Τετάρτη, 25 Δεκεμβρίου 2013

Antonio Gramsci-Για τους Μπολσεβίκους, τη δυαδική εξουσία, και την κομματική οργάνωση (IIΙ)

Antonio Gramsci
Το πρόβλημα της βίας
Avanti!, 26 Μάρτη 1920
Μτφρ.: Lenin Reloaded

Δυο δυνάμεις υπάρχουν στην Ιταλία. Η δύναμη του αστικού κράτους και η δύναμη της εργατικής τάξης. Η δεύτερη καταστρέφει βαθμιαία την πρώτη. Σήμερα, το αστικό κράτος επιβιώνει μόνο με έναν ρόλο -- την αυτοπροστασία του, την προετοιμασία των όπλων και των ένοπλων ανδρών για την υπεράσπισή του. Στέκει με το τουφέκι στον ώμο, έτοιμο να πυροβολήσει τη στιγμή που ο εχθρός του πάρει απτή μορφή και ενσωματωθεί σε έναν θεσμό που αρχίζει να ασκεί τη νέα εξουσία. Η εξουσία της εργατικής τάξης γιγαντώνεται μέρα με τη μέρα. Ανθίζει στις απεργίες, την ταραχή, τον φόβο της τάξης των κυβερνώντων, τους σπασμούς των αξιωματούχων της κυβέρνησης. τον τρόμο των καπιταλιστών, και τα ατέλειωτα, λυσσασμένα γρυλίσματα όλων των μαντρόσκυλων του φρουρίου. Αύριο, μπορεί και σήμερα, η δύναμη της εργατικής τάξης μπορεί να ενσωματωθεί σε ένα σύστημα από Συμβούλια, αν το μόνο που χρειαζόταν ήταν ο επαναστατικός ενθουσιασμός του προλεταριάτου και μια πλειοψηφία του πληθυσμού με την προλεταριακή πλευρά.


Σήμερα, η πάλη ανάμεσα σ' αυτές τις δύο εξουσίες επικεντρώνεται στην ένοπλη και οργανωμένη βία. Το αστικό κράτος επιβιώνει μόνο επειδή έχει στην κατοχή του ένα κέντρο συντονισμού για την στρατιωτική του ισχύ και επειδή έχει ακόμα την ελευθερία των πρωτοβουλιών. Είναι σε θέση να ελιχθεί με τα στρατεύματά του και να τα συγκεντρώσει άμεσα πάνω στις εστίες της επαναστατικότητας, πνίγοντάς τες σε ποτάμια αίματος.

Το πρόβλημα της βίας επιλύεται στη διαδικασία της επαναστατικής εξέλιξης. Κάθε μέρα, νέα τμήματα του εργαζόμενου πληθυσμού εμπλέκονται στο ενωμένο κίνημα της εθνικής και παγκόσμιας προλεταριακής επανάστασης.  [...] Ως αποτέλεσμα του πολέμου, η τάξη των βιομηχανικών εργατών θα αντιμετωπίσει το εξής τρομερό πρόβλημα: πώς θα πετύχει να χτίσει μια κρατική οργάνωση που θα έχει τα μέσα να εκβιομηχανίσει την γεωργία, και πώς θα πετύχει να βάλει τον εργάτη στην ίδια εργασιακή βάση με τον προλετάριο, ώστε να γίνει εφικτό να ανταλλαγεί μια ώρα αγροτικής εργασίας με μια ώρα βιομηχανικής εργασίας, και άρα, ώστε το προλεταριάτο να μην καταστραφεί από την επαρχία στην ανταλλαγή εμπορευμάτων τα οποία παράγονται σε εντελώς μη συγκρίσιμες συνθήκες εργασίας; Αυτό το πρόβλημα, το οποίο δεν μπορούν να επιλύσουν οι καπιταλιστές βιομήχανοι, και το οποίο, αν μείνει ανεπίλυτο, θα καταστρέψει το αστικό κράτος, μπορεί να λυθεί μονάχα από τους εργάτες, από ένα εργατικό κράτος, εδώ στην Ιταλία, όπως και στη Ρωσία, όπου λύθηκε και συνεχίζει να λύνεται από το εργατικό κράτος.

[...]

Αν οι εργάτες, συγκεντρωμένοι καθώς είναι στις βιομηχανικές πόλεις, αποτελέσουν τους κύριους δράστες στην κομμουνιστική επανάσταση, οι βασικοί δράστες της προεπαναστατικής δράσης θα είναι οι αγροτικές μάζες. Τα επαρχιακά μαζικά κινήματα θα συνθλίψουν την εξουσία του αστικού κράτους μια για πάντα, γιατί θα συνθλίψουν την στρατιωτική του ισχύ. Δεν υπάρχει στρατός που να μπορεί να υποτάξει την επαρχία αν αυτή πάρει τα όπλα. Τάγματα που μοιάζουν ανίκητα όταν συγκεντρώνονται στους δρόμους της πόλης γίνονται παιχνιδάκια στα ανοιχτά πεδία μάχης. Τα κανόνια, τα αυτόματα, και τα φλογοβόλα που θα θέριζαν μάζες εργατών σε κλειστούς δρόμους και πλατείες είναι ανήμπορα στον αχανή χώρο των πεδιάδων της επαρχίας.

Το αστικό κράτος έχει επίγνωση του επερχόμενου κινδύνου: η επαρχία πηγαίνει με την πλευρά της επανάστασης. [...] Η εργατική τάξη πρέπει να παραμείνει σε επιφυλακή, πρέπει να διατηρήσει την πειθαρχία στα επαναστατικά χαρακώματα -- μια πειθαρχία που την γεννά η υπομονή, η προλεταριακή κριτική αντίληψη και η αυτοπεποίθηση στην δύναμη και το μέλλον του προλεταριάτου. Η επαναστατική διαδικασία αναπτύσσεται ασταμάτητα, καταστρέφοντας το αστικό κράτος και εξανεμίζοντας την καπιταλιστική ισχύ. Η εργατική τάξη θα νικήσει, αλλά ως συνειδητή της συνεισφορά στην επανάσταση, πρέπει να επικεντρωθεί στο να κάνει τη νίκη της να κρατήσει, να νικήσει μια για πάντα. [...] Η εργατική τάξη είναι το πιο πολιτικά μορφωμένο τμήμα όλου του εργαζόμενου λαού. Πρέπει να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της βίας και να συνειδητοποιήσει ότι αυτό μπορεί σε μεγάλο βαθμό να λυθεί από τη δράση των αγροτικών μαζών. Η ρωσική εργατική τάξη μπόρεσε να περιμένει από τον Ιούλη ως τον Νοέμβρη του 1917. Σ' αυτούς τους μήνες, οι Ρώσοι αγρότες κατέστρεψαν την σταθερότητα του κράτους του Κερένσκι. Ακολούθως, οι εργάτες εξαπέλυσαν την επίθεσή τους και πήραν αποφασιστικά την εξουσία.

Η φυσιολογική εξέλιξη της επανάστασης επιλύει σε μεγάλο βαθμό το πρόβλημα της ένοπλης εξουσίας και της επικράτησης της εργατικής τάξης πάνω στην αστική κρατική εξουσία. Μέρος όμως αυτού του προβλήματος θα πρέπει να λυθεί από την γενική πολιτική δράση του προλεταριάτου και του πολιτικού του κόμματος, του Σοσιαλιστικού Κόμματος. Το αστικό κράτος μετατρέπει τώρα τον εθνικό στρατό σε μισθοφορικό. [...] Το κοινοβούλιο πρέπει να απαιτήσει εξηγήσεις για αυτή την κυβερνητική δραστηριότητα, όχι για κανένα άλλο λόγο, αλλά για να την αναγκάσει να αποκαλύψει τις προθέσεις της. Για να δείξει με τις πιο σαφείς αποδείξεις πώς λειτουργεί η αστική δικτατορία, αγνοώντας μακάρια βασικά δικαιώματα και αφιερώνοντας ολάκερο τον διοικητικό μηχανισμό και όλους τους οικονομικούς πόρους σε ένα και μοναδικό σκοπό: την υπεράσπισή της από την πλειοψηφία του πληθυσμού, του οποίου υποτίθεται πως είναι η ανώτατη εκπρόσωπος και κυριαρχία.


Antonio Gramsci
Για μια ανανέωση του Σοσιαλιστικού Κόμματος
Ordine Nuovo, 8 Μάη 1920
Μτφρ.: Lenin Reloaded

[...]

7. [...] Το κόμμα πρέπει να αποκτήσει τον δικό του, ακριβή και ξεκάθαρο χαρακτήρα. Από μικροαστικό κοινοβουλευτικό κόμμα πρέπει να γίνει το κόμμα του επαναστατικού προλεταριάτου στην πάλη του να πετύχει την οικοδόμηση μιας κομμουνιστικής κοινωνίας μέσω του εργατικού κράτους -- ένα ομοιογενές, συνεκτικό κόμμα, με δική του θεωρία και τακτική, και με άκαμπτη και ανελέητη πειθαρχία. Οι μη κομμουνιστές επαναστάτες πρέπει να διαγραφούν από το κόμμα. Και η ηγεσία του, απαλλαγμένη από την προσπάθεια να κρατήσει την ενότητα και την ισορροπία ανάμεσα σε διάφορες τάσεις και ηγέτες, πρέπει να αφιερώσει όλες της τις προσπάθειες στην πολεμική προετοιμασία των εργατικών δυνάμεων

[...]

Οι διάφοροι τομείς πρέπει να προάγουν την δημιουργία κομμουνιστικών ομάδων σε όλα τα εργοστάσια, τα συνδικάτα, τους συνεταιρισμούς και τους στρατώνες, οι οποίες να προπαγανδίζουν ασταμάτητα τις ιδέες και την τακτική του Κόμματος και να οργανώνουν τα βιομηχανικά συμβούλια ώστε να ασκούν έλεγχο πάνω στην βιομηχανική και αγροτική παραγωγή. Αυτές οι ομάδες θα αναπτύξουν την προπαγάνδα που είναι αναγκαία για να καταληφθούν τα συνδικάτα, τα Εργατικά Κέντρα, και η Γενική Συνομοσπονδία Εργατών με οργανικό τρόπο, κι έτσι θα γίνουν τα αξιόπιστα στοιχεία στα οποία οι μάζες θα αναθέτουν την δημιουργία πολιτικών Σοβιέτ και την εφαρμογή της προλεταριακής δικτατορίας. Η ύπαρξη ενός συνεκτικού και πολύ πειθαρχημένου κομμουνιστικού κόμματος με εργοστασιακά, συνδικαλιστικά και συνεταιριστικά τμήματα, τα οποία να μπορούν να συντονίζονται και να συγκεντρώνονται κεντρικά από την κεντρική εκτελεστική του επιτροπή, αυτη είναι η βασική και αναντικατάστατη προϋπόθεση κάθε πειράματος με τα Σοβιέτ. Αν δεν υπάρχει αυτή η προϋπόθεση, κάθε πείραμα που προτείνεται πρέπει να απορρίπτεται ως παράλογο και ως χρήσιμο μόνο για αυτούς που θέλουν να συκοφαντήσουν την ιδέα των Σοβιέτ. Με τον ίδιο τρόπο, πρέπει να απορρίψουμε την ιδέα ενός μικρού σοσιαλιστικού κοινοβουλίου, διότι θα γινόταν ραγδαία εργαλείο στα χέρια της ρεφορμιστικής και οπορτουνιστικής πλειοψηφίας στην κοινοβουλευτική ομάδα, σπέρνοντας δημοκρατικές ουτοπίες και αντεπαναστατικά εγχειρήματα.

8. [...] Το Κόμμα πρέπει να εκδόσει Μανιφέστο στο οποίο να τίθεται ρητά η επαναστατική κατάκτηση της πολιτικής εξουσίας, να καλείται το βιομηχανικό και αγροτικό προλεταριάτο να οργανωθεί και να οπλιστεί, και να σκιαγραφούνται τα στοιχεία κομμουνιστικών λύσεων στα σημερινά προβλήματα: προλεταριακός έλεγχος στην παραγωγή και διανομή, αφοπλισμός των μισθοφορικών ένοπλων σωμάτων, έλεγχος της τοπικής διακυβέρνησης από εργατικές οργανώσεις.

7 σχόλια:

  1. Ίσως ο πιο άγρια βιασμένος θεωρητικός του Μαρξισμού. Αυτά που κάνουνε στον Λένιν τα τελευταία χρόνια οι οπορτουνιστές ωχριούν μπροστά σ' αυτά που κάνανε στον Γκράμσι δεκαετίες τώρα....

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αυτοί δεν κολλάνε στον Ιησού, στον Γκράμσι θα κολλούσαν;
      http://www.rednotebook.gr/details.php?id=11488
      "Που πάει να πει πως ο Ιησούς, όπως κι αν το δεις, φέρνει πολύ σε αναρχοκομμουνιστικό φρικιό".
      Στη πλατεία Εξαρχείων θα άραζε, μη σου πώ, κ θα πινε μπύρες, δικός μας κ αυτός!

      Μάριος

      Διαγραφή
    2. "Που πάει να πει πως ο Ιησούς, όπως κι αν το δεις, φέρνει πολύ σε αναρχοκομμουνιστικό φρικιό".

      Deep.

      Διαγραφή
    3. Εγώ πάντως, σαν παιδί ξυλουργού που ήταν, εύκολα τον φαντάζομαι περιφρούρηση σε απεργία ;)

      Μάριος

      Διαγραφή
  2. Εχω ακουσει σε εκπομπές στην τν λογής λογής πασόκους, συνασπισμενους, νοσταλγούς του Μπερλίνγκουερ, να αναφέρονται στον Γκράμσι( μεταξυ αυτών και Άννα Διαμαντοπούλου) ως ιδεολογική βαση των θέσεων τους.

    Με αυτά που διάβασα σε αυτό το μπλόγκ διαπιστώνω ότι ειναι αδιάβαστοι, αστοιχειωτοι και ξεφτιλισμενοι που αναφέρονται σε κάποιον που δεν έχουν διβασει ουτρ σελίδα. Ουστ!

    tkar

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Το κείμενο "Το πρόβλημα της βίας" μεταφράστηκε ως "Το πρόβλημα της δύναμης" από τις εκδόσεις "Στοχαστής/Σύγχρονη Σκέψη". Η μετάφραση αυτή δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο Traverso Rossa (http://red-traverso.blogspot.com/2011/12/blog-post_16.html), και αναδημοσιεύτηκε στο LR (http://leninreloaded.blogspot.com/2012/01/antonio-gramsci-traverso-rossa.html).

    Μεταφραστικά, η λέξη "forza" παρουσιάζει τα ίδια προβλήματα που παρουσιάζει στα αγγλικά και τα γαλλικά η λέξη "force", δηλαδή μπορεί να ερμηνευτεί ως "δύναμη", "ισχύς" και "βία" ταυτόχρονα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Απο τα ΚΝιτικα χρονια μου εμαθα να "κραταω πισινη" ,ετσι απο νεανικο αυθορμητισμο και ενστικτο ,σε καθε εναν που μου ανεφεραν κατι περιεργοι τυποι ,κατι αρχειοΠΑΚιτες -αχρειοΠΑΣΟΚοι κλπ .Οντως τον ερμο τον Γκραμσι τον ειχαν "ξεσκισει" ...γι αυτο κι απο ενστικτο τον ειχα εξ αιτιας τους απορριψει κι εγω (λαθος μου) .
    Επρεπε να φτασω στα γεραματα και να μπω στο μπλογκ τουτο του Αντωνη για να ξεστραβωθω ..και να γνωρισω εναν ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΗ που του "αλλαξανε τα φωτα".Στον εαυτο μου επιρριπτω βεβαια τις ευθυνες τις αγνοιας ...αλλα καπου θα ηθελα να τους εβλεπα ξανα ολους αυτους να τους φωναζα : "ΠΟΙΟΝ ΓΚΡΑΜΣΙ ΡΕ ΘΕΟΜΠΑΙΧΤΕΣ ??"

    ΑπάντησηΔιαγραφή