Σάββατο, 8 Μαρτίου 2014

Για τη διαμόρφωση των θεμελιακών όρων ενός κινήματος: Μορφικός και ταξικός χαρακτήρας ιστορικά (τρίτο μέρος)

Το 1968 --μια απόλυτα καινοτομική στην παραδοξότητά της ιδεολογική αντεπανάσταση με την εξωτερική μορφή επαναστατικής εξέγερσης-- αποτελεί λοιπόν έναν θρίαμβο ενάντια στο επαναστατικό υπόδειγμα του 1871/1889-1917. Αυτός είναι ο βασικός και ουσιώδης του αντίπαλος, και όχι, βέβαια, το δυτικό αστικό κράτος, το οποίο ποτέ δεν ταρακούνησε καν, πόσο μάλλον να επιχειρήσει σοβαρά να το ανατρέψει ... με βασικό όπλο τους μικροαστούς φοιτητές των δυτικών πανεπιστημίων, μέρος των οποίων βολεύτηκε εξαιρετικά καλά στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Ούτε, φυσικά, ήταν αντίπαλός του ο καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής, ο οποίος μάλλον βρήκε κάποιες πολύ καλές διαφημιστικές ιδέες στην "κουλτούρα της αμφισβήτησης". Για αυτόν ακριβώς τον λόγο δεν μπορεί να υποτιμηθεί καθόλου η σημασία του για την εξέλιξη του Ψυχρού Πολέμου, που είναι, άλλωστε, ένας κυρίαρχα ιδεολογικός πόλεμος.

Ποια είναι η ευφυής τακτική της καπιταλιστικής, αστικο-φιλελεύθερης Δύσης όπως αυτή εκδηλώνεται μετά το 1968;


Η Μαρξιστική ερμηνεία της ιστορίας είχε καταστήσει εξαιρετικά δύσκολο να υπερασπιστεί η αστική τάξη τον εαυτό της ως "προοδευτική" τάξη. Ήταν εξόφθαλμο στην Μαρξιστική σύλληψη της ιστορίας πως τα αστικά φιλελεύθερα καθεστώτα ήταν, στην καλύτερη των περιπτώσεων, αποδυναμωμένες παρωδίες των αστικών επαναστάσεων που συνέβησαν δύο αιώνες πριν (στη χειρότερη, απ' την άλλη, ήταν απλά προπύργια οπισθοδρόμησης στη "μεσαιωνική βαρβαρότητα" του φασισμού). Η ενσυνείδητη νεωτερικότητα του Λενινισμού, η εμφάνισή του ως ένα καθοριστικό βήμα μπροστά, ένα βήμα πέρα απ' το 1871, ήταν εξαιρετικά δύσκολο να αμφισβητηθεί μέσα από την απόπειρα υπεράσπισης του υποδείγματος του 1776 και του 1789, αφού το 1917 τα συμπεραλάμβανε και τα ξεπερνούσε ήδη, όπως τα συμπεραλάμβανε και τα ξεπερνούσε ήδη το 1871. Η προλεταριακή δημοκρατία δεν ήταν άρνηση της αστικής, αλλά διαλεκτικό ξεπέρασμά της. Η εργατική τάξη δεν ήταν άρνηση της αστικής αλλά η νομοτελειακή διάδοχός της, αυτή που θα μπορούσε να ολοκληρώσει ένα ιστορικό έργο που η αστική ήταν ανίκανη να ολοκληρώσει και εχθρική, μετέπειτα, προς την ολοκλήρωσή του: την πλήρη κοινωνικοποίηση της παραγωγής και όχι απλώς την συγκέντρωσή της, την κοινωνικοποίηση δηλαδή των μονοπωλίων που είχε ήδη δημιουργήσει η αστική εξουσία.

Το 1968 ήταν καθοριστικό και η χρήση του τακτικά ευφυής γιατί με τη βοήθειά του εγκαταλείφθηκε επιτέλους η αδύνατη υπεράσπιση της αστικής εξουσίας με όρους ενός "ένδοξου" παρελθόντος που φαινόταν να έχει κουρελιάσει για πάντα ο φασισμός. Με όπλο το 68, η αστική τάξη αντεπιτέθηκε στην μαρξιστική νεωτερικότητα ως πιο νεωτερική από την ίδια: ως μετανεωτερικό υποκείμενο. Για να το πράξει αποτελεσματικά, βέβαια, κήρυξε την εξαφάνισή της και μαζί, την εξαφάνιση του θεμελιακού αντιπάλου της: δεν ήταν πλέον το ζήτημα ότι η αστική τάξη είναι αυτή που πρέπει να παραμείνει στο τιμόνι της ιστορίας, αλλά ότι δεν υπήρχαν ούτε "τάξεις", ούτε και "τιμόνια." Υπήρχαν μόνο "ταυτότητες": όχι αστοί και προλετάριοι, όχι εκμεταλλευτές και εκμεταλλευόμενοι, αλλά "υποκείμενα", τα οποία ασκούσαν και δέχονταν εξουσία ταυτόχρονα, ήταν σημεία διέλευσης της εξουσίας (Φουκώ), καταπιέζονταν και καταπίεζαν σε μια τεράστια πιρανεζική φυλακή. Υπήρχαν γυναίκες, gay, λεσβίες, Μουσουλμάνοι, μετανάστες, φοιτητές, πρεκάριοι, λούμπεν -- τα πάντα εκτός από αστική τάξη και εργατική τάξη. Ακολουθούν οι εξής αναπόφευκτες συνέπειες αυτής της θεώρησης:

α. Ένα κίνημα δεν έχει ένα στόχο αλλά πολλούς και ετερογενείς, και είναι πάντα νωρίς για να ξέρουμε τι θα επικρατήσει, αφού οι στόχοι συναγωνίζονται ο ένας τον άλλο σε συνθήκες ιδανικής ελεύθερης αγοράς

β. Ένα κίνημα δεν είναι τόσο υβρίδιο όπου υπάρχει ένα δεσπόζον και ένα δευτερεύον στοιχείο σε ασταθή ισορροπία και ένταση, δεν είναι δηλαδή μια εγελιανή υπόθεση διαλεκτικής, αλλά ένα πολύχρωμο ποτ-πουρί, ένα κβαντικό σύστημα χαοτικών τροχιών και κινήσεων

γ. Είναι ανέφικτο και καταχρηστικό να χαρακτηρίζεις ένα κίνημα, το κίνημα είναι η άρνηση συμμόρφωσης με τα δικά σου "κουτάκια", τα οποία έχουν "πειθαρχική λειτουργία" και για αυτό είναι "εξουσιαστικά"

δ. Δεν είναι εφικτό να διαχωρίζεις "αντιδραστικά" και "προοδευτικά" κινήματα: όλα τα κινήματα είναι προοδευτικά, επειδή όλα τα κινήματα αμφισβητούν αυτό που τώρα υπάρχει και η αμφισβήτηση είναι πάντα κάτι το αριστερό και το αντιεξουσιαστικό. Αν επιχειρείται η ανατροπή ενός σοσιαλιστικού καθεστώτος, αυτό είναι σπουδαίο, γιατί και  ο σοσιαλισμός είναι ένα καθεστώς, ένα "κατεστημένο". Και δεν διαφέρει σε τίποτε από το να επιχειρείται η ανατροπή ενός αστικού καθεστώτος: μπορείς να ρίχνεις αγάλματα του Λένιν ή αγάλματα του Βενιζέλου -- είναι το ίδιο "καθεστωτικά". Απλώς δεν τυχαίνει να συμβαίνει πολύ η ανατροπή καθεστώτων στη Δύση, μάλλον επειδή στη Δύση δεν υπάρχουν "καθεστώτα" αλλά ανοιχτές στην ενδεχομενικότητα διαπάλες νέων κοινωνικών υποκειμένων. Άλλωστε, ο ιμπεριαλισμός, για το μακράν πλειοψηφικό κομμάτι των "αμφισβητιών" του 1968 σταμάτησε στο Βιετνάμ -- διότι τον σταμάτησαν ηρωικά οι ίδιοι (με την άρνηση στράτευσης που οδήγησε στην σύγχρονη, δηλαδή απαρχαιωτική, επαγγελματοποίηση και μισθοφορική μετάλλαξη του στρατού αλά 14ο ή 16ο αιώνα), πριν το ρίξουν για λίγο στα σεξουαλικά πειράματα και το LSD.

Αυτοί, εν ολίγοις, είναι οι λόγοι που σήμερα μπορείς να χαιρετάς ναζιστικά ή να φοράς αγκυλωτούς σταυρούς, ή να σπας κομμουνιστές στο ξύλο ή να κυνηγάς Εβραίους, ή να πετάς μάρμαρα στα κεφάλια εργατών που διαδηλώνουν για τα δικαιώματά τους αλλά ταυτόχρονα να μην είσαι ούτε φασίστας ούτε Ναζί, αλλά μέρος μιας πολυτασικής συμμαχίας αμφισβήτησης· αυτοί είναι οι λόγοι που η ενεργός ανάμιξη ξένων χωρών στην "κινηματική συγκρότηση" είναι απλώς "διεθνής αλληλεγγύη" για το κίνημα και οι λόγοι που η ενασχόληση με τη δράση τους είναι παρανοϊκή "συνωμοσιολογία"· κι αυτοί είναι οι λόγοι που το "κίνημα" μπορεί να νομοθετεί τον αποκλεισμό των άλλων από τα πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα αλλά χωρίς αυτό να το καθιστά "αντιδραστικό" -- είναι απλώς "αντιφατικό" και "ακαθόριστο", όπως όλα τα πράγματα στη ζωή.

Ο σχετικισμός είναι το μόνο πράγμα που δικαιούται να είναι ακατάσχετο, ο σκεπτικισμός απέναντι στην ολότητα το μόνο που μπορεί νομίμως να κυριαρχεί ολοκληρωτικά, και το "σύστημα" δεν έχει ούτε καθορισμένο περιεχόμενο, ούτε εξυπηρετεί κάποια τάξη: είναι απλώς "το σύστημα", και σε αυτό εντάσσονται όλοι --και αυτοί που αντιτάχθηκαν σε κάτι απαρχαιωμένο που λεγόταν καπιταλισμός-- εκτός από το "κίνημα" και τα "νέα του κοινωνικά υποκείμενα", που είναι τέτοια, επειδή λένε ότι είναι τέτοια.

26 σχόλια:

  1. Το διπολο δυτικη ευρωπη και προλεταριακη επανασταση ειναιπροβληματικο πολυ πριν απο το 1968.η φοβερη καπιτλιστικη κριση του 1930 και ο παγκοσμιος πολεμος του1940 δεν εφεραν την επανασταση πουθενα νικηφορα.τόσο η σταλινικη πτερυγα, οσο και η τροτσκιστικη, ολη αυτη την περιοδο δεν εχει να επιδειξει μια νικηφορα προλεταριακη επανασταση. Γιατι αραγε.πρεπει να αναλυθει land down under the bridge




    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Δυστυχώς, δεν ξέρεις ιστορία.

      Ουγγαρία Σοβιετική Δημοκρατία, 1919.
      Βουλγαρία, εκλογική νίκη των κομμουνιστών, 1946. Σύνταγμα Δημητρώφ, 1947.
      Γιουγκοσλαβία, Παρτιζάνικη εξουσία και Λαϊκή Συμμαχία με το ΚΚΓιουγκ κυρίαρχο, 1944-1946.
      Ρουμανία, Μάρτης 1945, λαϊκές εξεγέρσεις για Σοβιετική εξουσία, διακήρυξη Λαϊκής Δημοκρατίας το 1947.

      Πώς διάολο χτίστηκε το Ανατολικό Μπλοκ αν δεν νίκησε πουθενά η επανάσταση καλέ μου;

      Διαγραφή
    2. Η κομβική ΗΤΤΑ ήταν η Γερμανία του 1918-19. Εκεί παίχτηκε ένα άκρως σημαντικό υποκεφάλαιο της ιστορίας που βιώνουμε σήμερα. Αν είχε κυριαρχήσει η Σοβιετική Εξουσία τότε στη Γερμανία, ο 20ος αιώνας όπως τον ξέρουμε μπορεί να μην είχε καθόλου τη μορφή που γνωρίζουμε.

      Διαγραφή
    3. Ελλάδα: Ένοπλη επανάσταση 1946-49...

      Διαγραφή
    4. Το αναφέρω ως αποτέλεσμα ακριβώς της νίκης στις γειτονικές χώρες, Αλβανία, Βουλγαρία, Γιουγκοσλαβία.
      Χωρίς αυτές τις νίκες ο ένοπλος του ΔΣΕ θα είχε ελάχιστες πιθανότητες να τραβήξει τρία ολόκληρα χρόνια.

      Διαγραφή
    5. Αν και νομίζω πως ο land down under the bridge μιλάει για καθαρά «δυτική» Ευρώπη και όχι την κεντρική (τσεχοσλοβακία-Ουγγαρία-DDR).
      Στην ουσία δηλαδή μάλλον υπάρχει η αναφορά στα αντάρτικα Γαλλίας, Ιταλίας και Βέλγιου που δεν συνέχισαν τον ένοπλο αγώνα για την κατάληψη της εξουσίας.
      Κατάλαβα σωστά;

      Διαγραφή
    6. Γεωγραφικά, ούτε η Βουλγαρία ούτε η Γιουγκοσλαβία είναι "ανατολική Ευρώπη"· η πρώτη είναι "δυτικότερη" της Ελλάδας, που είναι "Δύση". "Ανατολή" και "Δύση" στην ψυχροπολεμική διάλεκτο σημαίνει απλώς "σοσιαλιστικές" και "καπιταλιστικές" χώρες. Θυμίζω ότι το ίδιο το δίπολο "Ανατολή"-"Δύση" στήθηκε πρώτα από τους σοσιαλδημοκράτες Κάουτσκι και Μπέρνστάιν και μετά χρησιμοποιήθηκε από τους Ναζί.

      Μαρξισμός-Λενινισμός χωρίς αμφισβήτηση της ιδέας ότι αυτό το δίπολο έχει οποιοδήποτε "ουσιαστικό" περιεχόμενο άλλο από την έκβαση συγκεκριμένων συγκρούσεων δεν νοείται. Ο Μαρξισμός δεν είναι "Ανατολικό" φαινόμενο, ούτε υπάρχει "Δυτικός" Μαρξισμός. Ο Μαρξισμός είναι ένας και αφορά τους πάντες το ίδιο. Το ότι ο καπιταλισμός θριάμβευσε στη Δύση έχει να κάνει με την σύμφυρσή του με τον ιμπεριαλισμό και όχι με την "οπισθοδρόμηση" των κοινωνιών που αγκάλιασαν την επανάσταση. Η επανάσταση είναι απόδειξη αλμάτων μπροστά. Η αστική συντήρηση είναι αυτή που αποκαλύπτει κοινωνική οπισθοδρόμηση.

      Και αυτό βλέπουμε παντού στη "Δύση" σήμερα.

      Διαγραφή
    7. η πρώτη είναι "δυτικότερη" της Ελλάδας,= η δεύτερη, η Γιουγκοσλαβία.

      Διαγραφή
    8. ούτε υπάρχει "Δυτικός" Μαρξισμός=εννοώ, δεν υπάρχει κάτι που να αναγκάζει τον Μαρξισμό να χωριστεί σε "ανατολικό και δυτικό", άλλο από την έκβαση συσχετισμών δυνάμεων. Η σύνδεση του Μαρξισμού με την Ανατολή ήταν σύνδεσή του με τον "δεσποτισμό", την "βαρβαρότητα" και την "ασυμβατότητα" με την Ευρώπη που ήταν άκρως σημαντική για τους προδότες σοσιαλδημοκράτες, τους φασίστες μετά, και ακολούθως τους Cold Warriors (αυτή ήταν η ιστορική αλληλουχία των υπέρμαχων του "ανατολισμού" του Μαρξισμού ως Λενινισμού).

      Διαγραφή
    9. @Αντωνης:
      Aν ο όρος "δυτική Ευρώπη" χρησιμοποιείται από τον land down under the bridge με την ψυχροπολεμική και όχι με την γεωγραφική του έννοια, καλό θα ήταν να το διευκρινήσει.

      Ο ψυχροπολεμικός όρος άλωστε είναι προβληματικός από την μάνα του, αφού όχι μόνο η Ελλάδα, αλλά και το Ισραήλ ή η Τουρκία θεωρούνται εδώ "δύση", ενώ παραδόξως το 1/3 της Γερμανίας "ανατολή"...

      Για αυτό και έκανα την ερώτηση. Ήθελα να δω τι εννοεί ο ίδιος, αλλά δυστυχώς δεν απάντησε

      Διαγραφή
    10. @Αντωνης:
      Φυσικά και δεν υπάρχει "δυτικός μαρξισμός".
      Ή για το πω πιο σωστά, δεν υπάρχει πιο αυθεντική συνέχεια της ευρωπαϊκής ορθολογικής σκέψης από τον μαρξισμό.

      Διαγραφή
  2. Θα ήθελα να κάνω μιαν υποσημείωση, που νομίζω συμπληρώνει τα άρθρα σου αυτά, που αν μη τι άλλο λένε ξεκάθαρα αυτό που έχει αρχίσει να ψιθυρίζεται εδώ και χρόνια ('68=μούφα από τη στρατηγική και τακτική σκοπιά των λαικών στρωμάτων, και ειδικά της εργατικης τάξης, ακόμα και εν τη ευρεία έννοιά της). Η ιδιαίτερη "επιθετικότητα" της ανάλυσής σου οδηγά την κριτική της μούφας αυτής στην πλήρη συνέπειά της, ότι δηλαδή το "κίνημα-σύμβολο" αυτό δεν ήταν απλά μούφα, αλλά ένα πολύ πολύ συγκεκριμένο αστικό-μικροαστικό κίνημα με σαφή αντι-μαρξιστικό και αντ-εργατικό προσανατολισμό (εξαιρώ την Ιταλία μετά το '68, για ειδικούς λόγους).
    Ας κάνω όμως την υποσημείωσή μου:
    Θεωρώ πως η αποκατάσταση του Νίτσε είναι μέρος αυτής της ιδεολογικής αντιδραστικοποίησης.
    Νομίζω πως το ιδεολογικό γκραντ σουξέ όλων των μάηδων είναι ένα υβρίδιο πτωματοποιημένου μαρξισμού και νιτσεισμού χωρίς τα ανοιχτά φασιστικά στοιχεία του, και φυσικά ένα απέραντο μίσος στον Χέγκελ (διαλεκτική)..

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Αντώνη τα πορίσματα σου ειδικά στο 2ο και 3ο μέρος με βρίσκουν σύμφωνο.
    Απο ιστορικοϋλιστικής πλευράς έχω κάποιες μικρές ενστάσεις για την προσέγγισή σου στο 1ο μέρος.
    Είναι αρκετά συνοπτική και σχηματική η αναδρομή στους προηγούμενους του καπιταλισμού σχηματισμούς, αλλά και στον ίδιο τον πρώιμο καπιταλισμό του 17ου αιώνα. Αν υποτιθέσθω ήμουν "διορθωτής" του 1ου μέρους του κειμένου σου θα έβαζα "+++".
    Κατά την άποψή μου πρέπει σε κάθε έναν από αυτούς τους κοινωνικούς σχηματισμούς αρχικά και κύρια να αναδεικνύουμε το ποια ήταν η βασική αντίθεση, (μεταξύ ποιων, με ποιο επίδικο) με μεγαλύτερη καθαρότητα και ύστερα να εξηγούμε το ιδεολογικό μορφικό επίχρισμα (πχ θρησκευτικό, εθνικό). Εξαιρετικά νομίζω το κάνει πχ ο Τηλέμαχος Λουγγής στους 2 τόμους Επισκόπησης της Βυζαντινής ιστορίας.
    Αντιλαμβάνομαι το δοκιμιακό χαρακτήρα του κειμένου σε κάθε περίπτωση και ότι από κάθε περίοδο θέλεις να αποκομίσεις κάποια βασικά πολιτικά πορίσματα.
    Σε κάθε περίπτωση μπράβο για την εξαιρετική προσπάθεια.

    Ernest Everhard.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Το σημαντικότερο, κατά τη δική μου άποψη, ζήτημα που ήθελα να αναδείξω, ζήτημα που το θεωρώ ΑΠΟΛΥΤΑ ΚΡΙΣΙΜΟ, είναι ότι αρχής γενομένης του 1968, η αστική τάξη ανέπτυξε μια ολοκληρωμένη τακτική για να ξεπεράσει το αδιέξοδο που της έθετε η εγελιανή σύλληψη της ιστορίας, η οποία την έβαζε στη θέση της αντιδραστικής και ξεπερασμένης τάξης. Κατάφερε, με τη βοήθεια ΣΥΣΣΩΜΟΥ σχεδόν του ιδεολογικού περίγυρου της εποχής εκείνης, να ΑΝΤΙΣΤΡΕΨΕΙ την πραγματικότητα και να "περάσει" την ιδέα του ΝΕΩΤΕΡΙΚΟΥ (Μ-Λ) ως ξεπερασμένου και του εαυτού της ως "ΜΕΤΑΝΕΩΤΕΡΙΚΟΥ."

      Εκεί παίχτηκε ένα κεφαλαιώδους σημασίας παιχνίδι.

      Γιατί είναι τρομερά κρίσιμο αυτό το σημείο;

      Επειδή ΑΝ ΔΕΝ ΚΕΡΔΙΣΟΥΜΕ ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΗΜΙΧΡΟΝΟ του Ψυχρού Πολέμου, ΑΝ ΔΕΝ ΑΝΤΙΣΤΡΕΨΟΥΜΕ ΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗ ΠΟΥ ΕΦΕΡΕ Ο ΜΑΗΣ, δεν μπορούμε να προχωρήσουμε. Δεν μπορούμε να κερδίσουμε την ιδεολογική πάλη για τη νεολαία όσο η νεολαία θεωρεί "ΕΠΙΚΑΙΡΗ" την αστική ρεμούλα του 68 και "ΑΝΕΠΙΚΑΙΡΗ" τη σκέψη του Λένιν.

      Διαγραφή
    2. «Επειδή ΑΝ ΔΕΝ ΚΕΡΔΙΣΟΥΜΕ ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΗΜΙΧΡΟΝΟ του Ψυχρού Πολέμου, ΑΝ ΔΕΝ ΑΝΤΙΣΤΡΕΨΟΥΜΕ ΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗ ΠΟΥ ΕΦΕΡΕ Ο ΜΑΗΣ, δεν μπορούμε να προχωρήσουμε. Δεν μπορούμε να κερδίσουμε την ιδεολογική πάλη για τη νεολαία όσο η νεολαία θεωρεί "ΕΠΙΚΑΙΡΗ" την αστική ρεμούλα του 68 και "ΑΝΕΠΙΚΑΙΡΗ" τη σκέψη του Λένιν.»

      Απόλυτα σωστό. Αλλά είναι εξαιρετικά δύσκολο να επιτευχθεί αυτό, και το βλέπω συνεχώς μιλώντας με συνομήλικους μου στον πανεπιστημιακό χώρο. Είναι σχεδόν αδύνατο να τους πείσεις για την επικαιρότητα του λενινισμού σήμερα, ενώ τους ελκύει αφάνταστα όλη η "μετανεωτερική" φιλολογία, από Καστοριάδη μέχρι Φουκώ. Εν τω μεταξύ, έχω ακούσει και διάφορες απίστευτες αρλούμπες του τύπου «ο Γκράμσι, ο Λούκατς, ο Ντεμπόρ και ο Καστοριάδης κάνουν αριστερή κριτική στον μαρξισμό-λενινισμό». Το μυαλό πουρέ κανονικά.

      Διαγραφή
    3. Δύσκολο λέει; Όσο δεν πάει. Αλλά δεν γίνεται μόνο του, προϋποθέτει ταυτόχρονη πάλη σε άλλα μέτωπα, που κι εκεί κρίνεται το παιχνίδι ταυτόχρονα. Δεν το λύνεις απλώς με θεωρία, δεν το λύνεις όμως και χωρίς θεωητική διαπάλη. Και χρειάζεται υπομονή, και πείσμα, και αποφασιστικότητα.

      Διαγραφή
    4. Δεν διαφωνώ· είναι αυτό που λέει ο Λούκατς για τη μετατροπή της θεωρίας της πράξης σε πρακτική θεωρία· ή η αντίστοιχη φράση του Μαρξ για τη «θεωρία που μετατρέπεται σε πρακτική υλική δύναμη όταν γίνει κτήμα των μαζών». Όμως, φοβάμαι ότι με το να διαπιστώνουμε στη σφαίρα της καθαρής, αμιγούς θεωρίας τη διαλεκτική ενότητα θεωρίας και πράξης, αναπαράγουμε απλώς την ασυμφιλίωτη αντίθεση μεταξύ των δύο, και σε ένα βαθμό στο υλικό έδαφος της αστικής κοινωνίας αυτό είναι αναπόφευκτο, εφόσον πρόκειται μόνο για παράγωγες αντιθέσεις που καταγωγικά προέρχονται από την θεμελιώδη αντίθεση μεταξύ υποκειμένου και αντικειμένου.

      Πάντως, για να υπάρξει η ταυτόχρονη πάλη σε άλλα μέτωπα (προφανώς εννοείς σε συνδικαλιστικό, πολιτικό επίπεδο κ.λπ.) θα πρέπει πρώτα να κερδηθεί ο άλλος ιδεολογικά στην υπόθεση της εργατικής απελευθέρωσης και του κομμουνισμού ή, τουλάχιστον, να είναι διατεθειμένος να της δώσει μία ευκαιρία. Όταν αυτό που έχεις να αντιμετωπίσεις είναι, στην καλύτερη περίπτωση, η παγερή αδιαφορία και, στην χειρότερη, η ανοιχτή εχθρότητα προς τις διεκδικήσεις της εργατικής τάξης, τι κάνεις; Εξάλλου, θα πρέπει να αποδεχθούμε νηφάλια το γεγονός ότι στη θέα ενός ισχυρού εργατικού κινήματος ένα μέρος των μικροαστικών/μεσοαστικών στρωμάτων θα τρέξει να κρυφτεί κάτω από τα φουστάνια της μαμάς αστικής τάξης, τρομοκρατημένο όντας.

      Διαγραφή
    5. Αν αγόραζα την ιδέα ότι η ενότητα θεωρίας πράξης επισυμβαίνει στη σφαίρα της θεωρίας, θα είχα ένα θεωρητικό μπλογκ και δεν θα είχα κομματική δέσμευση. Δεν έχω θεωρητικό μπλογκ (αυτό εγκατέλειψα) και έχω κομματική δέσμευση (αυτήν ανέλαβα).

      Διαγραφή
    6. ΟΚ, δεν υπονόησα τίποτα για εσένα προσωπικά. Εννοώ απλώς ότι η ενότητα θεωρίας και πράξης είναι το ζητούμενο, δεν είναι κάτι που έχει επιτευχθεί ούτε κάτι που γίνεται άπαξ. Και όταν αυτή η ενότητα διακηρύσσεται θεωρητικά ως τετελεσμένη είναι ψευδεπίγραφη. Υπάρχουν, άλλωστε, παραδείγματα "δυτικών διανοούμενων" που εμπίπτουν σ' αυτήν την κατηγορία, που επιλύουν θεωρητικά την αντίθεση (δηλαδή βρίσκονται σε ένα προ-μαρξικό στάδιο) και, άρα, δεν την λύνουν καθόλου επί της ουσίας.

      Διαγραφή
    7. Σφε, η απάντησή μου δεν αφορούσε ότι υπονόησες οτιδήποτε για μένα. Απλώς δηλώνει ότι συμφωνώ εμπράκτως με το πρόβλημα που έθεσες.

      Διαγραφή
    8. Α, παρεξήγησα τα γραφόμενα σου τότε. Mea culpa!

      Διαγραφή
  4. Ο Παρισινός Μάης του 1968: Ο Μάης των εργατών:

    Ο Μάης του 1968 μας υπενθυμίζει ότι για να είναι αποτελεσματική η πάλη κατά του καπιταλισμού χρειάζεται ένα όραμα, η πάλη για μια άλλη κοινωνία. Το Μάη του ’68 αυτή η προοπτική ήταν η σοσιαλιστική κοινωνία. Μια σοσιαλιστική κοινωνία που σε αντίθεση με τα γραφειοκρατικοποιημένα καθεστώτα του κρατικού καπιταλισμού, θα είναι μια κοινωνία όπου συλλογικά και δημοκρατικά όλοι οι εργαζόμενοι θα πάρουν τη ζωή τους στα χέρια τους, διευθύνοντας οι ίδιοι την κοινωνία.
    http://www.aformi.gr/2011/07/%CE%BF-%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B9%CF%83%CE%B9%CE%BD%CF%8C%CF%82-%CE%BC%CE%AC%CE%B7%CF%82-%CF%84%CE%BF%CF%85-1968-%CE%BF-%CE%BC%CE%AC%CE%B7%CF%82-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CE%B5%CF%81%CE%B3%CE%B1%CF%84%CF%8E/

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Από διακηρύξεις ο Μάης άλλο τίποτα. Από ουσία πάλι, τίποτα.

      Διαγραφή
    2. Τουλάχιστον ομως δηλώνει ... Bernstein ο σχολιαστης μοναχος του.
      Και οπως διαβασα πριν λιγο στο τουιτερ οτι ειπε ο Λενιν:
      Ενας επαναστάτης μπορει να γινει οπορτουνιστης.
      Ενας οπορτουνιστης επαναστάτης ποτε.

      Διαγραφή
  5. συγγνώμη για την καθυστερημένη απόκριση. αναφερόμουνα στις καπιταλιστικές ατμομηχανές με το αριθμητικά κυρίαρχο προλεταριάτο, δηλαδή: Γερμανία, Ιταλία, Γαλλία, Αγγλία, Ισπανία.

    land down under the bridge

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. @land down under the bridge:
      Σε αυτήν την περίπτωση αυτό που λες είναι διπλά προβληματικό.
      Η Ισπανία του μεσοπολέμου ήταν μια μάλλον καθυστερημένη και αγροτική χώρα π.χ., σε αντίθεση με την πλήρως βιομηχανικά ανεπτυγμένη (και με εξαιρετική παραγωγή όπλων) Τσεχοσλοβακία.
      Για την Ιταλία της εποχής, η παρατήρηση περί "πλειοψηφικού προλεταριάτου" θα πρέπει να περιοριστεί στο βόρειο τμήμα της.
      Η Πολωνία ακόμη, κάθε άλλο παρά μη-ανεπτυγμένη βιομηχανικά ήταν.
      Και φυσικά ένα μεγάλο κομμάτι της ίδιας της Γερμανίας έγινε εν τέλη σοσιαλιστικό.
      Γενικά είναι μάλλον κλισέ πως οι χώρες που τελικά επικράτησε ο σοσιαλισμός δεν
      ήταν βιομηχανικές. Της κεντρικής Ευρώπης ήταν σίγουρα.

      Διαγραφή