Τρίτη, 10 Δεκεμβρίου 2013

Μίσος ταξικό: Η αλληλογραφία Gustave Flaubert και George Sand για την Κομμούνα (ΙΙ)

Σάνδη προς Φλωμπέρ, 23 Ιούλη 1871:

Όχι, δεν είμαι άρρωστη, παλιέ, καλέ μου τροβαδούρε, παρά τη θλίψη που είναι το καθημερινό ψωμί της Γαλλίας.

[...]

Η βρώμα της Κομμούνας μας δείχνει κινδύνους τους οποίους δεν προβλέψαμε επαρκώς και οι οποίοι θέτουν σε ισχύ μια νέα πολιτική ζωή για όλους [...]


Φλωμπέρ προς Σάνδη, 25 Ιούλη 1871:

Το Παρίσι το βρίσκω λιγότερο τρελό από ό,τι ήταν τον Ιούνη, τουλάχιστον επιφανειακά. Αρχίζουν να μισούν τους Πρώσους με τρόπο φυσικό, δηλαδή επιστρέφουν στη γαλλική παράδοση. [...] Όσο για την Κομμούνα, αυτήν περιμένουν να την ξαναδούν να αναδύεται αργότερα, και η "καθεστηκυία τάξη" δεν κάνει απολύτως τίποτε για να παρεμποδίσει την επιστροφή της.

[...]

Όπως εσείς, σκέφτομαι ότι μπορεί να εδραιωθεί η αστική δημοκρατία. Η έλλειψη ύψους που την χαρακτηρίζει μπορεί να είναι εγγύηση σταθερότητας. Θα είναι η πρώτη φορά που θα ζούμε κάτω από μια κυβέρνηση χωρίς αρχές. Η εποχή του θετικισμού στην πολιτική πλησιάζει. [...]

Σάνδη προς Φλωμπέρ, Αύγουστος 1871:

Θέλετε να με δείτε, και με χρειάζεστε, κι όμως δεν έρχεστε να με δείτε. Αυτό δεν είναι ωραίο εκ μέρους σας. Διότι και εγώ, και όλοι μας εδώ, στενάζουμε για σας. [...] Όσο για μένα, δεν μπορώ να πάω πουθενά, δεν έχω πεντάρα, και δουλεύω σα μαύρη. Κι έπειτα, δεν έχω δει ούτε έναν Πρώσο, και θα θελα να προφυλάξω τα μάτια μου απ' αυτό το στίγμα. Α, φίλε μου, τι χρόνια περνάμε! Δεν μπορούμε να επιστρέψουμε πίσω, η ελπίδα χάνεται μαζί με όλα τα άλλα.

Ποια θα είναι η αντίδραση από την διαβόητη Κομμούνα; Ο Ισίδωρος [πιθανώς εννοεί τον Ροβεσπιέρο] ή ο Ερρίκος ο Πέμπτος [άτυπος βασιλιάς της Γαλλίας για μια εβδομάδα, τον Αύγουστο του 1830], ή το βασίλειο των εμπρηστών που τους αποκαθιστά η αναρχία; Εγώ, που έχω τέτοια υπομονή με το είδος μου και που τόσον καιρό εστιάζω στην καλή πλευρά των πραγμάτων, τώρα δεν βλέπω τίποτε άλλο από σκοτάδι. Κρίνω τους άλλους στη βάση του εαυτού μου. Εγώ βελτίωσα τον χαρακτήρα μου, εξάλειψα άχρηστους και επικίνδυνους ενθουσιασμούς, έσπειρα χορτάρι και λουλούδια που φύτρωσαν πλούσια στα ηφαίστειά μου και νόμιζα πως όλος ο κόσμος θα φωτιστεί και θα διορθωθεί ή θα συγκρατηθεί. Ότι τα χρόνια που πέρασαν από πάνω μου και πάνω απ' τους συγχρόνους μου δεν θα πάνε χαμένα για τη λογική και την εμπειρία. Και τώρα, ξυπνώ από ένα όνειρο και βρίσκω μια γενιά που χωρίζεται ανάμεσα στην ηλιθιότητα και το ντελιριακό τρέμουλο! Όλα μπορούν να συμβούν τώρα.

Όμως είναι κακό να απελπιζόμαστε. Θα κάνω μια μεγάλη προσπάθεια και ίσως ξαναγίνω δίκαιη και υπομονετική. Όμως σήμερα δεν μπορώ. Είμαι όσο αναστατωμένη είστε κι εσείς, και δεν τολμώ να μιλήσω, να σκεφτώ, να γράψω, τέτοιο φόβο έχω μήπως ακουμπήσω τις πληγές που είναι ανοιχτές σε κάθε ψυχή. [...] Δεν αισθάνομαι καλά αυτή τη στιγμή. Με γεμίζει μια οργή που με κατατρώει και μια αηδία που με σκοτώνει.

Σας αγαπώ, μόνο αυτό ξέρω. Τα παιδιά μου λένε το ίδιο. Αγκαλιάστε την μικρή, καλή μαμά σας εκ μέρους μου.

Φλωμπέρ προς Σάνδη, 6 Σεπτέμβρη 1871:

[...]

Δεν τολμώ να αφήσω τη φτωχή μητέρα μου! Όταν αναγκάζομαι να λείπω, έρχεται η Καρολίνα να πάρει τη θέση μου. Αν δεν ήταν αυτό, θα ερχόμουν στο Nohant. Θα μείνετε εκεί επ' αόριστο; Πρέπει να περιμένουμε ως τα μέσα του χειμώνα για να αγκαλιαστούμε;

[...]

Δεν προσμένω μια επερχόμενη καταστροφή διότι αυτό το οποίο προβλέπουμε δεν είναι αυτό που συμβαίνει. Μπορεί η Διεθνής να θριαμβεύσει στο τέλος, όχι όμως όπως ελπίζει, ούτε όπως φοβούνται. Α! Πόσο κουράστηκα με τους άτιμους εργάτες, τους ανίκανους αστούς, τους ηλίθιους αγρότες και τους σιχαμερούς εκκλησιαστικούς!

Γι' αυτό χάνομαι όσο μπορώ στην αρχαιότητα. Αυτή τη στιγμή, κάνω όλους τους θεούς να μιλούν σε κατάσταση αγωνίας. [...] Γιατί να δημοσιεύεις; Ποιος, παρακαλώ, δίνει σημασία στην τέχνη στις μέρες μας; [...]

Φλωμπέρ προς Σάνδη, 8  Σεπτέμβρη 1871:

[...]

Γιατί είστε τόσο θλιμμένη; Η ανθρωπότητα δεν προσφέρει τίποτε καινούργιο. Η αθεράπευτη αθλιότητά της με γεμίζει λύπη από τα νειάτα μου. Και επιπρόσθετα, τώρα δεν νιώθω απογοητεύσεις. Θεωρώ πως το πλήθος, οι κοινοί πληβείοι, θα είναι πάντα αξιομίσητοι. Το μοναδικό πράγμα που έχει σημασία είναι μια μικρή ομάδα από πνεύματα --πάντα τα ίδια-- που περνούν τον πυρσό του φωτός από χέρι σε χέρι.

Όσο δεν υποκλινόμαστε στους μανδαρίνους, όσο η Ακαδημία Επιστημών δεν αντικαθιστά τον Πάπα, η πολιτική ολόκληρη, και η κοινωνία ως τις ρίζες της, δεν θα είναι τίποτε παρά συλλογή από απογοητευτικούς δημοκόπους. Βυθιζόμαστε στον απόηχο της Επανάστασης, που ήταν ένα έκτρωμα, μια αποτυχία, μια αστοχία, "ό,τι κι αν λένε". Και ο λόγος για αυτό είναι πως προήλθε από τον Μεσαίωνα και τον Χριστιανισμό. Η ιδέα της ισότητας (που είναι όλη η σύγχρονη δημοκρατία) είναι μια ουσιαστικά χριστιανική ιδέα και αντιτίθεται στην ιδέα της δικαιοσύνης. Δείτε πώς πρυτανεύει τώρα ο οίκτος. Τα πάντα είναι το συναίσθημα, η δικαιοσύνη τίποτα. Ο κόσμος τώρα δεν αισθάνεται καν οργή για τους φονιάδες, και αυτοί που έβαλαν φωτιά στο Παρίσι τιμωρούνται λιγότερο απ' τον κατήγορο του [Jules] Favre [πολιτικός της εποχής].

[...]

Η κοινωνία όμως (που πάντα θα χρειάζεται έναν καλό Θεό, έναν σωτήρα), δεν μπορεί άραγε να φροντίσει τον εαυτό της; Το συντηρητικό κόμμα δεν έχει καν το ένστικτο του κτήνους (διότι το κτήνος ξέρει τουλάχιστον πώς να παλεύει για το λημέρι του και για το βιός του). Θα διασπαστεί από τους Διεθνιστές, τους Ιησουίτες του μέλλοντος. Αλλά αυτοί του παρελθόντος, που δεν είχαν ούτε χώρα ούτε δικαιοσύνη απέτυχαν, και η Διεθνής θα αποτύχει γιατί έχει άδικο. Δεν υπάρχουν ιδέες, μόνο απληστία!

Αχ, καλή μου δασκάλα, αν μπορούσατε μονάχα να μισήσετε! Αυτό σας λείπει--το μίσος.  [...]

3 σχόλια:

  1. Αηδία.
    Και μετά αναρωτιέται ο κόσμος αν οι αστοί έχουν ταξική συνείδηση...
    Αν αυτά τα λέγανε και τα πιστεύανε τότε, που ούτε η αστική εξουσία ήταν καλά στερεωμένη, φανταζόμαστε όλοι την κατάσταση τώρα...

    Κώστας

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Η αλήθεια πονάει. Δεν μας αρέσει να γνωρίζουμε ότι αυτοί που μας εξουσιάζουν μας περιφρονούν και μας μισούν. Αλλά είναι η αλήθεια, και πρέπει να την γνωρίζουμε. Πρέπει να κοιτάμε κατάματα το θηρίο του ταξικού πολέμου.

      Διαγραφή
  2. υπάρχει και μια θέση της πρώτης διεθνούς που είναι ξεχασμένη!!
    αυτή για την κατάργηση της οικογένειας.
    Τρολι Ρεν

    ΑπάντησηΔιαγραφή