Πέμπτη, 30 Ιανουαρίου 2014

Τζημερονόμικς ΙΙ (με απλά λόγια)

- Η τιμή στην οποία πωλείται ένα εμπόρευμα δεν είναι δείκτης του βαθμού εκμετάλλευσης αυτού που το παράγει, ούτε του ποσοστού της υπεραξίας που εξάγεται από την παραγωγή. Αν ίσχυε αυτό, τότε θα έπρεπε να υποθέσουμε ότι αυτός που εξορύσσει πλατίνα είναι αντικείμενο εκμετάλλευσης εκατοντάδες χιλιάδες ή και εκατομμύρια φορές πιο εντατικής από αυτόν που εξορύσσει κάρβουνο ή που καλλιεργεί πατάτες, ή που φτιάχνει κλωστή. Όμως ο Μαρξ έδειξε όχι μόνο ότι το κόστος του εμπορεύματος στην αγορά δεν είναι καθόλου αναγκαίο να εκφράζεται στο ύψος του μισθού (δηλαδή ότι οι εργάτες δεν αμείβονται στη βάση του πόσο ακριβά είναι αυτά που παράγουν), αλλά και ότι ένας εργάτης που αμείβεται περισσότερο από έναν άλλο μπορεί να είναι επίσης πιο εντατικά εκμεταλλευμένος, και αντίστροφα, ότι ένας εργάτης που αμείβεται λιγότερο μπορεί να παράγει μικρότερη συγκριτικά υπεραξία.


- Η τιμή στην οποία πωλείται ένα εμπόρευμα δεν απορρέει μονοσήμαντα από τον χρόνο παραγωγής που εμπλέκεται στην παραγωγή του. Αν ήταν έτσι, ένα μονόλιτρο μπουκάλι κρασιού 30 ετών θα είχε μεγαλύτερη αξία από ό,τι ένα κιλό πλατίνα γιατί χρειάστηκε περισσότερο χρόνο για να παραχθεί. Η σπανιότητα του αγαθού, η δυσχέρεια εντοπισμού του, το κόστος εξόρυξής του, κλπ, παίζουν καθοριστικό ρόλο στον ορισμό της τιμής του ως εμπόρευμα.

- Το πόσο μπορεί να πουληθεί ένας ποδοσφαιριστής, όπως και το πόσο μπορεί να πουληθεί ένας πίνακας του Μοντιλιάνι σε μια συγκεκριμένη στιγμή δεν έχει καμία σχέση με την υπεραξία που παρήγαγε ο ποδοσφαιριστής ή ο ζωγράφος, διότι η υπεραξία είναι συνάρτηση της σφαίρας της παραγωγής και αντλείται στη βάση του χρόνου που απαιτεί η παραγωγή. Δεν έχει ως πηγή της και αιτία της την τιμή πώλησης. Η πώληση ενός ποδοσφαιριστή τραβάει την προσοχή όταν είναι πώληση ενός εμπορεύματος πολυτελείας, το οποίο θεωρείται τέτοιο επειδή α) είναι σχετικά σπάνιο σε ό,τι αφορά τις ιδιότητές του (η τεράστια πλειοψηφία των ποδοσφαιριστών αμείβεται δραματικά λιγότερο ή καθόλου) και β) δεν διαρκεί πολύ, αλλά εξαντλεί την μεταπωλητική του αξία σε 5-15 χρόνια (σε αντίθεση με άλλα εμπορεύματα πολυτελείας, που μπορεί να την αυξάνουν με την πάροδο των ετών, εφόσον αυτή τα καθιστά σπανιότερα). Η πώληση δε αυτή γίνεται υπό συνθήκες διαγωνισμού πλειοδοσίας μεταξύ ισχυρών μονοπωλίων με εμπορικό αντικείμενο το ίδιο "προϊόν", οι οποίες μπορεί να δημιουργήσουν κάθετη αύξηση στην τιμή του ποδοσφαιριστή. 

- Αν κάπου εμπλέκεται η υπεραξία στα τεράστια ποσά τα οποία μπορεί να δαπανηθούν για έναν ποδοσφαιριστή, αυτό δεν είναι ο ίδιος ο ποδοσφαιριστής ως φορέας αξίας, αλλά η αόρατη και ετερογενής "νεκρή" εργασία πίσω από το κεφάλαιο που συσσωρεύτηκε και που δαπανάται για την αγορά του. Δεν είναι λοιπόν στην τιμή πώλησης που μπορεί να εντοπιστεί η υπεραξία, αλλά στην δημιουργία του κεφαλαίου που δαπανάται για να αγοραστεί το εμπόρευμα-ποδοσφαιριστής. Η αγορά εμπορευμάτων πολυτελείας, που δεν είναι καινούργιο πράγμα, έχει τις ρίζες της στη συσσώρευση τεράστιων κεφαλαίων που ψάχνουν δίοδο σε κάποια μορφή επένδυσης, είτε αυτή είναι ρολόγια υπερπολυτελείας, είτε αυτοκίνητα Φεράρι, είτε διαμάντια, είτε ποδοσφαιριστές.

- Τα μέσα με τα οποία ένα εμπόρευμα πολυτελείας το οποίο έχει τη συγκυριακή μορφή ποδοσφαιριστή μπορεί να ανταποδώσει την δαπάνη κεφαλαίου που έγινε για να αποκτηθεί είναι βεβαίως ιδιαίτερα και διαφέρουν από την επένδυση, πχ, σε ένα πολύτιμο κόσμημα: είναι τα διαφημιστικά συμβόλαια, τα συμβόλαια με εταιρείες τηλεοπτικής κάλυψης, οι πωλήσεις από ρούχα και άλλα εμπορεύματα με το όνομα ή την εικόνα του ποδοσφαιριστή, οι εισπράξεις από εισιτήρια, κλπ, και τέλος, τα έσοδα από μεταπώληση. Το γεγονός ότι οι μεγάλοι καπιταλιστικοί όμιλοι συνεχίζουν να επενδύουν τα χρήματα που επενδύουν για τέτοια εμπορεύματα σημαίνει, απλώς, πως συνεχίζουν να προσδοκούν κέρδος από τέτοιες επενδύσεις, άσχετα του βαθμού ρίσκου που αυτές έχουν (τραυματισμοί, αιφνίδια πτώση απόδοσης, κλπ).

- Όπως ένα ρολόι Patek Philippe που αγοράζεται το 1958 για 10.000 ευρώ και πωλείται σε διαγωνισμό πλειοδοσίας το 2013 για 1.000.000 δεν έχει στο μεταξύ παράξει το ίδιο καμία "υπεραξία", αλλά έχει αποφέρει απλώς κέρδος (υπολογίσιμο αν βέβαια γίνουν και οι απαραίτητες προσαρμογές λόγω πληθωρισμού) στον ιδιοκτήτη του λόγω του κύρους και της σπάνης του, και λόγω, ταυτοχρόνως, της ύπαρξης μιας τάξης με τεράστια αδιάθετα κεφάλαια από την απομύζηση της εργατικής δύναμης εκατομμυρίων ανθρώπων, έτσι κι ένας ποδοσφαιριστής που αγοράζεται 15.000.000 και αποφέρει συνολικά κέρδη 30.000.000 έχει αποφέρει κέρδος χωρίς να παράξει ο ίδιος κάποια "υπεραξία." Η υπεραξία είναι μια ιδιαίτερη μορφή του κέρδους που αντλείται κατά την παραγωγή στην βάση του απλήρωτου χρόνου εργασίας και όχι το κέρδος εν γένει. Ενώ όμως δεν μπορεί να αποδοθεί κάθε κέρδος στην εκμετάλλευση της εργασίας, η απώτατη πηγή του κέρδους, κάθε κέρδους, είναι αυτή η εκμετάλλευση και όχι ο κοπανιστός αέρας: κάποιους (πάρα πολλούς!) πρέπει να έχει εκμεταλλευτεί αυτός ο οποίος προσφέρει το χ κέρδος σε μια ΠΑΕ με το ψ ποσό για έναν ποδοσφαιριστή της. Και ο πρόεδρος της ΠΑΕ που επωφελείται, κι αυτός δεν θα ήταν πρόεδρος και δεν θα διέθετε προς πώληση το πολύτιμο εμπόρευμα ενός ακριβού ποδοσφαιριστή αν δεν ήταν επίσης εφοπλιστής, αν δηλαδή δεν εκμεταλλευόταν ο ίδιος την εργασία πάρα πολλών ανθρώπων που δεν βάζουν γκολ σε ευρωπαϊκούς αγώνες του Τσάμπιονς Λιγκ.

74 σχόλια:

  1. Εξαιρετικό κείμενο, Αντώνη: εκλαϊκευτικό και παιδαγωγικό χωρίς όμως να κάνει "εκπτώσεις" στην επιστημονική ακρίβεια.

    Κάποιος που είχε άλλο nick

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Ερώτηση, μιας και αυτό νομίζω δεν το έχω καταλάβει καλά...
    Όταν θέλουμε να μάθουμε το ποσοστό(ή ποσό) της υπεραξίας που παίρνει ένας καπιταλιστής από έναν εργάτη, δεν μπορούμε απλά να υπολογίσουμε την αξία των εμπορευμάτων που παράγει, να την διαιρέσουμε με τον χρόνο που του πήρε για να τα παράξει και να αφαιρέσουμε μετά την αμοιβή του για τον ίδιο χρόνο; Ρωτάω γιατί τόσο καιρό έτσι το έχω καταλάβει και δεν ξέρω αν είμαι σωστός...

    Αυτό που κατάλαβα, είναι πως η κοτσάνα του Τζίμερου, πιο πολύ έχει να κάνει με το ότι διάλεξε λάθος παράδειγμα για να προσπαθήσει να την "πει" στον Μάρξ, μιας και όπως πολύ σωστά είπες, είναι άλλο θέμα τα εμπορεύματα που παίρνουν αξία από παράγοντες άσχετους με την εργασία!

    Κώστας

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Εφόσον μιλάμε για την παραγωγή εμπορευμάτων:

      Ο καπιταλιστής υπολογίζει τον μισθό στη βάση ενός επιδιώξιμου ποσοστού υπεραξίας. Κάνει δηλαδή τις πράξεις του πριν καταλήξει στο ύψος του μισθού. Αν λοιπόν καταλήξει ότι είναι εφικτό για αυτόν ένα 10% υπεραξίας (πχ), ορίζει ως μισθό ένα ποσό τέτοιο ώστε να πληρώνεται για την αξία της εργασίας του ο εργάτης επί 6 ώρες την ημέρα από τις 8 και να δουλεύει δωρεάν τις 2.

      Ο Τζήμερος δεν διάλεξε λάθος παράδειγμα "κατά λάθος" βέβαια, αλλά επειδή είναι κουτοπόνηρος χιμπατζής.

      Διαγραφή
    2. Κατάλαβα! Η αλήθεια είναι ότι δεν είχε περάσει από το μυαλό μου ότι αυτό γίνεται προπαρασκευαστικά, αλλά είναι απόλυτα λογικό.
      Ο Τζίμερος τώρα δεν ξέρω αν γνωρίζει για την νεκρή εργασία, αλλά είμαι σίγουρος ότι προσπαθεί πολύ να δείξει προφίλ ψευτοψαγμένου φρέσκου πολιτικού, με τα μυαλά και τον αντικομουνισμό στα κάγκελα...

      Κώστας

      Διαγραφή
    3. Μας έδωσε μια καλή ευκαιρία ο Τζήμερος να αναδείξουμε το αβυσσαλέα χαμηλό επίπεδο της αστικής ιδεολογίας σήμερα. Μια παιδαγωγική ευκαιρία.

      Διαγραφή
    4. Ο Ψαρράς πριν απ' αυτόν, κλπ. Σιγά-σιγά, γίνεται νομίζω σαφέστερο το πόσο υλική δύναμη είναι η αποβλάκωση, πόσο σημαντική είναι η αποβλάκωση στην εποχή της γιγάντωσης των μονοπωλίων, καθώς και πόσο συστηματικά "φτάνει" στα λαϊκά στρώματα από τους "διανοούμενους" -- σε αρκετές περιπτώσεις, "διανοούμενους" που θεωρούνται "αντισυστημικοί", κλπ. Τον Τζήμερο τον κράζουν πάρα πολλοί. Τον Ψαρρά πολύ λιγότεροι, κι ας είναι εξίσου ασόβαρος στον αντικομμουνισμό του. Η αστική τάξη έχει πολλές εφεδρείες και χρησιμοποιεί στον μέγιστο βαθμό την οφθαλμαπάτη ότι ο ένας είναι 'εναλλακτική' στον άλλο.

      Διαγραφή
    5. Κάποτε είχα συναντήσει μια εργάτρια που είχε υπολογίσει το εξής στο εργοστάσιο που δούλευε : το αφεντικό, έλεγε, μας βγάζει 5 λεπτά πιο αργά για το διάλειμμα και μας μαζεύει 5 λεπτά πιο νωρίς δηλαδή 10 λεπτά ανά εργάτη την ημέρα ΕΠΙ τάδε αριθμό εργατών = Α εργατοώρες ανά μέρα.... Α εργατοώρες τη μέρα Χ 30ημέρες = Β μισθοί που γλιτώνει

      Κατάλαβε από μόνη της ότι δίνει τζάμπα εργατοώρες στο αφεντικό της και το ποσό ήταν μόνο από τα διαλείμματα , πραγματικά μεγάλο . Το κατάλαβε κοντά στα 50 της.


      Επίσης, κάποιος μου είπες πως στη σχολή του υπήρχε μάθημα που τους δίδασκε την ελαχιστοποίηση των κινήσεων των εργατών σε κάθε κομμάτι της παραγωγής. Από το ένα κτίριο στο άλλο, από το ένα μηχάνημα στο άλλο κλπ.

      Άλλο που έχω δει σε ντοκιμαντέρ, ήταν για τον Φορντ. Ο Φορντ ανέβαζε σταδιακά την ταχύτητα της γραμμής παραγωγής ώστε να αυξάνεται η παραγωγικότητα, σε σημείο που οι εργάτες να μην μπορούν να ακολουθήσουν, να τους φτάνει σε φυσικά όρια. Παρόμοιες μέθοδοι είναι πάγια τακτική στις σημερινές επιχειρήσεις.


      Όχι μόνο τα σκέφτονται από πριν οι καπιταλιστές, είναι η επιδίωξή τους στην πράξη και τα μελετάνε επιστημονικά. Σε τέτοιες διαπιστώσεις όμως φτάνουν και οι εργάτες από μόνοι τους, όπως έφτασε και κάποιος στην εποχή του Μαρξ, νομίζω εκδοροσφαγέας, με τον οποίον αντάλλαζαν επιστολές.


      Και τώρα που είπα επιστολή, μία από τις πολύ καλές γενικά, αλλά και σχετική με το θέμα.


      Let us assume that the rate of surplus value (that is the length of the working day and the surplus labour in excess of the necessary labour performed by the worker to reproduce his pay) is given, e.g. = 50 p.c. In this case, in a 12 hour working day the worker would work e.g. 8 hours for himself, and 4 hours (1/2) for the employer. And indeed, let us assume this to apply to all trades so that any variations there may be in the average working time simply allow for the greater or lesser difficulty of the work, etc.

      In these circumstances, given equal exploitation of the worker in different trades, different capitals in different spheres of production will, given equal size, yield very different amounts of surplus value and hence very different rates of profit, since profit is nothing but ‘the proportion of the surplus value to the total capital advanced’. This will depend on the organic composition of the capital, i.e., on its division into constant and variable capital.

      κλπ κλπ

      Διαγραφή
    6. Δεν έβαλα μία παράγραφο για τον ορισμό της υπεραξίας.

      As you know, I distinguish 2 parts in capital: constant capital (raw material, matières instrumentales, machinery, etc.),whose value only reappears in the value of the product, and secondly variable capital, i.e., the capital laid out in wages, which contains less materialised labour than is given by the worker in return for it. E.g. if the daily wage = 10 hours and the worker works 12, he replaces the variable capital + 1/5 of the same (2 hours). This latter surplus I call surplus value.

      Διαγραφή
  3. Ωραίο κείμενο που κάνει κατανοητή τη διαφορά κέρδους και υπεραξίας. Τώρα αν κάποια τζημερόπουλα και γουαναμπήδες έχουν ένα θεματάκι με το μαρξισμό, τους πληροφορώ ότι, ο μαρξισμός διδάσκεται στις ελίτ οικονομικές σχολές των ΗΠΑ, όχι για τίποτ' άλλο, αλλά για να ξέρουν οι μελλοντικοί απόφοιτοι-leaders, τι και ποιους έχουν να αντιμετωπίσουν και πως μπορούν να αυξήσουν τη δύναμή τους απέναντι στον κόσμο της εργασίας.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. αντωνη αναφερεται ο Μαρξ σ αυτες τις περιπτωσεις πωλησης σπανιων αντικειμενων;

    τελικα το παραδειγμα του ποδοσφαιριστη αποτελει εξαιρεση και μια ειδικη περιπτωση ή ειναι τελειως ασχετο με το θεμα της υπεραξιας;

    ο ζωγραφος ή ο χ ελευθερος επαγγεματιας παραγει καποια υπεραξια και αν ναι ποιος την καρπωνεται;

    no pasaran

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αναφέρεται στην πώληση πολυτελών εμπορευμάτων.

      Το παράδειγμα του ποδοσφαιριστή δεν αφορά την εξαγωγή υπεραξίας, γιατί η υπεραξία δεν έχει ως πηγή της την κυκλοφορία των εμπορευμάτων (βλ. και Ένγκελς για το γιατί).

      Παράγει κέρδος η πώληση του ποδοσφαιριστή; Εδώ πρέπει να εξεταστεί πάλι η σύνοψη του Έγκελς και η αναφορά του σε χάσιμο ως αγοραστή όσων κέρδισες ως πωλητής. Με ποδοσφαιρικούς όρους, για όσες επικερδείς πωλήσεις έκανες, βάλε δίπλα τα παλτά που αγόρασες πολύ πάνω από όσο μπόρεσες να μεταπωλήσεις. Άλλο πράγμα η απλή ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΑΞΙΑΣ και άλλο η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΥΠΕΡΑΞΙΑΣ. Το ποσό που μπόρεσε να πάρει ο ΟΣΦΠ δεν ΠΡΟΣΘΕΤΕΙ κάποια αξία στην ήδη υφιστάμενη, δεν δημιουργεί επιπρόσθετη αξία. Εμπίπτει καθαρά στους νόμους του πλειοδοτικού συναγωνισμού στη σφαίρα της κυκλοφορίας ορισμένων ειδικής κατηγορίας εμπορευμάτων.

      Η εξαγωγή υπεραξίας κατά την παραγωγή προϋποθέτει την πώληση της εργατικής δύναμης και την υπαγωγή της στο κεφάλαιο. Ο κεφαλαιοκράτης καταναλώνει την εργατική δύναμη του εργάτη, η οποία μεταμορφώνεται σε εμπόρευμα. Συνεπώς, όχι, δεν παράγουν υπεραξία αυτοί που δεν πωλούν την εργατική τους δύναμη αλλά τα προϊόντα της (ζωγράφος ή επιπλοποιός ως ελεύθερος επαγγελματίας).

      Διαγραφή
    2. "Συνεπώς, όχι, δεν παράγουν υπεραξία αυτοί που δεν πωλούν την εργατική τους δύναμη αλλά τα προϊόντα της (ζωγράφος ή επιπλοποιός ως ελεύθερος επαγγελματίας)."
      Σωστά, γιατί ο πίνακας του Μοντιλιάνι μπορεί να έχει "παραχθεί" σε μισή ώρα. Ποιός όμως (ή ποιά διαδικασία) παράγει τότε την διαφορά αξίας του πίνακα του Μοντιλιάνι?
      Μπορει αυτή η διαφορά να χαρακτηριστεί υπεραξία ή είναι κάτι άλλο?
      Ρωτάω σε σχέση με το έργο τέχνης γιατί είναι μια περίπτωση όπου η σπανιότητα του εμπορεύματος ή των πρώτων υλών παραγωγής δεν αρκούν πολλές φορές για να εξηγήσουν το φαινόμενο παραγωγής "υπεραξίας".

      Α.Ν.

      Διαγραφή
    3. Ασφαλώς και ΔΕΝ είναι υπεραξία, αυτό λέω εξ αρχής. Είναι σαν να λέμε ότι μια μετοχή της Apple παράγει υπεραξία, δηλαδή εντελώς παράλογο. Στον αναπτυγμένο καπιταλισμό προκύπτουν διάφορες μορφές "επενδύσεων" συσσωρευμένου κεφαλαίου οι οποίες θεωρούνται ασφαλείς και ικανές να αποφέρουν κέρδος -- αν και πάντα εμπεριέχουν ρίσκο: ένας ποδοσφαιριστής, ένα έργο τέχνης, ένα μπουκάλι ουίσκι 80 ετών, η πρώτη έκδοση της Βίβλου, το πρώτο κόμικ "Μπάτμαν." Όλα αυτά είναι μορφές στις οποίες καταφεύγει για επένδυση το συσσωρευμένο κεφάλαιο, μορφές παρασιτικής μεταμόρφωσής του. Δεν δημιουργούν αξία, και δεν προσθέτουν αξία. Αν αύριο-μεθαύριο το διαθέσιμο για παρασιτική επένδυση κεφάλαιο μειωθεί κάθετα, ο όποιος Μήτρογλου θα δει την "αξία" του να πηγαίνει από το 15 εκατομμύρια στα 10 χιλιάδες ευρώ, όπως στην κρίση διάφορες μετοχές μετατρέπονται σε κουρελόχαρτα εν μία νυκτί. Τι σημαίνει αυτό; Ότι τώρα πρέπει να εντοπίσουμε σ' αυτόν ή στις μετοχές αντί "υπεραξία" την "υποαξία";

      Διαγραφή
    4. Να το πάμε και πιο συγκεκριμένα για να είναι εντελώς ξεκάθαρο.

      Παράγει αξία ο ποδοσφαιριστής;

      Αξία χρήσης δεν παράγει, σαφώς. Δεν μπορείς να χρησιμοποιήσεις το γκολ για να κάνεις κάτι. Δεν μπορείς να το φας, να το φορέσεις, να χτίσεις ένα σπίτι μ' αυτό, να το χρησιμοποιήσεις για να μετακινηθείς. Γι αυτό και ο μη επαγγελματίας ποδοσφαιριστής παίζει μπάλα τζάμπα και δεν αναμένει να πληρώνεται για αυτό, είναι "χόμπι", άθλημα.

      Τι δίνει λοιπόν "αξία" σε έναν ποδοσφαιριστή; Μα η προοπτική μεταπώλησής του και τίποτε άλλο. Αν στην αγορά του επαγγελματικού ποδοσφαίρου υποθέτω ότι ένας ποδοσφαιριστής μπορεί να πουληθεί για κέρδος, αυτό του δίνει αξία.

      Αλλά τότε, το επαγγελματικό ποδόσφαιρο δημιουργεί αξίες απ' το τίποτα, είναι μαγικό;

      Αν το ποδόσφαιρο δημιουργούσε αξίες από το τίποτε, θα έπρεπε όλοι να πουλάνε ποδοσφαιριστές και κανείς να μην αγοράζει. Όμως όλοι αγοράζουν επίσης ποδοσφαιριστές με τα χρήματα που πήραν από αυτούς που πούλησαν. Και αν πουλώντας τον χ ποδοσφαιριστή κέρδισαν 10 εκατομμύρια στον ψ και τον ω που αγόρασαν έχασαν άλλα 10, γιατί ο ψ τραυματίστηκε σοβαρά στους τρεις μήνες και ο ω μάλωσε με τον προπονητή και δεν παίζει στην ενδεκάδα.

      Δημιουργεί λοιπόν κεφάλαιο η αγοραπωλησία παιχτών στο επαγγελματικό ποδόσφαιρο;

      ΟΧΙ, μετακινεί το κεφάλαιο γύρω-γύρω, και δεν πρόκειται να καταλάβεις απολύτως τίποτε για το πώς δημιουργείται το κεφάλαιο από αυτό το γύρω-γύρω.

      Διαγραφή
    5. Και τώρα να ρωτήσω εγώ κάτι:

      Γιατί τόσος κόσμος πιστεύει ότι τα εμπορεύματα έχουν μαγικές ιδιότητες και παράγουν μόνα τους αξία, χωρίς να αναρωτιέται από πού έρχονται και πώς προέκυψαν τα κεφάλαια με τα οποία δίνονται τρελά λεφτά για κάποια μοναδικά ή σπάνια εμπορεύματα (δηλαδή, "κρύβονται" παροδικά τα κεφάλαια στη μορφή αυτού ή εκείνου το σπάνιου εμπορεύματος); Γιατί, δηλαδή, είναι τόσο ακατανίκητος ο φετιχισμός του εμπορεύματος και ο κόσμος δεν μπορεί να χειραφετηθεί απ' αυτόν τον φετιχισμό τη στιγμή που μπορεί ανά πάσα στιγμή να μάθει πώς πραγματικά δουλεύει το κεφάλαιο;

      Διαγραφή
    6. ΜΑΡΞΙΣΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ – ΜΑΘΗΜΑ 3ο

      Αγαπητά μου μαρξιστόπουλα,


      [....]

      Επειδή όλοι αυτοί ήταν μικροί στην ΚΝΕ και δεν θέλουν να εκμεταλλευτούν κανένας την υπεραξία κανενός"
      https://www.facebook.com/Thanos.Tzimeros.Page/posts/584806881611953

      Εδώ τελειώνει το πρόβλημα και πετιέται απ' το παράθυρο, διότι στην μαρξιστική θεωρία η "υπεραξία" δεν είναι κάτι που "έχει" κάποιος και η φράση "κανείς δεν εκμεταλλεύεται την υπεραξία κανενός" δεν έχει κανένα νόημα απολύτως.

      Η υπεραξία για τους μαρξιστές ΠΑΡΑΓΕΤΑΙ από την ενοικίαση της εργατικής δύναμης σε κάποιον που έχει στην ιδιοκτησία του τα μέσα παραγωγής. Δεν ενυπάρχει σε πρόσωπα, δεν την "κουβαλά" κάποιος στο πρόσωπό του ("εγώ με την υπεραξία μου κι όχι με πλάτες άλλων").

      Αστοιχείωτε.

      Διαγραφή
  5. τουλαχιστον εκανε και κατι καλο ο βλακας ο τζημερος, μας εβαλε να ασχοληθουμε λιγο παραπανω με τη μαρξιστικη θεωρια οσοι δε το χαμε κανει μεχρι τωρα

    τωρα διαβαζα οτι τα παραδειγματα που χρησιμοποιει ειναι κλασικα ακραια παραδειγματα που χρησιμοποιηθηκαν απο αυτους που παρουσιασαν την "οριακη θεωρια της αξιας" εναντι της "εργασιακης θεωριας της αξιας" των Σμιθ. Μαρξ κλπ. Οπως πχ το παραδειγμα με τα διαμαντια και το νερο στην ερημο

    Ομολογω οτι μου εχει εξαψει το ενδιαφερον το ολο ζητημα και θα το ψαξω κι αλλο

    no pasaran

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Οι "Θεωρίες για την υπεραξία", ο λεγόμενος τέταρτος τόμος του Κεφαλαίου (τρεις τόμοι, Σύγχρονη Εποχή) είναι η πιο αναλυτική συζήτηση των "ακραίων" περιπτώσεων.

      Διαγραφή
  6. @no pasaran, Αντώνης

    Η υπεραξία έχει 3 πολύ βασικές προϋποθέσεις

    1. την παραγωγή αξιών χρήσης
    2. την εμπορευματική παραγωγή αξιών, δηλαδή αυτό που παράγεται
    Α. δεν πρέπει να καταναλώνεται από αυτόν που το παρήγαγε, αλλά πρέπει να μπαίνει στην κυκλοφορία, να ανταλλάζεται με άλλα εμπορεύματα και
    Β. δεν μπορεί να είναι ενδιάμεσο προϊόν που χρησιμοποιείται ξανά μέσα στην παραγωγή
    3. δύο τάξεις : μία που παράγει την υπεραξία, η παραγωγική τάξη και μία που την καρπώνεται ως κέρδος μετά την κυκλοφορία του εμπορεύματος



    Από το 3. συνπάγεται ότι τα αφετνικά δεν παράγουν υπεραξία. Ακόμη κι όταν μια εταιρεία πρωτοπορεί και φτιάχνει κάτι πραγματικά χρήσιμο για την κοινωνία (π.χ. νέο μοναδικό φάρμακο), άσχετα με το ποιος θα μπορεί να το αποκτήσει, το αφεντικό δεν παρήγαγε υπεραξία. Οι εργάτες που συμμετείχαν στην παραγωγική διαδικασία την παρήγαγαν. Ειδικά στις σημερινές συνθήκες όπου στις βιομηχανίες δεν απασχολούνται οι κεφαλαιοκράτες και πολλές φορές ούτε διοικούν, μπορείς πιο εύκολα να καταλάβεις ότι δεν παράγουν υπεραξία.

    Από το 2. καταλαβαίνεις ότι αν μια εταιρεία φτιάχνει για παράδειγμα τυριά, τα ενδιάμεσα προϊόντα που παράγονται από το γάλα μέχρι να βγει το τυρί, αυτά ΔΕΝ είναι ανταλλάξιμα εμπορεύματα, αλλά ξαναχρησιμοποιούνται μέσα στη διαδικασία της παραγωγής (μέρος της παραγωγικής κατανάλωσης των εμπορευμάτων που αγόρασε ο καπιταλιστής, δηλαδή μηχανήματα, γάλα, εργατική δύναμη κλπ). Αν από την άλλη ένας αγρότης αυτοαπασχολούμενος παράγει ντομάτες και τις τρώει, δεν παράγει καμία υπεραξία (έτσι κι αλλιώς δεν είναι μισθωτός). Άρα,

    4. Η υπεραξία μετατρέπεται σε κέρδος μόνο με την κυκλοφορία του εμπορεύματος, διαφορετικά μιλάμε για συσσωρευμένα εμπορεύματα.



    Αυτά για να βοηθήσω τον no pasaran. Αν είναι λάθος ας διορθωθούν.

    //////////////////////////////

    Για να βοηθηθώ εγώ τώρα.

    Mε βάση τα παραπάνω, έστω ότι έχουμε υπαλλήλους μίας εταιρείας που παράγει ένα εμπόρευμα και οι συγκεκριμένοι υπάλληλοι δουλεύουνε στο τμήμα μάρκετινγκ ως μισθωτοί. Αυτό που παράγουνε είναι διαφημιστικά τηλεοπτικά σποτ. Για την παραγωγή ΕΝΟΣ (1) τηλεοπτικού σποτ ισχύουν τα εξής :

    1. Το διαφημιστικό σποτ δεν είναι αξία χρήσης (σωστό ή λάθος;;;)
    2. Δεν μπορεί να ανταλλαχτεί. (σωστό ή λάθος;;; - μπορεί να ανταλλαχτεί μία διαφήμιση???)
    3. Είναι όμως υλική παραγωγή από μία τάξη που μισθώνεται, για την κεφαλαιοκρατική τάξη.

    Άρα εδώ δε μιλάμε για παραγωγικό κεφάλαιο, αλλά για εμπορευματικό κεφάλαιο (σωστό ή λάθος;;;). Δηλαδή μέρος του κεφαλαίου χρησιμοποιείται για να κινηθεί το εμπόρευμα μαζικά. Ή αλλιώς, μέρος από τα κέρδη προηγούμενου κύκλου παραγωγής, επενδύονται στην κίνηση του εμπορεύματος. (σωστό ή λάθος;;;;;)
    Άρα από τους υπαλλήλους που δουλεύουνε στο τμήμα μάρκετινγκ δεν παράγεται υπεραξία (σωστό ή λάθος;;;;).

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Το κεφάλαιο δεν παράγει υπεραξία, η αντλούμενη υπεραξία συσσωρεύεται σε κεφάλαιο.

      Η υπεραξία υλοποιείται ως κέρδος πράγματι όταν το Εμπόρευμα αγοραστεί και γίνει πάλι Χρήμα, υλοποιείται δηλαδή στην σφαίρα της κυκλοφορίας, όπου όμως ΔΕΝ πηγάζει.

      Ένα συγκεκριμένο διαφημιστικό σποτ δεν μπορεί να ανταλλαγεί με ένα άλλο κι έτσι δεν είναι εμπόρευμα αλλά μέσο προώθησης εμπορευμάτων, το οποίο χρηματοδοτείται από συσσωρευμένο κεφάλαιο από την πώλησή τους, η οποία ενσωματώνει το ποσοστό αντλημένης υπεραξίας απ' την παραγωγή των διαφημιζόμενων εμπορευμάτων.

      Αλλά η ικανότητα και η τεχνογνωσία παραγωγής διαφημίσεων που ενοικιάζεται, ως εργατική δύναμη, για ένα χρονικό διάστημα ή με το "κομμάτι" (με τη διαφήμιση) σε έναν κεφαλαιοκράτη και μετά σε έναν άλλο, κλπ, έναντι αμοιβής είναι εμπόρευμα.

      Διαγραφή
    2. Αν η ικανότητα παραγωγής διαφημίσεων είναι εμπόρευμα τότε δεν είναι εμπόρευμα και η ικανότητα άθλησης του Μήτρογλου? Η εργασία του στο σύλλογο δεν επιτρέπει την δημιουργία υπεραξίας με την πώληση του εμπορεύματος του θεάματος σε ΜΜΕ, θεατές κτλ. που έχει ανταλλακτική αξία? Φυσικά η τιμή της ικανότητας άθλησης του Μήτρογλου είναι τεράστια λόγω σπανιότητας αλλά και συσσωρευμένης εργασίας (του ίδιου: γυμναστική, προπόνηση) και δεν μπορούμε να δούμε τον Μήτρογλου σαν ίσο με έναν εργάτη που νοικιάζει την εργατική του δύναμη σε ένα ορυχείο, καράβι κτλ. Όσο για το Τζημεροειδές τι να πω: είναι τόσο βιαστικός και παρορμητικός στην επίθεσή του στο Μαρξ που φαίνεται πως δεν καταλαβαίνει καν τι είναι η υπεραξία..

      Διαγραφή
  7. Για την πιο χειροπιαστή κατανόηση του παραδείγματος, ας υποθέσουμε ότι παράγουν κάτι "πιο υλικό", δηλαδή φωτεινές επιγραφές που διαφημίζουνε τα προϊόντα της εταιρείας. Μέχρι εδώ, για να το κάνω σούμα αυτό που καταλαβαίνω, είναι πως με τη διαφήμιση από την εταιρεία δεν προστίθεται νέα αξία στα παραγόμενα προϊόντα.


    Όταν όμως η παραπάνω εταιρεία, αναθέσει να γίνει η διαφήμιση έξω από τα δικά της τμήματα, σε μία ξεκάθαρα διαφημιστική εταιρεία, τότε οι παραπάνω μισθωτοί παράγουνε υπεραξία;; Και πάλι μου φαίνεται πως όχι, γιατί δεν παράγουνε αξία χρήσης. Και μάλλον αυτή η υπόθεση, ότι η διαφήμιση ΔΕΝ είναι αξία χρήσης, είναι μία λανθασμένη υπόθεση.

    Τελικά, η διαφήμιση είναι αξία χρήσης ή δεν είναι; Μία εταιρεία που παράγει διαφημιστικά σποτάκια παράγει μη ανταλλάξιμα εμπορεύματα αλλά οι υπάλληλοί της δεν παράγουν υπεραξία;
    Όταν παίρνω αυτό το παράδειγμα μπερδεύομαι πάρα πολύ.


    Σε αυτές τις σκέψεις επανήρθα μετά την ανάγνωση αυτού.
    http://leninreloaded.blogspot.gr/2013/12/i.html





    Γενικά, νομίζω πως η δυσκολία στην ανάγνωση του κεφαλαίου είναι ότι ο Μαρξ παίρνει "ακραία" επιστημονικά παραδείγματα, δηλαδή αφαιρεί πολλά στοιχεία από ένα παράδειγμα της ζωής, ώστε να μπορεί να συμπεριλάβει πολλά τέτοια παραδείγματα, όπως περίπου κάνει ένας φυσικός για εξηγήσει στην καθημερινή ζωή τις κινήσεις των σωμάτων με ένα αφαιρετικό μοντέλο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Ο ποδοσφαιριστής δεν είναι εμπόρευμα, όπως ένα είδος -εμπόρευμα- πολυτελείας. Οι ποδοσφαιρικές ικανότητές του, οι οποίες κάνουν εκατομμύρια κόσμου να τον βλέπουν στο γήπεδο και παράλληλα να τους εντυπώνονται οι διαφημίσεις, είναι το εμπόρευμα. Αυτό το ιδιότυπο (ανθρώπινο) εμπόρευμα δεν παράγει υπεραξία (όπως λόγου χάρη δεν παράγει υπεραξία η εργατική δύναμη του αφισσοκολλητή διαφημίσεων ή του μάνατζερ που δοιικεί την ίδια τη διαφημιστική εταιρεία), αλλά υλοποιεί την παραχθείσα υπεραξία, δηλαδή παίρνει μέρος στη διαδικασία κατά την οποία μετατρέπεται το υπερπροιόν σε (νέο) κεφάλαιο.

    Πρόκειται για έναν "κράχτη". Και είναι τόσο επιτυχημένος ως κράχτης όσο πιο πειστικά πλασάρεται ως προικισμένος βάσει του αντικειμενικότερου των κριτηρίων, περί ικανοτήτων και απόδοσης, που προτείνει ο καπιταλισμός: (υψηλή) τιμή σε χρήμα.

    Για να τρέχουν και τα σάλια.

    Διότι, το φαινόμενο του επαγγελματία "ποδοσφαιριστή" είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα όπου παρουσιάζονται ως εξίσου σημαντικές με τις οικονομικές οι ιδεολογικές συνέπειες στη συνείδηση του κάθε εργαζόμενου και της τάξης του συνολικά. Αλλά αυτή η πλευρά του θέματος είναι, φαντάζομαι, προφανής στους "θαμώνες" του ιστολογίου κι έτσι σταματώ εδώ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Οι εντυπώσεις δεν είναι οι ίδιες εμπορεύματα αλλά μετατρέπονται σε εμπόρευμα εφόσον για να γίνω σαν τον Χ αγοράζω τα παπούτσια Ψ που φοράει, φοράω την κολώνια του, ή ξυρίζομαι με τα ξυραφάκια που προμοτάρει.

      Δεν παράγει η σέντρα του Μπέκαμ παπούτσια ή ρούχα, εργάτες τα παράγουν.

      Διαγραφή
    2. αλλά μετατρέπονται σε εμπόρευμα = ενσωματώνονται στο εμπόρευμα ως φετιχιστικές ιδιότητες, Που όμως δεν παράγουν οι ίδιες υπεραξία.

      Διαγραφή
    3. "Οι εντυπώσεις δεν είναι οι ίδιες εμπορεύματα" ... δεν καταλαβαίνω το λόγο που το γράφεις αυτό. Δεν μου φαινεται να ανάφερα ή να εννόησα κάτι τέτοιο.

      Ήθελα μόνο να σημειώσω (και το επαναλαμβάνω) ότι οι ποδοσφαιρικές ικανότητες (και όχι ο ποδοσφαιριστής) αποτελούν εμπόρευμα που χρησιμοποιείται στη διαδικασία πραγματοποίησης της υπεραξίας και η οποία με τη σειρά της προκαλείται από την αύξηση της ζήτησης λόγω της διαφήμισης στην "ποδοσφαιρική αρένα".

      Διαγραφή
  9. "Ένα συγκεκριμένο διαφημιστικό σποτ δεν μπορεί να ανταλλαγεί με ένα άλλο κι έτσι δεν είναι εμπόρευμα αλλά μέσο προώθησης εμπορευμάτων, το οποίο χρηματοδοτείται από συσσωρευμένο κεφάλαιο από την πώλησή τους, η οποία ενσωματώνει το ποσοστό αντλημένης υπεραξίας απ' την παραγωγή των διαφημιζόμενων εμπορευμάτων."

    Δεν το καταλαβαίνω αυτό. Τι σημαίνει ότι δεν μπορεί να ανταλλαγεί με ένα άλλο; Ένα σποτάκι παράγεται, αγοράζεται και επιστρέφει ως χρήμα, όχι; Γιατί μπορεί να ανταλλαγεί μια νταλίκα με μια άλλη και όχι ένα σποτάκι με ένα άλλο;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Το σποτάκι δεν ανταλλάσεται με κάποιο άλλο εμπόρευμα, ενισχύει την πώληση ενός υφιστάμενου εμπορεύματος και αμείβεται με χρήμα το οποίο προέρχεται από την παραγωγή του εμπορεύματος εκείνου. Αν δεν υπήρχε ένα εμπόρευμα έξω από το ίδιο δεν θα απέφερε τίποτε. Δεν μπορείς να έχεις διαφημιστική βιομηχανία αν δεν έχεις πρωτογενή παραγωγή εμπορευμάτων.

      Διαγραφή
  10. Κάτσε γιατί δεν καταλαβαίνω. Τα εμπορεύματα δεν αντάλλασονται άμεσα με άλλα εμπορεύματα. Μεσολαβεί το γενικό ισοδύναμο, το χρήμα, σωστά; Η Κατερπίλαρ δεν πουλάει μπουλντόζες για πατάτες ή αμορτισέρ. Τις πουλάει για ευρώ και δολλάρια, με τα οποία μετά επενδύει σε νέα μηχανήματα η/και έξτρα εργατική δύναμη. Η διαφημιστική που πουλάει το σποτάκι για μπουλντόζες στην κάτερπιλαρ και μετά επενδύει αγοράζοντας κενούρια ιΜακ για τους ντιζάηνερ τις γιατί κάνει κάτι διαφορετικό; Επείδη αν δεν υπήρχαν μπουλντόζες δεν θα απέφερε τίποτα; Και άμα δεν υπήρχε οικοδομικός κλάδος δεν θα υπήρχαν μπουλντόζες. Για εξήγησε το λίγο παραπάνω γιατί έχω καιρό να μελετήσω πολιτική οικονομία.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Βεβαίως μεσολαβεί το γενικό ισοδύναμο. Αλλά η διαφήμιση της μπουλντόζας χωρίς να υπάρχει μπουλντόζα δεν είναι τίποτε, ενώ η μπουλντόζα χωρίς τη διαφήμισή της εξακολουθεί να είναι εμπόρευμα ανταλλάξιμο με άλλα εμπορεύματα και με το γενικό ισοδύναμο.

      Διαγραφή
    2. Ναι αλλά και η μπουλντόζα χωρίς οικοδομές και λοιπά έργα δεν είναι τίποτα (είναι παλιοσίδερα, αλλά όχι μπουλντόζα, όπως και το σποτάκι είναι βίντεο χωρίς να είναι σποτάκι). Ποιά είναι η διαφορά από οικονομικής άποψης; Πολλά εμπορεύματα δεν έχουν λόγο ύπαρξης εφ'όσον απουσιάζουν άλλα εμπορεύματα.

      Διαγραφή
    3. Προσπαθώ να πω δύο πράγματα: α) ότι η διαφήμιση είναι ένα είδος εμπορεύματος το οποίο είναι αδιανόητο χωρίς πρωτογενές εμπόρευμα, ενώ ένα πρωτογενές εμπόρευμα δεν είναι αδιανόητο χωρίς τη διαφήμιση εφόσον υπηρετεί κοινωνικές ανάγκες που υφίστανται ανεξάρτητα από αυτή β) ότι ενώ κάθε εμπόρευμα είναι ανταλλάξιμο με άλλα εμπορεύματα και τελικά με το γενικό ισοδύναμο, ένα συγκεκριμένο τηλεοπτικό σποτ δεν δεν βγαίνει στη σφαίρα της εμπορευματικής κυκλοφορίας, δεν εμφανίζεται ως προϊόν το οποίο μπορεί να αγοράσει οποιοσδήποτε αλλά απευθύνεται σε έναν συγκεκριμένο αγοραστή κι έτσι δεν περνά από τους ευρύτερους μηχανισμούς της εμπορευματικής κυκλοφορίας που περνούν τα πρωτογενή εμπορεύματα (χονδρική, λιανική, κλπ), ούτε, όπως άλλα εμπορεύματα, εισάγεται στο χρηματιστήριο αξιών.

      Αυτό θεωρώ τουλάχιστο.

      Διαγραφή
    4. Προαγορασμένος τηλεοπτικός χρόνος - βλέπε Alter και διαφημιστικές εταιρίες κτλ. Ακόμα και η διαφήμιση μπορεί να γίνει εμπόρευμα και να εισάγεται σε χρηματιστήρια αξιών.

      Μοιάζει με εκείνο το παράδειγμα που όταν είμαι ξενοδόχος δεν είμαι προλετάριος πουλώντας υπηρεσίες αλλά αν έχω υπαλλήλους αυτοί μου δίνουν την υπεραξία τους κτλ κτλ

      Ας μην ξεχνάμε πως τα καινοφανή - που δεν είναι - εμπορεύματα με εξωτικά ονόματα τύπου subprime διακινήθηκαν μέσω χρηματιστηρίων αξιών και στο τέλος τους πωλήθηκαν με το κιλό.

      Ο καπιταλισμός εμπορευματοποιεί τα πάντα και για αυτό ο επιστημονικός Μαρξισμός επιμένει πως πρέπει να ιδωθεί στην ολότητά της η παραγωγική του διαδικασία και όλος ο κύκλος που κάνει το εμπόρευμα.Δημήτρης

      Διαγραφή
    5. Μίλησα για ένα συγκεκριμένο τηλεοπτικό σποτ Δημήτρη, όχι για την πώληση της εργατικής δύναμης πίσω από μια διαφήμιση, για την οποία είπα ότι βεβαίως είναι εμπόρευμα, εμπορεύσιμο αγαθό. Έτσι ξεκίνησε η κουβέντα, γιατί άλλος σχολιαστής ρώτησε συγκεκριμένα για το αν το συγκεκριμένο τηλεοπτικό σποτ είναι εμπόρευμα.

      Διαγραφή
    6. Δεν διαφωνώ σε τίποτα από όσα είπες. Ο επιστημονικός Μαρξισμός μας δίνει για το ίδιο αντικείμενο διαφορετική απάντηση ανάλογα από την παραγωγική σχέση που το προσεγγίζουμε. Για παράδειγμα η κοκακόλα ως εμπόρευμα δεν θα μπορούσε να υπάρξει χωρίς την διαφήμιση αφού τα παιδάκια κάνουν καιρό να την συνηθίσουν και να την εντάξουν στον τρόπο ζωής τους.
      Η καθετοποιημένη βιομηχανία μπορεί και έχει εντάξει το κόστος διαφήμισης μέσα στα έξοδα παραγωγής της κάθε φιάλης. 3 λεπτό οι πρώτες ύλες, 2 λεπτά οι αποσβέσεις των μηχανών και των κτιρίων, 3 λεπτά οι διαφημίσεις που θα παιχτούν στην διάρκεια της κυκλοφορίας του. Πόσα λεπτά υπεραξίας δηλ. απλήρωτης εργασίας ή υπερεργασίας δίνει ο εργάτης στα αφεντικά του όταν για να το πιει δίνει κανείς 50 λεπτά;

      Έννοιες όπως ο "συλλογικός εργάτης" μας δίνουν μία σφαιρική εικόνα για να δούμε το όλον. Αν παραμείνουμε προσκολλημένοι στην λεπτομέρεια και χαθούμε μέσα στις άπειρες εκφάνσεις φαινομένων της Αγοράς θα καταλήξουμε να βλέπουμε τα εύφλεκτα στοιχεία του νερού ενώ εκείνο μας έχει πλημμυρίσει.
      Για παράδειγμα, μία πτώχευση και ένας ακόλουθος πλειστηριασμός εμπορευμάτων μπορεί να μας δώσουν την εντύπωση πως "καίγεται" υπεραξία και ο έμπορας-κοράκι θα καρπωθεί ένα κέρδος από την πώλησή τους που θα είναι νέο και δημιουργημένο από την καπατσοσύνη του. Δεν είναι έτσι αν δούμε όλον τον κύκλο.

      Για τον Τζίμερο και τα ωραία του: "150 ευρώ το λίτρο το λάδι" ας τα αφήσουμε για τα αστροπελέκια που θα δώσουν 8 εκατομμύρια και θα αφήσουν το 20% να τους κυβερνά. Άλλωστε στην παράκρουση του Τζίμερου ο "εικοσιταεκατό" κατάφερε και πήρε δάνειο τα τριπλάσια από το δικό του κεφάλαιο. Ο Τζίμερος αντλεί παραδείγματα από την πραγματικότητα του Σείριου δεξιά της Ανδρομέδας.

      Διαγραφή
    7. Σχόλιο που αναφέρει κοκακόλα και είναι ανυπόγραφο είναι δικό μου.Δημήτρης

      Διαγραφή
    8. "...ότι ενώ κάθε εμπόρευμα είναι ανταλλάξιμο με άλλα εμπορεύματα και τελικά με το γενικό ισοδύναμο, ένα συγκεκριμένο τηλεοπτικό σποτ δεν δεν βγαίνει στη σφαίρα της εμπορευματικής κυκλοφορίας, δεν εμφανίζεται ως προϊόν το οποίο μπορεί να αγοράσει οποιοσδήποτε αλλά απευθύνεται σε έναν συγκεκριμένο αγοραστή κι έτσι δεν περνά από τους ευρύτερους μηχανισμούς της εμπορευματικής κυκλοφορίας που περνούν τα πρωτογενή εμπορεύματα (χονδρική, λιανική, κλπ), ούτε, όπως άλλα εμπορεύματα, εισάγεται στο χρηματιστήριο αξιών.'

      Αυτό δεν είναι κριτήριο γιατί πολλά εμπορεύματα, κυρίως αυτά που είναι εξειδικευμένα μέσα παραγωγής, έχουν την ίδια ιδιότητα, π.χ. ένας υδροηλεκτρικός σταθμός απευθύνεται σε έναν συγκεκριμένο αγοραστή κ.λ.π., χωρίς να παύει να είναι εμπόρευμα, στην παραγωγή του οποίου παράγεται υπεραξία.
      Εδώ η αγορά δεν παρεμβαίνει άμεσα, όπως στα συνήθη εμπορεύματα, ώστε να τους αποδώσει μια τιμή, αλλά σίγουρα ενώ η συναλλαγή γίνεται με άμεση διαπραγμάτευση του αγοραστή με τους υποψήφιους πωλητές, η αγορά και εν τέλει ο νόμος της αξίας δεν παύει να βρίσκεται συνεχώς στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης.

      Σκέφτομαι ότι αυτή η διαφορά στην διαδικασία (δηλ. χωρίς την άμεση εμπλοκή της αγοράς) μπορεί να αποτελέσει λειτουργικό πρότυπο, ώστε στον σοσιαλισμό να μπορεί να επεκταθεί και σε πιο συμβατικά προϊόντα, στα πλαίσια του κεντρικού σχεδιασμού και του συναιτερισμού των ελεύθερων παραγωγών.

      ημιάγριος

      Διαγραφή
  11. προς γελοίο υποκείμενο που βρίζει με ανώνυμα σχόλια: υπόγραψε το σχόλιό σου για να δημοσιευτεί και να περάσεις καλά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Όχι; Τότε σβήνεται μέχρι να πεις ποιο είναι το δικό σου σχόλιο.

      Διαγραφή
  12. ΠΩΣ ΠΑΡΑΓΕΤΑΙ ΚΕΡΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΙΣΘΩΤΟΥΣ ΤΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ
    Περιληπτικά, οι μισθωτοί του εμπορίου δεν παράγουν υπεραξία.
    Ο κεφαλαιοκράτης του εμπορίου κερδίζει από τα εμπορεύματα γιατί δεν πληρώνει στον βιομηχανικό κεφαλαιοκράτη όλη την υπεραξία που έχει παραχθεί μέσα στη βιομηχανία.

    ΤΡΙΤΟΣ ΤΟΜΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ
    ΚΕΦΑΛΑΙΟ 17 - ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ
    (...)Αυτό που δημιουργεί δυσκολίες με τους μισθωτούς του εμπορίου δεν είναι καθόλου η εξήγηση με ποιον τρόπο παράγονται άμεσα κέρδος για το αφεντικό τους, αφού δεν παράγουν άμεσα υπεραξία (παραλλαγμένη απλώς μορφή της οποίας είναι το κέρδος). Πράγματι, το ζήτημα αυτό έχει λυθεί πια με τη γενική ανάλυση του εμπορικού κέρδους. Ακριβώς όπως το βιομηχανικό κεφάλαιο βγάζει κέρδος, πουλώντας την περιεχόμενη και υλοποιημένη στο εμπόρευμα εργασία, για την οποία δεν πλήρωσε κανένα ισοδύναμο, έτσι και το εμπορευματικό κεφάλαιο βγάζει κέρδος, μη πληρώνοντας στο παραγωγικό κεφάλαιο όλη την απλήρωτη εργασία που περιέχεται στο εμπόρευμα (στο εμπόρευμα, εφόσον το κεφάλαιο που δαπανήθηκε λειτουργεί σαν υποπολλαπλάσιο του συνολικού βιομηχανικού κεφαλαίου), αντίθετα, κατά την πώληση των εμπορευμάτων πληρώνεται ο ίδιος με αυτό το μέρος που περιέχεται στα εμπορεύματα και που δεν το πλήρωσε. Η σχέση του εμπορικού κεφαλαίου προς την υπεραξία είναι διαφορετική από τη σχέση προς αυτήν του βιομηχανικού κεφαλαίου. Το βιομηχαινκό κεφαάλαιο παράγει την υπεραξία με την άμεση ιδιοποίηση μη πληρωμένης ξένης εργασίας. Το εμπορικό κεφάλαιο ιδιοποιείται μέρος αυτής της υπεραξίας, μεταφέροντας στον εαυτό του το μέρος αυτό.(...)

    ΣΤΟ ΙΔΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

    (…) Ο καθεαυτό εμποροεργάτης ανήκει στην καλύτερα πληρωνόμενη κατηγορία των μισθωτών εργατών, σ’ αυτούς που η δουλειά τους είναι ειδικευμένη και βρίσκεται πάνω από τον μέσο όρο. (...)

    (...)Η γενίκευση της λαϊκής παιδείας επιτρέπει τη στρατολογία αυτού του είδους των εργατών από τάξεις που ως τώρα αποκλείονταν από αυτά τα επαγγέλματα και που ήταν συνηθισμένες σε χειρότερο τρόπο ζωής. Έτσι αυξάνει η προσέλευση σ’ αυτά και μαζί της μεγαλώνει ο συναγωνισμός. Γι’ αυτό, με λίγες εξαιρέσεις, στην παραπέρα πορεία της κεφαλαιοκρατικής παραγωγής φτηναίνει η εργατική δύναμη αυτών των ανθρώπων, ο μισθός τους πέφτει ενώ αυξάνει η ικανότητά τους για δουλειά. Ο κεφαλαιοκράτης αυξάνει τον αριθμό αυτών των εργατών, όταν χρειάζεται να πραγματοποιηθούν* περισσότερη υπεραξία και περισσότερο κέρδος. Η αύξης αυτής της εργασίας είναι πάντα αποτέλεσμα και ποτέ αιτία της αύξησης της υπεραξίας.(...)

    *ΕΝΝΟΕΙ ΝΑ ΜΕΤΑΤΡΑΠΕΙ Η ΥΠΕΡΑΞΙΑ ΣΕ ΚΕΡΔΟΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  13. (...)Μόνο για το εμπορικό κεφάλαιο αποχτούν αυτοτέλεια οι εμπορικές λειτουργίες και τα έξοδα κυκλοφορίας. Η πλευρά του βιομηχανικού κεφαλαίου, που είναι στραμμένη προς την κυκλοφορία, δεν υπάρχει μόνο στη μόνιμη υπόστασή του σαν εμπορευματικό κεφάλαιο και σαν χρηματικό κεφάλαιο, αλλά και στο γραφείο δίπλα στο εργαστήρι. Στο εμπορικό όμως κεφάλαιο η πλευρά αυτή του κεφαλαίου γίνεται αυτοτελής. Το γραφείο αποτελεί γι’ αυτό το μοναδικό εργαστήρι του. Το μέρος του κεφαλαίου που χρησιμοποιείται με τη μορφή εξόδων κυκλοφορίας, παρουσιάζεται στον μεγαλέμπορο πολύ πιο μεγάλο από ό,τι στον βιομήχανο, γιατί, εκτός από τα δικά του γραφεία επιχειρήσεων, που συνδέονται με όλα τα βιομηχανικά εργοστάσιοα, το μέρος του κεφαλαίου που θα έπρεπε να χρησιμοποιηθεί έτσι από ολόκληρη την τάξη των βιομηχάνων κεφαλαιοκρατών, είναι συγκεντρωμένο στα χέρια μερικών εμπόρων που, φροντίζοντας για τη συνέχιση των λειτουργιών της κυκλοφοράις, ανάλαβαίνουν και τα έξοδα κυκλοφορίας που προκύπτουν από το γεγονός αυτό.


    Για το βιομηχανικό κεφάλαιο τα έξοδα κυκλοφορίας εμφανίζονται σαν μη παραγωγικά έξοδα, και είναι τέτοια. Για τον έμπορο εμφανίζονται σαν πηγή του κέρδους του, που –παίρνοντας υπόψη το γενικό ποσοστό κέρδους- είναι ανάλογο προς το μέγεθός τους. Γι’ αυτό, η δαπάνη που γίνεται για να καλυφθούν αυτά τα έξοδα κυκλοφορίας αποτελεί για το εμπορικό κεφάλαιο παραγωγική τοποθέτηση. Επομένως, η εμπορική εργασία, που αγοράζεται από το εμπορικό κεφάλαιο, είναι για το κεφάλαιο αυτό άμεσα παραγωγική εργασία. (...)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  14. ΠΙΟ ΠΑΝΩ ΕΧΕΙ ΗΔΗ ΑΝΑΦΕΡΕΙ

    The purely (...) advance it. All this takes place in actual wholesale commerce, where merchant's capital appears in its purest form, unmixed with other functions.The express company owner, the railway director, and the shipowner, are not "merchants." The costs which we consider here are those of buying and selling. We have already remarked earlier that these resolve themselves into accounting, book-keeping, marketing, correspondence, etc. The constant capital required for this purpose consists of offices, paper, postage, etc. The other costs break up into variable capital advanced for the employment of mercantile wage-workers. . (Expressage, transport costs, advances for customs duties, etc., may partly be considered as being advanced by the merchant in purchasing commodities and thus enter the purchase price as far as he is concerned.)

    All these costs are not incurred in producing the use-value of commodities, but in realising their value. They are pure costs of circulation. They do not enter into the immediate process of production, but since they are part of the process of circulation they are also part of the total process of reproduction.


    ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ :
    Τα καθαρά εμπορικά έξοδα κυκλοφορίας (αν αποκλειστούν δηλαδή τα έξοδα για την αποστολή, τη μεταφορά, τη διαφύλαξη κλπ) ανάγονται στα έξοδα, τα απαραίτητα για να πργαμταοποιηθεί η αξία του εμπορεύματος, για να μετατραπεί είτε από εμπόρευμα σε χρήμα είτε από χρήμα σε εμπόρευμα, για να μεσολαβηθεί η ανταλλαγή μεταξή τους. Εδώ παραβλέπουμε ολότελα τα ενδεχόμενα προτσές παραγωγής, που συνεχίζονται κατά τη διάρκεια της πράξης της κυκλοφορίας και από τα οποία η εμπορική επιχείρηση μπορεί να υπάρχει πέρα για πέρα ξεχωριστά. Όπως πράγματι γίνεται λ.χ. με τον πραγματικό κλάδο μεταφορών και με τον κλάδο αποστολή εμπορευμάτων, που μπορεί να είναι και είναι εντελώς διαφορετικοί από το εμπόριο κλάδοι της οικονομίας, ακριβώς όπως και τα εμπορεύματα που είναι για ν’ αγοραστούν ή για να πουληθούν μπορεί να βρίσκονται σε αποθήκες και σε άλλους δημόσιους χώρους, και τα έξοδα που προκύτπουν για τον έμπορο από το γεγονός αυτό, υπολογίζονται από τρίτα πρόσωπα σαν έξοδα του εμπόρου, εφόσον οφείλει να τα πληρώσει. Όλα αυτά γίνονται στο καθεαυτό χονδρικό εμπόριο, όπου το εμπορικό κεφάλαιο εμφανίζεται με την καθαρότερη μορφή και όπου μπλέκεται όσο το δυνατό λιγότερο με άλλες λειτουργίες. Ο επιχειρηματίας φορτηγών αμαξών, ο διευθυντής των σιδηροδρόμων, εφοπλιστής δεν είναι «έμποροι». Τα έξοδα που εξετάζουμε εδώ δεν είναι τα έξοδα αγοραπωλησίας. Έχουμε ήδη παρατηρήσει προηγούμενα ότι τα έξοδα αυτά αποτελούνται από έξοδα λογαριασμών, τήρησης λογιστικών βιβλίων, έξοδα αγοράς*, αλληλογραφίας κλπ. Το απαιτούμενο γι’ αυτά σταθερό κεφάλαιο αποτελείται από γραφεία, χαρτί, γραμματόσημα κλπ. Τα άλλα έξοδα αποτελούνται από μεταβλητό κεφάλαιο, που προκαταβάλλεται για τη χρησιμοποίηση μισθωτών εργαζομένων στο εμπόριο. (Τα έξοδα αποστολής, τα έξοδα μεταφοράς, οι προκαταβολλές δασμών κλπ. Μπορούν εν μέρει να θεωρηθούν ότι τα προκαταβάλλει ο έμπορος κατά την αγορά των εμπορευμάτων και ότι γι’ αυτόν μπαίνουν επομένως στην τιμή που τα αγόρασε).

    Όλα αυτά τα έξοδα δεν γίνονται κατά την παραγωγή της αξίας χρήσης των εμπορευμάτων, αλλά κατά την πραγματοποίηση της αξίας τους. Είναι καθαρά έξοδα κυκλοφορίας. Δεν μπαίνουν στο άμεσο προτσές παραγωγής, αλλά στο προτσές της κυκλοφορίας, και επομένως στο συνολικό προτσές αναπαραγωγής.

    *marketing = έξοδα αγοράς

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  15. Μετά από όλα αυτά, αντιλαμβάνομαι ότι ο υπάλληλος στο μάρκετινγκ, παράγει κάτι χρήσιμο μόνο για την κυκλοφορία των παραγόμενων εμπορευμάτων. Και δεν το λέω ωφελιμιστικά. Μία διαφήμιση ή μία έρευνα αγοράς δεν έχει καμία απολύτως αξία χρήσης για τους καταναλωτές.
    Αν κάποια ανάγκη καλύπτεται από τη διαφήμιση, αυτή είναι η ανάγκη που η ίδια η διαφήμιση προκαλεί, προσθέτοντας ιδιότητες που δεν υπάρχουν, φετιχοποιώντας εμπορεύματα. Και κάθε χρόνο οι διαφημίσεις όλο και λιγότερο περιγράφουνε το προϊόν που διαφημίζουν.

    Είναι αυθαιρεσία λοιπόν να πούμε ότι μία διαφήμιση ΔΕΝ προσθέτει αξία χρήσης, άρα ΔΕΝ παράγεται υπεραξία από τους διαφημιστές;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Όχι, δεν είναι αυθαιρεσία. Eίναι ορθόν.

      Διαγραφή
    2. "Μία διαφήμιση ή μία έρευνα αγοράς δεν έχει καμία απολύτως αξία χρήσης για τους καταναλωτές"

      Μα ο καταναλωτής της διαφήμισης είναι ο καπιταλιστής που την αγοράζει. Προφανώς και έχει αξία χρήσης για αυτόν. Δεν βλέπω πως μπορούμε να ορίζουμε τι είναι και τι δεν είναι αξία χρήσης χωρίς να πέφτουμε σε υποκειμενισμό. Αυτό που είχα καταλάβει εγώ από τις σύντομες σχετικά μελέτες μου είναι ότι στην καπιταλιστική παραγωγή κοιτάμε τις ανταλλακτικές αξίες καθώς αυτές είναι μετρήσιμες και δυνατό να οριστούν αντικειμενικά.

      Τι σημαίνει ότι κάτι που παράγεται πουλιέται και αγοράζεται δεν έχει αξία χρήσης;

      Διαγραφή
    3. Νομίζω ότι κατ' αρχήν δεν μιλάμε εδώ κυριολεκτικά για "κατανάλωση", διότι η κυριολεκτική κατανάλωση επιφέρει την άμεση καταστροφή του καταναλωνόμενου αγαθού (φαγητό, βενζίνη, νερό, ρεύμα), ή την σταδιακή φθορά του μέχρις καταστροφής (ηλεκτρική συσκευή, παντελόνι, κλπ). Η διαφήμιση δεν "καταναλώνεται" με τον ίδιο τρόπο, δεν επιφέρει δηλαδή η κατανάλωση καταστροφή ή φθορά της ύλης του καταναλωμένου αγαθού και αυτό επειδή η χρήση της δεν είναι πραγματική αλλά συμβολική/φαντασιακή. Και ο Μαρξ διακρίνει την πραγματική από την φαντασιακή χρήση και αξία χρήσης.

      Ο καπιταλιστής νομίζω πως δεν θα ήταν πολύ διαφωτιστικό να πούμε πως "καταναλώνει" τη διαφήμιση. Την αγοράζει, αλλά την αγοράζει για να την καταναλώσουν φαντασιακά/συμβολικά (όχι υλικά/κυριολεκτικά) οι δυνητικοί αγοραστές των προϊόντων του και όχι ο ίδιος. Μια διαφήμιση "φθείρεται" όταν φθείρεται η φαντασιακή της επίδραση. Δεν φθείρεται υλικά όπως μια μηχανή, αλλά ατονεί η ικανότητά της να παρεμβεί στο φαντασιακό ώστε να ωθήσει στην κατανάλωση.

      Διαγραφή
    4. Οικονομικά μιλώντας, καταναλωτής είναι αυτός που εκφράζει ζήτηση, που αγοράζει ένα προϊόν. Αν εγώ αγοράσω ένα Toyota Hilux είναι αδιάφορο το τι θα το κάνω. Μπορεί όπως λες να το καταναλώσω αργά χρησιμοποιώντας το επειδή είμαι βοσκός και θέλω να κουβαλάω τις τροφές. Μπορεί να είμαι τρελός και να έχω μεγάλο σαλόνι και να θελω να το κάνω έπιπλο. Μπορεί επίσης να το δώσω στον ξάδερφο μου να το κάνει ότι θέλει. Οικονομικά, συνεχίζω να είμαι εγώ ο καταναλωτής.
      Το ότι η φαντασιακή κατανάλωση της διαφημισης από το κοινό, τους δυνητικούς αγοράστες είναι αυτό στο οποίο αποσκοπεί ο καπιταλιστής δεν αλλάζει την οικονομική θέση του ως καταναλωτή του εν λόγω προϊόντος όπως το βλέπω εγώ. Μπορούμε να πούμε ότι αυτή είναι η αξία χρήσης της διαφίμησης για τον καπιταλιστή ατομικά, ή ως τάξη. Από την άποψη του καπιταλιστή διαφημιστή που παράγει διαφημίσεις με σκοπό το κέρδος, ο καταναλωτής του προϊόντος είναι ο καπιταλιστής που παράγει αυτό που διαφημίζεται.

      Όπως και να χει, δεν έχω ούτε το χρόνο ούτε την κατάρτιση για να καταλήξω σε κάτι θεωρητικά ουσιώδες με αυτή τη συζήτηση. Πιστεύω πάντως ότι είναι σημαντικό να μελετηθεί το θέμα σε μεγαλύτερο βάθος από όσους ειδικέυονται στην Π.Ο. πρώτον γιατί αγγίζει γενικά το ζήτημα των υπηρεσιών και δεύτερον γιατί συγκεκριμένα η διαφήμιση, το μάρκετινγκ και γενικά η διαδικασία πραγματοποίησης του κέρδους έχουν πάρει τεράστιες διαστάσεις μεταπολεμικά και ιδίως μετά την αρχή της κρίσης στη δεκαετία του 70.

      Διαγραφή
    5. "Από την άποψη του καπιταλιστή διαφημιστή που παράγει διαφημίσεις με σκοπό το κέρδος, ο καταναλωτής του προϊόντος είναι ο καπιταλιστής που παράγει αυτό που διαφημίζεται."

      Δεν θεωρείς κάπως λογικά παράδοξη την ιδέα μιας κατανάλωσης με σκοπό το κέρδος;

      Διαγραφή
    6. Η διαφήμιση έχει για τον καπιταλιστή αξία χρήσης, γι'αυτό και την πληρώνει.
      ΟΜΩΣ,
      1. δεν έχει ανταλλακτική αξία (είναι αυτό που εννοεί, νομίζω, ο Αντώνης παραπάνω, όταν λέει ότι δεν ανταλλάσσεται με άλλα εμπορεύματα), παρότι φυσικά έχει μια τιμή. Δεν έχει αξία, γιατί απλούστατα δεν ενσωματώνει ένα συγκεκριμένο κβάντο ανθρώπινης εργασίας. Η μη-υλική της υπόσταση (μια εικόνα, ένας ήχος είναι μεν αισθητά, αλλά δεν είναι τα ίδια υλικά αντικείμενα. Υλικά αντικείμενα είναι οι συσκευές, η τηλεόραση ή το ραδιόφωνο κλπ., που τα αναπαράγουν) έχει ως αποτέλεσμα να μπορεί να αναπαραχθεί επ' άπειρον χωρίς την παραμικρή καταβολή πρόσθετης εργασίας. Ποια είναι αξία μιας διαφήμιση; Τι είναι ΜΙΑ διαφήμιση; Είναι η κάθε ξεχωριστή αναπαραγωγή ενός συγκεκριμένου σποτ; Είναι τα δικαιώματα χρήσης μιας διαφήμισης; Και τι θα πει αυτό; Τι αξία έχουν τα "δικαιώματα";

      2. είναι συγκρίσιμη με άλλες διαδικασίες που συμβάλλουν ή είναι και απαραίτητες στην παραγωγή ή στην πραγμάτωση της υπεραξίας, αλλά δεν αποτελούν οι ίδιες πηγές αξίας. Είναι ακριβώς όπως στο "λαδάκι" του φασιστοειδούς που φέρει το όνομα Τζήμερος. Το ντιζάιν του μπουκαλιού π.χ. σίγουρα συμβάλει στην διαμόρφωση της τιμής του προϊόντος, αλλά δεν προσθέτει αξία σε αυτό. Το ίδιο ισχύει γενικά για κάθε είδους πατέντα, που ενδέχεται να χρησιμοποιείται είτε στην ίδια την παραγωγή είτε στην προώθηση-πώληση του εμπορεύματος. Αποτελούν μεν όρους της παραγωγής και είναι μέρος των εξόδων του κεφαλαίου, αλλά αυτό δεν τα βάζει ούτε στο ίδιο επίπεδο με τα μέσα παραγωγής ούτε με το μεταβλητό κεφάλαιο.
      Μην πάμε μακριά, καθώς υπάρχουν και (φαινομενικά) υλικοί όροι τέτοιου είδους: το οικόπεδο, απλά ως οικόπεδο-έδαφος, χωρίς κάποια διαμόρφωση, κτίρια, μηχανήματα, είναι μήπως μέσο παραγωγής ή έστω εμπόρευμα, με την αυστηρή έννοια, έχει δηλαδή αξία; Ποια θα μπορούσε να είναι αυτή; Έχει δαπανηθεί εργασία από κάποιον προκειμένου να υπάρχει έδαφος με την γεωλογική έννοια; Είναι αυτονόητο ότι ο καπιταλιστής πρέπει να αγοράσει ή να μισθώσει την γη, αλλά αυτό δεν σημαίνει κάτι. Μέσα παραγωγής είναι τα κτίρια και τα μηχανήματα, εκτός αν έχει δει κάποιος να φυτρώνουν, να εμφιαλώνονται ή να συσκευάζονται και να πουλιούνται έτοιμα εμπορεύματα από το έδαφος.
      Το ίδιο ισχύει λοιπόν και για "μη φυσικούς" όρους παραγωγής. Ναι, υπάρχει ανθρώπινη εργασία πίσω από αυτά, αλλά "πνευματικά" "αγαθά" (με την ευρεία έννοια) δεν είναι ποτέ προϊόν μόνο ενός συγκεκριμένου ανθρώπου-επιστήμονα-καλλιτέχνη-σχεδιαστή, αλλά συλλογικό προϊόν της ανθρώπινης διάνοιας.

      3. Η εργασία που καταβάλλεται στην "παραγωγή" μιας διαφήμισης είναι αντικείμενο εκμετάλλευσης από τον ιδιοκτήτη της διαφ. εταιρίας, αλλά όχι άμεσα υπό όρους καπιταλιστικής παραγωγής, πράγμα που δεν σημαίνει ότι δεν υπόκειται σε όλες τις νομοτέλειες του καπιτ. τρόπου παραγωγής. Αντιθέτως. Ο καπιταλισμός έχει όμως την βάση του στην συσσώρευση κεφαλαίου μέσω της απόσπασης της υπεραξίας από την εργασία άλλων. Όλες οι άλλες μορφές κερδοφορίας είναι έμμεσες μορφές απόσπασης ή μεταφοράς υπεραξίας, η οποία όμως αναγκαστικά έχει πρώτα προκύψει στην σφαίρα της παραγωγής. Με άλλα λόγια είναι παράσιτα στην δευτέρα (χαρακτηρισμός χωρίς αξιολογική χροιά), καθώς παρασιτούν στην παρασιτική μορφή καπιταλιστικής κερδοφορίας. Φυσικά προκύπτουν από τους όρους οξυμένου ανταγωνισμού μεταξύ των καπιταλιστών και υπό αυτήν την έννοια είναι απαραίτητες (ιστορικά) για την πραγμάτωση της υπεραξίας.

      Διαγραφή
    7. Γενικά αυτό το "στον καπιταλισμό όλα γίνονται εμπόρευμα" πρέπει να το προσέχουμε λιγάκι. Όχι ότι δεν ισχύει ότι όλα γίνονται "εμπορεύσιμα", "αγοραία", αλλά μην το συγχέουμε αυτό με την ίδια την καπιταλιστική παραγωγή, η οποία είναι αυτή που καθορίζει τον χαρακτήρα, τις νομοτέλειες και την εξέλιξη της οικονομίας, αλλά και της κοινωνίας ως ολότητα. Μην ξεχνάμε: είναι ο ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ που μας ενδιαφέρει πρωτίστως ως μαρξιστές και γι' αυτό είμαστε σε θέση να σκεφτόμαστε και να πράττουμε με βάσει επιστημονικούς όρους και δεν άγουμε και φέρουμε, με κάθε νέο trend της αστικής και οπορτουνιστικής οικονομικής "επιστήμης" . Τα άλλα είναι για απατεώνες ή δημιοσιογραφίζοντες Τζήμερους και Βαρουφάκηδες. Κάτω ο καπιταλισμός, ζήτω τα ρομπότ!

      Διαγραφή
    8. Έτσι. Με καλύπτεις πλήρως και για όλα τα ζητήματα που συζητήθηκαν επ αφορμή του διαφημιστή, ευχαριστώ.

      " Το ντιζάιν του μπουκαλιού π.χ. σίγουρα συμβάλει στην διαμόρφωση της τιμής του προϊόντος, αλλά δεν προσθέτει αξία σε αυτό."

      Ούτε σεντ αξίας δεν προσθέτει στο λάδι, σ' αυτό που περιέχει. Τιμή, όπως και η "πολυτελής, κομψή συσκευασία" μπορεί να προσθέτει και 120-130 ευρώ το λίτρο. Αξία όμως στο περιεχόμενο ούτε σεντ. Και για αυτό έχει μεγάλη πρακτική σημασία η μαρξική διάκριση της "τιμής" από την "αξία."

      Διαγραφή
    9. "Όλες οι άλλες μορφές κερδοφορίας είναι έμμεσες μορφές απόσπασης ή μεταφοράς υπεραξίας, η οποία όμως αναγκαστικά έχει πρώτα προκύψει στην σφαίρα της παραγωγής."

      Ακριβώς. Είναι ΠΑΡΑΓΩΓΕΣ μορφές. Χωρίς να έχει προηγηθεί παραγωγή της υπεραξίας, δεν υπάρχει "εισόδημα" να σπαταληθεί σε μαλακιούλες στυλ "κόνσεπτ." Πού βρίσκει τα 150 ευρώ ή τα 1100 ευρώ για την συσκευασία λαδιού σε κουτί μασίφ με πλατίνα ο καταναλωτής; Από πού έρχεται ο πλούτος που εδώ μετατρέπεται όχι σε κεφάλαιο αλλά σε εισόδημα προς κατανάλωση; Αυτό είναι το μαρξικό ερώτημα, η ρίζα και όχι τα επιφαινόμενα --που είναι μυριάδες-- στη σφαίρα της κυκλοφορίας.

      Διαγραφή
    10. "Και για αυτό έχει μεγάλη πρακτική σημασία η μαρξική διάκριση της "τιμής" από την "αξία.""

      Απολύτως. Αν η διάκριση δεν έχει κατανοηθεί, βρίσκεται κάποιος αργά ή γρήγορα με τα δυο πόδια στην αστική οικονομική "επιστήμη".
      Και ορθώς λες "μεγάλη πρακτική σημασία", γιατί το ζήτημα δεν είναι απλά θεωρητικό, αλλά πρωτίστως πρακτικό, όπως οτιδήποτε είναι πραγματικά επιστημονικό. Γιατί στην πράξη είναι που αποτυγχάνει η ταύτιση ή η σύγχυση τιμής και αξίας. Στην πράξη, γιατί δεν υπάρχει περίπτωση να κατανοήσεις (πόσο μάλλον να χαράξεις σωστή στρατηγική για το εργατικό κίνημα) όλα τα κεντρικά ζητήματα της καπιταλιστικής οικονομίας. Πιο σημαντικό ίσως παράδειγμα: η κρίση. Δεν υπάρχει τρόπος να κατανοήσει κανείς την νομοτέλεια των καπιταλιστικών κρίσεων, αν δεν έχει διαχωρίσει τιμή και αξία των εμπορευμάτων.
      Γενικά η σύγχυση ή ταύτιση σημαίνει να μεταφέρεις το κέντρο μελέτης και δράσης από την σφαίρα της παραγωγής στην σφαίρα της κυκλοφορίας, και μάλιστα να τοποθετείς εκεί την αιτία της κρίσης.
      "Τυπώστε λεφτά ρε να φάμε!" (ο καπιταλιστής το έχει κλείσει το εργοστάσιο, αλλά εμάς δεν μας πειράζει, θα τρώμε χιλιάευρα γιαχνί και αέρα κοπανιστό)

      Διαγραφή
    11. Και λίγο πιο φιλοσοφικά-εγελιανά (και ας μην αρέσει σε κάποιους):
      Πρόκειται για την σύγχυση ή ταύτιση της έννοιας με συγκεκριμένες της εμφανίσεις.
      Την σύγχυση του περιεχομένου με την (επιμέρους) μορφή.

      Διαγραφή
    12. Σημείωση:
      διαφήμιση, design, trademark κλπ.---ναι, είναι αποτέλεσμα και μέρος του καπιταλιστικού ανταγωνισμού. Οι καπιταλιστές καταφεύγουν πέρα από την συμπίεση του κόστους εργασίας, δηλαδή την αύξηση του ποσοστού της υπεραξίας, και σε άλλα μέσα προκειμένου να επιβληθούν στους ανταγωνιστές τους, τα οποία μάλιστα ενδέχεται να απορροφούν και πάρα πολύ μεγάλο μέρος του επενδυμένου κεφαλαίου. Πως και πότε προκύπτει όμως αυτή η ανάγκη; Όταν έχουν εξαντληθεί (το πως και πότε συμβαίνει αυτό είναι άλλο θέμα) οι δυνατότητες απόκτησης ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος από την αύξηση του ποσοστού της υπεραξίας, δηλαδή από την άμεση εκμετάλλευση της εργατικής δύναμης, δηλαδή όταν είτε λόγω της γενικότερης αύξησης της οργανικής σύνθεσης του κεφαλαίου είτε λόγω της γενικότερης υπερεκμετάλλευσης της εργατικής δύναμης δεν είναι δυνατόν να γίνει κάποιος σαφέστατα ανταγωνιστικός στην παραγωγή, καθώς όλοι οι καπιταλιστές παράγουν πάνω κάτω υπό τις ίδιες συνθήκες. Τι είναι αυτό όμως; Δεν είναι το υπόβαθρο της καπιταλιστικής κρίσης; Σε αυτό το σημείο δεν εντοπίζεται η μήτρα της;
      Οι καπιτ. εντείνουν λοιπόν τον ανταγωνισμό τους σε μια αγορά που συρρικνώνεται στην βάσει της συρρίκνωσης της αγοραστικής δύναμης της εργατικής τάξης, λόγω μείωσης μισθών και ανεργίας, που είναι μέρος και της αύξησης της οργαν. σύνθεσης του κεφ. και του γενικότερου οξυμένου ανταγωνισμού. Όταν με άλλα λόγια οι εργάτες είτε δεν μπορούν είτε δεν δέχονται να τους πηδήξουν άλλο, αρχίζουν να αναζητούν και άλλους τρόπους. Φυσικά θα επιβληθεί αυτός που έχει συσσωρευμένο το μεγαλύτερο κεφάλαιο, πράγμα βέβαια που με την αγορά σε αυτήν την κατάσταση, την υπερπαραγωγή και την υπερσυσσώρευση μόνο προοπτικές αναιμικής ανάπτυξης μπορεί να έχει.

      Η διόγκωση της όλης σχετικής μπίζνας των τελευταίων δεκαετιών (μαζί φυσικά με όλα τα σχετικά φαινόμενα που παρατηρούνται στον χρηματοπιστωτικό τομέα) είναι με άλλα λόγια απλά μια εμφάνιση των αντιφάσεων στην ΠΑΡΑΓΩΓΗ. Είναι προσπάθεια αναβολής της κρίσης ή των συνεπειών της.

      Γιατί νομίζετε ότι μας έχουν πρήξει με την "καινοτομία" όλα αυτά τα χρόνια;
      Ξέρετε τι είναι αυτό; Είναι όπως όταν δέκα άντρες προσπαθούν να "ρίξουν" τρεις γυναίκες ή καλύτερα όταν δέκα λύκοι θέλουν να φάνε ένα ελάφι που φτάνει για τους τρεις.
      Το τραγικό (και γελοίο) είναι ότι ουσιαστικά (ειδικά στην Ελλάδα και ειδικά όσο αφορά αυτά που λένε διάφοροι Τζήμεροι) δεν αφορούν καν καινοτομίες στην παραγωγή και δη στα μέσα παραγωγής ("πως θα πιάσουμε περισσότερα ελάφια"), που θα μπορούσε να ανοίξει ενδεχομένως νέο κύκλο ανάπτυξης, οι οποίες όμως φυσικά δεν υπάρχουν, ακόμα τουλάχιστον, και γι' αυτό τα έχουν λίγο χαμένα όλοι, αλλά καθαρά σε "καινοτομίες" ή μάλλον "εξυπνάδες" που αφορούν την σφαίρα της κυκλοφορίας. Φυσικά σε συνδυασμό με την μείωση του εργατικού κόστους μέσα από μείωση μισθών κλπ. ή ακόμη και τον περιορισμό της παραγωγής και τις απολύσεις και την συσσώρευση κεφαλαίου.

      Και το κερασάκι (ή μάλλον η απόληξη όλου αυτού) δεν είναι άλλο από την ένταση του ιμπεριαλισμού.
      Όταν το λαδάκι δεν πουλιέται και η τιμή του έχει πιάσει πάτο (η μέση τιμή, που βρίσκεται κοντά και εξαρτάται από την αξία!), δε πα να αγοράζουν το "λ" 800 κροίσοι στο Μανχάτταν, 500.000 λίτρα δεν θα αγοράσουν ποτέ, και επομένως δεν θα χρειάζεσαι όσους εκατοντάδες εργάτες απασχολείς τώρα.
      Ε, τότε τι κάνεις; Ε, κάποιοι άλλοι που παράγουν λάδι, αν δεν σταματήσουν, θα τους κάνεις με το ζόρι να σταματήσουν. (απλοϊκό, αλλά σε γενικές γραμμές...)
      Βοηθάει επίσης και ο "καταναλωτικός πατριωτισμός" σε κάτι τέτοια, προβαθμίδα της εθνικιστικής, φασιστικής εξαχρείωσης.

      Διαγραφή
    13. Απ' τις καλύτερες συζητήσεις νομίζω αυτή που άνοιξε ... ο Τζήμερος (είχα καλό προαίσθημα για αυτό, άλλωστε). Για να δικαιωθεί και ο ίδιος, δηλαδή, ότι απ' το τίποτα φτιάχνεις κάτι!

      Διαγραφή
    14. Επιγραμματικά:
      "Δεν θεωρείς κάπως λογικά παράδοξη την ιδέα μιας κατανάλωσης με σκοπό το κέρδος;"

      Όχι, γιατί η παραγωγή έχει σκοπό το κέρδος και η παραγωγή προυποθέτει την κατανάλωση διάφορων αγαθών, πχ διάφορες χημικές ουσίες ή ζωοτροφές

      "δεν έχει ανταλλακτική αξία (είναι αυτό που εννοεί, νομίζω, ο Αντώνης παραπάνω, όταν λέει ότι δεν ανταλλάσσεται με άλλα εμπορεύματα), παρότι φυσικά έχει μια τιμή. Δεν έχει αξία, γιατί απλούστατα δεν ενσωματώνει ένα συγκεκριμένο κβάντο ανθρώπινης εργασίας"

      Δεν καταλαβαίνω πως γίνεται να μην έχει ανταλλακτική αξία κάτι εφ'όσον έχει τιμή, αγοράζεται, πουλιέται και αποφέρει κέρδος στον καπιταλιστή. Το ότι δεν ταυτίζονται η τιμή με την αξία ούτε ως έννοιες ούτε ως μεγέθη είναι άλλο θεμά.
      Όσο για το οτι η διαφημιση δεν ενσωματώνει συγκεκριμένο κβάντο ανθρώπνης εργασίας ούτε αυτό το καταλαβαίνω. Τι θα πει συγκεκριμένο; Κάθε διαφήμιση είναι προιόν ανθρώπινης εργασίας. Τι θα πει ότι είναι άυλη και αναπαράξιμη; Το ίδιο είναι και οι εφαρμογές. Οι προγραμματιστές δεν παράγουν υπεραξία; Αν δεν παράγουν δεν είναι εκμεταλλευόμενοι; Αν είναι, πως είναι;

      Ως προς τα δικαιώματα, τα δικαιώματα στην περίπτωση των εφαρμογών είναι το νομικό μέσο με το οποίο είναι δυνατό να εξαχθεί κέρδος από ένα προϊόν το οποίο αλλιώς θα βρισκότανε σε αυθονία. Δεν έχουν αυτά καθε αυτά αξία. Στη διαφήμιση δεν τίθεται θέμα δικαιωμάτων τόσο πολύ καθώς μια συγκεκριμένη διαφήμιση αφορά ενα συγκεκριμένο προϊόν. Αυτό που αγοράζει ο καπιταλιστής όταν αγοράζει διαφήμιση είναι το συγκεκριμένο σποτάκι το οποίο μπορεί μετά να αναπαράγει οπως θέλει, μέχρι να αχρηστευθεί δια της τριβής.

      "Το ίδιο ισχύει λοιπόν και για "μη φυσικούς" όρους παραγωγής. Ναι, υπάρχει ανθρώπινη εργασία πίσω από αυτά, αλλά "πνευματικά" "αγαθά" (με την ευρεία έννοια) δεν είναι ποτέ προϊόν μόνο ενός συγκεκριμένου ανθρώπου-επιστήμονα-καλλιτέχνη-σχεδιαστή, αλλά συλλογικό προϊόν της ανθρώπινης διάνοιας. "

      Η έννοια "συλλογικό προιόν της ανθρώπινης διάνοιας" μου φαίνεται λίγο ηθικολογική. Τι πάει να πει; Μια εφαρμογή μπορεί να είναι προιόν ενός συγκεκριμένου προγραμματιστή, ή συνήθως μια συγκεκριμένης ομάδας. Μπορεί επίσης να έχει διαμορφωθεί στην τελική της μορφή από πολλές ομάδες. ΤΙ διαφορά έχει όμως αυτό από το να λες ότι ένα υλικό προιόν δεν είναι προιόν ενος συγκεκριμένου εργάτη αλλά προιόν της κοινωνικής εργασίας στη βάση του υπάρχοντος καταμερισμού;

      Πάμε σε έναν άλλο κλάδο. Μεταφορές. Τι παράγει μια επιχείρηση μεταφορών; Παράγει τίποτα; Το λουκάνικο της κρέτα φαρμ στο εργοστάσιο της έξω από το Ρέθυμνο και το ίδιο λουκάνικο στα ράφια του ΑΒ στη Θεσσαλονίκη είναι το ίδιο εμπόρευμα; Η μεταφορικοί εργάτες (οδηγοί, φορτωτές κλπ) που έχουν εργαστεί για να πάει το λουκάνικο από την Κρήτη στη Θεσ/νίκη έχουν προσθέσει αξία; Πως έχουν προσθέσει εφόσον δεν εχουν παραξει κάτι υλικό; Εάν δεν έχουν προσθέσει, δεν είναι εργάτες;

      Γενικά συμφωνώ με τα πολιτικά συμπεράσματά σου, αλλά δεν είμαι σίγουρος ότι τα παραπάνω ζητήματα λύνονται τόσο αβίαστα όσο τα παρουσιάζεις. Το ζήτημα του ποιός παράγει αξία και πόση είναι αρρηκτα δεμένο με το ποιός ειναι εκμεταλλευόμενος και πόσο, ποιός ανοικει στην ε.τ. και ποιός σε σύμμαχα στρώματα και στο ποιά είναι και πόσο σύμμαχα είναι τελικά αυτά τα στρώματα.

      Διαγραφή
    15. Όντως πολύ καλή η συζήτηση πάντως.

      Διαγραφή
    16. Ναφτα χάρηκα πολύ για όσα έγραψες, ξεκαθάρισαν κάποια πράγματα. Με μια σημαντική διαφωνία. Τα πάντα είναι υλικά. Χειροπιαστά δεν είναι.

      Και ναι, η διαφήμιση είναι έξοδο κυκλοφορίας του εμπορεύματος. Από εκεί και πέρα, σωστή η σημείωση πως η διαφήμιση χρησιμοποιείται και για να επιβληθεί ο ένας καπιταλιστής στον άλλον, όπως ακριβώς μπορεί να συμβάλει στην επικράτηση ενός καπιταλιστή έναντι άλλων, το περιθώριο που αφήνει για πληρωμές από τους μικροεμπόρους. π.χ. μία εταιρεία τα θέλει στο χέρι και μια άλλη αφήνει τους λιανικούς εμπόρους να πληρώσουν αφού πουλήσουν το εμπόρευμα, γιατί αυτή η εταιρεία έχει συγκεντρωμένο κεφάλαιο και μπορεί και συνεχίζει την παραγωγή, χωρίς χρήμα από αυτά που πούλησε στους μικροεμπόρους ... ή απλά θέλει να ρισκάρει. Η εταιρεία που αφήνει τις πληρωμές για αργότερα, αν ξεπληρωθεί τότε που έβαλε στόχο και αν συνεχίσει την παραγωγή, θα βγει μπροστά. Το ίδιο κάνει και η διαφήμιση. Αν κάποιος ρίξει χρήμα στη διαφήμιση και ταυτόχρονα μπορεί να συνεχίσει την παραγωγή, θα βγει πολύ μπροστά. Θα αρχίσουν οι κύκλοι του να κλείνουν πιο γρήγορα γιατί το προϊόν του κυκλοφορεί πιο εύκολα στην αγορά. Και μάλιστα είναι σε αυτές τις περιπτώσεις, όταν μια εταιρεία πιέζει να κλείσει γρήγορα ο κύκλος αλλά να πάρει τα λεφτά αφού πουληθεί το προϊόν στον τελικό πελάτη, που βγαίνουνε παρτίδες πιο φτηνιάρικες, με χειρότερη ποιότητα, καλές προσφορές για τους λιανικούς εμπόρους κλπ.
      Λαϊκά εντελώς θα το πω, η διαφήμιση είναι ένα ακόμα κόλπο του εμπορίου.

      Όμως για μένα, αφού ξεκαθάρισα κάποια πράγματα και γι αυτό ήθελα αυτή τη βοήθεια, ανοίγει εδώ η "φιλοσοφική" συζήτηση για το φετίχ του εμπορεύματος και το πως η διαφήμιση και τα φετίχ που ενισχύει, πέρα από το γρηγορότερο κλείσιμο της κυκλοφορίας, συμβάλουν στην αυτοσυντήρηση του καπιταλισμού. Νομίζω ο Μαρξ θα είχε να γράψει άλλο ένα έργο-θεμέλιο αν ζούσε στον 20ο αιώνα.

      Η συζήτηση ήτανε από τις καλύτερες και με βοήθησε πολύ, ελπίζω και άλλους.

      Διαγραφή
    17. Μόνο για κάποια σημεία και μάλιστα κάπως χαοτικά, γιατί η ώρα είναι και προχωρημένη. Αύριο ίσως πιο συγκεκριμένα.

      Νομίζω ότι απάντησες μόνος σου:

      "Ως προς τα δικαιώματα, τα δικαιώματα στην περίπτωση των εφαρμογών είναι το νομικό μέσο με το οποίο είναι δυνατό να εξαχθεί κέρδος από ένα προϊόν το οποίο αλλιώς θα βρισκότανε σε αυθονία. Δεν έχουν αυτά καθε αυτά αξία."

      Ακριβώς. Η αγορά ενός μη-υλικού "εμπορεύματος" - εφαρμογές ΚΑΙ διαφήμιση κλπ.- δεν είναι όμως τίποτα άλλο πέρα από αγορά δικαιωμάτων. Τι αγοράζει δηλαδή ένας καπιταλιστής όταν αγοράζει μια διαφήμιση;
      Αυτό ισχύει για την διαφήμιση όσο και για τις εφαρμογές (δεν μπορώ να καταλάβω γιατί δεν μπορώ στην τελική να αντιμετωπίσω την διαφήμιση ως ενός είδους "εφαρμογή" για συγκεκριμένες συσκευές).
      Αυτή η αφθονία, που αναφέρεις, είναι επίσης καθοριστική. Ένα πρόγραμμα μια διαφήμιση "παράγεται" μια και μόνο φορά. Από εκεί και πέρα όμως μπορεί να αναπαραχθεί απ'αόριστον, όσο έχεις ρεύμα και μια συσκευή, δηλαδή υλικά αντικείμενα.
      Ένα υλικό εμπόρευμα όμως φθείρεται και εντέλει καταστρέφεται (δεν "φθείρεται" απλά στην συνείδηση των καταναλωτών, αλλά κυριολεκτικά καταστρέφεται, παύει ΩΣ ΤΕΤΟΙΟ να υπάρχει). Ένα καρβέλι θα φαγωθεί. Θα πρέπει λοιπόν να επαναληφθεί η παραγωγική διαδικασία για να έχουμε νέο καρβέλι. Και όταν λέμε ΝΕΟ καρβέλι, δεν εννοούμε ένα καρβέλι που θα λαμπυρίζει, θα παίζει μουσική και θα έχει γεύση περγαμόντο, αλλά αρκεί ακριβώς το ίδιο καρβέλι. Κατ' αρχάς δεν χρειάζεσαι καινούργια παραγωγή για κάθε αναπαραγωγή μιας συγκεκριμένης διαφήμισης. Επίσης δεν μπορείς να πουλήσεις την ίδια διαφήμιση. Θα πρέπει να σχεδιαστεί μια διαφορετική. Τι σημαίνει αυτό; Ότι μια διαφήμιση είναι ένα άυλο πράγμα και επομένως είναι απλά αυτό που είναι, "αιώνιο" στον βαθμό που μπορεί (και θέλει κάποιος) να αναπαραχθεί.

      Διαγραφή
    18. "Όσο για το οτι η διαφημιση δεν ενσωματώνει συγκεκριμένο κβάντο ανθρώπνης εργασίας ούτε αυτό το καταλαβαίνω. Τι θα πει συγκεκριμένο; Κάθε διαφήμιση είναι προιόν ανθρώπινης εργασίας."

      Ναι, κάποιοι εργάστηκαν. Μια διαφήμιση (αναρωτιέμαι πάλι σε τι συνίσταται ΜΙΑ διαφήμιση) όμως ρωτώ πάλι: τι αξία εμπεριέχει; Σε πόσα καρβέλια αντιστοιχεί ΜΙΑ διαφήμιση; Τρώω τα καρβέλια, πάνε τα καρβέλια και χρειάζομαι καινούργια. Η διαφήμιση όμως θα είναι πάντα εκεί στον βαθμό που κάποιος μπορεί και θέλει να την ΑΝΑπαράγει, χωρίς να χρειάζεται να την ΠΑΡΑΓΕΙ κάθε φορά εκ νέου. Ναι, αν περάσει καιρός η διαφήμιση, δεν θα φτουράει πια, αλλά τι σχέση έχει αυτό με την ίδια την διαφήμιση; Καταστράφηκε η διαφήμιση;

      Επίσης: ποια είναι η υπεραξία; Ο διαφημιστής-εργαζόμενος δουλεύει Χ ώρες για μια διαφήμιση. Τι έχει παράξει; Μια διαφήμιση, λέμε. Στην πραγματικότητα έχει διαμορφώσει έναν κώδικα - ένα σύνολο πληροφοριών - που όταν εισαχθεί σε μια κατάλληλη συσκευή αυτή λειτουργεί με συγκεκριμένο τρόπο και δημιουργεί εικόνα ή/και ήχο κλπ. Με τον προγραμματιστή είναι ακόμα πιο σαφές αυτό. Η δημιουργία ενός τέτοιου κωδικού όμως δεν είναι παραγωγή. Είναι παραγωγή γνώσης ή τεχνογνωσίας. Πρόσεξε δεν έχει σχέση απλά με το ζήτημα σωματικής εργασίας, με την συνήθη έννοια. Αν ένας προγραμματιστής δουλεύει στην παραγωγή και κάθεται (αν υποθέσουμε ότι αυτό είναι απαραίτητο, γιατί είμαι και άσχετος) και προγραμματίζει, τοποθετεί ένα λογισμικό (αδιάφορο ποιος το έχει αναπτύξει) σε κάθε μια συσκευή, τότε ναι, προσθέτει αξία στο εμπόρευμα αυτό. Όταν όμως η Microsoft αναπτύσσει ένα πρόγραμμα, δεν έχει παράξει καμία αξία. Αξία θα προσθέσει μόνο η εργασία εργατών, ανεξαρτήτως ειδικότητας, μέσα στην παραγωγή, με την οποία διασφαλίζεται ότι ένα πρόγραμμα θα "τρέχει" σε μια συγκεκριμένη συσκευή.

      Μην μπερδευόμαστε: υπάρχουν εργασίες που μοιάζουν "πνευματικές", αλλά στην πραγματικότητα είναι μάλλον "σωματικές". Υπάρχουν όμως και παρόμοιες εργασίες που μοιάζουν "σωματικές", αλλά είναι "πνευματικές".

      Ο διαφημιστής, ο προγραμματιστής (που δουλεύει στις συνθήκες που μέχρι τώρα τουλάχιστον γνωρίζουμε), αλλά και ο συνθέτης, ο επιστήμονας, λυπάμαι αν απογοητεύω ίσως μερικούς, δεν παράγει την παραμικρή ανταλλακτική αξία, γιατί κατά βάση δεν παράγει κανένα εμπόρευμα.

      Πιο απλά: αν σκεφτώ εγώ μια συνταγή για ζύμη, όσο εξαίσια, πρωτότυπη και να είναι, η ίδια η συνταγή δεν είναι εμπόρευμα ούτε έχει ανταλλακτική αξία. Εμπόρευμα θα είναι το καρβέλι που θα φτιάξει μια αρτοποιία με βάσει την συνταγή. Τι αξία έχει δηλαδή η συνταγή ως "ιδέα"; Όση δαπάνησα για την σκεφτώ; Και τι μετρώ εδώ; Κάθε φορά που την δοκίμασα; Την βάση της συνταγής, που μου έδωσε η γιαγιά μου; Τι παρήγαγα εντέλει;

      Ή αν εγώ είμαι ένας καλός κράχτης στην λαϊκή, προστίθεται αξία στις ντομάτες επειδή εγώ είμαι καλός κράχτης; Στην καλύτερη βοηθώ το αφεντικό μου, να ΠΡΑΓΜΑΤΩΣΕΙ την αξία των εμπορευμάτων του. Ναι, χωρίς εμένα δεν θα είχαν πουληθεί ενδεχομένως τα εμπορεύματα, προσέθεσα όμως γι' αυτόν τον λόγο κάποια αξία στις ντομάτες; Έχουν οι ντομάτες του αφεντικού μεγαλύτερη ΑΞΙΑ από αυτές του διπλανού πάγκου που έχει χειρότερο κράχτη; Με εκμεταλλεύονται; Ναι φυσικά, γιατί το αφεντικό δεν χρειάζεται να διαθέσει χρόνο πουλώντας και κράζοντας. Χρηστική αξία του κραξίματος; Απολύτως! Ανταλλακτική αξία του κραξίματος; Μηδέν. Εκμετάλλευση; Ναι. Καπιταλιστική εκμετάλλευση=Απόσπαση υπεραξίας; Όχι,

      Ήταν όντως αρκετά χαοτικά, τα παραπάνω. Θα προσπαθήσω να επανέλθω άλλη στιγμή.
      Καλή νύχτα!

      Διαγραφή
    19. Γρήγορα γρήγορα,

      "Σε πόσα καρβέλια αντιστοιχεί ΜΙΑ διαφήμιση; Τρώω τα καρβέλια, πάνε τα καρβέλια και χρειάζομαι καινούργια"

      Σε πόσα καρβέλια αντιστοιχούν δώδεκα νταλίκες Σκάνια; Δεν μπορούμε να απαντήσουμε σε τέτοιες ερωτήσεις. Αυτό που μετράμε είναι πόσες εργατοώρες χρειάστηκαν για την παραγωγή κάποιου εμπορεύματος και φυσικά τους όρους αναπαραγωγής της εργατικής δύναμης αυτής. Λάθος κάνω;

      " Ναι, αν περάσει καιρός η διαφήμιση, δεν θα φτουράει πια, αλλά τι σχέση έχει αυτό με την ίδια την διαφήμιση; Καταστράφηκε η διαφήμιση;"

      Όταν μιλάμε για καταστροφή, όπως το καταλαβαίνω εγώ, μιλάμε για καταστροφή κάποιου πράγματος ως αξία χρήσης. Ως ανταλλακτική αξία ένα εμπόρευμα κλείνει τον κύκλο του όταν πουληθεί και αποδώσει στον καπιταλιστή χρήμα, κέρδος. Επομένως, μια διαφημίση, ναι, καταστρέφεται όταν σταματήσει να φτουράει, θαρρώ.

      " Αν ένας προγραμματιστής δουλεύει στην παραγωγή και κάθεται (αν υποθέσουμε ότι αυτό είναι απαραίτητο, γιατί είμαι και άσχετος) και προγραμματίζει, τοποθετεί ένα λογισμικό (αδιάφορο ποιος το έχει αναπτύξει) σε κάθε μια συσκευή, τότε ναι, προσθέτει αξία στο εμπόρευμα αυτό. Όταν όμως η Microsoft αναπτύσσει ένα πρόγραμμα, δεν έχει παράξει καμία αξία. Αξία θα προσθέσει μόνο η εργασία εργατών, ανεξαρτήτως ειδικότητας, μέσα στην παραγωγή, με την οποία διασφαλίζεται ότι ένα πρόγραμμα θα "τρέχει" σε μια συγκεκριμένη συσκευή. "

      Καταρχήν δεν καταλαβαίνω τη διάκριση μεταξύ προγραμματιστή και μάηκροσοφτ. Δεύτερον, για να τρέχουν τα προγράμματα οι προγραμματιστές κάθονται με τις ώρες και κάνουν debugging και γράφουν κώδικα. Από αυτή τη διαδικασία η μάηκροσοφτ κερδοφορεί. Πως;

      Λες ότι μιλάμε για εκμετάλλευση, αλλά μη καπιταλιστική. Για τι είδους εκμετάλλευση μιλάμε τότε; Ένας προγραμματιστής που κάθεται και δουλεύει 10 ώρες, πληρώνεται για τις 10 ή για τις 10 - χ; Τι είναι αυτό το χ; Αν δεν υπάρχει, πως κερδοφορεί ο καπιταλιστής; Από την υπεραξία του άλλου καπιταλιστή με το χειροπιαστό εμπόρευμα; Και οι εργάτες του προηγούμενου δηλαδή "μοιράζονται" την υπεραξία αυτή χωρίς να συμμετέχουν στην παραγωγή της; Άρα δεν ανοίκουν στην ε.τ ; Θεωρείς ότι ισχύει το ίδιο και για τις μεταφορές;

      Κλείνω. Γενικά δεν διαφωνώ με την συνολική ιδέα που εκφράζεις, όπως δε διαφωνώ και με τη γενικη θεωρία του Κεφαλαίου.Αυτό που λέω είναι ότι τα παραπάνω ερωτηματικά είναι ζητήματα που δεν μου φαίνονται πολυ ξεκαθαρισμένα. Είναι σημαντικό να ξεκαθαριστούν γιατί αφορούν την οριοθέτηση της ε.τ. και γιατί τέλος πάντων κάθε γενική θεωρία πρέπει να έχει γερά μικροθεμέλια.


      Διαγραφή
    20. Naphta γιατί παίρνουμε σαν δεδομένο ότι εμπόρευμα είναι μόνο το χειροπιαστό που μπορεί να φθαρεί υλικά; Από ότι γνωρίζω δεν υπάρχει κάπου τέτοια προυπόθεση. Αν είναι έτσι ούτε μια καθαρίστρια παράγει υπεραξία.Και ισως δεν θα μπορούσαμε τότε να μιλάμε για εμπορευματικοποίηση της παιδείας. Αν η καθαρίστρια βρίσκεται όμως υπαγμένη στο κεφάλαιο βεβαίως και παράγει υπεραξία. Ο Μαρξ γράφει ότι ''a singer who sings like a bird is an unproductive worker. If she sells her singing for money, she is to that extent a wage labourer or a commodity dealer. But the same singer, when engaged by an entrepreneur who has her sing in order to make money, is a productive worker, for she directly produces capital. A schoolmaster who educates others is not a productive worker. But a schoolmaster who is engaged as a wage labourer in an institution along with others, in order through his labour to valorise the money of the entrepreneur of the knowledge-mongering institution, is a productive worker.''
      Ακόμα και με τον τρόπο που το θέτεις, δλδ την φθαρτότητα του εμπορεύματος, και παλί μια διαφήμιση ή κάποιο άλλο προιον, είναι φθαρτή. Γιατί το ''εμπόρευμα'' δεν αποκτά την φύση του σαν εμπόρευμα μέσα από τον εαυτό του, μέσα από την αξία χρήσης του, αλλά μόνο μέσα σε μια συγκεκριμένη κοινωνική σχέση.Το ίδιο ψωμί την μια στιγμή μπορεί να είναι εμπόρευμα, την άλλη μπορεί να είναι απλώς αγαθό. Σαν αγαθό φθείρεται όταν τρώγεται ή όταν χαλά, αλλά σαν εμπόρευμα ''φθείρεται'' (δηλαδή παύει να είναι εμπόρευμα) όχι μόνο όταν καταστράφεται υλικά αλλά και όταν καταναλώνεται, και καταναλώνεται όταν αγοράζεται για κατανάλωση και τότε παύει να είναι εμπόρευμα, δεν μπορεί πλέον να πραγματοποιήση την υπεραξία, από την οπτική του κεφαλαίου έχει πλεόν "φθαρεί". Μια διαφήμιση λοιπόν, ή μια ταινία, φθείρεται όταν δεν μπορεί πλέον να πουληθεί γιατί έχει χάσει την ανταλλακτική της αξία. Σορρυ για το αγγλικο : ''The value of commodities is the very opposite of the coarse materiality of their substance, not an atom of matter enters into its composition. Turn and examine a single commodity, by itself, as we will, yet in so far as it remains an object of value, it seems impossible to grasp it. If, however, we bear in mind that the value of commodities has a purely social reality, and that they acquire this reality only in so far as they are expressions or embodiments of one identical social substance, viz., human labour, it follows as a matter of course, that value can only manifest itself in the social relation of commodity to commodity'' Μια ταινία λοιπόν έχει την ανταλλακτική της αξία όχι μόνο στην συγκεκριμένη υλική της φθαρτότητα αλλά πρωτίστος στην φθαρτότητα της σαν εμπόρευμα μέσα στην κοινωνική πραγματικότητα

      Διαγραφή
    21. Λυπάμαι πολύ που δεν έχω χρόνο να απαντάω συστηματικά. Μια παρατήρηση όμως για να αποφευχθούν ορισμένες παρεξηγήσεις.

      Δεν μίλησα για υλικότητα με αυτήν την έννοια.
      Πρόκειται περισσότερο για την διάκριση που κάνει ο Μαρξ στο απόσπασμα που παραθέτεις.
      Η τραγουδίστρια τι κάνει; Όντως δίνει εργατική δύναμη για έναν μισθό. Κατ'αρχάς πρέπει να γίνει σαφής ο διαχωρισμός: η τραγουδίστρια-εργαζόμενη δεν είναι ποτέ η τραγουδίστρια-ντίβα, η οποία μάλλον έχει σχέση με το παράδειγμα Μήτρογλου.
      Εργαζόμενη τραγουδίστρια μπορεί να είναι μόνο αυτή που ανταποκρίνεται σε έναν κοινωνικό μέσο όρο όσον αφορά την ειδίκευση στον κλάδο του τραγουδιού.
      Είναι όμως νομίζω σαφές ότι το εμπόρευμα δεν είναι το τραγούδι το ίδιο που τραγουδάει. Αυτό θέλω να πω. Ένα τραγούδι δεν μπορεί να είναι εμπόρευμα, δεν έχει ανταλλακτική αξία το ίδιο. Αξία προκύπτει όταν κάποιος κάτσει και το τραγουδήσει έναντι μισθού προκειμένου κάποιος κεφαλαιούχος να βγάλει κέρδος. Το κέρδος, η υπεραξία όμως δεν προκύπτει από το τραγούδι, αλλά από τον χρόνο εργασίας του εκτελεστή.
      Και στην εκπαίδευση: δεν είναι η γνώση εμπόρευμα, αλλά η εκπαίδευση, που δεν είναι τίποτα άλλο από το γεγονός ότι κάποιος δίνει κάποιο χρόνο να κάτσει με τα παιδιά και να τους μεταδώσει γνώσεις.
      Η γνώση, μια συμφωνία, ένας μαθηματικός τύπος δεν είναι εμπορεύματα. Εμπορεύματα είναι η εκπαίδευση, η εκτέλεση μιας συμφωνίας, η εφαρμογή μαθηματικών τύπων έναντι μισθού.

      Τέλος εννοείται ότι η αξία δεν έχει υλικότητα. Η αξία δεν είναι ιδιότητα της ύλης (αυτό και για τον waltendegewalt που υποψιάζεται ότι συνάγω "λογικά" την υλικότητα από την αξία). Αυτό είναι προφανές. Η αξία είναι κοινωνική σχέση. Δεν μπορεί ωστόσο να προκύψει αξία χωρίς υλικότητα κάποιου είδους.

      Λάθος μου που εξέτρεψα την συζήτηση προς αυτήν την κατεύθυνση. Άλλα είναι τα βασικό ζητήματα.

      Διαγραφή
  16. Το ερώτημα είναι, κατά την ταπεινή μου γνώμη, κατά πόσον η πραγματοποίηση της αξίας (και οι δαπάνες που αντιστοιχούν σε αυτήν την πραγματοποίηση) δεν είναι ή είναι μέρος της παραγωγής της "αξίας χρήσης'' της, άρα και η ίδια μια διαδικασία παραγωγής αξίας. Βέβαια μπορεί κανείς να θέσει το ζήτημα με όρους πρωτεύοντος-δευτερεύοντος ή πραγματικού και (αστικής,ας πούμε για λόγους όχι μόνον ευκολίας) "επένδυσής" του (όπου επένδυση ας νοηθεί όχι με την έννοια που εννοείται στην οικονομολογική γλώσσα), όπως το έθεσε ο Αντώνης στο παράδειγμα του εμπορεύματος που μπορεί να υπάρξει χωρίς την διαφήμισή του ενώ η διαφήμιση δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς το εμπόρευμά "της". Αλλά και πάλι το θέμα είναι κατά πόσον αυτό είναι μια διεργασία που δεν σημαίνει παραγωγή αξίας-υπεραξίας. Ας ξεκαθαρίσουμε αρχικά πως όταν μιλάμε για αξία-υπεραξία αναφερόμαστε στον κύκλο Χ-Ε-ΔΧ, και όχι στις μορφες εργασίας-παραγωγής που βρίσκονται "εκτός" αυτού του κύκλου και αναφέρονται στις λεγόμενες μη-παραγωγικές εργασίες, όπως των δημ.υπαλλήλων, όπου το "μη παραγωγικόν" αναφέρεται όχι στον υλικό προσδιορισμό αλλά στην μη-υπαγωγή στον κεφαλαιοκρατικό κύκλο. Είμαστε λοιπόν εντός του κύκλου, αλλά στο σημείο της πραγματοποίησης που αναφέρεται ειδικά στην διεργασία πώλησης (και όχι μεταφοράς κλπ όπως σοφά λέει ο Μαρξ). Είναι σαφές πως κατά τον Μάρξ δεν παράγεται αξία-υπεραξία σε αυτό το σημείο, αλλά γίνεται ιδιοποίηση ενός μέρους της από τον έμπορο-κεφαλαιοκράτη που αμείβει τους μισθωτούς του με ένα (μικρό) τμήμα αυτης της υπεραξίας. Έτσι, ο εμπορο-καπιταλιστής βέβαια παραμένει εντός της αστικής τάξης αφού ιδιοποιείται μέρος της υπεραξίας, αλλά ο μισθωτός "του'' επισης αμείβεται από την υπεραξία που παρήγαγαν άλλοι (οι άμεσοι παραγωγοί που πούλησαν την εργ.δύναμή τους κλπ). Αυτό δημιουργεί το ερώτημα: είναι εκμεταλλευόμενος; πριν ερωτήσουμε και απαντήσουμε θα πρέπει να αποφασίσουμε αν παράγει αξία-υπεραξία. Σύμφωνα με τον Μάρξ δεν παράγει υπεραξία. Είναι όμως εκμεταλλευόμενος; Η προφανής απάντηση πως είναι, δίνεται τώρα, αφού παρεμβάλαμε την μαρξιστική θέση, με την πρόσθεση του γεγονότος ότι δεν παράγει υπεραξία, αλλά αν και εκμεταλλεύομενος "ζεί" από την υπεραξία που παρήγαγαν οι προαναφερόμενοι άμεσοι παραγωγοί. Άρα υπάρχουν μισθωτοί που αν και εκμεταλλεύομενοι ίσως ζούνε από την έμμεση ιδιοποίηση (και από μέρους τους) της παραχθείσας υπεραξίας, ήτοι της αξίας που προστέθηκε στην (βιομηχανική κυρίως) άμεση παραγωγή. Το ίδιο συμβαίνει και με άλλους, πιο "απομακρυσμένους" από την παραγωγή υπεραξίας παραγωγούς (δημ. υπαλλήλους κ.α). Καμμία φορά, αν και δημ.υπάλληλος, σκέφτομαι μήπως τελικά αν έχει δίκιο Μάρξ στο θέμα που αναλύσαμε (και συγγνώμη από τον Καρλ για το θράσος), εκεί βρίσκεται και το "μυστικό" ενός μεγάλου μερους της μικροαστικής τάξης, αυτών που ο Μπαντιού ονομάζει "μισθωτή μικροαστική τάξη" ( ή "μισθ. μεσαία τάξη), και οι οποίοι (αν και...συνάδελφοι) μου προκαλούν όλο και περισσοτερο την καχυποψία...Αντίθετα, αν η πραγματοποίηση της αξίας, αλλά και η γενικότερη (έμμεση) αναπαραγωγική εργασία είναι "αξιο-γόνος'' η έννοια της εργατικής τάξης θα διευρύνονταν...μάλλον πολιτικά επικίνδυνα...(βιαστικό συμπέρασμα, που αφορά την εργασία που υπάγει το "μη παραγωγικό κεφαλαίο" και όχι τόσο αυτό το ίδιο..

    Καθημερινός Άγνωστος

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Διανοητική εργασία, εξειδικευμένη εργασία, μη παραγωγική εργασία κλπ. δε χωρίζουν την εργατική τάξη, που είναι ενιαία.
      Στην πράξη, μία υπάλληλος του σούπερμάρκετ που τοποθετεί ψώνια στα ράφια (παραγωγική εργασία) και μετά από λίγα λεπτά περνάει τα προϊόντα από το λέιζερ (μη παραγωγική εργασία) δεν είναι ταυτόχρονα κομμάτι της εργατικής και μιας άλλης τάξης.

      Η εργατική τάξη στην Ελλάδα συνολικά μικροαστίζει ή φέρεται το πολύ τρεϊντγιουνιονιστικά (ναι στον καπιταλισμό με καλύτερο μισθό) και αυτό δεν έχει καμία σχέση με τον κλάδο που δουλεύει ο καθένας.
      Οι λόγοι που η εργατική τάξη της Δύσης μικροαστίζει συνδέονται βεβαίως με τον τύπο εργασίας αλλά δεν είναι αυτός ο μόνος λόγος. Αυτό που περιγράφει καλύτερα τον λόγο που μικροαστίζει η εργατική τάξη της Δύσης και της Ελλάδας, είναι ότι προσδένονται πίσω από το κεφάλαιο και αγκαλιάζουν τον τρόπο ζωής που οι αστοί αποφασίζουν γι αυτούς. Δηλαδή, για τον εργάτη της Ελλάδας ο τρόπος σκέψης είναι : ναι, ας κάνει η Ελλάδα πολέμους και εξαγωγές και μονοπώλια στα Βαλκάνια και έργα στο Ντουμπάι, ας κλείνουν εδώ τα ναυπηγεία και ας ξηλώνουν τις καλλιέργειες, αρκεί να μπορώ να βγαίνω στα μπουζούκια. Το έχω ακούσει μετά από διεξοδική συνείδηση ως εξής "και τι σε νοιάζει, αφού θα φας ψωμί".

      Το κεφάλαιο μπορούσε να παρέχει δυνατότητα "μη παραγωγικών" εργασιών για τους εργάτες του Ελλαδικού χώρου, με τα αντίστοιχα πλεονεκτήματα και τον αντίστοιχο τρόπο ζωής, ακριβώς γιατί η Ελλάδα είναι ιμπεριαλιστική χώρα.
      Ταυτόχρονα, δεν είναι οργανωμένος ο υποκειμενικός παράγοντας, δηλαδή το κόμμα και τα συνδικάτα, που θα αποκόψουν την εργατική τάξη από τα συμφέροντα της αστικής. Γι' αυτό βλέπεις και μεγαλύτερο κομμάτι να γατζώνεται πάνω στους αστούς (χρυσή αυγή-συριζα) παρά να ριζοσπαστικοποιούνται πραγματικά. Και τι ζητάνε αυτά τα κομμάτια που γατζώθηκαν; Οι μεν χρυσαυγίτες σκύβουν κεφάλι για ένα κομμάτι ψωμί και θα δώσουν και το αίμα τους και οι δε συριζαίοι ζητάνε να διατηρηθούν τα πράγματα στην καλύτερη δυνατή κατάσταση, με προοπτική να καβατζώσουν τις θέσεις εργατικής αριστοκρατίας. (βέβαια, υπάρχουνε συνεχείς αλληλεπιδράσεις π.χ. κόμμα ανέτοιμο -> το πολύ τρεϊντγιουνιονισμός / χώρα ιμπεριαλιστική -> άρα υπάρχει εργατική αριστοκρατεία που παρασύρει την εργατική τάξη μαζί της / παρασυρμένη εργατική τάξη -> κόμμα ανέτοιμο ---- δες το ενιαία)

      Άρα δύο καθήκοντα : προπαγάνδα - δράση στους καθημερινούς χώρους μας.

      Διαγραφή
    2. *Το έχω ακούσει μετά από διεξοδική συνείδηση = Το έχω ακούσει μετά από διεξοδική συζήτηση

      Διαγραφή
  17. Αντωνη ο Naphta εγραψε ολοκληρο αρθρο ! τι αρθρο? ΑΡΘΡΑΡΑ !!!
    Εγω το ομολογω του τα "εκλεψα" ολα .....

    Ασχετο αλλα και πολυ σχετικο μαλλον ,με το "καλυτεροτερο" Συστημα Παραγωγης μεταξυ ...ταξικων "συντροφων" :
    "Γ. Κρουπ, 26 Ιανουαρίου 1934: «Ο Εθνικοσοσιαλισμός απελευθέρωσε τον Γερμανό εργάτη από τη μέγγενη ενός δόγματος (σ.σ. του κομμουνισμού) που ήταν βασικά εχθρικό τόσο για τον εργοδότη όσο και για τον εργαζόμενο. Ο Αδόλφος Χίτλερ επέστρεψε τον εργάτη στο έθνος του. Τον μετέτρεψε σε πειθαρχημένο στρατιώτη της εργασίας και συνεπώς σύντροφό μας (σ.σ. των βιομηχάνων!)».

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  18. «Με άλλα λόγια είναι παράσιτα στην δευτέρα (χαρακτηρισμός χωρίς αξιολογική χροιά), καθώς παρασιτούν στην παρασιτική μορφή καπιταλιστικής κερδοφορίας»
    «Το ζήτημα του ποιoς παράγει αξία και πόση είναι άρρηκτα δεμένο με το ποιος είναι εκμεταλλευόμενος»
    «ο συνθέτης, ο επιστήμονας, λυπάμαι αν απογοητεύω ίσως μερικούς, δεν παράγει την παραμικρή ανταλλακτική αξία»
    «Η μη-υλική της υπόσταση (μια εικόνα, ένας ήχος είναι μεν αισθητά, αλλά δεν είναι τα ίδια υλικά αντικείμενα.»

    Με επιφυλάξεις τα πιο κάτω, γιατί από ένα σημείο και μετά, ειλικρινά σας λέω, δεν καταλαβαίνω για τι πράγμα συζητάτε.

    (1) Αν οι Naptha-τσαφ υπονοούν ότι «αξία» (ανθρώπινη αξία) έχει ο άνθρωπος που «παράγει [υπερ]αξία», να μου πουν που βρήκαν αυτό το πράγμα και τι «αξία» έχουν οι οι μακροχρόνια άνεργοι (ας πούμε, εδώ, στο ΗΒ) που σε μεγάλο ποσοστό τους είναι και ανάπηροι (και «παρασιτούν», όπως μας λένε στα μίντια, σε βάρος των δημοσίων οικονομικών και τής «οικονομίας»), ή τα εκατομμύρια των κογκολέζων κ.ο.κ. που εξοντώθηκαν πριν προλάβουν τα παράσιτα να συμβάλουν στην «παραγωγή αξίας».

    (2) Θα ήταν λάθος να πω ότι προσπαθείτε να «συνάγετε» «λογικά» τι είναι «ύλη» [έστω, υλικό αντικείμενο] από την «αξία» (χρήσης, μεταβολισμού, φθοράς, αφθαρσίας ή δεν ξέρω τι); Τι άλλο νόημα έχει εκείνο για τα μη αναπαραγώμενα καρβέλια [«Τρώω τα καρβέλια, πάνε τα καρβέλια και χρειάζομαι καινούργια. --> Κατά Ματθαίον 15:32-39, παγκόσμια πρώτη εμφάνιση τής «διαφήμισης» (Ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις...)]

    Και για το (1), και για να προλάβω τα αντι-ιδεαλιστικά και αντι-ανθρωπιστικά σας, να σας δώσω και ένα παράθεμα από Losurdo που αναφέρεται στο πρόβλημα τής «απαξίας»: «Les Juifs et les Noirs semblent revendiquer pour soi ... la caractéristique que Marx attribue au prolétariat, d'être porteur des souffrance de l'humanité tout entière et, pour cette raison, symbole de son possible rachat.»

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. "Αν οι Naptha-τσαφ υπονοούν ότι «αξία» (ανθρώπινη αξία) έχει ο άνθρωπος που «παράγει [υπερ]αξία», να μου πουν που βρήκαν αυτό το πράγμα και τι «αξία» έχουν οι οι μακροχρόνια άνεργοι (ας πούμε, εδώ, στο ΗΒ) που σε μεγάλο ποσοστό τους είναι και ανάπηροι (και «παρασιτούν», όπως μας λένε στα μίντια, σε βάρος των δημοσίων οικονομικών και τής «οικονομίας»), ή τα εκατομμύρια των κογκολέζων κ.ο.κ. που εξοντώθηκαν πριν προλάβουν τα παράσιτα να συμβάλουν στην «παραγωγή αξίας»."

      Ποια "ανθρώπινη αξία;! Τι είναι αυτό και που έστω και υπονοήθηκε αυτό; (ακριβώς ο αντίθετο μάλιστα, είπα δεν υπάρχει κανένας αξιολογικός χαρακτηρισμός, στον όρο παράσιτα)
      Αξία=Ανταλλακτική αξία...Τι άλλο θα μπορούσε να είναι;
      Δεν σε καταλαβαίνω ώρες ώρες...

      Για το (2) αργότερα, απλά βλέποντας τέτοια "μομφή", έπρεπε να απαντήσω μόλις το είδα.

      Διαγραφή
    2. γράφω εδώ στο Ναφτα
      http://leninreloaded.blogspot.com/2014/01/blog-post_4369.html?showComment=1391389417203#c6376585259763545306

      "Ναφτα χάρηκα πολύ για όσα έγραψες, ξεκαθάρισαν κάποια πράγματα. Με μια σημαντική διαφωνία. Τα πάντα είναι υλικά. Χειροπιαστά δεν είναι."

      και εδώ
      http://leninreloaded.blogspot.com/2014/01/blog-post_4369.html?showComment=1391174603906#c6959581042652170062

      "3. Είναι όμως υλική παραγωγή από μία τάξη που μισθώνεται, για την κεφαλαιοκρατική τάξη."



      Έξω από αυτό, μάλλον μας τρολάρεις. Πάντως δεν υπονόησα σε καμία περίτωση αυτό που γράφεις.

      Διαγραφή
    3. @Naphtha
      Για το (2) αργότερα, απλά βλέποντας τέτοια "μομφή", έπρεπε να απαντήσω μόλις το είδα--->

      Να σου απαντήσω εγώ γιατί βρήκα ποιο είναι το πρόβλημα που σε απασχολεί βάσει της ορολογίας που χρησιμοποιείς («αναπαραγωγή», «συλλογικό προϊόν της ανθρώπινης διάνοιας»):

      Παραπέμπω σελ.198-99 Ιλιένκοφ, Διαλεκτική Λογική (Δοκίμια Ιστορίας και Θεωρίας) και τονίζω ότι ο Ιλιένκοφ αναφερομένος στο Σπινόζα μιλάει για την «αντικειμενικότητα» [ύπαρξη, πραγματικότητα] των μαθηματικών ιδεατοτήτων. Το παράδειγμα τού κύκλου μπορεί να αντικατασταθεί από αυτό μιας συνάρτησης στον «ορισμό» τής οποίας εμπεριέχεται η κατασκευή της στο χώρο (καμπύλη, γραμμή, σύνολο από άπειρα σημεία). (2) Το άλλο πρόβλημα που σε απασχολεί («συλλογικό προϊόν της ανθρώπινης διάνοιας») είναι το στάτους τής επιστήμης σε μια σοσιαλιστική-κομουνιστική κοινωνία. Η επιστήμη (ας πούμε μαθηματικά=οντολογία=υλιστική διαλεκτική* και εν γένει θετικές επιστήμες· για τις επιστήμες που συνδέονται στενά με το αστικό κράτος (πολ. οικονομία, ιστοριογραφία, τίθεται αλλιώς το ζήτημα) δεν θα «αλλάξει», η ίδια επιστήμη θα διδάσκεται στα πανεπιστήμια και στα σχολεία, εκείνο που θα αλλάξει ο ρόλος των επιστημόνων ως κάστας και η πραγματική μετατροπή τής επιστήμης (ή τής τέχνης κ.ο.κ.) σε κοινό κτήμα όλων.

      @ Αντώνη

      Κάπως άσχετο εδώ, αλλά θεωρώ χρήσιμο να το αναφέρω: στον προεγελιανό ιδεαλισμό (Καντ, Σέλινγκ), ο όρος «διαίσθηση» ή η φράση «[ενεργός] δύναμη τής φαντασίας» αποτέλεσε απόπειρα σύζευξης τής θεωρίας και πράξης στο ίδιο το πεδίο τής επιστήμης (και όχι, για παράδειγμα, στο πεδίο τής ηθικής-δράσης, όπως παγιώθηκε αργότερα στους ποικίλους καντιανισμούς). Εξ ου και η μομφή για τα μεταεγελιανά ρεύματα από Ρόουζ (και ειδικά για το μαρξισμό) για οπισθοδρόμηση σε προεγελιανές θέσεις. Πέρα από το δοκίμιο Ιλ. στο οποίο είχα παραπέμψει παλιότερα, σχετικές είναι και οι σελίδες στις οποίες παραπέμπω πιο πάνω.

      Διαγραφή
    4. @waltendegewalt
      Ευχαριστώ για την απάντηση. Για την ώρα να σου πω, ότι μου έδωσες "τροφή για σκέψη". Θα επανέλθω, όταν μπορέσω.

      Διαγραφή