Τρίτη, 7 Ιανουαρίου 2014

Μορφές της απόστασης ΙΙ: Οι Αμερικανοί μικροαστοί και ένα βιβλίο, 125 χρόνια πριν

Το 1888, κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ ένα ουτοπικό, μελλοντολογικό μυθιστόρημα ενός ως τότε άσημου συγγραφέα ονόματι Edward Bellamy. Λεγόταν Κοιτώντας πίσω: 2000-1887. Η πλοκή του μυθιστορήματος αφορά έναν αστό Αμερικανό, ο οποίος αποκοιμάται και ξυπνά σε μια μελλοντική Βοστώνη των ΗΠΑ, όπου έχει επικρατήσει πλήρως και ειρηνικά ο σοσιαλισμός, τον οποίο, για να αποφύγει να προσβάλλει τις ευαισθησίες των αναγνωστών, ο Bellamy ονομάζει "Εθνικισμό" -- λέξη που αφορά όχι την σωβινιστική λατρεία του έθνους αλλά την εθνικοποίηση των μέσων παραγωγής.

Το μυθιστόρημα γράφεται μέσα στην πρώτη εποχή ανάδυσης του "ανώτατου σταδίου του καπιταλισμού", καθώς οι Αμερικανοί, ως κάτοικοι της πιο καπιταλιστικά αναπτυγμένης χώρας του κόσμου στην περίοδο εκείνη, είναι ίσως αυτοί που συζητούν πιο συστηματικά --και πολιτικά αλλά και στη λογοτεχνία της εποχής (Upton Sinclair, William Dean Howells, Jack London, Frank Norris, κ.α)-- το πρόβλημα του "τέρατος" των Μονοπωλίων, τα οποία έχουν καταστρέψει το όνειρο του φιλελεύθερου καπιταλισμού. Στην πραγματικότητα, ο αμερικανικός σοσιαλισμός της εποχής είναι πλήρως μικροαστικός, αποτελεί όμως για αυτόν τον λόγο ένα παράδειγμα μαζικής μεταστροφής των μικροαστών ενάντια στον καπιταλισμό, ακριβώς ως αποτέλεσμα της καταστροφής τους από τα μονοπώλια.

Στο Κοιτώντας Πίσω, η Αμερικανική κοινωνία, έχοντας έλλογα αναλογιστεί την καταστροφή του φιλελεύθερου καπιταλισμού εξαιτίας των μονοπωλίων, αποφασίζει συναινετικά την κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας --με το σύνολο της ιδιοκτησίας να περνά στο κράτος-- και κατά συνέπεια, και την κατάργηση των ταξικών διαφορών.

Μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα, το Κοιτώντας Πίσω είχε γίνει το μεγαλύτερο μπεστ σέλερ των Ηνωμένων Πολιτειών, πουλώντας τα περισσότερα αντίτυπα από κάθε άλλο λογοτεχνικό βιβλίο, με την εξαίρεση του διάσημου, προπαγανδιστικού υπέρ της κατάργησης της δουλείας μυθιστορήματος της Χάριετ Μπίτσερ Στόου, Η καλύβα του Μπαρμπα-Θωμά.

Συνέβη όμως και κάτι άλλο με το βιβλίο αυτό. Αν και πρόκειται για καθαρή μυθοπλασία, άγγιξε τόσο τους μικροαστούς αναγνώστες του που δημιούργησε μόνο του κοινωνικό κίνημα. Σε όλη την Αμερική, άρχισαν να ιδρύονται "Εθνικιστικοί Όμιλοι", με στόχο τη μελέτη, διάδοση και προπαγάνδιση των ιδεών της κρατικοποίησης των μέσων παραγωγής και της κατάργησης της ταξικής πάλης. Στο σημείο αποκορύφωσης του κινήματος, λειτουργούσαν περισσότεροι από 160 τέτοιοι όμιλοι, ενώ οι "Μπελλαμιτικοί" εξέδιδαν δικό τους προπαγανδιστικό έντυπο, το The Nationalist (αργότερα The New Nation). Το 1891, ο Bellamy ηγήθηκε της ενσωμάτωσης του "Εθνικιστικού" κινήματος με το Λαϊκό Κόμμα (Λαϊκιστές), κίνηση που αποδυνάμωσε την αυτονομία του κινήματος, το οποίο είχε σχεδόν εντελώς διαλυθεί ως το 1896.

Ακολουθεί μετάφραση αποσπάσματος από το βιβλίο. Ο αναγνώστης ας αναλογιστεί την απόσταση που χωρίζει την ιδεολογία σημαντικής μερίδας των μικροαστών στην πιο αναπτυγμένη καπιταλιστική χώρα του κόσμου 125 χρόνια πριν, από την αντίστοιχη τάξη στην σημερινή Ελλάδα (και βέβαια και στις ίδιες τις ΗΠΑ!), που νοσταλγεί ακόμα τον "φιλελεύθερο καπιταλισμό", ενώ η κατάσταση που περιγράφει ο Bellamy έχει εξελιχθεί σε τρομακτικό βαθμό. Και, πιο σημαντικά, ας αναλογιστεί τους λόγους για τους οποίους ανέκυψε αυτή η απόσταση: Πώς γίνεται οι συνθήκες να είναι αντικειμενικά πολύ ωριμότερες, και ταυτόχρονα να είναι αδύνατο να δει κανείς σήμερα τη μικροαστική μάζα να πρωταγωνιστεί σε αιτήματα για κεντρικό σχεδιασμό και κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής;

"Το γεγονός πως η απελπισμένη λαϊκή αντίθεση προς την συγκέντρωση των επιχειρήσεων σε λίγα ισχυρά χέρια δεν μπόρεσε να την σταματήσει αποδεικνύει ότι υπήρχε σοβαρός οικονομικός λόγος για τη συγκέντρωση. Οι μικροί καπιταλιστές, με τις αμέτρητες μικροασχολίες τους, είχαν παραδώσει το πεδίο στις μεγάλες συγκεντρώσεις κεφαλαίου, διότι άνηκαν σε μια εποχή μικρών πραγμάτων και ήταν εντελώς ανίκανοι να διαχειριστούν τις απαιτήσεις της εποχής του ατμού και του τηλέγραφου και της τεράστιας κλίμακας των επιχειρήσεων. Το να αποκατασταθεί η παλιά κατάσταση πραγμάτων, ακόμα κι αν ήταν εφικτό, θα επέβαλλε να επιστρέψουμε στην εποχή της άμαξας. Όσο καταπιεστικό και αφόρητο κι αν ήταν το καθεστώς των μεγάλων συγκεντρώσεων κεφαλαίου, ακόμα και τα θύματά του, ενώ το καταριόντουσαν, αναγκαζόταν να παραδεχτούν την εκπληκτική άνοδο της παραγωγικότητας που είχε ανακύψει στις εθνικές βιομηχανίες, τις τεράστιες οικονομίες που επηρέαζαν η συγκέντρωση της διαχείρισης και η ενότητα της οργάνωσης, και να ομολογήσουν πως αφού το νέο σύστημα είχε αντικαταστήσει το παλιό, ο πλούτος του πλανήτη είχε αυξηθεί σε ποσοστό που παλιότερα δεν μπορούσε κανείς να ονειρευτεί καν. Φυσικά, αυτή η τεράστια αύξηση είχε κυρίως χρησιμοποιηθεί για να κάνει τους πλούσιους πλουσιότερους, αυξάνοντας έτσι το χάσμα ανάμεσα σ' αυτούς και τους φτωχούς. Αλλά το γεγονός ήταν πως ως μέσο παραγωγής πλούτου, το κεφάλαιο είχε αποδειχθεί πως ήταν τόσο πιο αποτελεσματικό όσο ήταν περισσότερο συγκεντρωμένο. Η αποκατάσταση του παλιού συστήματος με τον καταμερισμό του κεφαλαίου, αν ήταν εφικτή, θα μπορούσε πράγματι να φέρει πίσω μια μεγαλύτερη ισότητα στο βιοτικό επίπεδο, με περισσότερη ατομική αξιοπρέπεια και ελευθερία, αλλά θα είχε το κόστος της γενικής φτώχειας και το φρενάρισμα της υλικής προόδου.

Δεν υπήρχε λοιπόν τρόπος να τιθασευτούν οι υπηρεσίες της πανίσχυρης, πλουτοπαραγωγικής αρχής του συγκεντρωμένου κεφαλαίου, χωρίς να υποκλίνεται ο λαός σε μια πλουτοκρατία σαν αυτή της Καρχηδόνας; Μόλις άρχισαν να αναρωτιούνται οι άνθρωποι για αυτά τα ζητήματα, βρήκαν την απάντηση να τους περιμένει. Η κίνηση της διοίκησης των επιχειρήσεων σε όλο και μεγαλύτερες συγκεντρώσεις κεφαλαίου, η τάση προς το Μονοπώλιο, απέναντι στην οποία αντιστέκονταν τόσο απελπισμένα, αναγνωρίστηκε επιτέλους με την πραγματική της σημασία, ως διαδικασία που χρειαζόταν μονάχα να ολοκληρώσει τη λογική της εξέλιξη για να ανοίξει ένα χρυσό μέλλον στην ανθρωπότητα. Στις αρχές του περασμένου αιώνα [εννοεί του 20ου], η εξέλιξη ολοκληρώθηκε με την τελική συγκέντρωση όλου του κεφαλαίου του έθνους. [...] Το έθνος, δηλαδή, οργανώθηκε ως μια τεράστια επιχειρηματική ένωση, όπου ενσωματώθηκαν όλες οι επιχειρήσεις. Έγινε ο μόνος καπιταλιστής στη θέση των άλλων καπιταλιστών, ο μόνος εργοδότης, το απώτατο μονοπώλιο που κατάπιε όλα τα προηγούμενα και μικρότερα μονοπώλια -- ένα μονοπώλιο στου οποίου τα οικονομικά και τα κέρδη μετείχαν όλοι οι πολίτες. Η εποχή των τραστ τελείωσε με το Μεγάλο Τραστ. [...]

- "Μια τέτοια τρομερή αλλαγή σαν αυτή που περιγράφεις", είπα, "δεν μπορεί να συνέβη χωρίς μεγάλη αιματοχυσία και τρομερές αναταράξεις."

- "Αντιθέτως", απάντησε ο Δρ. Λιτ, "δεν υπήρξε απολύτως καμία βία. Η αλλαγή είχε προβλεφθεί για καιρό. Η κοινή γνώμη είχε εντελώς ωριμάσει για αυτή, και την υποστήριξε όλη η μάζα του λαού."

31 σχόλια:

  1. Αχ ρε Αντωνη, με αυτά και με τοσα αλλα (όπως λεει και ενας φιλος--πρωην πρωην ΠΑΣΟΚ),πας να μας κανεις κομμουμιστες στα γεράματα...
    Κρατα γερα!(κι εσυ και οι υπολοιποι)
    Eγω παντως παω πολύ τον modesto.Κιχ να κανει ο Σαραντακος και του τη πεφτει..
    Ναστε καλα ολοι!
    SXMX

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ποτέ δεν είναι αργά για να ξανασκεφτεί κανείς.

      Διαγραφή
    2. με εκνευριζει απιστευτα η δηθενια (δεν θα την βρεις στο λεξικο νικο, λεξοπλασια ειναι), ο %#@%#κος τροπος να την πεσει καποιος στο ΚΚΕ (λεγε με και οποροτυνιστη) και ολο αυτο το ψευτικο κουλτουρε που εκφραζει ο χωρος του και ο ιδιος ειναι γνησιο παραδειγμα.
      το αποκορυφωμα ειναι οτι οταν πιανεται ψευδομενος, τα "ριχνει" στις πηγες του που τον πουλησαν και οταν η αυγουλα πιανεται ψευδομενη και συκοφαντουσα τοτε προσπαθει να ξεφυγει με το επιχειρημα "εστειλα γραμμα".
      ασε που ο αντρεας ειναι πολυ καλυτερος μου :) :)

      Διαγραφή
  2. "Εικόνες που σοκάρουν απο τη Βόρεια Κορέα"

    http://poexania.wordpress.com/2014/01/05/%CE%B5%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CE%BD%CE%B5%CF%82-%CF%80%CE%BF%CF%85-%CF%83%CE%BF%CE%BA%CE%AC%CF%81%CE%BF%CF%85%CE%BD-%CE%B1%CF%80%CE%AE-%CF%84%CE%B7-%CE%B2-%CE%BA%CE%BF%CF%81%CE%AD%CE%B1/


    tkar

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Πραγματικά εντυπωσιακή εμπειρία το να διαβάζεις σήμερα τέτοιες σκέψεις που διατυπώθηκαν 125 χρόνια πριν. Ομολογώ ότι διαβάζοντας το δικό σου πρόλογο αρχικά προβληματίστηκα, καθώς μου φαινόταν οξύμωρο το σχήμα του κατεστραμμένου μικροαστού που απορρίπτει την ατομική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής - όπως όλοι ξέρουμε η αυθόρμητη αντίδραση των κατεστραμμένων μικροαστών στην επέλαση των καπιταλιστικών επιχειρήσεων ήταν η καταστροφή της μεγάλης ιδιοκτησίας όχι ως τέτοιας, αλλά στο επίπεδο των ίδιων των μέσων παραγωγής, σε μια φρούδα ελπίδα για γενική επιστροφή στο παλιό "καθεστώς" της μικρής ατομικής ιδιοκτησίας. Το απόσπασμα όμως από το ίδιο το έργο είναι αποκαλυπτικό και επιβεβαιώνει πλήρως τη σκέψη σου: πράγματι, με το πέρασμα των δεκαετιών η μικροαστική αντίληψη (και μάλλον αναγκαστικά, λόγω της συνειδητοποίησης του ανεδαφικού των "παλιών" μορφών αντίδρασης) είχε ήδη αρχίσει να περνάει στην αποδοχή του νέου τρόπου οργάνωσης της παραγωγής σε μεγάλη κλίμακα, με φουλ κοινωνικοποίηση της εργασίας και όλα τα υπόλοιπα, οπότε ο προβληματισμός άρχιζε να μετατίθεται στο να βρούμε (ως "κοινωνία") άλλον τρόπο αξιοποίησης της νέας - σχετικά - πραγματικότητας, στοχαζόμενοι πλέον πάνω στις ίδιες τις σχέσεις παραγωγής. Είναι τρομερά ενδιαφέρον λοιπόν το ότι ο μικροαστικός συλλογισμός μοιάζει να βασίζεται στη γενίκευση της πείρας και σε μια απλή αλλά φαινομενικά απόλυτα λογική επαγωγή: αφού η συγκέντρωση των μέσων παραγωγής αύξησε κατακόρυφα τον κοινωνικά παραγόμενο κοινωνικά πλούτο αλλά παράλληλα διεύρυνε την ανισότητα, τότε γιατί να μην προχωρήσουμε στο επόμενο "λογικό" βήμα, δηλαδή την ολοκληρωτική συγκέντρωση των μέσων παραγωγής (στη βάση του εξελικτικού σχήματος "πλήθος μικρών άμεσων παραγωγών -> ελάχιστοι μεγαλοϊδιοκτήτες/μη άμεσοι παραγωγοί -> ένας και μόνο "υπεριδιοκτήτης/υπερπαραγωγός" στο πρόσωπο του Κράτους") και τη μετατροπή των πάντων σε ισότιμους μετόχους της μίας και μοναδικής Επιχείρησης, ώστε να συνεχιστεί μεν η αύξηση της παραγωγικότητας και της ανάπτυξης και παράλληλα να αρθεί η ανισότητα;

    Ο επόμενος αιώνας επιβεβαίωσε (φυσικά) πλήρως τη μαρξιστική "λεπτομέρεια" που χάλαγε αυτή την ομολογουμένως ελκυστική σούπα, δηλαδή την ταξική πάλη ως καταλύτη κάθε ιστορικοκοινωνικής εξέλιξης, και αν κάποιος έβγαινε σήμερα και πρότεινε κάτι παρόμοιο, θα αντιμετωπιζόταν ως παράφρων. Αυτό που θέλω να παρατηρήσω εγώ, το οποίο για μένα είναι το πιο καταπληκτικό απ' όλα, είναι ότι αυτό το έργο του 1888 αποτελεί ντοκουμέντο μιας εποχής που έχει περάσει ανεπιστρεπτί: της εποχής στην οποία ΥΠΗΡΧΕ ΑΣΤΙΚΗ ΣΚΕΨΗ. Οι αστοί και μικραστοί διανοούμενοι τότε μπορεί να έτρεφαν το ίδιο μίσος απέναντι στη μισθωτή εργασία, την ηθική της και τον τάξη/κοινωνικό φορέα της όπως και σήμερα (αυτό δεν αλλάζει), αλλά ακόμα στοχάζονταν, προβληματίζονταν, επιδίδονταν σε πραγματικές αναζητήσεις. Αυτό το απόσπασμα (και φαντάζομαι ολόκληρο το μυθιστόρημα) πρέπει μάλλον να το πάρουμε και να το πάμε σε έναν οποιονδήποτε αστό/μικροαστό διανοούμενο, και να του πούμε "ορίστε, διάβασέ το, δες πώς προσπαθούσαν να σκεφτούν οι όμοιοί σου 125 χρόνια πριν και μετά δες τα δικά σου πνευματικά χάλια και καμάρωσέ τα. Και μην ξεχάσεις να ρίξεις και ένα σιχτίρισμα στο Λένιν που σας τα κοψε αυτά για πάντα".

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Όπως ακριβώς τα λες είναι. Με μια μοναδική αντίρρηση. Λες πως αν κάποιος τα έλεγε αυτά σήμερα θα αντιμετωπιζόταν ως παράφρων. Πιθανότητα. Στις μέρες μας όμως, χιλιάδες άνθρωποι συνέρρευσαν στις πλατείες και απαίτησαν όχι την αλλαγή των οικονομικών σχέσεων αλλά την "άμεση δημοκρατία" ως λύση στα δεινά τους.

      Ακόμα και τώρα, συνεχίζουν: http://tsak-giorgis.blogspot.com/2014/01/blog-post_6089.html

      Διάβασε αν θέλεις ένα από τα επισυναπτόμενα "σχέδια" και πες μου σε παρακαλώ, αυτό γιατί δεν αντιμετωπίζεται ως παραφροσύνη αλλά γράφτηκαν βιβλία θεωρίας από αναγνωρισμένους διανοούμενους να το εκθειάσουν ως την τελευταία λέξη της κοινωνικής οργάνωσης, και ως απίστευτα πιο προχωρημένο από τη σκέψη, πχ, των μικροαστών του 1888;

      Γιατί εκείνη η σκέψη, όπως πολύ σωστά επισημαίνεις, είχε έναν λογικό πυρήνα. Και πάνω από όλα, προσπάθησε να απευθυνθεί σε οικονομικά προβλήματα με οικονομικά μέσα. Ετούτη εδώ, που τα λύνει με ψηφοφορίες του ίντερνετ και αναβίωση του Περικλέους απ' τα ποθανένα;

      Διαγραφή
    2. "Διάβασε αν θέλεις ένα από τα επισυναπτόμενα "σχέδια" και πες μου σε παρακαλώ, αυτό γιατί δεν αντιμετωπίζεται ως παραφροσύνη αλλά γράφτηκαν βιβλία θεωρίας από αναγνωρισμένους διανοούμενους να το εκθειάσουν ως την τελευταία λέξη της κοινωνικής οργάνωσης, και ως απίστευτα πιο προχωρημένο από τη σκέψη, πχ, των μικροαστών του 1888;"

      Έχεις ένα point, χαχα. Τι να πω. Μπροστά στην παράνοια και την αντίληψη τύπου "123456ο αίτημα που ψηφίζουμε: ΝΑ ΚΑΤΑΡΓΗΘΟΥΝ ΤΑ ΚΟΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΝΔΙΚΑΤΑ" των πλατειών (και όσων πασχίζουν ακόμα να κρατήσουν ζωντανό το πνεύμα αυτού του εκτρώματος), η επιστήμη σηκώνει τα χέρια ψηλά!
      Δε θα πρωτοτυπήσω, η απάντηση (και εδώ) θαρρώ πως βρίσκεται στην κουβέντα που έχετε ανοίξει πιο κάτω. Όταν αποσυνδέεις την πολιτική από την οικονομία, καμία παραληρηματική κοτσάνα δε φαίνεται παρανοϊκή, όσο ακραία κι αν είναι. Ξέρω γω, υποθέτω... είναι και επικίνδυνο τώρα να προσπαθείς να μπεις στο διαταραγμένο, εν τρικυμία μυαλό του μικροαστού που έχασε τη Γη κάτω απ' τα πόδια του στην Ελλάδα της οικονομικής κρίσης. Κι αν ξεμωραθείς κι εσύ;

      Διαγραφή
  5. Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Οι σημερινοι ελληνες μικροαστοι εχουν ακομα τις μεταφυσικες ελπιδες της ανακαμψης,της μικροιδιοκτησιας ακινητων,καποιας κουτσουρεμενης συνταξης που τους κανει,οπως λεει και ο Ενγκελς,σαν τους ανθρωπους προκαπιταλιστικων σχηματισμων με την προσωπικη τους κατοικια και το χωραφακι που καλιεργουν,τους οποιους ο Προυντον θαυμαζε,εντελος ανικανους να πραγματοποιησουν μια εξεγερση οπως η κομμουνα του Παρισιου.
    Αυτο ειναι το βλακονιο που τους κανει να μην αντιδρουνε.

    G.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Οι σημερινοί μικροαστοί έχουν πολλά εμπόδια σε σχέση με τότε:

    1. Ζούσανε πολύ καλά και τράφηκαν με τα σκατά (σκυλάδικα,ροκάδικα,βίζιτες, μπύρες, ποδόσφαιρα κλπ, ό,τι έχει κάθε χώρα) για αρκετό καιρό. Δύσκολο να τα αποχωριστούν.
    2. Μεταφράζουν τα πάντα με βάση το μικρόκοσμό τους. Μικρόκσμος = ανταλλαγή εισοδήματος και υπηρεσιών και έτοιμων εμπορευμάτων. Στο μικρόκοσμο αυτό, το κράτος είναι αυτόνομο, όπως και οι πολιτικοί. Το κράτος δεν είναι των αστών και τραπεζιτών αλλά της πολιτικής ελίτ. Η πολιτική ελίτ δεν τα παίρνει από τους καπιταλιστές αλλά από τους φόρους που ο μικροαστός πληρώνει. Ο αντίπαλός τους είναι το κράτος και όπου κράτος σημαίνει οποιαδήποτε συλλογική δομή παρέχει έμμεσα μισθό σε εργάτες. Το σύνθημά τους "όλα ιδιωτικά".
    3. Η εξήγηση που δίνουν στην κρίση είναι πως οι πολιτικοί φάγανε τα λεφτά. Δε βάζουν καν τον προϋπολογισμό κάτω πλέον.

    Υ.Γ.: αρχικά πίστεψα πως στις πλατείες θα γίνουν αναγκαστικά συνελεύσεις ανά επάγγελμα. Νόμιζα οι γιατροί θα μιλάνε για την υγεία, οι δάσκαλοι για την παιδεία κλπ. Τα συνθήματα και ο τρόπος σκέψης μπήκανε από τα πάνω.

    τσαφ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μετά τα τελευταία κρούσματα μπετόν αρμέ σε Redfly Planet και Αριστερά στη Μυτιλήνη ("Αυτές οι φωτογραφίες δεν είναι απ' τη Βόρεια Κορέα!", εγώ θα πάω με τη θεωρία του βλακονίου.

      Πολύ βλακόνιο στην ατμόσφαιρα.

      Διαγραφή
    2. Τους έπιασε απότομα στις γρήγορες ο καπιταλισμός και χάζεψαν εντελώς. Τέλος.

      Διαγραφή
    3. Είναι θέμα φετίχ. Νεκρή οικονομική συναλλαγή, χωρίς κάποιο πρόσωπο ή τάξεις να βρίσκονται πίσω από τις συναλλαγές. Από ένα μάτσο λεφτά, τους μένουν πλέον όσα χρειάζονται για τα απαραίτητα, ίσως και λιγότερα. Ποιος τα παίρνει; Το κράτος! Αυτή είναι η απάντηση.

      Τί είναι το κράτος; Ο Σαμαράς, ο Βενιζέλος, ο Άδωνης. Ο οποίος Άδωνης βέβαια υποστηρίζει πως έχουμε σοβιετικό κράτος. Και σ' αυτό τον πιστέψανε οι μικροαστοί. Στο ότι κατηγορούν τον ίδιο ως κράτος δεν προχωράνε. Στο ότι το κράτος ανήκει στους καπιταλιστές, δεν προχωράνε. Στο ότι κάτω από την πίεση του κινήματος έγιναν παραχωρήσεις, μετατράπηκαν κρατήσεις μισθού σε υπηρεσίες (υγεία κλπ), δεν προχωράνε.


      Δεν κάνω μάθημα, απλά προσπαθώ να παρουσιάσω το μπλοκάρισμα που έχουνε φάει. Δε θέλουν να σκεφτούν κάτι άλλο. Θέλουν εδώ και τώρα, επιστροφή στα παλιά. Και είναι τόση η προπαγάνδα που φάγανε, αλλά και τόσο αχάριστο το σκατό που καταναλώσανε, που δε θα τους επιτραπεί εύκολα να σκεφτούν κάτι άλλο.
      Κύριο στοιχείο μιας προσωπικότητας σαν κι αυτή είναι η ψευδαίσθηση "είμαι και ο πρώτος" ή "είμαστε οι Νο.1". Είναι εύκολο για το μικροαστό να αποδεχτεί ότι δεν είναι και τόσο πρώτος και ότι δεν εξαρτώνται όλα από την πάρτη του; Σκέτη αμερικανιά, αηδία. Πασοκισμός σου λέω! πιο επίκαιρος από ποτέ.

      Διαγραφή
    4. Καλά, μιλάμε για θεϊκά σχόλια!
      (όπως και στην αρχική ανάρτηση του poe)

      Διαγραφή
    5. @ Τσαφ: Το διαπίστωσα σήμερα εκ του σύνεγγυς. Κόλλησε η βελόνα. Οι κλέφτες, τα φάγανε, να τους καθαρίσουμε, να μπει η μισή Ελλάδα φυλακή, τι καλά που ήμασταν στο χωριό με τις κοτούλες μας. Και κατάθλιψη. Αυτά.

      Διαγραφή
    6. Στα μπλογκ κάνουμε και χαβαλέ αλλά πονάει να το ζεις κάθε μέρα. Θέλει γερό στομάχι.
      Όσο για τα σχόλια σε redfly κλπ, πιστεύω πως πρόκειται για σαδομαζο τρόλια.

      τσαφ

      Διαγραφή
    7. Ε, χαβαλέ. Μαζοχιζόμαστε αναγκαστικά κι εμείς, αφού σ' αυτή την κοινωνία ζούμε.

      Ο Νέγκρι στηρίζει Alexis για Κομισιόν, ευρωπαϊκή ενοποίηση "ανεπίστρεπτη", πρέπει να παλέψουμε για το κάτι (το πλήθος ξερωγω, την συλλογική διάνοια, κάτι) μέσα στην ΕΕ, για αυτό Tsipras. Αύριο θα το έχει η Αυγή μεταφρασμένο πλήρως, μη χάσετε.
      http://www.euronomade.info/?p=1417

      Διαγραφή
  8. Και γιατί να ξεχαζέψουν; Εδώ αριστεροί ριζοσπάστες ψάχνουν -και βρίσκουν βεβαίως- μοντέλα δημοκρατίας:

    (http://www.nytimes.com/2013/12/10/opinion/fish-scholarship-and-politics-the-case-of-noam-chomsky.html?pagewanted=2&_r=0)
    "He contrasted two accounts of democracy: one — associated by him with James Madison — distrusts the “unwashed” populace and puts its faith in representative government where those doing the representing (and the voting and the distributing of goods) constitute a moneyed and propertied elite; the other — associated by him with Adam Smith (in one of his moods), J. S. Mill, the 1960s and a tradition of anarchist writing — seeks to expand the franchise and multiply choices in the realms of thought, politics and economics. The impulse of this second, libertarian, strain of democracy, is “to free society from economic or theological guardianship,” and by “theological” Chomsky meant not formal religion as such but any assumed and frozen ideology that blocked inquiry and limited participation."

    Από τα πολλά που μπορεί να σχολιάσει κανείς, εγώ ρωτώ, τι πάει να πει να ελευθερώσει την *κοινωνία* από την *οικονομία;* Η σφαίρα του οικονομικού πού βρίσκεται;
    (αν βέβαια ο Φις μεταφέρει επαρκώς τον Τσόμσκυ)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αυτοί που μιλάνε για "επιστροφή στο πολιτικό" (Crouch, κλπ), για το ότι έχει χαθεί "η πολιτική" και ότι όλα πλέον είναι ζήτημα οικονομικών αυτοματισμών, τον ίδιο χωρισμό της οικονομίας απ' την πολιτική, και την ίδια φαντασίωση απελεύθερωσης της πολιτικής απ' την οικονομία δεν εκφράζουν;

      Θυμάσει την κουβέντα μας για την αντιδραστικότητα της αυτονόμησης του "πολιτικού". Σμιτ, Λεφόρ, Καστοριάδης, Άρεντ, και πάει λέγοντας.

      Διαγραφή
    2. Μάλλον το έχω αναφέρει ξανά εδώ: η λεγόμενη «αυτονομία» τού πολιτικού αφορά την απόπειρα επανένταξης του σε μια από τις τρεις σφαίρες που μας προέκυψαν από τον γερμανικό διαφωτισμό: ηθική, επιστήμη, αισθητική [ειδικά σε σχέση με την αισθητική, πβ. Άρεντ]. Έτσι, λόγου χάριν, στον Σμιτ, επρόκειτο για «επανηθικοποίηση» (ο Θεός να την κάνει) τής πολιτικής ( οι «εχθροί» ήταν τότε οι ασιάτες-αποικιακοί λαοί-μπολσεβίκοι και οι «φίλοι» ο δυτικός-δημοκρατικός κόσμος [ΗΠΑ] ο οποίος έπρεπε να «επανενοποιηθεί», σήμερα ακούμε να γίνεται «λόγος» για τον άξονα τού κακού, Ιράκ, Συρία, Β.Κορέα κ.λπ.). Τώρα, υπάρχει ένα άλλο πρόβλημα: η «οικονομία» σταδιακά εξισώθηκε με την τεχνολογία-εφαρμοσμένη επιστήμη (μόνη μορφή επιστήμης άξιας τού ονόματός της) και στην συνέχεια η τεχνολογία και η «έρευνα» άρχισε να αντιμετωπίζεται με όρους αισθητικής· αυτό είναι το φαινόμενο τής περίφημης «αισθητικοποίησης τής πολιτικής» ή τού «τεχνολογικά υπέροχου» (στούκας, τα αεροπλανάκια, οι πύραυλοι και ο «μαγικός» στρατός των Ναζί στον οποίο αναφέρεται ο Γκoσβάιλερ --- επρόκειτο για πειραματικά μη επανδρωμένα τηλεκατευθυνόμενα σκάφη, τα σημερινά «drones»). Όσο κι αν σου/σας φαίνεται περίεργο, η πειραματική έρευνα σήμερα αντιμετωπίζεται ως καλλιτεχνικό δρώμενο. Άσκηση για το σπίτι: ανοίξτε κάποιο βιβλίο «επιστημολογίας» ή «φιλοσοφίας τής επιστήμης» και προσπαθήστε να αναγνωρίσετε το φαινόμενο τής αισθητικοποίησης τής τεχνολογίας (η αναφορά σε ευρεσιτεχνίες και πνευματικά δικαιώματα, μπορεί επίσης να βοηθήσει).

      ΥΓ Ερμ. σχόλιο για το κείμενο: οι ΗΠΑ ακόμη και μετά από τον Α' ΠΠ δεν αντιμετωπιζόταν ως ιμπεριαλιστική δύναμη από τη σοσιαλδημοκρατία (πχ, από τους Μπλουμ, Κάουτσκι, Σουμπέτερ, Πόπερ κ.ο.κ.). Ο ιμπεριαλισμός θεωρούνταν αποκλειστικά ως φαινόμενο τής παλιάς Δύσης (Κεντρικές Δυνάμεις, Γαλλία, Μ.Βρετανία).

      Διαγραφή
    3. Πολύ καλό σχόλιο. Το δεύτερο μισό (για technological sublime) είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον. Έχεις στο μυαλό σου και την κριτική στην τεχνολογία στον Χάιντεγκερ, ιδιαίτερα την αναγωγή του Ολοκαυτώματος σε ζήτημα "αυτονόμησης της τεχνολογίας";

      Πολύ ενδιαφέρον και το υστερόγραφο, αναρωτιέμαι αν έχεις κάποια συζήτηση του θέματος της πρόσληψης των ΗΠΑ κατά νου, θα με ενδιέφερε.

      Διαγραφή
  9. αυτό το είδατε;
    http://anemosantistasis.blogspot.gr/2014/01/blog-post_5649.html?utm_source=dlvr.it&utm_medium=facebook

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ποιο απ' τα δύο; Το ότι βούτηξε αυτή η κυρία για το σταυρό (το είδα), ή ότι της τον πήρε άλλος; Ή κάτι άλλο;

      Διαγραφή
  10. ισα ισα οι οικονομικες σχεσεις ειναι που εκφραζονται πολιτικα
    το κρατος γινεται το οργανο μεσω του οποιου η κυριαρχη ταξη ενσωματωνει την μικροαστικη ταξη.
    (κλασσικα πραγματα)
    ενας απο τους λογους υπαρξης των διαφορων δικτατοριων

    μανωλης

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Άλλο πράγμα έγραψα και άλλο κατάλαβες: Πολιτική και οικονομία είναι διαλεκτική ενότητα στον Μαρξισμό. Η αυτονόμηση του ενός απ' το άλλο είναι αντιδιαλεκτική και αντιμαρξιστική. Μιας όμως και ο Μαρξισμός είναι κριτική ενός ΤΡΟΠΟΥ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ, και μιας και θεωρεί αυτόν τον ΤΡΟΠΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ θεμέλιο της κοινωνίας, ο ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ έχει την αναλυτική πρωτοκαθεδρία. Με απλά λόγια, ΔΕΝ ΥΠΑΓΟΡΕΥΕΙ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΝ ΜΟΡΦΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΑΛΛΑ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Μόνο στην στιγμή της προλεταριακής επανάστασης ανατρέπεται παροδικά αυτή η σχέση και, μέσω της δικτατορίας του προλεταριάτου, η πολιτική ανατροπή υπαγορεύει την αρχική μορφή της οικονομικής ανατροπής. Αλλά και στον σοσιαλισμό, όταν αυτός αρχίσει και αναπτύσσεται, οι παραγωγικές σχέσεις και αντιφάσεις διατηρούν την πρωτοκαθεδρία έναντι των πολιτικών μορφών, είναι δηλαδή αυτές που υπαγορεύουν πολιτικές μορφές ή αναδεικνύουν την ανεπάρκειά τους.

      Διαγραφή
  11. Super και τo ποστ και τα σχόλια.
    Με την ευκαιρία, καλή και αγωνιστική χρονιά.

    Γιώργος-Σ.
    (Γιώργος Παύλα Σίγμα Κεφαλαίο Τελεία)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. Αντώνη, για την διστακτικότητα του ΚΚΕ να καλέσει πορεία ενάντια στην ανάληψη της ελληνικής προεδρίας και της ΕΕ δεν βλέπω να έχεις να πεις κάτι... Ούτε για την απαγόρευση από τη ΓΑΔΑ της πορείας την οποία οργανώνει η ΑΝΤΑΡΣΥΑ.
    Πάλι με τον καραγκιόζη τον Κούλογλου ασχολείσαι και με το ευρωρετάλι τον Λαφαζάνη. Πολλή αξία τους δίνουμε, ειδικά τέτοια μέρα.

    ένας τύπος

    ΑπάντησηΔιαγραφή