Κυριακή, 19 Ιανουαρίου 2014

Τι είναι και τι θέλουν τα Κοάν

Στις 23 Απριλίου του 2010, ο τότε πρωθυπουργός της Ελλάδας Γιώργος Ανδρέα Παπανδρέου ανακοίνωσε, από το μεθοριακό Καστελλόριζο, την προσφυγή της Ελλάδας στον "μηχανισμό στήριξης" του ΔΝΤ, μετά την αποτυχία δύο προηγούμενων πακέτων μέτρων να περιορίσουν το δημοσιοοικονομικό έλειμμα της χώρας σε βαθμό που να επιτρέπουν τον δανεισμό της από τις αγορές. Ήταν η αρχή της κορύφωσης μιας μακροπρόθεσμης στην πραγματικότητα πολιτικής λιτότητας που για χρόνια αντιστάθμιζε την συγκριτικά χαμηλή παραγωγικότητα της εργασίας με την κάθετη συμπίεση των μισθών και των παροχών στους εργαζόμενους.


Το Μνημόνιο βρήκε τους περισσότερους Έλληνες εντελώς απροετοίμαστους: το ταξικό εργατικό κίνημα φυτοζωούσε, μετά από δεκαετίες διάβρωσης από τον εργοδοτικό συνδικαλισμό, εργατοπατερισμού, και διαφθοράς· η ταξική συνείδηση βρισκόταν σε ένα παρατεταμένο ναδίρ, θαμένη κάτω από τόνους κουπονιών εφημερίδων, φυλλαδίων προσφορών από κινητάδικα, και ιδιωτικών καταναλωτικών δανείων· ο Έλληνας και η Ελληνίδα που είχαν κάποια ιστορική και οικογενειακή σχέση με τους κοινωνικούς αγώνες είχαν ξεχάσει τι θα πει αγώνας, και μαζί, τους λόγους για τους οποίους κάποιοι παλαβοί έφαγαν τη ζωή τους σε κρατητήρια, ξερονήσια και εξορίες. Και καθώς η κατάσταση άρχισε να χειροτερεύει με ραγδαίους ρυθμούς, η ελληνική κοινωνία μπήκε ενώπιον της κατάστασης στην οποία περιέρχεται ένας χοντρομπαλάς που έχει να κουνήσει χέρια και πόδια απ' την ώρα της γυμναστικής στο στρατό και καλείται ξαφνικά να τρέξει μαραθώνιο. Ο συνδυασμός της πίεσης της ανάγκης και της σχεδόν απόλυτης έλλειψης κατάλληλης ιδεολογικής προεργασίας και οργανωτικής προετοιμασίας οδήγησε, πολύ φυσιολογικά, σε μια σειρά από ιλαροτραγικές εκδοχές "αυθόρμητων" αιτημάτων: ρήξη χωρίς ρήξη· ανατροπή χωρίς ανατροπή· επανάσταση χωρίς επανάσταση· να αλλάξουν όλα ώστε να ξαναγίνουν όλα όπως ήταν· να φύγουν όλοι αλλά να μείνουν όλα στη θέση τους· και τα λοιπά.

Τα Κοάν γεννήθηκαν σ' αυτή την κατάσταση γενικευμένου αμπλαούμπλα που δημιούργησε η αιφνίδια καρπαζά στο σβέρκο του οικονομικού κορμού της χώρας, των μικροαστών: είναι η μικρογραφία της μετατροπής της περίφημης "λαϊκής σοφίας" στη λογοδιάρροια κομπογιαννιτών και τσαρλατάνων που προσπαθούν να πείσουν ότι μπορούν να "λύσουν το πρόβλημα" με το ελάχιστο δυνατό κοινωνικό κόστος: βρίσκοντας μετοχές που αξίζουν όσο πέντε φορές το εθνικό χρέος στο μπαούλο του προπάππου τους για παράδειγμα, ή προτείνοντας παλαβά σχέδια για επιστροφή στη δραχμή συνδυασμένη με εξωφρενική ανατίμηση της δραχμής έναντι του ευρώ ώστε να πληρωθεί το χρέος με δίφραγκα και να περισσέψουν και ψιλά, επινοώντας ψευδοκινήματα, γράφοντας ψευδομανιφέστα όπου λύνουν παγκόσμια ζητήματα σε 300 λέξεις, ή θέτοντας υποψηφιότητα να ηγηθούν μιας επανάστασης με σουρεαλιστικό στόχο την Παλινόρθωση.

Η αντικειμενική γελοιότητα της κατάστασης δεν άργησε να βρει τον υποκειμενικό εκφραστή της, που ήταν τέλεια εξοπλισμένος για να την εκφράσει και να την μετατρέψει σε γλώσσα: έναν θίασο όπου ενορχηστρώθηκαν αρμονικά literatti με ψεύτικα μούσια από ελληνικές κωμωδίες του εξήντα με έμπειρους πολιτικάντηδες, ταξικά ναυάγια και επαγγελματίες της δημαγωγικής απάτης, ξεθωριασμένοι φοιτητοπατέρες και τροφαντοί συνδικαλιστές, ρήτορες του αμφιθεάτρου και αριστεροί των φιλολογικών γκαλά, συσκοτισμένοι εκπαιδευτικοί που κάνουν επαναστάσεις μετά την τέταρτη μπύρα (και ιδιαίτερα για να πληρώσουν τις μπύρες), computer nerds, δημοσιολόγοι, μεταπτυχιακοί συνεργάτες, σεβάσμιοι καθηγητές και τσακάλια του Σημιτικού πλουτισμού. Με λίγα λόγια, ανασυγκροτήθηκε σε νέο συνασπισμό δυνάμεων η συνολική φαρσοκωμωδία που άρχισε να στήνει μια κοινωνία απ' την αρχή της μεταπολίτευσης, όταν η άρχουσα τάξη αποφάσισε ότι η φαρσοκωμωδία ήταν ένα καλύτερο για την οικονομική ανάπτυξη αφηγηματικό είδος από την παρατεταμένη τραγωδία των στημένων δικών, των εκτελέσεων, των δολοφονιών του παρακράτους και του κοινωνικά ευεργετικού έργου των χαφιέδων και των ασφαλιτών. 

Τα Κοάν χρονικογραφούν τον εκφυλισμό των εκφραστικών μέσων αυτής της κοινωνίας-οπερέτας, τον ακήρυκτο πόλεμο που μαίνεται ενάντια στην ικανότητα της γλώσσας να εκφράσει ξεκάθαρες ιδέες και να καταγράψει με θάρρος την βιωμένη πραγματικότητα. Χρονικογραφούν την επινόηση μιας άλλης, τεχνητής γλώσσας, τέτοιας που να μην ενοχλεί μια συνείδηση που είναι αναγκασμένη να τρέφεται απ' τη σύγχυση, την αντίφαση, την παραδοξολογία και την κενολογία γιατί δεν έχει πουθενά αλλού πια να βασιστεί. Στα Κοάν, η ελληνική γίνεται μια ξένη γλώσσα, μια γλώσσα που μιλά με ακατάληπτα non sequitur, οξύμωρα σχήματα, παραδοξολογίες, πομφόλυγες, σολοικισμούς· μια γλώσσα χωρίς περιεχόμενο, μια γλώσσα που απεικονίζει με πιστότητα και ακρίβεια το στραμπούληγμα της συνείδησης καθώς προσπαθεί να πετύχει το ακατόρθωτο: να πατάει σε δυο βάρκες ταυτόχρονα σε συνθήκες τρικυμίας, να κρατάει και την πίττα του καπιταλιστικού καθεστωτισμού ολόκληρη και το σκυλί της διαμαρτυρίας για την έκπτωση της κοινωνικής θέσης χορτάτο. 

Τα Κοάν θέλουν να δείξουν στην υφιστάμενη ελληνική κοινωνία ότι υπάρχουν συνθήκες και περιστάσεις όπου η "μέση λύση", η προσπάθεια να συμφιλιωθούν τα ασυμφιλίωτα, οδηγεί απλώς στον παραλογισμό και την νοητική μαλάκυνση· ότι οι κατακτήσεις της έναντι των προηγούμενων γενιών είναι πολύ αμφίβολης αξίας απ' τη σκοπιά της ιστορικής εξέλιξης και προόδου· ότι η "μόρφωσή" της δεν είναι παρά η πιστοποίηση της αυθορμησίας με την οποία αποδέχεται το αναπόδραστο της κυριαρχίας των συμφερόντων της ιδιοκτησίας· και ότι δεν πρόκειται να αφήσει πίσω της, όταν εξαφανιστεί με την τωρινή της μορφή, τίποτε περισσότερο από ανέκδοτα, παρά το γεγονός ότι παίρνει τον εαυτό της και τις ενασχολήσεις της τόσο αφόρητα σοβαρά.

Τα Κοάν εκφράζουν την περιφρόνηση του χρονικογράφου τους για την κοινωνική ιδεολογία που τον εξέθρεψε και την μηδενιστική του απαξίωση για τα επιτεύγματά της, που του φαίνονται όλο και περισσότερο σαν επιτεύγματα μαϊμούδων στον τομέα διεύθυνσης συμφωνικής ορχήστρας. Είναι επιστολές μίσους και μαύρες πέτρες που πετάει πίσω του, στο δικό του παρελθόν. Και εκκλήσεις για μια νέα λαϊκή κουλτούρα, που θα θάψει τελεσίδικα το ψωραλέο πτώμα της άχρηστης και επιζήμιας σοβαροφάνειας ενός αστισμού που θεωρεί ότι επειδή ξεπάστρεψε με συστηματική λύσσα ό,τι τον ξεπερνούσε σε ευγένεια, θάρρος και φρόνημα, δικαιούται αυτοδικαίως και την αθανασία στο "μεταμοντέρνο" διηνεκές.

Κακό του ψόφο, εύχομαι.

20 σχόλια:

  1. Με συγκίνησε βαθειά το κείμενο- επιμύθιο των κοάν. Δεν ξέρω τι μπορούμε να πετύχουμε συλλογικά και ατομικά, μιάς και οι συνθήκες μοιάζουν ανυπέρβλητες και η αντοχή στο παράλογο απαιτεί μεγάλες ικανότητες στην διαλεκτική σκέψη... Ωστόσο, δεν θα το βουλώσουμε, κακό σπυρί θα γίνουμε στους απο πάνω. Όσο για εμάς τους από κάτω, τη μόνη μου παρηγοριά την αντλώ από την εικόνα των ανθρώπων που κάποτε στη ζωή τους , σαν φωτεινή στιγμή μέσα στο σκοτάδι, βιώνουν την εμπειρία της προσωπικής αλλαγής. Αυτή είναι και η προσδοκία μου για την εργατική τάξη, για το λαό, η στιγμή που το άφατο υποκείμενο θα γίνει το πρόσωπο που θ' αναλάβει να γράψει το ίδιο την ιστορία του..
    οίστρος 1917

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Exω μεινει αφωνος !!! Μεσα σε 7 μικρες παραγραφους το ψυχογραφημα ενος λαου σε πανικο τα τελευταια 4 χρονια.Ενα τρελλο διαγραμμα που ουτε ενα χαλασμενο εντελως μηχανημα δεν θα μπορουσε να βγαλει .Ενα διαγραμμα σε απολυτη ευθεια γραμμη που ουτε νεκρος ή ανεγκεφαλος δεν θα εβγαζε ...που ξαφνικα "βομβαρδιζεται" με Κοαν για να ξαναπεσει πιο βαθια στην πληρη αδρανεια παραδομενο σ αυτην ....κοινωνιολογικα ομως νομιζω οτι αυτη ηταν ισως η προγραμματισμενη επιδιωκομενη κατασταση απο πολυ παλιοτερα .Οτι ο στοχος της μαζικης φθορας των συνειδησεων συνεληφθει πολυ παλιοτερα -κοντα 30 και βαλε χρονια πισω- τοτε που ξεκιναγε η προγραμματισμενη αποβιομηχανιση της χωρας μαζι με την διαλυση του αγροτικου τομεα ,κατ εντολην και με προγραμμα .Μετα ηρθε το "μπουκωμα" με μια κατευθυνομενη και πληρως ελεγχομενη ευμαρεια ,η αποπολιτικοποιηση των μαζων ,η καταργηση της σκεψης και της κρισης σε ολα τα επιπεδα ...στα Πανεπιστημια και σχολεια ,στις γειτονιες και στα γηπεδα ,στα εργοστασια και τις επιχειρησεις ,στα καναλια και τον τυπο ,στα νεα βιβλια και στο ιντερνετ .Ενας αχταρμας θολουρας και αποβλακωσης ,απολιτικοποιησης και μικροαστισμου ,με αποτελεσμα την ομαδικη παραιτηση απο καθε ονειρο !
    Αντε να βαλεις παλι ενα λαο να σκεφτει ! Αντε να παρει μπρος το μυαλο του και να αναρρωτηθει : "Πως γινεται ρε γαμωτο σε μια χωρα με 4500 νησια να εχω 5 απο τα μεγαλυτερα Ναυπηγεια της Μεσογειου κλειστα ?" .....(παραδειγμα )
    Κι αντε να το παει και πιο περα ...στο κοινωνικοοικονομοπολιτικο επιπεδο ,οταν του κανεις δωρο το βιβλιο του Νικου και σου λεει με αγανακτιση : "Παρτο πισω ρε ! Αυτος με βριζει ...με λεει "ηλιθιο" !!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. "αντιστάθμιζε την συγκριτικά χαμηλή παραγωγικότητα της εργασίας με την κάθετη συμπίεση των μισθών και των παροχών στους εργαζόμενους"

    Τόνισε το ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ , γιατί προς στιγμήν νόμιζα πως διάβαζα κείμενο οπορτουνιστή που το ονόμασες εσύ με τον τίτλο αυτό. Νόμιζα δηλαδή, πως το κείμενο ξεκινάει με μια βασική προκείμενη "δε δουλεύετε και τόσο σκληρά ρε Έλληνες". Και αν συριζαίικο στέλεχος ή βουλευτής, αυτοί που ψήφισαν Ε.Ε. , Μάαστριχτ, που ήταν η ουρά του ΠΑΣΟΚ κλπ, γράφανε αυτά, θα γινότανε της πουτάνας. Να γράφει η ουρά του ΠΑΣΟΚ για κίνημα; Ο ευρωλιγούρης για κίνημα και Έλληνες που κοιμόντουσαν όρθιοι και πιάστηκαν απροετοίμαστοι; Και να γράφει για νεκρούς και βασανισμένους και ασέβεια;

    Όταν διάβασα και τη δεύτερη παράγραφο, άρχισα να ψάχνω ποιος το γράφει, οπότε κατάλαβα ότι το γράφεις εσύ. Ευτυχώς ξαναδιάβασα την πρόταση με το επίρρημα ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ να βάζει τα πράγματα στη θέση τους.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. "Τόνισε το ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ , γιατί προς στιγμήν νόμιζα πως διάβαζα κείμενο οπορτουνιστή που το ονόμασες εσύ με τον τίτλο αυτό. Νόμιζα δηλαδή, πως το κείμενο ξεκινάει με μια βασική προκείμενη "δε δουλεύετε και τόσο σκληρά ρε Έλληνες"."

      Η παραγωγικότητα της εργασίας δεν έχει καμία σχέση με το πόσο σκληρά δουλεύεις.

      Διαγραφή
    2. Μου αποδίδεις δηλαδή πράγματα τα οποία ανήκουν στην ανωτάτη μπακαλική, και ως αποτέλεσμα, διαβάζεις το τι έγραψα με εντελώς λανθασμένο τρόπο.

      Η παραγωγικότητα της εργασίας είναι συνάρτηση με το επίπεδο του εξοπλισμού που είναι διαθέσιμος για την παραγωγή, με τον βαθμό ανάπτυξης παραγωγικών τεχνικών, μα τον βαθμό επαγγελματικής και τεχνικής κατάρτισης στην παραγωγή, με την συνολική διάρθρωση της οικονομίας. Η ιδέα ότι η παραγωγικότητα έχει κάτι να κάνει με το πόσο "ιδρώνει ο εργάτης" είναι εκτός πεδιάς ακόμα και για την σοβαρή αστική οικονομολογία, και αποτελεί θεώρημα καφενείου.

      Όσο για κάποια ενδεικτικά στοιχεία του ζητήματος της παραγωγικότητας vs του ποσοστού εκμετάλλευσης της εργατικής δύναμης:

      "Από την επεξεργασία των Πινάκων του 2005 διαπιστώνουμε τα ακόλουθα:

      (Χ1). Ο λόγος των συνολικών ακαθάριστων (προ φόρων-επιδοτήσεων) κερδών προς τους συνολικούς μισθούς ισούται με 134%. Στη Γερμανία ισούται με 54% και, άρα, στην Ελλάδα είναι υπερδιπλάσιος. Ως γνωστόν, αυτός ο λόγος αποτελεί δείκτη του μαρξικού «ποσοστού εκμετάλλευσης της εργασιακής δύναμης», και είναι τόσο υψηλότερος όσο είναι (i) υψηλότερη η μέση παραγωγικότητα της εργασίας, και (ii) μικρότερος ο μέσος μισθός ανά εργαζόμενο.

      (Χ2). Η μέση παραγωγικότητα της εργασίας στη Γερμανία είναι 1.24 φορές υψηλότερη από αυτήν της Ελλάδας, ενώ ο μέσος μισθός ανά εργαζόμενο είναι σχεδόν διπλάσιος, δηλ. 1.88 φορές υψηλότερος (συγκεκριμένα, στη Γερμανία είναι 2427 ευρώ ανά μήνα και στην Ελλάδα είναι 1290 ευρώ ανά μήνα).[3] Συνεπώς, το «ποσοστό εκμετάλλευσης» στην Ελλάδα δεν είναι υπερδιπλάσιο επειδή η μέση παραγωγικότητα είναι υψηλή, αλλά επειδή ο μέσος μισθός είναι χαμηλός. Εάν στη Γερμανία ίσχυε ο μέσος ελληνικός μισθός, τότε το «ποσοστό εκμετάλλευσης» θα ήταν 190%.

      (Χ3). Στη Γερμανία, το μερίδιο των μισθών στο καθαρό προϊόν, το οποίο ισούται με το λόγο του μέσου μισθού ανά εργαζόμενο προς την παραγωγικότητα της εργασίας (γνωστό και ως «κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος»), είναι περίπου 1.5 φορές υψηλότερο από αυτό της Ελλάδας, δηλ. 65% έναντι 45%.

      [...]

      (Σ1). Η κατανομή του εισοδήματος είναι έντονα υπέρ των κερδών και, άρα, εις βάρος των μισθών. Με αυτό δεν εννοώ, βέβαια, ότι υπάρχει «ανισοκατανομή» (έννοια που στερείται, κατά την άποψή μου, νοήματος), αλλά ότι το «ποσοστό εκμετάλλευσης» είναι σημαντικά υψηλότερο σε σχέση με τη Γερμανία (τα στοιχεία του 1997-1998, στα οποία αναφέρθηκα στην αρχή του παρόντος κειμένου, δείχνουν ότι αυτό ισχύει και σε σχέση με την Ισπανία και την Φινλανδία).

      (Σ2). Η Ελλάδα δεν μπορεί να σταθεροποιήσει τη θέση της στο διεθνή ανταγωνισμό βάσει της παραγωγικότητάς της, επειδή είναι συγκριτικά χαμηλή. Και ούτε το μπορεί, φυσικά, βάσει νομισματικής, συναλλαγματικής, δημοσιονομικής ή εμπορικής πολιτικής, ακριβώς επειδή είναι ενταγμένη την ΕΕ. Συνεπώς, το επιχειρεί βάσει μονομερούς εισοδηματικής πολιτικής, δηλ. εις βάρος των μισθών. "
      http://leninreloaded.blogspot.com/2011/12/blog-post_3612.html

      "

      Διαγραφή
    3. "Η παραγωγικότητα της εργασίας δεν έχει καμία σχέση με το πόσο σκληρά δουλεύεις."

      Σε έβαλα σε κόπο χωρίς λόγο. Ακριβώς όπως τα λες είναι, δε διαφωνώ. Σου ξαναλέω πως ξεκίνησα να το διαβάζω νομίζοντας πως διαβάζω κάποιο κείμενο συριζαίου, οπότε περίμενα και ανάλογη γραφή, καφενειακού επιπέδου αλλά με προσεγμένο λεξιλόγιο. Και στο καφενείο, χαμηλή παραγωγικότητα, το λένε "οι Έλληνες είναι τεμπέληδες".

      Διαγραφή
    4. Δυστυχώς, είναι πολύ δύσκολο για πολύ κόσμο να κατανοήσει τι είναι η οργανική σύνθεση του κεφαλαίου και πώς επηρεάζει την παραγωγικότητα τη στιγμή που η ένταση της εκμετάλλευσης της εργασίας στην Ελλάδα βαράει συγκριτικό ταβάνι. Πιο προσβάσιμο είναι το "μη βροντοχτυπάς τις χάντρες, η δουλειά κάνει τους άντρες" ως θεμέλιο της αντίληψης του προβλήματος της παραγωγικότητας στον καπιταλισμό. Αλλά δεν μπορούμε να αλλάξουμε τη γλώσσα της πολιτικής οικονομίας και την παραγωγικότητα να τη λέμε μελιντζάνα επειδή κάποιοι την έχουν κάνει συνώνυμη με το αν το ιδρώνει το πουκάμισο ο εργάτης.

      Διαγραφή
  4. Και τώρα ολοκληρώνοντας το κείμενο, μπορώ να γράψω σκέψεις. Είναι πολλές φορές τελευταία, που διαβάζω κείμενο αυγής ή του ΣΥΡΙΖΑ και δεν καταλαβαίνω τίποτα. Μα απολύτως τίποτα! Δεν υπάρχει καν λόγος να αντρέξεις στην "πηγή", σε αυτό που ο συγγραφέας του κοάν αναφέρεται εμμέσως, κάποιες φορές με τη χρήση πολύ συγκεκριμένων φιλοσοφικών όρων κι άλλες φορές με τον αλλόκοτο παραλληλισμό καταστάσεων και γεγονότων με σημερινά. Δεν αλλάζουν μόνο το λεξιλόγιο αλλά και την ιστορία. Η τακτική αυτή είναι και συνειδητή.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Μπράβο και πάλι μπράβο για την τελευταία παράγραφο, που συμπυκνώνει με τον καλύτερο τρόπο ό,τι προηγήθηκε... ό,τι προηγήθηκε στο κέιμενό σου και ό,τι προηγήθηκε στα τριάντα χρόνια, αυτά που μετέτρεψαν την "ελληνική κοινωνία" σε τέλμα όπου επιπλέουν επίχρυσες κουράδες και όπου ευδοκιμούν μόνο η φαιδρά πορτοκαλέα και τα φασιστοβούρλα.

    gdmn1973

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Με άγγιξε το καταπληκτικό σου κείμενο. Πέρα από τα προφανή, την οξυδερκή ανάλυση της κοινωνικής συνείδησης, ξύνεις και πληγές μ'αυτό. Μια ολόκληρη γενιά κομμουνιστών ανδρώθηκε πολιτικά στις συνθήκες της αρχής και του τέλους τού τέλους τού σοσιαλιστικού κύματος που γεννήθηκε το '17, με την κουλτούρα του «μην πετάξεις τίποτα»: στηρίξου σε κάθε κριτική φωνή, πλάτυνέ την και βάθυνέ την ώστε να τροφοδοτήσει τη συγκέντρωση δυνάμεων για την επαναστατική υπόθεση. Προσπάθησε να ξεδιαλύνεις αυταπάτες, να εκμαιεύσεις αδιέξοδα από λάθος αφετηρίες κτλ.
    Δεν ήταν ηρωική εποχή, μάλλον το αντίθετο. Ωστόσο η καθημερινή πολιτική μάχη που δινόταν με αυτήν την προσέγγιση προϋπόθετε απίστευτο πείσμα, ατσάλινα νεύρα, απόλυτη επαγρύπνηση.
    Με τη θύελλα της κρίσης φάνηκαν ξεκάθαρα τα όρια αυτού του τρόπου δουλειάς. Παγίως βέβαια, στην ταξική πάλη πρέπει να αξιοποιείς τα πάντα, γιατί ακριβώς εφόλης της ύλης, στο σύνολο του κοινωνικού εδάφους, διεξάγεται. Όμως το τι είναι αξιοποιήσιμο στη συνείδηση το προσδιορίζουν όρια ταξικά που εκδηλώθηκαν βίαια και πολλές φορές εξομοίωσαν την τέτοιου είδους δουλειά με τους μύθους του Ταντάλου και του Σίσυφου. Όσοι δεν έβγαλαν τα διδάγματά τους από το στραπάτσο, σε τελική ανάλυση λόγω της δικής τους ταξικής θέσης, πίστεψαν οτι τα πάντα είναι μια ευκαιρία και τράβηξαν προς τον οπορτουνισμό. Οι υπόλοιποι αναμετρώνται με έναν άλλον κίνδυνο, το μηδενισμό του οποίου «το περιεχόμενο αλήθειας» έχεις παλιότερα σκιαγραφήσει αριστοτεχνικά. Ο μηδενισμός είναι περίεργο τραίνο: αν τον τραβήξεις ως το τέλος, καταλήγεις στο «επανάσταση ή θάνατος» (ήγουν, «με την επανάσταση ή με το θάνατο»). Αν πάλι όχι, μπορείς να κατασταλάξεις σε έναν βολικό κυνισμό. Όσοι έχουν δώσει στο κίνημα έχουν επίσης πάρει, ανεκτίμητα εφόδια, καθημερινή σοφία, εμπειρία, καπατσοσύνη, που δε σου δίνουν πολλές «λαμπρές καριέρες». Όσοι αγωνίστηκαν και αποστρατεύτηκαν, ακόμα και χωρίς να πουληθούν στον αντίπαλο, τα κατάφεραν στην ατομική τους επιβίωση καλύτερα από το μέσο όρο της τάξης τους - είναι φυσικό. Ο βολικός κυνισμός είναι λοιπόν να πεις «ρε δε γαμιέστε γίδια, δεν πάω ν'αράξω σε καμμιά παραλία; Για μένα να πετύχω την ατομική βολή είναι της πλάκας θέμα, για τα μεγάλα αρκετά παίξαμε και δε θα πεθάνουμε για τους ηλίθιους».
    Τέτοιες πληγές έξυσες φίλε. Με ανησυχεί ο κίνδυνος του βολικού κυνισμού, Και για λογαριασμό μου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ευχαριστώ για τα καλά λόγια και σένα και όλους τους προλαλήσαντες.

      Κοίταξε, το θέμα με τον βολικό κυνισμό της ατομικής επιβίωσης είναι ότι δεν δουλεύει. Όχι αν είσαι μισθωτός. Δεν έχει διαφυγή, ούτε παραλία για να αράξεις. Οι τοίχοι γύρω απ' τις διαφυγές του παρελθόντος κλείνουν και κλείνουν. Το διαπιστώνω καθημερινά, κάποιες φορές δραματικά. Όχι ότι "ριζοσπαστικοποιεί" αυτομάτως η συνειδητοποίηση αυτή. Κάποιους θα τους κάνει απλώς μισάνθρωπους, θα τους αποκόψει από τους άλλους. Αλλά οι άνθρωποι παρηγοριά μόνο απ' τους ανθρώπους βρίσκουν -- δεν αλλάζει αυτό. Τη μισάνθρωπη απομόνωση τη βλέπω σαν απαρηγόρητη και μίζερη κατάσταση. Αλλά διαλεκτικά, και την κοινωνικότητα της μπίζνες με άλλα μέσα που κληρονομήσαμε θα θελα να την δω κομμάτια. Στην πραγματικότητα, αν δεν γίνει το δεύτερο, αν δεν καταστραφεί αυτή η κληρονομημένη κοινωνικότητα, δεν βλέπω και πώς μπορεί κανείς να ξεφύγει απ' τη μισανθρωπία.

      Θα άξιζε, απ' την άλλη, και μια αναφορά στο γεγονός ότι η πολιτικά ενσυνείδητη κοινωνικότητα, η παρέα με συντρόφους, μοιάζει ο μόνος φυσιολογικός κοινωνικός δεσμός που απέμεινε. Εγώ προσωπικά θεωρώ ότι αν θέλει κάποιος να αισθανθεί πολύ καλύτερα για τη ζωή του, το καλύτερο που έχει να κάνει είναι να δεθεί με το κόμμα. Ξέρω ότι σε πολλούς ακούγεται κούφια προπαγάνδα αυτό, δεν έχω τον τρόπο να τους δώσω να καταλάβουν ότι δεν το λέω ελαφρά τη καρδία ή με ψηφοθηρικά κίνητρα, αλλά επειδή διαπίστωσα εμπειρικά ότι είναι αλήθεια.

      Διαγραφή
    2. Ο Yeats, ένας ποιητής και πνευματιστής, ζούσε γενικά στον κόσμο του, τον κόσμο της φαντασίας, των εικόνων, των "πνευμάτων". Ήταν ερωτευμένος για χρόνια με τη Μωντ Γκον, μια Ιρλανδή φεμινίστρια και εθνικίστρια (πάλευε για την ένωση της Ιρλανδίας), χωρίς όμως ανταπόκριση. Της απευθύνεται λοιπόν ο Yeats όταν έχει απελπιστεί με το λαό, όταν νιώθει ότι δεν έχει πάρει την αναγνώριση που έπρεπε, για να πάρει απάντηση που τον προβλημάτισε. Το παρακάτω ποίημα το βασίζει σε πραγματικό διάλογο και στο ποίημα αυτό αναγνωρίζει την ανικανότητά του να εμπιστευτεί τον λαό, γιατί ο ίδιος ήταν άνθρωπος του πνεύματος, ενώ η Μωντ Γκον ως άνθρωπος της πράξης έδωσε μάθημα.

      ‘WHAT have I earned for all that work,’ I said,
      ‘For all that I have done at my own charge?
      The daily spite of this unmannerly town,
      Where who has served the most is most defamed,
      The reputation of his lifetime lost 5
      Between the night and morning. I might have lived,
      And you know well how great the longing has been,
      Where every day my footfall should have lit
      In the green shadow of Ferrara wall;
      Or climbed among the images of the past— 10
      The unperturbed and courtly images—
      Evening and morning, the steep street of Urbino
      To where the duchess and her people talked
      The stately midnight through until they stood
      In their great window looking at the dawn; 15
      I might have had no friend that could not mix
      Courtesy and passion into one like those
      That saw the wicks grow yellow in the dawn;
      I might have used the one substantial right
      My trade allows: chosen my company, 20
      And chosen what scenery had pleased me best.’
      Thereon my phoenix answered in reproof,
      ‘The drunkards, pilferers of public funds,
      All the dishonest crowd I had driven away,
      When my luck changed and they dared meet my face, 25
      Crawled from obscurity, and set upon me
      Those I had served and some that I had fed;
      Yet never have I, now nor any time,
      Complained of the people.’

      All I could reply
      Was: ‘You, that have not lived in thought but deed, 30
      Can have the purity of a natural force,
      But I, whose virtues are the definitions
      Of the analytic mind, can neither close
      The eye of the mind nor keep my tongue from speech.’
      And yet, because my heart leaped at her words, 35
      I was abashed, and now they come to mind
      After nine years, I sink my head abashed.

      Διαγραφή
  7. Σίγουρα, διαφυγή δεν έχει, γενικά. Ας πούμε οτι «βαρύτητα» του πράγματος είναι αυτή, αλλά όχι ο «ηλεκτρομαγνητισμός» του. Στην ατομική κλίμακα όσων έδωσαν το βασικό της ενέργειάς τους στο κίνημα, είναι αλλιώς τα πράγματα. Τέτοιοι άνθρωποι έχουν ήδη ζήσει όπως είναι αδύνατο να ζήσει κάποιος γενικά. Έχω βρεθεί σε θέση να μου επιβεβαιώνονται εμπειρικά τέτοιες διαδρομές «προς τους κοκοφοίνικες». Και να τιθασεύεται αργότερα η μισανθρωπία στο κλουβί μιας ομολογίας ήττας («ίσως εμείς να μην τα κάναμε καλά, ξέρω γω μην τα σκαλίζεις...») ή να τακτοποιείται με διάφορους τρόπους η αντίφαση τού να περιφρονείς τον αφηρημένο άνθρωπο, ενώ συνδέεσαι ανθρώπινα με τον πραγματικό γενικό περίγυρό σου (όχι μόνο τους «δικούς σου» ανθρώπους).

    Ας συμπληρωθεί η αναφορά σου με το οτι η ουσία του να είσαι σύντροφος είναι να είσαι πρωτοπόρος στα ταξικά σου αδέλφια, εξαίματος ή εξαγχιστείας - όπου το «πρωτοπορεύεσθαι» επάγει δεσμούς πολύ δυνατούς και πλούσιους.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Θα ήθελα αν μπορούσε ο Αντώνης, να μας πει αν αυτός ο "μηδενιστικός κυνισμός" (ο πραγματικός, και όχι αυτός που μοστράρεται σα στυλ ελαφρότητας) περιέχει τελικά μια καταπνιγμένη φλόγα ταξικής συνείδησης, και αν μου επιτρέπεται ανθρώπινης συνείδησης, ή είναι ένας δρόμος χωρίς επιστροφή. Γιατί βλέπω σε όσους έχουν αποσυρθεί "εντίμως" και με πλήρη την διατήρηση των λογικών τους (γιατι έχουν χαθεί σε πολλούς και αυτά), μια ροπή σε όλο και μεγαλύτερη απόσυρση και καταστροφή των άμεσων κοινωνικών σχέσεων. Βέβαια όπως είπες τέτοιες που ήταν οι "άμεσες κοινωνικές σχέσεις" καλά να πάθουν, αλλά από την άλλη είναι αδύνατον να υπάρξει άνθρωπος, και μάλιστα με ενεργή συνείδηση, χωρίς έναν άμεσο κοινωνικό περίγυρο ευρύτερο από τον "πολιτικό". Φυσικά, και δεν υπάρχει ουτε δω ένας απόλυτος διαχωρισμός. Όμως η δηλητηρίαση της άμεσης απόβλεψης κοινωνικότητας είναι καλό σημάδι; Βέβαια οι δοκιμασίες στις οποίες σε υποβάλλει ο εργασιακός κ.α περίγυρος, όταν του βγαίνει η σκατομαυρίλα είναι ανυπόφορος, αλλά πως αλλιώς;
    Κάθε πρωι λ.χ εγώ ακούω στη δουλειά μου τους κλητήρες (το πιο "λούμπεν" στρώμα των υπηρεσιών) να αλυχτάνε χρυσαυγίτικα και το μεσημέρι να λένε πως θα ψη(ψο)φισουν συριζα. Μια να τους επιπλήξεις, μια να τους κάνεις πλακα, μιά να τους αγνοήσεις κάποια στιγμή γίνεσαι κυνικός (δε πα να τους διώξουν, χέστηκα). Είναι πολύ ωραίο το περιβάλλον! όλα έχουν μείνει στις "πλατείες", ακριβώς αυτή η "αποκρυστάλλωση" στα μυαλά. Τέλος πάντων..
    Καθημερινός Αγνωστος

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Η γνώμη μου είναι πως μόνο ένας ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΟΣ μηδενισμός, ο οποίος εκφράζεται απ' τη μια ως απόσυρση από τις υφιστάμενες μορφές κοινωνικότητας και απαξίωσή τους, και απ' την άλλη ως ένταξη σε μορφές ενσυνείδητα ΤΑΞΙΚΗΣ και πολιτικοποιημένης κοινωνικότητας μπορεί να βοηθήσει τον άνθρωπο να σταθεί σήμερα.

      Ο μηδενισμός που αναλώνεται μόνο στην απόσυρση δεν είναι διαλεκτικός και οδηγεί νομοτελειακά στη μισανθρωπία.

      Διαγραφή
    2. @καθημερινε αγνωστε
      Αν ησουν κλητηρας θεωρείς οτι θα είχες διαφορετική συμπεριφορά?

      Διαγραφή
  9. Αυτό δε ξέρω αν μπορείς να το πεις Κοάν, αλλά:

    Πέθανε ο Κώστας Φιλίνης - από ελευθεροτυπία (http://www.enet.gr/?i=news.el.politikh&id=410799)
    "Από τις φυλακές της Αίγινας το 1968 κατάγγειλε με άλλους κρατούμενους αγωνιστές του ΚΚΕ τη διάσπαση του κομμουνιστικού κόμματος και υποστήριξε την ίδρυση του ΚΚΕ Εσωτερικού."

    Κατά την αδέσμευτη μπλα μπλα ελευθεροτυπία, η πλειοψηφία της 12ης Ολομέλειας ήταν διασπαστές του ΚΚ και η μειοψηφία του ΚΚΕ Εσωτερικού η φυσική συνέχεια του, δηλαδή ΕΑΡ, Συνασπισμός, συριζα.
    Το σημερινό ΚΚΕ δηλαδή αποτελεί μια ανωμαλία στον χωροχρόνο κι έτσι ξαναγράφουν την ιστορία του Κόμματος οι "αριστεροί".

    thorpe

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ακουσα χθες για λιγο Στο Κοκκινο, οπου λεγανε για μια εκπομπη με θεμα την θρησκεία και πως ο Νταβανελλος αντιμετώπισε όλους αυτούς που του την πεφτανε (Πλευρης υιος κλπ) και κατέληξε, ο Αρβανιτης νομιζω ηταν, να λεει -μεσες ακρες-οτι παντα η Αριστερά δεν ηταν πιο ανοιχτομυαλη με ευρυτητα πνευματος, εξου και λεγεται η Αριστερά της Προόδου και παλιοτερα Συνασπισμός της Αριστεράς και της Προόδου και παρατριχα γλιτωσα και δεν στουκαρα στο δεντρο, τοση ηταν η εκπληξη μου απο το μέγεθος της αγνοιας τους για το πόσο εχουν συμβαλλει σε αυτον τον πολιτισμικο αχταρμα που βιωνουμε (βλέπε και τελευταίες δηλώσεις Θ. Μικρουτσικου).

      Διαγραφή
  10. Εξαιρετικό κείμενο με ένα μόνο "μειονέκτημα". Δεν μπορεί να αναπαραχθεί εύκολα σε κάποιον που δεν παρακολουθεί το παρόν μπλογκ παρόλες τις πανθομολογούμενες αλήθειες που περιέχει. Και πιάνομαι από αυτό για να αναπτύξω μια συνολική σκέψη μου, πάνω στο έργο σου, που δεν είναι τυχαίο ότι το ονομάζεις "κομμουνιστική παιδαγωγική πάνω στη στρατιγική και την τακτική".
    Μιλάμε δηλαδή για μια μαθησιακή διαδικασία η οποία μπορεί να φαντάζει φαινομενικά σαν "μειονέκτημα", στην πραγματικότητα είναι ο μοναδικός τρόπος η θεωρία, η ιδεολογία να μετατραπεί σε υλική δύναμη, εργαλείο σε όσους προβληματίζονται καθημερινά στο πως θα πείσουν.
    Κομμάτια των σκέψεων αυτών που αναπτύσσονται σε αυτό το μπλογκ με μια πρωτοποριακή δυνατότητα στην πυκνή έκφραση ιδεών και θεωρίας, πρέπει να περνάν μαζικά ως βιωμένη γνώση στην ίδια την πρωτοπορία και να μεταφέρονται πλατιά στην καθημερινή πάλη στην "αγκιτάτσια" όπως το λέμε. Η αναγνωρισμένη αλήθεια της θεωρίας και της πολιτικής ανάλυσης, οφείλει να γίνει ταληράκια στην ίδια την εργατική τάξη και αυτό συντελείται μόνο από τη συντονισμένη δουλειά επιτελείου που κάνει το κομμουνιστικό κόμμα στη χώρα μας.

    Συζητούσαμε με φίλους για το ποιός μπορεί να είναι ο κομμουνιστής με ένα σύντομο ορισμό και η πιο πετυχημένη απάντηση κατ' εμέ ήταν: "ο οργανωτής, αυτός που μπορεί να αφεθεί ξαφνικά σε ένα άγνωστο μέρος του κόσμου και να στήσει οργανωμένη δουλειά από την αρχή", θυμήθηκα και το απίστευτης ανθρωπιάς έργο του Μπρεχτ "η Απόφαση", με τους ήρωες εκεί να στήνουν την οργάνωση τους στους κινέζους εργάτες από το μηδέν.
    Ο αναχωρητισμός και ο αυτής της φύσης μηδενισμός σύντροφοι μπορεί να είναι ανθρώπινος κι αυτός με τη σειρά του, όμως συγχωρείστε με αλλά δύσκολα ενδημεί σε εργάτες και σε κοινωνικά στρώματα που στην διάθεσή τους έχουν μόνο τα χέρια και τη δύναμή τους. Επίσης ο κομμουνιστής εργάτης, καλέ μας σύντροφε Μαυροπρόβατε, μπορεί να έχει κατακτημένο ένα θεωρητικό εργαλείο κατανόησης του κόσμου που να τον κάνει υποκειμενικά ξεχωριστό, αλλά φρονώ πως αυτό σε τίποτα δεν τον κάνει πιο ικανό από τον ομόλογό του, μη συνειδητοποιημένο της ίδιας τάξης. Δύο χέρια, δύο πόδια, δύο μάτια.

    Η αναχώρηση συνήθως ενδημεί σε όσους από μας έχουμε (διόλου τυχαίος ο 1ος πληθυντικός) την αντικειμενική δυνατότητα να στοχαστούμε τέτοιου ίδιου είδους διαφυγές, δυνάμει μιας φανερότατης γοητείας που μας ασκεί η μπουρζουαζία (ποτέ δεν κατάλαβα γιατί την είπαν κρυφή!) και της επίσης αντικειμενικής διαύγειας που μας δίνει το υλικό πλεονέκτημα της κατά τι διαφοροποιημένης ταξικής μας θέσης από τον προλετάριο. Καθόλου τυχαίο το ποιοί τελικά συνήθως προδίδουν την υπόθεσή μας (διανοούμενοι που είδαν το τυρί σε πανεπιστήμια και ερευνητικά προγράμματα, στελέχη που είδαν φως σε θώκους κλπ). Σε τελική ανάλυση ο κοκοφοίνικας θέλει και το ανάλογο φουσκωμένο μπιλιετάκι της Λουφτχάνσα για να τον προσεγγίσεις.

    Ernest Everhard.

    ΑπάντησηΔιαγραφή