Πέμπτη, 19 Δεκεμβρίου 2013

Αντισυστημικότητα

Διαβάζοντας την υψηλόφρωνα υπεράσπιση του Ευκλείδη Τσακαλώτου από τον Τάκη Κορωνιό στο Left.gr, και συγκεκριμένα, την αναφορά στη "σεμνότητα", "αξιοπρέπεια" και "συντροφικότητα" του Ευκλείδη, που είναι ολοφάνερο ότι αμάρτησε για τον πατέρα του, και τους επαίνους για τα "αντισυστημικά" του άρθρα, θεώρησα καλό να θυμήσω στους αναγνώστες το στίγμα του ανθρώπου, του διανοητή, του αριστερού, του μαχητή Ευκλείδη Τσακαλώτου τώρα που το φωτεινό του άστρο κρύφτηκε για λίγο από τη σκιά ενός Μαύρου Βράχου...Απολαύστε.
LR
----
ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ και άλλα δαιμόνια
του Χρήστου Λάσκου και του Ευκλείδη Τσακαλώτου

Είναι πολλές οι φορές, τα τελευταία χρόνια, που το ΚΚΕ μας άφησε άφωνους με πράξεις και παραλείψεις του. Η στάση του τον Δεκέμβρη του 2008 είναι, από αυτή την άποψη, εμβληματική. Την ώρα που, ως πρελούδιο αυτών που έμελλε να ζήσουμε στην περίοδο της κρίσης, ευρύτατα τμήματα της νεολαίας –και όχι μόνο– έβγαιναν στο δρόμο και απείλησαν τους κυρίαρχους σε έκταση και με ένταση σχεδόν πρωτοφανή ιστορικά, το ΚΚΕ είδε και κατήγγειλε… κουκουλοφόρους. Επιβεβαίωσε, τότε, πόσο απέναντι βρίσκεται πάντοτε στα πραγματικά κινήματα, δηλαδή στα κινήματα τα οποία δεν τα ελέγχει το ίδιο. Και, βέβαια, το σύστημα πολύ χάρηκε τότε με την απομόνωση των… αριστεριστών. Σήμερα, μετά την τοποθέτηση της Αλέκας Παπαρήγα στη Βουλή για τον προϋπολογισμό, η χαρά και η «εκτίμηση» προσλαμβάνει ασύλληπτες διαστάσεις. Ο Αλέξης Παπαχελάς ένιωσε την υποχρέωση να γράψει πόσο σοβαρή και συγκροτημένη υπήρξε η γ.γ. του ΚΚΕ — σε αντίθεση με τον παλιοΣΥΡΙΖΑ, προφανώς.

Ας προσπαθήσουμε να δούμε τι είπε πραγματικά η Παπαρήγα. Πρώτα απ’ όλα, όπως πρέπει, εντόπισε την πραγματική αντιπαράθεση που υπάρχει στην ελληνική κοινωνία: «Που εμείς, τη λέμε –θα έχετε βαρεθεί να το ακούτε αυτό– με μια αντίθεση: εργαζόμενος λαός-μονοπώλια. Θέλετε να το πείτε: κεφάλαιο-εργασία; Πείτε το όπως θέλετε, για να μην κάνω μεγάλες αναλύσεις».

Μόνο που η αντίθεση εργαζόμενος λαός-μονοπώλια δεν είναι ίδια με την αντίθεση κεφάλαιο-εργασία. Αν ο αντίπαλος δεν είναι το κεφάλαιο, αλλά τα μονοπώλια, τότε όλοι όλοι πλην μονοπωλίων χωρούν στη «λαϊκή συμμαχία». Και, για να χρησιμοποιήσουμε το ίδιο ύφος, πείτε το όπως θέλετε, αλλά ο στρατηγικός προσανατολισμός δεν είναι, σε αυτή την περίπτωση, αντικαπιταλιστικός, αλλά «αντιμονοπωλιακός», με αποτέλεσμα στην πορεία προς τον σοσιαλισμό να παρεμβάλλονται ενδιάμεσα στάδια «προωθημένης δημοκρατίας», «νέας δημοκρατίας» κ.λπ.

Από αυτή την άποψη, ο σημερινός παροιμιώδης απομονωτισμός του ΚΚΕ δεν μπορεί παρά να δημιουργεί απορίες σε όποιον επιχειρεί να αντιληφθεί την ορθολογικότητα της πολιτικής συμμαχιών του. Γιατί, π.χ., αν ένα τμήμα της ελληνικής αστικής τάξης, όπως σημειώνει η Παπαρήγα, ήδη από τη δεκαετία του 1960, αντιδρούσε στην ενσωμάτωση της Ελλάδας στην τότε ΕΟΚ, δεδομένης της βαρύτητας που έχει το θέμα της Ευρώπης στην προβληματική του ΚΚΕ, είναι ακατανόητο γιατί δεν θα μπορούσε –τουλάχιστον η μη-μονοπωλιακή της μερίδα– να περιλαμβάνεται σε μια αντιμονοπωλιακή συσπείρωση κόντρα στη «λυκοσυμμαχία». Πολύ περισσότερο, μάλιστα, αν συνυπολογίσουμε την οξύτητα με την οποία το ΚΚΕ θέτει το ζήτημα του πόσο κακό –και όχι από την «άποψη του σοσιαλισμού»– κάνει στην Ελλάδα η ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η Α. Παπαρήγα, στην ομιλία της, «ξεκαθάρισε» πως το κόμμα της απορρίπτει ακόμη και τη στοιχειώδη συμπόρευση με το ΣΥΡΙΖΑ γιατί είμαστε φιλομονοπωλιακή δύναμη και, μ’ όλες τις όποιες σημερινές διαφορές μας, θα συγκλίνουμε με τη Δεξιά, όχι γιατί είμαστε ανίκανοι ή προδότες, «αλλά γιατί η επιλογή διαχείρισης της κρίσης του συστήματος υπέρ των μονοπωλίων θα σε οδηγήσει σε μία τέτοια σύγκλιση και ταύτιση η οποία, κατά τη γνώμη μας, υπάρχει, αλλά δεν φαίνεται». Η ανάλυση, μάλιστα, μετασχηματίζεται σε «ταξική»: «ο ΣΥΡΙΖΑ εκφράζ[ει] ένα τμήμα επιχειρηματιών στην Ελλάδα, αυτό που λέγεται «λόμπι της δραχμής», αλλά και ένα τμήμα κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης […]. Πραγματικά, με τη δραχμή ο τουρισμός θα λάμψει στην Ελλάδα. Ενδεχομένως, να συμφέρει και τον κλάδο των κατασκευών, τους τσιμεντάδες. Υπάρχουν κλάδοι σήμερα που τους συμφέρει η επιστροφή στη δραχμή». Επομένως, βάσιμα γεννάται το ερώτημα, συνεχίζει: «Ο ελληνικός λαός, οι Έλληνες εργαζόμενοι θα ταυτιστούν, λοιπόν, με ένα τμήμα του κεφαλαίου –για να το πω καθαρά– εναντίον του άλλου;».

Βεβαίως, είναι σουρεαλιστικό να καταγγέλλεις για εκπρόσωπο του λόμπι της δραχμής τον ΣΥΡΙΖΑ, που μονίμως τον παρουσιάζεις ως σημαιοφόρο του… ευρωμονόδρομου. Ή να θεωρείς πως η δραχμή ευνοεί ένα μόνο τμήμα του κεφαλαίου, αλλά πως η είσοδος στην ευρωζώνη αποδιάρθρωσε συνολικά την «ανταγωνιστικότητα» του ελληνικού καπιταλισμού. Ας είναι. Θα προσπαθήσουμε να διατυπώσουμε μερικές ακόμη σκέψεις, από σεβασμό σε έναν ευρύ κόσμο της Αριστεράς, που αγωνιά και προβληματίζεται.

Πολλές φορές το ΚΚΕ φαίνεται να αρνείται τη δυνατότητα επίτευξης βελτιώσεων αν δεν επιτευχθεί αρχικά η «λαϊκή εξουσία». Στην πραγματικότητα, αρνείται την ίδια την ανάγκη διατύπωσης μεταβατικών αιτημάτων, όπως π.χ. της αναδιανομής εισοδήματος υπέρ των εργαζόμενων τάξεων, της δημόσιας ιδιοκτησίας των τραπεζών και άλλων στρατηγικών επιχειρήσεων, του εργατικού και κοινωνικού ελέγχου. Είναι πολύ χαρακτηριστικό πως η Α. Παπαρήγα, στην περίφημη ομιλία, συντάχθηκε ρητά, ονομάζοντάς τους ευθαρσώς, με «τον κ. Βορίδη και τον κ. Κουβέλη», στην αντίρρηση κατά πόσο μπορεί να επιβληθεί φόρος 45% στο κεφάλαιο χωρίς αυτό να αναχωρήσει γι’ άλλες πολιτείες. Εδώ, πραγματικά, έχουμε την αντιστροφή μιας ολόκληρης και συνεκτικής ταξικής παράδοσης του κομμουνιστικού ρεύματος, για το οποίο η δυνατότητα αλλαγών υπέρ των εργαζομένων είναι διαρκώς παρούσα. Η στρατηγική του ενιαίου μετώπου, βασική αναφορά της Κομμουνιστικής Διεθνούς στις καλύτερες στιγμές της, δεν είναι παρά η έμπρακτη μετουσίωση αυτής της αντίληψης.

Τα μεταβατικά αιτήματα ενδυναμώνουν τον κόσμο της εργασίας, του δίνουν εμπιστοσύνη ότι τα πράγματα μπορούν να αλλάξουν. Επεκτείνουν την ατζέντα, δείχνουν ότι υπάρχουν διαφορετικές λύσεις από εκείνες που υποδεικνύει ο κυρίαρχος λόγος και αλλάζουν τις συνειδήσεις. Απέναντι στην κυριαρχία του ανταγωνισμού και του ατομικισμού, που επιτάσσει η ηγεμονική ιδεολογία, μπορούν να αναδειχτούν νέες αξίες, οι δικές μας αξίες, η συνεργασία, η αλληλεγγύη, η ισότητα. Κι αν δεν περάσεις μέσα από αυτά ο σοσιαλισμός δεν είναι παρά απλή διακήρυξη: όπως εμφατικά σημείωνε ο Μαρξ, ο κομμουνισμός δεν είναι… τελικός στόχος, αλλά το πραγματικό κίνημα, που καθημερινά ανατρέπει την κρατούσα τάξη.

Πολύ χαρακτηριστική συνέπεια της βαριά στραμπουληγμένης λογικής του ΚΚΕ είναι, επιπλέον, το γεγονός πως, ενώ αντιλαμβάνεται τους διεθνείς περιορισμούς στην άσκηση ακόμα και μετριοπαθώς προοδευτικών πολιτικών, για κάποιον ανεξήγητο λόγο, θεωρεί πως μια εθνικοκρατική επιλογή αποδέσμευσης ουσιαστικά τους υπερβαίνει. Βέβαια, όπως επισημαίνει η συντρόφισσα, «μόνη της η αποδέσμευση δεν σου αλλάζει τον καπιταλιστικό δρόμο ανάπτυξης, ούτε σε φέρνει σε μια διαφορετική θέση από μια χώρα που είναι έξω από την Ευρωπαϊκή Ένωση, για παράδειγμα την Αργεντινή». Την ίδια στιγμή, όμως, «πρέπει να απαγορευθούν οι εισαγωγές», εφόσον «με τη “θάλασσα” των εισαγωγών τελείωσε η ανταγωνιστικότητα». Φανταζόμαστε πως η «ανταγωνιστικότητα» δεν είναι μέλημα της «λαϊκής εξουσίας», αλλά αφορά τον ελληνικό καπιταλισμό και τη δική του «αποδέσμευση». Για μια ριζοσπαστική πολιτική, με ορίζοντα την υπέρβαση του καπιταλισμού, αλλά και για την αντιμετώπιση προβλημάτων πλανητικών διαστάσεων, από το οικολογικό μέχρι τη δράση των πολυεθνικών και του ιμπεριαλιστικού τραπεζικού Mολώχ, λύσεις που δεν έχουν ως κεντρική την υπερεθνική διάσταση είναι προβληματικές, για να το πούμε σεμνά.

Το ΚΚΕ, ως γνωστόν, είναι για τα μεγάλα και όχι για τα μικρά. Και, επομένως, είναι με τα μεγάλα παραγωγικά συμπλέγματα –σχεδιαστικής τεχνολογίας ΕΣΣΔ– και όχι με τις μικρής κλίμακας παρεμβάσεις στην παραγωγή. Με γενικούς όρους, το αναπτυξιακό μοντέλο φαίνεται να είναι αυτό που συμπυκνώνεται στο σύνθημα «big is beautiful» — οι μικρού μεγέθους επιχειρήσεις, οι τοπικοί συνεταιρισμοί, οι μεσαίες αυτοδιαχειριζόμενες επιχειρήσεις δεν μπορούν να αλλάξουν τα δεδομένα σε σχέση τόσο με το παραγωγικό αποτέλεσμα όσο και με την ανεργία και την απασχόληση. Όπως σημείωσε επ’ αυτού η γ.γ. του ΚΚΕ: «Λέει, να κάνουμε πολύ μικρά έργα […]. Η παραγωγική, όμως, ανασυγκρότηση γίνεται με το να δημιουργήσουμε θέσεις εργασίας με τα μικρά έργα, με το να κάνουμε ένα δρομάκι εκεί, ένα δρομάκι αλλού;».

Και αυτό είναι θέμα στρατηγικής σημασίας. Για μας, λοιπόν, η παραγωγή θα πρέπει να λειτουργεί σε κλίμακα τέτοια που, εκτός των άλλων, να μην εμποδίζει τη δυνατότητα αυτοπραγμάτωσης αυτών που απασχολεί, αλλά να την ενδυναμώνει. Η μικρή και προσαρμοσμένη όχι μόνο στον χώρο, αλλά και στους ανθρώπους, κλίμακα, δίνοντας μεγαλύτερο έδαφος στις αυξημένες γνώσεις και δεξιότητες, που διαθέτουν, εν τέλει μπορεί να είναι και περισσότερο παραγωγική. Αυτά, σε συνδυασμό με την οικολογική διάσταση της μικρής κλίμακας και τη δυνατότητα που παρέχει για δημοκρατική αυτοδιεύθυνση και κοινωνικό έλεγχο, την κάνουν, όχι μόνο κατάλληλη για την ικανοποίηση των κοινωνικών αναγκών ήδη από σήμερα, αλλά και προνομιακή μορφή στην πορεία προς μια πραγματικά χειραφετημένη κοινωνία.

Είναι πολλές και σοβαρές, πράγματι, οι διαφορές ανάμεσα στον δικό μας κομμουνισμό και τον δικό τους. Αυτό, ωστόσο, δεν εμποδίζει να επιμείνουν στην πρότασή τους για κατάργηση των Μνημονίων, που ήδη κατέθεσαν και, συντεταγμένοι όπως είμαστε κι εμείς στον ίδιο άμεσο στόχο, να επιχειρήσουμε από κοινού να τον πετύχουμε. Δεν είναι καλή ιδέα; Εκτός και αν κατατέθηκε μόνο για να μας ξεμπροστιάσει. Κι ως προς αυτό δεν πέτυχε τον στόχο. Θα επανέλθουμε αναλυτικότερα.

13 σχόλια:

  1. Να ειρωνεύεται ο Τσακαλώτος την Παπαρήγα για ξεπούλημα στο κεφάλαιο.

    Ανεκτίμητο.


    Τι είναι η πατρίδα μας; Μην είν' οι κάμποι;
    Μην είναι τ' άσπαρτα ψηλά βουνά;
    Μην είναι ο ήλιος της, που χρυσολάμπει;
    Μην είναι τ' άστρα της τα φωτεινά;

    Μην είναι κάθε της ρηχό ακρογιάλι
    και κάθε χώρα της με τα χωριά;
    κάθε νησάκι της που αχνά προβάλλει,
    κάθε της θάλασσα, κάθε στεριά;

    Μην είναι τάχατε τα ερειπωμένα
    αρχαία μνημεία της χρυσή στολή
    που η τέχνη εφόρεσε και το καθένα
    μια δόξα αθάνατη αντιλαλεί;

    Όλα πατρίδα μας! Κι αυτά κι εκείνα,
    και κάτι που 'χουμε μες την καρδιά
    και λάμπει αθώρητο σαν ήλιου αχτίνα
    και κράζει μέσα μας: Εμπρός παιδιά!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. !!! Από τα πιο αντι-κκε κείμενα που έχω διαβάσει. Απίστευτο. Θα ξεπεράσω τα τροτσκιστικά, οικολογικά, πασοκο-αυτοδιαχειριστικά κλπ ιδεολογήματα που τα βάζει όλα μαζί θολά και ξυπνούν στον εξηντάρη, με το θολωμένο μυαλό, τον αριστερό από μέσα του (και τον αντικομμουνιστή), και θα προσχωρήσω στο... "κίνημα" του 2008.

    Το ΚΚΕ όχι μόνο στηρίζει την πάλη με οποιαδήποτε μορφή, αν είναι καίρια, αποτελεσματική και συνδυάζεται με συγκεκριμένους στόχους, αλλά είναι υπεύθυνο την οποιαδήποτε αυθόρμητη εξέγερση, του 2008 π.χ., να τη μετατρέψει σε κίνημα. Ο μόνος μαθητής που πυροβολήθηκε εκτός από τον Α.Γ. εκείνο το Δεκέμβρη, ήταν μέλος της ΚΝΕ, από το Περιστέρι. Προσπαθούσε να οργανώσει το σχολείο του. Δέχτηκε βλήμμα μη αναγνωρίσιμου από τη βαλιστική όπλου.
    Επίσης, δεν είδα ποτέ κανέναν από αυτούς, να σκοτίζεται για τα μπλόκα των αγροτών. Μήπως αυτά, δεν είναι έντονη και σύγχρονη μορφή πάλης; Μόνο κάτι γραφικοί παμίτες, κνατ και κουκουέδες ασχολούνται με αυτά.
    Δεν μπορώ να το πιστέψω ότι έχει γραφτεί τέτοιο κείμενο! Χαλαρά στα τοπ 5 αντι-κκε που έχω διαβάσει.

    τσαφ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. "Χαλαρά στα τοπ 5 αντι-κκε που έχω διαβάσει."

      Όχι για να μη λέτε ότι δεν είναι διακεκριμένος διανοητής ο Ευκλείδης. Ορίστε, τοπ 5 με τη μία.

      Διαγραφή
    2. Κι επειδή στάζει και ήθος και σεμνότητα, προσέξτε μη σας πάρει κανα ήθος ξώφαλτσα.

      Διαγραφή
  3. Τι χάνουμε να μην διαβάζουμε ΑΥΓΗ;

    Για μένα χαιλαιτς:

    1. Ο Μαρξ εμφατικά ντυμένος Μπερνσταϊν: "Το κίνημα είναι το παν, ο σκοπός τίποτα"

    2. Ο Προυντόν θεωρητικός του σύγχρονου κομμουνισμού, με τζούρες κοινωνικής οικονομίας της ΕΕ (όπως είπε και ο Μητσοτάκης στις καθαρίστριες, θα γίενται επιχειρηματίες!!)

    3. Η επίθεση-υποστήριξη στα στάδια, άρα μονά ζυγά δικά μας...

    ένας μόνιμος αναγνωστης

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. 1. Sorry, είσαι πίσω. Δεν έχεις διαβάσει Κάλρουαντ Μαρξστάιν: http://leninreloaded.blogspot.com/2012/12/blog-post_569.html

      2. Πτωχέ Προυντόν, άλλο εννοούσες με τον όρο "φιλοσοφία της αθλιότητας"...

      3. Καλά, φέρτε μας τα οφίκια να φάμε κανα μύριο για τον καημένο τον πατέρα μας όχι για μας και θα σας φτιάξουμε και στάδια, και διαβάσεις, και μεταβάσεις, και γήπεδα.

      Διαγραφή
  4. Δεν του αρέσει το big is beautiful του Ευκλείδη. Υποστηρικτής του small

    Long-term investments: why small can be beautiful
    The BlackRock view
    http://www.telegraph.co.uk/sponsored/finance/blackrock/10181033/small-company-investment-risk.html

    ρα


    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Έχουν και δυνατότητα αυτοπραγμάτωσης αυτά τα Black Rock?

      Διαγραφή
  5. - Αλ. Τσίπρας: Οι εκπρόσωποι του καζινοκαπιταλισμού στην λίστα Λαγκάρντ (http://www.tovima.gr/politics/article/?aid=491978)

    Αυτοί που επενδύουν στις BlackRock ποιανού εκπρόσωποι είναι;

    ρα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. να τί χάνουμε όσοι δεν διαβάζουμε Αυγή!!!! απίστευτος..... θα το καδράρω ως ένα απ τα πιο χυδαία αντιΚΚΕ άρθρα...!!!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. δεν ξερω για σας, εγω παντως "αυτοπραγματωθηκα" διαβαζοντας Ευκλειδη.....μετα απο αυτον το χαος, ποιο "παγκοσμιοι διανοητες" και πρασινα αλογα, η ατζεντα εκλεισε νωρις.


    Ταξικος και αυτοπραγματονουμενος

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Διαβάζοντας το «πόθεν έσχες» του βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Ευ. Τσακαλώτου, μας ήρθαν στο νου οι δηλώσεις που είχε κάνει στον «ΣΚΑΪ» το Μάη του 2012, για τις αμοιβές των μαγείρων του Εμπορικού Ναυτικού. Το νόημα όσων είχε πει τότε είναι ότι ένας μάγειρας σε πλοίο αμείβεται με 3.500 ευρώ, ενώ ένας ερευνητής σε Πανεπιστήμιο παίρνει 2.100 ευρώ. Οι δηλώσεις αυτές, σε μια περίοδο που κλιμακωνόταν η επίθεση στους ναυτεργάτες και «ψήνονταν» οι μαζικές απολύσεις στις λεγόμενες γενικές υπηρεσίες στα πλοία, είχαν ξεσηκώσει την οργή των ταξικών ναυτεργατικών σωματείων, που έγραφαν σε ανακοίνωσή τους: «(Με τέτοιες δηλώσεις) στρώνουν το δρόμο στον κοινωνικό αυτοματισμό και στην πτώση της τιμής της εργατικής δύναμης, διατηρώντας και ενισχύοντας το βαθμό εκμετάλλευσης της εργατικής τάξης από το κεφάλαιο (...) Ο βασικός μισθός του Μάγειρα Α' στην Ακτοπλοΐα είναι 1.412 ευρώ με τις Κυριακές». Υπό το φως των εξελίξεων, οι δηλώσεις Τσακαλώτου αποκτούν άλλο, πιο προκλητικό περιεχόμενο...

    http://www.rizospastis.gr/page.do?publDate=20/12/2013&id=14926&pageNo=2&direction=1

    ρα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Εδώ το ηχητικό της τότε εκπομπής στο Σκάι (17/05/2012, μεταξύ εκλογών Μαίου κ Ιουνίου):
    Εδώ το ηχητικό της εκπομπής: http://www.skai.gr/player/Radio/?MMID=228477

    ρα

    ΑπάντησηΔιαγραφή