Κυριακή, 2 Φεβρουαρίου 2014

Karl Marx-Από τις "Θεωρίες για την υπεραξία"

Καρλ Μαρξ
Θεωρίες για την υπεραξία
Μτφρ. Παν. Μαυρομμάτης
Σύγχρονη Εποχή
Τομ. 1, κεφάλαιο 4, τμήμα 3

Μόνο η εργασία, που παράγει κεφάλαιο είναι παραγωγική εργασία. Το εμπόρευμα ή το χρήμα με το ότι ανταλάσσονται άμεσα με εργατική δύναμη και ανταλάσσονται μόνο, για να αντικατασταθούν με περισσότερη εργασία από την εργασία που περιέχεται σ' αυτά. [...] Η παραγωγική εργασία καθορίζεται εδώ από την άποψη της κεφαλαιοκρατικής παραγωγής, ο δε Α.[νταμ] Σμιθ έχει εξαντλήσει εννοιακά το ζήτημα, πέτυχε το στόχο -- πρόκειται για μια από τις μεγαλύτερες ειστημονικές υπηρεσίες του (παραμένει, όπως έχει παρατηρήσει σωστά ο Μάλθους, η βάση όλης της αστικής πολιτικής οικονομίας αυτή η κριτική διάκριση ανάμεσα στην παραγωγική και στη μη παραγωγική εργασία), το γεγονός ότι την παραγωγική εργασία την καθορίζει σαν εργασία, που ανταλάσσεται άμεσα με το κεφάλαιο, δηλαδή με ανταλλαγή, με την οποία μόνο οι όροι παραγωγής της εργασίας και γενικά η αξία, το χρήμα και τα εμπορεύματα μετατρέπονται πρώτα σε κεφάλαιο (και η εργασία σε μισθωτή εργασία με την επιστημονική έννοια.


Έτσι έχει επίσης αποδειχτεί απόλυτα τι είναι η μη παραγωγική εργασία. Είναι η εργασία που δεν ανταλάσσεται με κεφάλαιο, αλλά που ανταλάσσεται άμεσα με εισόδημα, δηλαδή με μισθό ή με κέρδος (φυσικά και με τις διάφορες κατηγορίες, όπως ο τόκος και οι πρόσοδες, που συμμετέχουν σαν μέτοχοι --copartners-- στο κέρδος του κεφαλαιοκράτη). 

[...]

Από την άλλη μεριά, με την προϋπόθεση ότι το κεφάλαιο έχει κατακτήσει όλη την παραγωγή --ότι επομένως, εμπόρευμα (που πρέπει να το διακρίνουμε από την απλή αξία χρήση) δεν παράγεται πια από έναν οποιονδήποτε εργαζόμενο, ο οποίος κατέχει ο ίδιος τους όρους παραγωγής για την παραγωγή αυτού του εμπορεύματος -- ότι λοιπόν μόνο καπιταλιστής είναι παραγωγός εμπορευμάτων (το μόνο εμπόρευμα που εξαιρείται είναι η εργατική δύναμη), τότε στην περίπτωση αυτή πρέπει το εισόδημα να ανταλάσσεται είτε με εμπορεύματα, που τα παράγει και τα πουλά μόνο το κεφάλαιο, είτε με εργασίες, που επίσης αγοράζονται, όπως εκείνα τα εμπορεύματα, για να καταναλωθιύν, δηλαδή αγοράζονται απλώς και μόνο άρη στην υλική ιδιότητά τους, στην αξία ρήσης τους, χάρη στις υπηρεσίες που με την υλική ιδιότητά τους προσφέρουν στον αγοραστή και καταναλωτή τους. Για τον παραγωγό αυτών των υπηρεσιών οι υπηρεσίες αυτές είναι εμπορεύματα. Έχουν μια καθορισμένη αξία χρήσης (φανταστική ή πραγματική) και μια καθορισμένη ανταλλακτική αξία. Για τον αγοραστή όμως, οι υπηρεσίες αυτές είναι μόνο αξίες χρήσης, αντικείμενα, στα οποία καταναλώνει το εισόδημά του.

[...]

Κάτω όμως από όλες τις περιστάσεις είναι καθαρό ότι: Όσο μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος (του μισθού και του κέρδους) ξοδεύεται σε εμπορεύματα που παράγονται από το κεφάλαιο, τόσο μικρότερο μέρος του εισοδήματος μπορεί να ξοδευτεί στις υπηρεσίες των μη παραγωγικών εργατών και αντίστροφα.

[...]

Η εργατική δύναμη του παραγωγικού εργάτη είναι γι' αυτόν τον ίδιο ένα εμπόρευμα. Το ίδιο και η εργατική δύναμη του μη παραγωγικού εργάτη. Ο παραγωγικός εργάτης, όμως, παράγει εμπορεύματα για τον αγοραστή της εργατικής δύναμής του. Ο μη παραγωγικός εργάτης παράγει γι' αυτόν απλώς μια αξία χρήσης, όχι εμπόρευμα, μια φανταστική ή πραγματική αξία χρήσης. Χαρακτηριστικό για τον μη παραγωγικό εργάτη είναι ότι δεν παράγει εμπόρευμα για τον αγοραστή του, παίρνει όμως εμπόρευμα από αυτόν.

[...]

Αυτή καθεαυτή η διάκριση ανάμεσα στην παραγωγική και μη παραγωγική εργασίας, όπως είπαμε, δεν έχει καμία δουλειά ούτε με την ιδιαίτερη ειδικότητα της εργασίας, ούτε με την ιδιαίτερη αξία χρήσης, στην οποία ενσωματώνεται αυτή η ειδικότητα. Στη μια περίπτωση η εργασία ανταλάσσεται με κεφάλαιο, στην άλλη με εισόδημα. Στη μια περίπτωση η εργασία μετατρέπεται σε κεφάλαιο και δημιουργεί ένα κέρδος για τον κεφαλαιοκράτη. Στην άλλη περίπτωση είναι μια δαπάνη, ένα από τα είδη στα οποία καταναλώνεται το εισόδημα.

[...]

Ωστόσο, είναι φανερό, ότι στον ίδιο βαθμό που το κεφάλαιο υποτάσσει όλη την παραγωγή --όταν δηλαδή όλα τα εμπορεύματα παράγονται για το εμπόριο και όχι για την άμεση κατανάλωση, και στον ίδιο βαθμό αναπτύσσεται η παραγωγικότητα της εργασίας-- θα σημειώνεται και μια ολοένα και μεγαλύτερη υλική διαφορά ανάμεσα στους παραγωγικούς και τους μη παραγωγικούς εργάτες, γιατί οι πρώτοι, εκτός από μικρές εξαιρέσεις, θα παράγουν αποκλειστικά εμπορεύματα, ενώ οι τελευταίοι, εκτός από μικρές εξαιρέσεις, θα εκπληρώνουν μόνο προσωπικές υπηρεσίες.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου