Πέμπτη, 20 Μαρτίου 2014

Domenico Losurdo-Δεν εκπλήσσουν ιδιαίτερα τα σημειωματάρια του Χάιντεγκερ

Domenico Losurdo
Δεν εκπλήσσουν ιδιαίτερα τα σημειωματάρια του Χάιντεγκερ
Μτφρ.: Lenin Reloaded
The Guardian, 19/3/2014

Είναι πράγματι εντυπωσιακό το σκάνδαλο που προκάλεσε η δημοσίευση, υπό εξέλιξη τώρα στη Γερμανία, των σημειώσεων και στοχασμών του Μάρτιν Χάιντεγκερ από το 1931 ως το 1941. Τα "μαύρα τετράδια" [schwarze hefte] του φιλοσόφου ονομάστηκαν έτσι λόγω του χρώματος των εξωφύλλων τους. Και τώρα ανακαλύποτυμε ότι είναι μαύρα κυρίως για το περιεχόμενό τους. Αλλά είναι τόσο μεγάλη έκπληξη αυτό;


Ναι, έχουμε την επιβεβαίωση ότι αμέσως μετά την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία, ο Χάιντεγκερ συνδέθηκε με το Ναζιστικό κόμμα, και ότι το έπραξε τρέφοντας ένθερμες ελπίδες. Η αντίληψη του αφορούσε πρωτίστως τη Γερμανία: "ο γερμανικός λαός βρίσκεται τώρα στο χείλος της ανακάλυψης της ουσίας του και της ανάδειξής του σε λαό άξιο μεγάλου πεπρωμένου." Μετά την ήττα της χώρας στον Α Παγκόσμιο Πόλεμο, ο γερμανικός λαός θα αποκτούσε, θεωρούσε ο Χάιντεγκερ, την εμπειρία μιας θριαμβευτικής αναγέννησης, σώζοντας τον κόσμο από την καταστροφή, και --πάνω από όλα-- από τον Μπολσεβικισμό. Πράγματι, για τον Χάιντεγκερ, η υπόσχεση που υπονοούνταν από τον Ναζισμό εκτεινόταν πολύ πέρα από τα γερμανικά σύνορα. Ο Ναζισμός είχε ως αποστολή να πραγματοποιήσει την "καταστροφή της νεωτερικότητας" που ο Χάιντεγκερ λαχταρούσε, βάζοντας τέλος στην εξισωτική μαζοποίηση, η οποία, βεβαίως, είχε ενσαρκωθεί πιο παραδειγματικά και καταστροφικά στην Οκτωβριανή επανάσταση, αλλά είχε ξεκινήσει πολύ πριν, με την έλευση του φιλελευθερισμού και της δημοκρατίας. Και, αν και το μίσος του Χάιντεγκερ για την Σοβιετική Ρωσία ήταν απέραντο, αυτό που κυριαρχούσε ήταν η χαμηλή του εκτίμηση για τον Αγγλοσαξωνικό κόσμο.

Ο Ναζισμός αποτελούσε, ή θα αποτελούσε στο μέλλον, "μια νέα αρχή" σε σχέση μ' όλα αυτά, μια νέα αρχή για τον πολιτισμό και την πολιτική. Τα Μαύρα Τετράδια είναι μαρτυρία των σχεδόν μεσσιανικών προσδοκιών που ενέπνευσαν τον φιλόσοφο να μπει στο κόμμα του Χίτλερ. Όλα αυτά είναι αλήθεια. Αλλά ήταν ήδη γνωστά για τους μελετητές του Χάιντεγκερ από ένα τμήμα της Εισαγωγής στη Μεταφυσική του 1935 και τον χαιρετισμό της στην "εσωτερική αλήθεια και μεγαλείο" του Ναζισμού.

Η νεωτερικότητα είναι συνώνυμη της ανατροπής, καθώς, με τις οικουμενικές της ιδεολογίες (φιλελευθερισμός, δημοκρατία, κομμουνισμός), καταστρέφει τα κοινοτιστικά και παραδοσιακά δεσμά τα οποία ενώνουν τα μέλη ενός συγκεκριμένου λαού και χωρίζει αυτόν τον λαό από τη γη και την ιστορία του. Αναπόφευκτα, η κριτική της νεωτερικότητας καταλήγει να αφορά επίσης τους Εβραίους. Τα Μαύρα Τετράδια το επιβεβαιώνουν: όντας παρόντες σε πολλές χώρες και συνδεόμενοι με την αστεακή και όχι την αγροτική ζωή, οι Εβραίοι είναι η ενσάρκωση του "άριζου", της "απόστασης απ' τη γη", και συνεπώς της ανατρεπτικότητας. Και πάλι, η στάση αυτή δεν εκπλήσσει τον μελετητή του Χάιντεγκερ: είναι γνωστή η επιστολή της 2 Οκτωβρίου 1929, στην οποία ο φιλόσοφος υπογραμμίζει την ανάγκη αντιπαράθεσης με την "αυξανόμενη ιουδαιοποίηση της γερμανικής πνευματικής ζωής", αντιπαράθεση που θα ενισχυθεί με την θεμελίωση της πνευματικής ζωής σε αυθεντικά γερμανικές δυνάμεις. 

Τα Μαύρα Τετράδια θεωρητικοποιούν ρητά τη σημασία της "φυλετικής αρχής", και, αν και το κάνουν με περίπλοκο τρόπο, νομιμοποιούν τους φυλετικούς νόμους του Τρίτου Ράιχ. Εδώ το υλικό που βρίσκουμε είναι αναμφισβήτητα καινούργιο (και πράγματι μεγάλου ενδιαφέροντος), και προσθέτει σε όσα ήδη γνωρίζουμε. Αλλά δεν πρέπει να ξεχαστεί μια ήδη διάσημη, ίσως διαβόητη επιστολή. Την έστειλε η σύζυγος του Χάιντεγκερ στις 29 Απριλίου 1933, αλλά με την συμφωνία του συζύγου της, ο οποίος ήταν τότε Πρύτανης του Πανεπιστημίου του Φράιμπουργκ. Η αποδέκτης ήταν η σύζυγος του Έντμουντ Χούσερλ, του δασκάλου του Χάιντεγκερ. Η επιστολή εξέφραζε την συναίνεσή του με τον "σκληρό νέο νόμο, που ήταν λογικός από την γερμανική οπτική", και ο οποίος απέκλειε τους Εβραίους, και μαζί και τον Γκέρχαρτ Χούσερλ, γιο του διάσημου φιλοσόφου, από το δικαίωμα να διδάσκουν στα πανεπιστήμια. Ο Γκέρχαρτ έχασε την έδρα του ως καθηγητής αστικού δικαίου στο πανεπιστήμιο, αν και ήταν τραυματίας βετεράνος του Α Παγκοσμίου Πολέμου. Σ' αυτά τα συμφραζόμενα, θα πρέπει επίσης να προσθέσουμε τη μαρτυρία του Καρλ Γιάσπερς, σύμφωνα με τον οποίο ο Χάιντεγκερ επεσήμανε την "επικίνδυνη διεθνή διασύνδεση των Εβραίων", λίγο μετά την ναζιστική κατάκτηση της εξουσίας.

Είναι λοιπόν αδικαιολόγητη η φασαρία για τα Μαύρα Τετράδια, αν και θα ήταν ακόμα πιο αδικαιολόγητο να φανταστεί κανείς μια μυθική, αιωνίως καταδικασμένη στην αμαρτία Γερμανία, αγνοώντας το ιστορικό πλαίσιο στο οποίο τοποθετήθηκε η ζωή και το έργο του Χάιντεγκερ. Η Ιουδαιοφοβία του ήρθε σε μια στιγμή στην οποία σε όλη τη Δύση, και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, υπήρχε διαδεδομένη η άποψη ότι οι πραγματικοί ένοχοι της Οκτωβριανής Επανάστασης ήταν Εβραίοι. Πράγματι, το 1920 ο μεγιστάνας της αυτοκινητοβιομηχανίας Χένρι Φορντ έγραψε πως η Οκτωβριανή επανάσταση είχε φυλετικές και όχι πολιτικές πηγές, και πως αν και χρησιμοποίησε ανθρωπιστική και σοσιαλιστική γλώσσα, στην πραγματικότητα εξέφραζε την φιλοδοξία της Εβραϊκής φυλής για παγκόσμια εξουσία. Αξίζει να σημειωθεί ότι ήταν η φωτογραφία του Χένρι Φορντ και όχι του Χάιντεγκερ που είχε την πρωτοκαθεδρία στο γραφείο του Χίτλερ: οι πηγές του Ναζισμού και τα ιδεολογικά κίνητρα που τον ενέπνευσαν δεν ήταν αποκλειστικά γερμανικά.

Δεύτερον, όπως δείχνουν τα Μαύρα Τετράδια, αν και ο Χάιντεγκερ ήταν Ναζί ως το τέλος, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να μάθουμε τίποτε απ' αυτόν. Η Γερμανία είναι η χώρα που, ίσως περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη, έπρεπε να παλέψει με τον αυτοκρατορικό οικουμενισμό, ο οποίος είναι συχνά συνώνυμος με τον οικουμενικό παρεμβατισμό: αφήνοντας κατά μέρος τους Ρωμαίους και τις εκστρατείες του αυτοκράτορα Αύγουστου, θα πρέπει να έχουμε κατά νου ότι αρχικά ο Ναπολέων ο τρίτος στα 1870-71 και κατόπιν οι δυνάμεις της Αντάντ στα 1914-18 εξαπέλυσαν πόλεμο στο όνομα της επέκτσης του "πολιτισμού" ή της "δημοκρατίας", στο όνομα, σε κάθε περίπτωση, "οικουμενικών" αξιών. Αυτό εξηγεί τον επιθετικό, αντιδραστικό αντι-οικουμενισμό στη Γερμανία, ο οποίος βρήκε την πρώτη του έκφραση στον Νίτσε και, κυρίως, στους Χάιντεγκερ και Σμιτ, οι οποίοι υποστήριξαν αμφότεροι το Τρίτο Ράιχ. Πρόκειται για τραγωδία και ατιμία η οποία αναμφίβολα θέτει πολλά ερωτήματα στον επιθετικό και αντιδραστικό αντι-οικουμενισμό. Όμως αυτό με κανένα τρόπο δεν αθωώνει τον δυτικό, ιμπεριαλιστικό οικουμενισμό από τις δικές του ευθύνες και τα δικά του εγκλήματα.

10 σχόλια:

  1. Η τελευταία παράγραφος έχει τεράστιο ενδιαφέρον -τουλάχιστον για μένα που είμαι ακόμα στην αρχή- αν κατάλαβα σωστά και δεν λέω μεγάλη βλακεία ο Losurdo λέει οτι το γερμανικό ρεύμα κατά της νεωτερικότητας είναι μια λάθος-αντιδραστική απάντηση στον αυτοκρατορικό ιμπεριαλισμό με τις δήθεν φιλελεύθερες αξίες που διατεινόταν οτι υπηρετεί.Ο ναζισμός δηλαδή εκμεταλλεύτηκε και πάτησε σε αυτή την παράδοση [του αντι-οικουμενισμού] που κατά κάποιο τρόπο έχει μια κάποια -στρεβλή- ιστορική βάση?
    Άμα λέω μαλακίες παιδιά διορθώστε.

    Decadent

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ναι αυτό λέει, αλλά να διαβαστεί όμως με αυτό:

      «Η νεωτερικότητα είναι συνώνυμη της ανατροπής, καθώς, με τις οικουμενικές της ιδεολογίες (φιλελευθερισμός, δημοκρατία, κομμουνισμός), καταστρέφει τα κοινοτιστικά και παραδοσιακά δεσμά τα οποία ενώνουν τα μέλη ενός συγκεκριμένου λαού και χωρίζει αυτόν τον λαό από τη γη και την ιστορία του. Αναπόφευκτα, η κριτική της νεωτερικότητας καταλήγει να αφορά επίσης τους Εβραίους.»

      Και αντιγράφω από εδώ:
      http://leninreloaded.blogspot.com/2014/03/blues.html?showComment=1395243103286#c1985523634962177065

      Να σημειώσω εδώ ότι ναι μεν είναι πειστική η συναγωγή τού νεωτερικού «καθολικισμού»-οικουμενισμού(και κατά συνέπεια των εξισωτικών ιδεολογιών & ιδεολογημάτων) ως «απλώς» ιδεολογικής αντανάκλασης τής πράξης ανταλλαγής μεταξύ εμπορευματοκατόχων (αυτή, αν δεν απατώμαι είναι η οπτική Σταμάτη (όπως και τού Μαργαρίτη), στο τελευταίο του άρθρο που είχε ανεβάσει ο Α., όπου γινόταν αναφορά στα «ανθρώπινα δικαιώματα» ) αλλά το σχήμα αυτό από μόνο του έχει περιορισμένη ερμηνευτική δύναμη (αν όχι καθαρά αντιδραστική εφαρμογή) όσον αφορά την ιστορία των αποικιακών λαών, αντι-αποικιακών αγώνων, τής δουλείας, ή ακόμα και για την κατανόηση τού ίδιου τού φασισμού. [Προσθήκη: Πρέπει να το έχω γράψει στο μπλογκ καμιά 40ριά φορές αλλά δεν το έχετε εμπεδώσει. Ο Β ΠΠ ήταν μεν ιμπεριαλιστικός μεταξύ των ιμπεριαλιστικών κρατών, αλλά αποικιακός όσον αφορά την ΕΣΣΔ και Κίνα. Και κάτι άλλο «οικουμενικός παρεμβατισμός» είναι συνώνυμος με την ιδέα τής «εξαγωγής τής επανάστασης». O Losurdo συζητάει το θέμα σε σχέση με τον Ροβεσπιέρο, και αλλού σε σχέση με Λένιν-Τρότσκι, Μπουχάριν.

      Διαγραφή
    2. Πως το εννοείς το αποικιακός? Επειδή στις μη σοβιετικές χώρες θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν κυριαρχία με συνεργασία με τις αντίστοιχες αστικές τάξεις? Την έχω ξανακούσει αυτή την προσέγγιση αλλά δεν την έχω νιώσει :S

      JKL

      Διαγραφή
    3. Ευχαριστώ Walt για την απάντηση, όπως έγραψα και πιο πάνω είμαι σε πολύ πρώιμο στάδιο όσον αφορά το συστηματικό σοβαρό διάβασμα για αυτό και οι διευκρινίσεις σας είναι πολύτιμες.

      Το πρώτο σκέλος της απάντησης το έπιασα, στο δεύτερο κόλλησα εκεί που γράφεις για την οπτική Σταμάτη-Μαργαρίτη. Αν βρεις το χρόνο και μπορέσεις να δώσεις μια παραπομπή για να το κατανοήσω θα είμαι ευγνώμων.
      Ευχαριστώ και πάλι για τη βοήθεια και υπομονή.

      Decadent

      Διαγραφή
    4. @JKL. Αποικιακός=πόλεμος ενάντια σε κατώτερη φυλή όπου δεν ισχύουν οι κανόνες πολέμου μεταξύ "πολιτισμένων κρατών." Βλ. Schmitt, Der Nomos der Erde/The Law of the Earth.

      Διαγραφή
    5. The Nomos of the Earth, σόρι.

      Επίσης, ο Λοζούρντο αναφέρεται στο ζήτημα στο βιβλίο του για τον Χάιντεγκερ, το Ο Χάιντεγκερ και η ιδεολογία του πολέμου: Η κοινότητα, ο θάνατος και η Δύση: http://www.amazon.com/Heidegger-Ideology-War-Community-Death/dp/1573929107

      Διαγραφή
    6. @Dec

      Συνοπτικά, πολύ συνοπτικά διάβασε εδώ [ενότητα V, «slogan»] και τα τα όσα ανέβασε ο Α. περί «αυτοδιάθεσης»:

      http://www.marxists.org/archive/pashukanis/1925/xx/lenin.htm

      Στο βιβλίο του που έχει μεταφραστεί στα ελληνικά (The General Theory of Law and Marxism), υπάρχει ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα για τη διάκριση μεταξύ εσωτερικού και διεθνούς δικαίου όσον αφορά την έλλειψη μηχανισμών καταναγκασμού. Η κρίσιμη φράση είναι το «υποκειμενικό δικαίωμα». Επίσης, μια αναφορά στο «σχολείο τής αποικιοκρατίας» για τον προληπτικό εμφύλιο σε βάρος των εργατών στο έδαφος τής μητρόπολης. Δεν μπορώ να βρω τώρα τις σελίδες. Θα το κοιτάξω αργότερα.

      Επειδή, σας διαβάζουν και οι του «εργατικού αγώνα», να προσθέσω και αυτό (που νομίζω καλύπτει «λογικά» τις επιλογές, αλλά μπορεί να θέλει περισσότερη επεξεργασία):

      ---Η ιμπεριαλιστική επέμβαση δεν είναι κάτι το λογικά ασύμβατο με την ιμπεριαλιστική πυραμίδα (επεμβάσεις σε βάρος ιμπεριαλιστικών κρατών)· η ιμπεριαλιστική επέμβαση δεν μετατρέπει κατ' ανάγκη μια χώρα σε αποικία· αλλά, ακόμη και σε μια αποικία η απεξάρτηση δεν έχει ως μόνο και υποχρεωτικό περιεχόμενο την «αποκατάσταση τής δημοκρατίας» μέσω συμμαχίας με την εθνική αστική τάξη τής χώρας.


      Further reading:

      [Μεσοπόλεμος Γαλλία: τα αντιμετανευστικά μέτρα έπληξαν όχι μόνο (αλλοδαπούς πχ. πολωνούς εργάτες εγκαταστημένους από χρόνια στην Γαλλία, αλλά έβαλαν _ρητά_ στο στόχαστρο τούς «μικροαστούς» εβραίους που έφυγαν από τη Γερμανία για να αποφύγουν τις διώξεις].

      http://waltendegewalt.wordpress.com/2013/03/07/%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CE%BA%CF%81%CE%B1%CF%84%CE%AF%CE%B1-%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CF%87%CE%AE%CF%82gleichschaltung-%CE%B5%CE%BA%CE%BC-%CE%BD%CE%BF%CE%AD%CE%BC%CE%B2%CF%81%CE%B9/
      «Πράγματι, όπως θα δούμε στη συνέχεια, τα ξενοφοβικά μέτρα δεν ελήφθησαν ούτε υπό την πίεση τής — τότε «διάχυτης» — «κοινής γνώμης» (που εν προκειμένω λειτουργεί συχνά ως ερμηνευτικό πασπαρτού),[540] ούτε με πρωτοβουλία τής αστυνομίας.

      Η έντονη πίεση των εργοδοτών ανατρέχει σε χρονικό σημείο προγενέστερο τής υπογραφής των συμφωνιών τού Μονάχου. Την 1η Απριλίου 1933, την ημέρα ακριβώς που το Ράιχ κάλεσε σε μποϊκοτάρισμα των εβραϊκών καταστημάτων, η Γενική Συνομοσπονδία Παραγωγής τής Γαλλίας,[ix] ζήτησε επιτακτικά από τη γαλλική κυβέρνηση «να λάβει αυστηρά μέτρα ελέγχου των προσφύγων» και να επιβάλει φραγμούς στην «εγκατάσταση» τους στη χώρα εν όψει τού αφόρητου «ανταγωνισμού» που υφίσταντο οι πληττόμενοι από την κρίση «γάλλοι εργοστασιάρχες και έμποροι» από τους πολυάριθμους «γερμαναιοεβραίους […] που αναζητού[σαν] καταφύγιο στη Γαλλία».[541] Όλες οι επιμέρους εργοδοτικές οργανώσεις συντάχθηκαν με τη γραμμή τής CGPF. Στις 26 Απριλίου, ο τότε πρόεδρος τού εμπορικού επιμελητηρίου τού Παρισιού, Ανρί Γκαρνιέ, απέρριψε το αίτημα παροχής έκτακτης βοήθειας που είχε καταθέσει στις 4 τού τρέχοντος μήνα η «επιτροπή προστασίας των διωκομένων εβραίων τής Γερμανίας». Για να δικαιολογήσει την απόρριψή του, επικαλέστηκε τις σχετικές καθησυχαστικές πληροφορίες τις οποίες του διεβίβασε ο πρόεδρος τού τοπικού παραρτήματος τού γερμανικού εμπορικού επιμελητηρίου (που αποτελούσε φυτώριο τού παριζιάνικου ναζισμού).[542] Η οργάνωσή του «δεν θα μπορούσε άλλωστε» να θεωρηθεί επιφορτισμένη με την ευθύνη «να συνδράμει τους Ισραηλίτες οι οποίοι αναγκάστηκαν να καταφύγουν στη Γαλλία […] αναζητώντας νέες εστίες και τη συνέχιση των δραστηριοτήτων τους», από τη στιγμή μάλιστα που υπήρχαν τόσοι πολλοί «Γάλλοι» που υπέφεραν από την «κρίση», χωρίς «στέγη» και εργασία. «Κανένας δεν ζήτησε τον λόγο επί τού συγκεκριμένου»

      Συνεχίζεται ---

      Διαγραφή
    7. Υπόχρεος Walt, vielen dank.

      Decadent

      Διαγραφή
    8. Kαι ένα τελευταίο:

      http://www.marxists.org/archive/pashukanis/1936/04/statelaw.htm

      Not long ago there was a scholarly conference of the fascist professors of law in Berlin. They decided that the concept of man should be excluded from civil law: this concept, they argued, was so broad that a foreigner, a non-Aryan, and “even” a Jew might be encompassed by it.

      Against this racist gibberish, against this unbridled chauvinism, we propose the defence of the personal and property rights of each member of socialist society.

      1936

      (Δες επίσης:
      http://www.marxists.org/archive/pashukanis/1925/xx/intlaw.htm
      These dubious benefits of formal equality are not enjoyed at all by those nations which have not developed capitalist civilization and which engage in international intercourse not as subjects, but as objects of the imperialist states’ colonial policy.

      Διαγραφή
  2. «η μοχθηρία με την οποία ο υπουργός των εξωτερικών Μπονέ αναφέρθηκε στους υπεράριθμους «πολωνούς ισραηλίτες» — «που συγκεντρώνονταν κυρίως στις πυκνοκατοικημένες, ανατολικές και βόρειες συνοικίες τής πρωτεύουσας […] και των οποίων ο αριθμός υπερέβαινε τις 200.000» — δίνει το μέτρο τής ειλικρίνειας των προθέσεών του, όταν, όπως θα δούμε στη συνέχεια, θα συγχαρεί θερμά, στις 7 Δεκεμβρίου τού ίδιου έτους, τον Ρίμπεντροπ για την εβραϊκή πολιτική τού Ράιχ. Η επιστολή του θα μπορούσε κάλλιστα να διεκδικήσει εξέχουσα θέση σε ανθολογία κειμένων τής Κατοχής:

    «Πολλοί εξ αυτών εισήλθαν στη Γαλλία με σκοπό τη μόνιμη εγκατάσταση, καταφεύγοντας σε δόλιες ή παράνομες μεθόδους: συνάπτοντας, για παράδειγμα, συμβάσεις ευκαιριακής απασχόλησης, χρησιμοποιώντας προσωρινές βίζες εισόδου ή διέλευσης, έχοντας στην κατοχή τους πλαστά διαβατήρια που χρησιμοποιήθηκαν από διάφορα πρόσωπα, άδειες διαμονής που εκδόθηκαν σε διαφορετικές, άσχετες μεταξύ τους περιστάσεις ή, ακόμη, και χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα, εμπιστευόμενοι την τύχη τους σε κάποιες παράνομες οργανώσεις.»

    --- Θυμάμαι μια περίεργη αναφορά στο βιβλίο τού «μαρξιστή» (of the Milios school, υπάλληλος τής OSS) F. Neumann (Behemoth), που γράφηκε σε περίοδο που ήταν αδύνατο να μην γνώριζε τι γινόταν στο Α. Μέτωπο, σε σχέση με τον υπερβολικό κατακερματισμό των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων στη Γερμανία, πρόβλημα που «αντιμετωπίστηκε» από το Ναζισμό ή καλύτερα, που --- με ή χωρίς Ναζισμό ---- θα έπρεπε να αντιμετωπιστεί από όποια κυβέρνηση κι αν διαχειριζόταν την οικονομία.

    Το βιβλίο είναι μάλλον εδώ:
    http://www.unz.org/Pub/NeumannFranz-1942

    Όποιος θέλει ας εντοπίσει το απόσπασμα. Το είχα διαβάσει προ δεκαετίας. Δεν έχω χρόνο για research σήμερα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή