Τρίτη, 17 Δεκεμβρίου 2013

133 μέρες: H Ουγγρική σοβιετική δημοκρατία του 1919. Πρώτο μέρος: Κόμης Μιχάλι Κάρολι

Ο κόμης Μιχάλι Κάρολι το 1887
Ο κόμης Μιχάλι Κάρολι (1875-1955) ήταν γόνος μιας εξαιρετικά πλούσιας οικογένειας, με εξέχοντα ιστορικό ρόλο στα ουγγρικά πράγματα από τον 17ο αιώνα. Όταν ξέσπασε ο πρώτος παγκόσμιος, ο Κάρολι αρχικά τον υποστήριξε, αλλά άρχισε σταδιακά να μεταστρέφεται σε επικριτή του πολέμου. Αν και ανήκε, από το 1910, στο Κόμμα της Ανεξαρτησίας ως βουλευτής, οι θέσεις του για τον πόλεμο κρίθηκαν υπερβολικά ριζοσπαστικές από το κόμμα του, το οποίο τον απέβαλλε το 1916. Ο Κάρολι ίδρυσε νέο κόμμα, το Ενωμένο Κόμμα της Ανεξαρτησίας του 1848. Το κόμμα του, που υποστήριζε την σύναψη ειρήνης με την Αντάντ, τον εκδημοκρατισμό του δικαιώματος ψήφου, την πολιτική ισότητα των γυναικών και την χαλάρωση των δεσμών μεταξύ Αυστρίας και Ουγγαρίας, δεν είχε οργανωτική βάση στο λαϊκό κίνημα στα πρώιμα στάδια.


Τον Οκτώβρη  του 1918, ο Κάρολι, που στο μεταξύ πρωταγωνίστησε στην ίδρυση του σοσισιαλδημοκρατικού Ουγγρικού Εθνικού Συμβουλίου, ηγήθηκε της "επανάστασης των χρυσάνθεμων", που ανέτρεψε τον πρωθυπουργό Σάντορ Βέκερλε. Ο βασιλιάς της Ουγγαρίας Κάρολος ο τέταρτος, προκειμένου να κρατήσει τον έλεγχο των Αψβούργων στη χώρα, αποδέχτηκε την επιτυχία της εξέγερσης και όρισε τον Κάρολι πρωθυπουργό. Στις 16 Νοέμβρη του 1918 όμως, ο βασιλιάς αποσύρθηκε από την εξουσία, κηρύχτηκε η Δημοκρατική Ουγγρική Κοινοπολιτεία, και στις 11 Γενάρη του 1919 ο Κάρολι ανακηρύχθηκε πρόεδρός της.

Ως ηγέτης της Ουγγαρίας, ο Κάρολι απέτυχε να εξασφαλίσει πλατειά λαϊκή στήριξη. Ταυτόχρονα, η χώρα συγκέντρωνε ήδη διάφορα επαναστατικά συμβούλια, όπου κυριαρχούσαν οι σοσιαλδημοκράτες. Σταδιακά, δημιουργήθηκε κατάσταση δυαδικής εξουσίας που υπέσκαψε την ισχύ του Κάρολι.

Μετά από σειρά λαθών στην οικονομική, στρατιωτική και διεθνή του πολιτική, ο Κάρολι βρέθηκε σε αδιέξοδο τον Μάρτη του 1919. Μετά την παραίτηση του πρωθυπουργού του Ντένες Μπέρινκεϊ στις 21 Μάρτη, ο Κάρολι κάλεσε τους ούγγρους σοσιαλδημοκράτες να σχηματίσουν κυβέρνηση. Οι σοσιαλδημοκράτες, με τη σειρά τους, φοβούμενοι την κομμουνιστική επίδραση των κομμουνιστών στους εργάτες των πόλεων (Riddell) πρότειναν στο νεότευκτο τότε κόμμα των Ούγγρων κομμουνιστών, με ηγέτη τον Μπέλα Κουν, να συνάψουν κυβέρνηση συμμαχίας. Οι Ούγγροι κομμουνιστές αποδέχτηκαν την πρόταση, η οποία περιελάμβανε τη διάλυση του ΚΚ Ουγγαρίας και του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος και την δημιουργία ενός νέου, ενωμένου κόμματος, του Ουγγρικού Σοσιαλιστικού Κόμματος. Λίγο μετά την ανάληψη της κυβέρνησης, το νέο κόμμα ανακήρυξε την Ουγγρική Σοβιετική Δημοκρατία, ανακοινώνοντας την παραίτηση του Κάρολι, που παραιτήθηκε από την πολιτική και έφυγε από τη χώρα.

Ακολουθεί στην επόμενη ανάρτηση η επιστολή που έστειλε στον Μπέλα Κουν ο Β.Ι. Λένιν, δυο μέρες μετά την ανάληψη της κυβέρνησης, στις 23 Μάρτη 1919.

1 σχόλιο:

  1. Πρόσωπα μεταξύ υποκειμενικού στοιχείου και ιστορικής εξέλιξης.

    Στις 21 Μάρτη ο Κάρολι είπε το ιδιοφυές "ζήτω το προλεταριάτο". Προηγουμένως είχε χαρίσει όλη την τεράστια περιούσια του σε ακτήμονες. Το 1947 έως 1949 υπήρξε πρεσβευτής της Σοβιετικής Ουγγαρίας στην Γαλλία.

    Συγκλίνουν όλες οι πηγές και τα ιστορικά δεδομένα πως η διάλυση των δύο κομμάτων και η δημιουργία του νέου ενωμένου κόμματος έγινε μέσα στην φυλακή κατά την συνάντηση του Μπέλα Κουν με απεσταλμένους του ΣΔΚ εκείνες τις μέρες του Μάρτη. Υπάρχουν εκείνοι που ισχυρίζονται πως ήταν προϋπόθεση που του τέθηκε του Μπέλα Κουν και οι άλλοι που ισχυρίζονται πως εκείνος το επέβαλε.

    Ο Μπέλα Κουν διατυμπάνιζε πως έλεγχε την κυβέρνηση και επιβάλλονταν οι Κομμουνιστές με τις θέσεις τους. Στην διάρκεια των λίγων μηνών διακυβέρνησης υπήρξαν κάποιες φορές που θα μπορούσε η Ουγγαρία να συμμαχήσει με τους Μπολσεβίκους ιδιαίτερα στον στρατιωτικό τομέα όταν της έκαναν επίθεση η Ρουμανία και η Τσεχία. Δεν έγινε.

    Ο Μπέλα Κουν συνέχισε και μετά την κομμουνιστική του δράση ως στέλεχος της ΚΔ έως την εκτέλεσή του στην Σοβιετική Ένωση το 1938-39 γιατί ήταν Ρουμάνος πράκτορας.

    Δημ.Κ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή