Παρασκευή, 31 Ιανουαρίου 2014

Karl Marx-Για την τιμή των εμπορευμάτων (Μισθός, Τιμή και Κέρδος)

Το δόγμα ότι "ο μισθός της εργασίας καθορίζει τις τιμές των εμπορευμάτων", εκφραζόμενο με την πιο αφηρημένη του διατύπωση, καταλήγει στο ότι "η αξία καθορίζεται από την αξία", και η ταυτολογία αυτή σημαίνει στην πραγματικότητα ότι δεν ξέρουμε απολύτως τίποτα για την αξία. [...]

Υποψιάζομαι ότι πολλοί από σας θα ρωτήσουν: Υπάρχει πραγματικά μια τόσο μεγάλη, ή έστω μια οποιαδήποτε διαφορά ανάμεσα στον καθορισμό των αξιών των εμπορευμάτων από το μισθό της εργασίας και στον καθορισμό τους από τα σχετικά ποσά εργασίας, που χρειάζονται για την παραγωγή τους; Θα έχετε ωστόσο αντιληφθεί ότι η ανταμοιβή για την εργασία και το ποσό εργασίας είναι δύο ολότελα διαφορετικά πράγματα. Υποθέστε, λ.χ., ότι σε ένα κουάρτερ στάρι και σε μια ουγκιά χρυσό είναι ενσωματωμένα ίσα ποσά εργασίας. [...] Ωραία! Υποθέτουμε τώρα ότι ένα κουάρτερ στάρι και μια ουγκιά χρυσός είναι ίσες αξίες ή ισοδύναμα, γιατί είναι αποκρυσταλλώσεις ίσων ποσών μέσης εργασίας, τόσων και τόσων ημερών ή εβδομάδων εργασίας που έχουν ενσωματωθεί στο καθένα απ' αυτά. Μήπως, καθορίζοντας έτσι και τις σχετικές αξίες του χρυσού και του σταριού αναφερόμαστε κατά ένα οποιοδήποτε τρόπο στους μισθούς της εργασίας του εργάτη γης και του μεταλλωρύχου; Ούτε κατά το ελάχιστο. 


Αφήνουμε τελείως ακαθόριστο το πώς πληρώθηκε η ημερήσια ή η βδομαδιάτικη εργασία τους, ακόμα και αν χρησιμοποιήθηκε καθόλου μισθωτή εργασία. Αν χρησιμοποιήθηκε, τότε μπορεί ο μισθός της εργασίας να ήταν πολύ άνισος. [...] Ή, αν υποτεθεί ότι οι μισθοί της εργασίας τους είναι ίσοι, μπορεί οι μισθοί αυτοί να αποκλίνουν σ' όλες τις δυνατές αναλογίες από τις αξίες των εμπορευμάτων που παράχθηκαν από αυτούς. Μπορεί να ανέρχονται στο μισό, στο ένα τρίτο, στο ένα τέταρτο, στο ένα πέμπτο, ή σε οποιοδήποτε άλλο ποσοστό του ενός κουάρτερ σταριού ή της μια ουγγιάς χρυσού. Οι μισθοί της εργασίας τους δεν μπορούν φυσικά να ξεπερνούν τις αξίες που παράγονται απ' αυτές, να είναι μεγαλύτεροι απ' αυτές, μπορούν όμως να είναι μικρότεροι απ' αυτές σε κάθε δυνατή αναλογία. Οι μισθοί της εργασίας τους θα έχουν για όριό τους τις αξίες των προϊόντων, μα οι αξίες των προϊόντων τους δεν θα έχουν το όριό τους στους μισθούς της εργασίας τους. Και πριν απ' όλα οι αξίες, οι σχετικές αξίες, λ.χ, του σταριού και του χρυσού, θα έχουν καθοριστεί χωρίς να παίρνεται καθόλου υπόψη η αξία της εργασίας που χρησιμοποιήθηκε, δηλαδή ο μισθός της εργασίας. Ο καθορισμός των αξιών των εμπορευμάτων από τα σχετικά ποσά εργασίας που ενσωματώνονται μέσα σ' αυτά αποτελεί γι' αυτό κάτι το τελείως διαφορετικό από τον ταυτολογικό τρόπο του καθορισμού των αξιών των εμπορευμάτων από την αξία της εργασίας ή από το μισθό της εργασίας. Το σημείο αυτό ωστόσο θα φωτιστεί ακόμα πιο πολύ στην πορεία της έρευνάς μας.

[...]


Με ένα ορισμένο βαθμό της παραγωγικής δύναμης της εργασίας του νηματουργού μπορεί, λ.χ., μια μέρα εργασίας 12 ωρών να παράγει 12 λίβρες κλωστή, με ένα όμως μικρότερο βαθμό παραγωγικής δύναμης μονάχα 2 λίβρες. Αν λοιπόν η δωδεκάωρη μέση εργασία ήταν αντικειμνοποιημένη στην αξία των σελινιών [μισθού], τότε, στη μία περίπτωση, οι 12 λίβρες κλωστή θα στοίχιζαν 6 σελίνια και στην άλλη περίπτωση οι 2 λίβρες κλωστή θα στοίχιζαν επίσης 6 σελίνια. Η μία λίβρα κλωστή θα στοίχιζε επομένως, στη μια περίπτωση 6 πένες και στην άλλη 3 σελίνια.  Αυτή η διαφορά στην τιμή θα προερχόταν από τη διαφορά που υπάρχει στις παραγωγικές δυνάμεις εργασίας που χρησιμοποιήθηκαν. Με τη μεγαλύτερη παραγωγική δύναμη, μέσα σε 1 λίβρα κλωστή θα αντικειμενοποιούνταν μια ώρα εργασίας, ενώ με τη μικρότερη θα αντικειμενοποιούνταν 6 ώρες εργασίας. Η τιμή μιας λίβρας κλωστής θα ήταν στη μια περίπτωση 6 πένες, παρά το γεγονός ότι ο μισθός της εργασίας θα ήταν σχετικά υψηλός και το ποσοστό κέρδους χαμηλό. Θα ήταν στην άλλη περίπτωση 3 σελίνια, παρά το γεγονός ότι ο μισθός της εργασίας θα ήταν χαμηλός και το ποσοστό του κέρδους υψηλό. Αυτό θα γινόταν γιατί η τιμή μιας λίβρας κλωστής ρυθμίζεται από το συνολικό ποσό της εργασίας που έχει καταναλωθεί μέσ σ' αυτή και όχι από τον αναλογικό χωρισμό αυτού του συνολικού ποσού σε πληρωμένη και απλήρωτη δουλειά. Το γεγονός επομένως που ανάφερα πριν, ότι η καλά πληρωνόμενη εργασία μπορεί να παράγει φτηνά και η χαμηλά πληρωνόμενη εργασία ακριβά εμπορεύματα, χάνει την παράδοξη όψη του. Είναι μονάχα η έκφραση του γενικού νόμου ότι η αξία ενός εμπορεύματος ρυθμίζεται από το ποσό της εργασίας που έχει καταναλωθεί μέσα σ' αυτό και ότι το ποσό της εργασίας που έχει καταναλωθεί μέσα σ' αυτό εξαρτιέται πέρα για πέρα από τις παραγωγικές δυνάμεις της εργασίας που χρησιμοποιήθηκαν και γι' αυτό θ' αλλάζει με κάθε αλλαγή που θα σημειώνεται στην παραγωγικότητα της εργασίας.

10 σχόλια:

  1. Ωχ!


    Το Παράρτημα Ελλάδας του Ιδρύματος Ρόζα Λούξεμπουργκ οργανώνει σεμινάρια ανάγνωσης του Κεφαλαίου του Μαρξ. Τα σεμινάρια απευθύνονται σε όλες και όλους που ενδιαφέρονται να διαβάσουν και να κατανοήσουν σε βάθος το θεμελιώδες αυτό έργο.
    Η διαδικασία θα είναι ανάγνωση του κειμένου από τις συμμετέχουσες και τους συμμετέχοντες και συζήτηση. Την ομάδα διεύθυνσης του σεμιναρίου αποτελούν οι Γεράσιμος Κουζέλης, Σπύρος Λαπατσιώρας, Γιάννης Μηλιός και Θόδωρος Παρασκευόπουλος.
    http://www.avgi.gr/article/1780920/idruma-r-louxempourgk-na-diabasoume-to-kefalaio-

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Δεν δηλώνεις συμμετοχή ρε Αντώνη να τα κάνεις άνω κάτω εκεί μέσα? Τα σεμινάρια μαγειρικής πάντως δεν βλέπω και θα μαλώσω κάποιους που καθυστερούν, γιατί χρειάζεται υλικό η εφημεριδάρα μας...

      Διαγραφή
  2. Στην τελευταία παράγραφο, πρέπει ή να έχει γίνει κάποιο λάθος ή να είμαι τέρμα χαζός, γιατί δεν βγάζω άκρη...
    "Με τη μεγαλύτερη παραγωγική δύναμη, μέσα σε 1 λίβρα κλωστή θα αντικειμενοποιούνταν 6 ώρες εργασίας..." Το λογικό είναι με την μεγάλη παραγωγή (12 λίβρες σε 12 ώρες), σε μία λίβρα να αντιστοιχούσε μία ώρα εργασίας, αφού 6 σελίνια (μισθός) = 72 πένες /12 ώρες μας κάνει 6 πένες την ώρα. Άρα 1 λίβρα που κάνει 6 πένες, αντικειμενοποιήται σε μία ώρα δουλειάς... Πάντως το παράδειγμα της μειωμένης παραγωγής ταιριάζει πιο πολύ σε αυτό το κομμάτι.
    Δηλαδή 12 ώρες = 2 λίβρες παραγωγή, άρα 3 σελίνια η λίβρα και άρα μία λίβρα = 6 ώρες δουλειάς (6 σελίνια μισθός/ 2 λίβρες παραγωγή).

    Κώστας

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Δεν ξανακάνω αναρτήσεις ενώ έχω πυρετό...

      Διορθώθηκε, απολογίες.

      Διαγραφή
  3. Επίσης δεν μπορώ να καταλάβω γιατί λέει ότι: "Η τιμή μιας λίβρας κλωστής θα ήταν στη μια περίπτωση 6 πένες, παρά το γεγονός ότι ο μισθός της εργασίας θα ήταν σχετικά υψηλός και το ποσοστό κέρδους χαμηλό. Θα ήταν στην άλλη περίπτωση 3 σελίνια, παρά το γεγονός ότι ο μισθός της εργασίας θα ήταν χαμηλός και το ποσοστό του κέρδους υψηλό." Αφού ο μισθός και στις 2 περιπτώσεις είναι ο ίδιος (6 σελίνια).
    Νομίζω με μπέρδεψε αυτό το παράδειγμα!

    Κώστας

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Καθόλου αστείο, σημαίνει ότι πρέπει να μελετήσουμε το Κεφάλαιο πραγματικά, γιατί έχει να πέσει πολύς τσαρλατανισμός και ασέλγεια στους "κλασικούς" του μαρξισμού-λενινισμού, η κατάσταση είναι σοβαρή και για όσους από εμάς έχουμε "χαλαρώσει" στο διάβασμα, είναι καθήκον πλέον να μελετήσουμε εντατικά γιατί έχουμε ν'ακούσουμε τα χειρότερα...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. να κανω (ακομα) μια ερωτηση που με μπερδευει

    εστω ο Χ καλλιτεχνης που σε 8 ωρες δημιουργει ενα ας πουμε ασχημο εργο τεχνης
    και ο Υ που σε 5 ωρες δημιουργει ενα αριστουργημα
    τοτε η αξια των 2 εργων τεχνης πως καθοριζεται κατα το καρολο; γιατι θεωρητικα ο Χ καλλιτεχης εχει αφιερωσει περισσοτερες ωρες εργασιας αλλα το εργο του ειναι χειροτερο. Εκει μπαινει η αξια χρησης ή καμια σχεση;

    Ευχαριστω και παλι

    no pasaran

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. @ no pasaran O X καλλιτέχνης έχει δημιουργήσει ένα αντικείμενο που δεν έχει αξία χρήσης (ένα άσχημο έργο τέχνης) άρα ένα αντικείμενο που δεν είναι εμπόρευμα . Ακόμα και αν τελικά παραδεχτούμε ότι είναι εμπόρευμα και ανταλλάχτηκε, θα ανταλλαχθεί με τους όρους που θα ανταλλάξει ένας παραγωγός το εμπορευμα του που το παράγει με παλιά μηχανήματα και που παράγει λιγότερα στην μονάδα του χρόνου και χαμηλότερης ποιότητας απο ότι ο άλλος που παράγει περισσότερες αξίες χρήσης στην μονάδα του χρόνου και ποιοτικά καλύτερες (καλύπτουν καλύτερα , σωστότερα την ανάγκη) ........ ακόμα και στην περίπτωση που τα εμπορεύματα είναι ισοδύναμα ως προς την ποιότητα πάλι προβάδισμα έχει αυτός που παράγει περισσότερα στην μονάδα του χρόνου....... και σιγά σιγά το Μέσο Ποσοστό Κέρδους μειώνεται κλπ κλπ κλπ . Αν δεν κατανοήσουμε καλά τι είναι εμπόρευμα δεν είναι εύκολο να προχωρήσει κάποιος στην ανάγνωση και κατανόηση του κεφαλαίου . Αν παρατηρήσεις την δομή του Κεφαλαίου , δηλαδή πως Ο Μάρξ ξεκινά με το εμπόρευμα κλπ κλπ και ακολουθήσεις πιστά και με επιμονή τη δομή θα βγάλεις άκρη.
    Ενας εμπορευματοπαραγωγος χωρισμένος απο τα μέσα παραγωγής .......

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. @ Ανωνυμος

    ευχαριστω για την απαντηση
    σχετικα με το εμπορευμα βρηκα κι ενα αρθρο του ριζου που εξηγει λιγο πιο απλα τα πραγματα
    http://www1.rizospastis.gr/wwwengine/story.do?id=1885408

    απ οτι καταλαβα παντως ο Μαρξ λεγοντας "αξια" εννοει κατι σα μεση τιμη, ενα μεσο επιπεδο. Δεν αρνειται οτι παιζει και η ζητηση ρολο στην τιμη που θα πωληθει τελικα το προιον, αλλα θελει να βρει τι κανει 2 εμπορευματα να θεωρουνται "ισα" κατα την ανταλλαγη τους οταν η ζητηση βγει "εκτος πλανου" (οταν ισορροπησει δηλ με την προσφορα)

    Αρα αν εχω καταλαβει καλα η τιμη που θα πωληθει τελικα το καθε προιον, η τιμη αγορας του ειναι κατι διαφορετικο απο την "αξια" του προιοντος οπως την οριζει ο Μαρξ

    no pasaran

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. @no pasaran O Μάρξ μιλάει για την "αξία χρήσης" και για την "ανταλλακτική αξία". Η ανταλλακτική αξία είναι αυτή που θα μπορούσαμε να πούμε σαν τιμή πώλησης ενός εμπορεύματος, παίζει ρόλο στην διαμόρφωση της και η ζήτηση αλλά και η προσφορά, η σύνθεση του κεφαλαίου του καπιταλιστή κλπ κλπ Ο Μάρξ και σωστά τα λέει, δεν υπολογίζει την ανταλλακτική αξία με βάση την αξία χρήσης γιατί δεν μπορείς να συγκρίνεις "αξίες χρήσης". (και σωστά. αν διαβάσεις πχ στον Μάρξ την ανάπτυξη των μορφών της αξίας. Πχ ενώ οι Ρωμαίοι είχαν σε υψηλή εκτίμηση το αλάτι αφού με αυτό πλήρωναν τους λεγεωνάριους τους σε μια άλλη χώρα το αλάτι δεν είχε την ίδια αξία που είχι για τους Ρωμαίους κάτι που οδήγησε στην μορφή του χρήματος όπως περίπου σήμερα γνωρίζουμε.) Αυτό που είδε ο Μάρξ (και δεν είδαν οι άλλοι) είναι ότι το μόνο κοινό που υπάρχει ανάμεσα σε 2 εμπορεύματα , το μόνο που μπορείς να συγκρίνεις είναι ο κοινωνικά αναγκαίος χρόνος εργασίας που ενσωματώνεται στα εμπορεύματα. Ετσι δύο εμπορεύματα όταν ανταλάσονται μεταξύ τους σαν ισοδύναμα στην ουσία ανταλλάσεται ισος κοινωνικά αναγκαίος χρόνος παραγωγής τους.

    Ενας εμπορευματοπαραγωγος χωρισμένος απο τα μέσα παραγωγής .......

    ΑπάντησηΔιαγραφή