσεις τις λέξεις και θα τις σταχυολογήσουμε όλες.

"ΣΤΗΝ ΠΑΛΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΕ ΠΟΙΟΥΣ ΕΧΘΡΟΥΣ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΑΝΑΠΤΥΧΘΗΚΕ, ΔΥΝΑΜΩΣΕ ΚΑΙ ΑΤΣΑΛΩΘΗΚΕ Ο ΜΠΟΛΣΕΒΙΚΙΣΜΟΣ;

Πρώτα και κύρια στην πάλη ενάντια στον οπορτουνισμό, που το 1914 εξελίχθηκε οριστικά σε σοσιαλσοβινισμό και πέρασε οριστικά με το μέρος της αστικής τάξης ενάντια στο προλεταριάτο."

Ξεκάθαρα, ο "οπορτουνισμός" συνδέεται άμεσα με τον σοσιαλσοβινισμό, τον οποίο ο Λένιν ως γνωστό απέδωσε στη σοσιαλδημοκρατία της εποχής του (μετά το 1914).

"Ο αναρχισμός ήταν συχνά ένα είδος τιμωρίας για τα οπορτουνιστικά αμαρτήματα του εργατικού κινήματος. Και τα δυο αυτά εκτρώματα αλληλοσυμπληρώνονταν. Και αν στη Ρωσία, παρόλη την πιο μικροαστική σύνθεση του πληθυσμού της σε σύγκριση με τις ευρωπαϊκές χώρες, ο αναρχισμός είχε σχετικά ασήμαντη επιρροή στην περίοδο των δυο επαναστάσεων (1905 και 1917) και στον καιρό της προετοιμασίας τους, αυτό πρέπει αναμφισβήτητα να το θεωρήσουμε ενμέρει σαν υπηρεσία του μπολσεβικισμού, που διεξήγαγε πάντα τον πιο αμείλικτο και αδιάλλακτο αγώνα ενάντια στον οπορτουνισμό."

Ούτε εδώ συνδέεται ο "οπορτουνισμός" με τον "αριστερισμό", αλλά με στοιχεία του ίδιου του εργατικού κινήματος εν γένει.

"οι «σοσιαλιστές-επαναστάτες» θεωρούσαν «αριστερισμό» το να χασκογελούν για τα σχετικά μικρά οπορτουνιστικά αμαρτήματα της γερμανικής σοσιαλδημοκρατίας, και παράλληλα να μιμούνται τους άκρους οπορτουνιστές του ίδιου αυτού Κόμματος, λ.χ. στο αγροτικό ζήτημα ή στο ζήτημα της δικτατορίας του προλεταριάτου."

Οι Εσέροι θεωρούσαν ότι είναι "αριστερισμός" το να κοροϊδεύουν μικρά οπορτουνιστικά αμαρτήματα και παράλληλα να διαπράττουν ακραία οπορτουνιστικά ολισθήματα. "Θεωρούσαν" ότι είναι "αριστερισμός", με τη λέξη σε εισαγωγικά.

"Αυτό φαίνεται και από το Κόμμα των Σπαρτακιστών και από την αριστερή, προλεταριακή πτέρυγα του «Ανεξάρτητου Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος της Γερμανίας» που παλεύει σταθερά ενάντια στον οπορτουνισμό και ενάντια στον ασταθή χαρακτήρα των Κάουτσκι, των Χίλφερντιγκ, των Λέντεμπουρ, των Κρίσπιν."

Αυτοί που πάλεψαν σταθερά ενάντια στον οπορτουνισμό της γερμανικής σοσιαλδημοκρατίας ήταν...οι αριστεριστές (Σπαρτακιστές, αριστερή πτέρυγα του SPD).

"Σε τελευταία ανάλυση φάνηκε πως είχε δίκιο ο μαρξισμός και αν οι αναρχικοί τόνιζαν με το δίκιο τους τον οπορτουνιστικό χαρακτήρα των απόψεων για το κράτος, απόψεων που επικρατούσαν στα περισσότερα σοσιαλιστικά κόμματα, πρώτο, ο οπορτουνιστικός αυτός χαρακτήρας είχε σχέση με τη διαστρέβλωση ακόμη και με την άμεση απόκρυψη των απόψεων του Μαρξ για το κράτος (στο βιβλίο μου «Κράτος και Επανάσταση» σημείωσα ότι ο Μπέμπελ επί 36 χρόνια, από το 1875 ως το 1911, κρατούσε μυστικό το γράμμα του Έγκελς που ξεσκέπαζε εξαιρετικά ανάγλυφα, χτυπητά, άμεσα και καθαρά τον οπορτουνισμό των γνωστών απόψεων της σοσιαλδημοκρατίας για το κράτος".

Δεν νομίζω ότι χρειάζονται πολλά λόγια. Ο οπορτουνισμός ήταν χαρακτηριστικό της σοσιαλδημοκρατίας, κι ακόμα και οι αναρχικοί είχαν δίκαιο όταν τόνιζαν αυτό το γεγονός. 

"η διόρθωση αυτών των οπορτουνιστικών απόψεων, η αναγνώριση της Σοβιετικής εξουσίας και της υπεροχής της απέναντι στην αστική κοινοβουλευτική δημοκρατία, όλα αυτά προήλθαν πάρα πολύ γρήγορα και σε πλατιά κλίμακα ακριβώς από τους κόλπους των πιο μαρξιστικών ρευμάτων μέσα στα σοσιαλιστικά κόμματα της Ευρώπης και της Αμερικής."

... από τις "αριστερές πτέρυγες" της σοσιαλδημοκρατίας, δηλαδή. Από μια τέτοια, άλλωστε, είχε προκύψει το κόμμα του Λένιν. Αριστερή πτέρυγα της σοσιαλδημοκρατίας ήταν αρχικά οι Μπολσεβίκοι.

"Το 1908 οι «αριστεροί» μπολσεβίκοι διαγράφηκαν από το Κόμμα μας γιατί αρνούνταν επίμονα να καταλάβουν την ανάγκη της συμμετοχής στο αντιδραστικότατο «κοινοβούλιο». Οι «αριστεροί» – από τους οποίους πολλοί ήταν θαυμάσιοι επαναστάτες, που αργότερα ήταν (και εξακολουθούν να είναι) επάξια μέλη του Κομμουνιστικού Κόμματος"

"Θαυμάσιοι επαναστάτες", "επάξια μέλη του Κομμουνιστικού Κόμματος" ακόμα και τώρα πολλοί απ' τους "αριστεριστές" στις τάξεις των Μπολσεβίκων. Ποιος...αριστερίστικος οπορτουνισμός;

"Ο πολιτικός, που θέλει να είναι ωφέλιμος στο επαναστατικό προλεταριάτο, πρέπει να ξέρει να ξεχωρίζει τις συγκεκριμένες περιπτώσεις εκείνων ακριβώς των συμβιβασμών που είναι απαράδεκτοι, που εκφράζουν οπορτουνισμό και προδοσία, και να κατευθύνει όλη τη δύναμη της κριτικής του, όλη την αιχμή ενός αμείλικτου ξεσκεπάσματος και ενός ανειρήνευτου πολέμου ενάντια σ’ αυτούς τους συγκεκριμένους συμβιβασμούς"

Ο "οπορτουνισμός", όπως και η "προδοσία", δεν αποδίδονται καθόλου στον αριστερίστικο πουρισμό αλλά στο ακριβώς αντίθετό του, τον "συμβιβασμό" ("και με το διάολο θα συμμαχήσουμε", κανείς;)

Και βέβαια, αμέσως μετά: "Υπάρχουν συμβιβασμοί και συμβιβασμοί. Πρέπει να ξέρεις να αναλύεις την κατάσταση και τους συγκεκριμένους όρους κάθε συμβιβασμού η κάθε ποικιλίας συμβιβασμού."

Εδώ τελειώνουν οι αναφορές στον "οπορτουνισμό" στο τέταρτο κεφάλαιο του έργου Ο Αριστερισμός, και εδώ τελειώνει το πρώτο μέρος της ανάρτησης αυτής.

9 σχόλια:

  1. Μάλλον ο φίλτατος σχολιαστής παράφρασε τον αριστερό οπορτουνισμο και είπε να το κάνει τη φράση λίγο πιο εντυπωσιακή. Ξερνώντας έτσι κοτσάνα μεγατόνων
    Σωβρακος

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. @Σωβρακος:
    Ούτε το αριστερός οπορτουνισμός στέκει.
    Ή έχουμε δεξιά παρέκκλιση που συνιστά οπορτουνισμό, ή αριστερή παρέκκλιση που συνιστά αριστερισμό.
    Ο δεξιός οπορτουνισμός με "αριστερή" φρασεολογία δεν είναι ούτε λιγότερο δεξιός, ούτε λιγότερο οπορτουνισμός εξ'αιτίας αυτής.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Έτσι. Ιστορικά, υπάρχει σοσιαλδημοκρατία, αριστερισμός και μπολσεβικισμός, με τους δύο τελευταίους να είναι σύμμαχοι ενάντια στη σοσιαλδημοκρατία.

      Σήμερα, ο αριστερισμός ως αυτόνομο ρεύμα έχει εξαλειφθεί παντελώς στην Ευρώπη.

      Συνεχίζει να υπάρχει σοσιαλδημοκρατία, και το ότι ο σοσιαλδημοκρατικός οπορτουνισμός μπορεί να χρησιμοποιεί αποσπασμένα τσιτάτα --ακόμα και του Λένιν!!!!-- δεν τον καθιστά καθόλου "αριστερό." Πανούργο, όπως ήταν πάντα, ναι. "Αριστερό", όχι.

      Διαγραφή
    2. Τα πρώτα δε δείγματα της μετάλλαξης της ιστορικής κατάστασης υποπτεύομαι ότι βρίσκονται μετά το θάνατο του Λένιν, στο φλερτ της "αριστερής και δεξιάς" πτέρυγας των Μπολσεβίκων, και αργότερα, στην συνεργασία τμήματος της λεγόμενης "αριστερής" πτέρυγας Τρότσκι (δεν ήταν τέτοια με βάση τον λενινιστικό ορισμό του Αριστερισμού) με τον αντικομμουνισμό.

      Διαγραφή
  3. Δε νομίζω πως ήταν απλά θέμα παράφρασης, τελευταία πολλοί χρησιμοποιούν σωρηδόν τέτοιου τύπου εκφράσεις όταν επιτίθενται στο ΚΚΕ όπως ο Καρτερός πρόσφατα που έβαλε τρεις στην ίδια πρόταση (οπορτουνισμό,σεχταρισμό,αριστερισμό), δε γίνεται να λέει ο καθένας πάντα ό,τι να'ναι κι όπως να΄ναι και να μη παίρνει απάντηση.

    Επίσης ας (ξανα)θυμήσει κάποιος ότι ο Λένιν έχει κι άλλα έργα εκτός από τον "Αριστερισμό".

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Φυσικά και ο Λένιν έχει και άλλα έργα, είναι ωστόσο κρίσιμο ότι ο Αριστερισμός δεν λέει καθόλου όσα φαντάζονται ότι λέει οι αγράμματοι που έμαθαν γράμματα στους πανούργους.

      Διαγραφή
  4. οφφ τόπικ αλλά μου βγήκαν τα μάτια με τους "αριστεριστές" περί σύμπλευσης ΚΚΕ-ΣΥΡΙΖΑ:
    http://ergatiki.gr/index.php?option=com_k2&view=item&id=9961%3Ai1125&Itemid=62

    "Αυτή η τοποθέτηση δεν είναι πολύ μακριά από την τοποθέτηση της ηγεσίας του ΣΥΡΙΖΑ
    που καλλιεργεί την αυταπάτη ότι η ανατροπή των μνημονίων θα έρθει μέσα από την ανάληψη
    της εξουσίας από μια αριστερή κυβέρνηση με κορμό το ΣΥΡΙΖΑ που θα επιβάλει καλύτερες διαπραγματεύσεις για λογαριασμό της εργατικής τάξης. Γι’ αυτό άλλωστε και οι δυο ηγεσίες καταλήγουν να έχουν κοινή στάση, να μην στηρίζουν τις απεργίες και τις δυναμικές κινητοποιήσεις."

    viul

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. "Γι’ αυτό και οι δυνάμεις της ΑΝΤΑΡΣΥΑ έχουν σαν προτεραιότητά τους να συμβάλουν σε όλες τις μάχες σε όλα τα μέτωπα, ανοίγοντας νέους ορίζοντες και για το δυνάμωμα του κινήματος αλλά και για το δυνάμωμα της αντικαπιταλιστικής προοπτικής του, χωρίς την ηττοπάθεια που καλλιεργούν οι ηγεσίες της ρεφορμιστικής αριστεράς."
      Αυτό είναι το κυριότερο σημείο του συγκεκριμένου άρθρου. Ρεφορμιστική λοιπόν αριστερά το ΚΚΕ, επαναστατική η Ανταρσύα για την συντάκτρια. Ίσως λοιπόν να είναι χρήσιμη μια ανάρτηση για τον ρεφορμισμό.

      Διαγραφή
    2. Η υπεράσπιση του κόμματος στο θεωρητικό και πρακτικό πολιτικό επίπεδο είναι μια απαραίτητη και ιδιαίτερα σημαντική αποστολή.

      Η αντιπαράθεση με άλλα κόμματα της λεγόμενης αριστεράς ως το ποιος είναι "λενινιστικότερος" ή "επαναστατικότερος" είναι απλό χάσιμο χρόνου με μηδενικό αντίκτυπο στο λαό.

      Διαγραφή