Πέμπτη, 5 Δεκεμβρίου 2013

Με αφορμή το τελευταίο άρθρο του Θ. Καρτερού: Από την ομιλία του Τ. Μαμάτση στο 13ο Συνέδριο του ΚΚΕ (1991)

Μαχητές και στελέχη του ΔΣΕ, καλοκαίρι του 1948. Στο κέντρο, ο Πέτρος Κόκκαλης. Δεξιά του, ο Τάκης Μαμάτσης, ανθυπολοχαγός του Δημοκρατικού Στρατού. Από τον Ριζοσπάστη.
Σύντροφοι και συντρόφισσες,

Κρίσιμο, κρισιμότατο είναι το 13ο Συνέδριό μας. Συνέρχεται, όπως είναι γνωστό, σε μια πάρα πολύ δύσκολη περίοδο για το Κόμμα μας και για ολόκληρο το παγκόσμιο κομμουνιστικό κίνημα. Σε μια περίοδο που σημαδεύτηκε ανεξίτηλα από τις απρόσμενες συγκλονιστικές εξελίξεις στις πρώην σοσιαλιστικές χώρες και στην ίδια τη Σοβιετική Ενωση.

Κανείς, πιστεύω, συνεπής, σταθερός και αντικειμενικός όσο γίνεται, κομμουνιστής δεν μπορεί να αρνηθεί την επιτακτική ανάγκη και το πρώτιστο χρέος και καθήκον να βγάλουμε διδάγματα και συμπεράσματα από τα δραματικά γεγονότα σ' αυτές τις χώρες. Να αλλάξουμε νοοτροπίες. Να εγκαταλείψουμε στερεότυπα και δογματικές αντιλήψεις. Να εκτιμήσουμε αυτοκριτικά τη δράση μας. Να δούμε τα λάθη και τις αδυναμίες μας. Να καταδικάσουμε παραβιάσεις, διαστρεβλώσεις και εγκλήματα. Να προχωρήσουμε σε νέες επεξεργασίες. Να αναπτύξουμε την εσωκομματική δημοκρατία και να πάρουμε μέτρα, για να βελτιώσουμε τη δουλιά μας σ' όλους τους τομείς. Να εκσυγχρονίσουμε και να ανανεώσουμε το Κόμμα και βέβαια και την ηγεσία του.


Συνεπώς, δεν υπάρχει διαφωνία και αντίρρηση σ' αυτά. Δεν υπάρχουν σύντροφοι και συντρόφισσες που μόνον αυτοί θέλουν την ανανέωση. Και σύντροφοι, μάλιστα κατ' αποκλειστικότητα ηλικιωμένοι, που δεν τη θέλουν, την αρνούνται και την εμποδίζουν.

Η βασική διαφωνία που μας χωρίζει και που οδήγησε σε πολώσεις και αντιπαραθέσεις είναι αλλού. Κι αυτό πρέπει να έχουμε το θάρρος να το πούμε καθαρά, να το ομολογήσουμε κι όχι να το τυλίγουμε με περικοκλάδες και φραστικά νεφελώματα και πολύ περισσότερο να το αρνούμαστε, για να αποφύγουμε δικαιολογημένες αντιδράσεις και αντίθετες απόψεις. Η διαφωνία μας είναι στο τι εκσυγχρονισμό, τι λογής ανανέωση και τι αλλαγές θα κάνουμε. Θα καταργήσουμε θεμελιώδεις αρχές, όπως είναι ο δημοκρατικός συγκεντρωτισμός; Θα απαρνηθούμε με διάφορες δικαιολογίες το μαρξισμό - λενινισμό και θα κατρακυλήσουμε στη σοσιαλδημοκρατία; Θα παραμείνουμε ενωμένοι και θα δράσουμε ενωμένοι πάνω σε μια κοινή ιδεολογικοπολιτική βάση, χωρίς βέβαια να αποκλείσουμε τις διαφορετικές απόψεις και χωρίς να υψώνουμε τείχη και διαχωριστικές γραμμές ανάμεσά μας ή θα διακηρύξουμε την ελευθερία να κάνει ο καθένας ό,τι θέλει και όπως το θέλει;

Κοντολογίς θα έχουμε Κόμμα Κομμουνιστικό, επαναστατικό, Κόμμα μαρξιστικό - λενινιστικό ή θ' αλλάξουμε το χαρακτήρα και τη φυσιογνωμία του, την ταυτότητά του, αντιγράφοντας ακόμη πιο άκριτα απ' ό,τι κάναμε στο παρελθόν, ό,τι έγινε στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης ή ό,τι έκανε η ηγεσία του Ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος;

Είμαι σίγουρος ότι ορισμένοι είναι έτοιμοι να πουν: Μα ποιος έβαλε τέτοιο ζήτημα; Ποιος αμφισβήτησε το χαρακτήρα και τη φυσιογνωμία του Κόμματος; Ποιος ζήτησε να μην είναι κομμουνιστικό ή επαναστατικό;

Ναι, είναι αλήθεια και το παραδέχομαι ότι λίγοι είναι εκείνοι που τόσο ανοιχτά, τόσο ευθαρσώς έβαλαν το ζήτημα. Και ακόμη πιο λίγοι, μετρημένοι στα δάχτυλα του ενός χεριού, είναι εκείνοι που έβαλαν ζήτημα αλλαγής του τίτλου του Κόμματος ή έγραψαν πως δε θα τους πείραζε η αλλαγή. Και ένας είναι εκείνος που βιάστηκε να πει "αντίο Κομμουνιστικό Κόμμα". Οι περισσότεροι αποφεύγουν να το πουν και να το ομολογήσουν και περιορίζονται σε αοριστολογίες και γενικότητες. Κι όμως, έχουν εκδηλώσει την αντίθεσή τους στο μαρξισμό - λενινισμό που τον θεωρούν "κλειστή", "κωδικοποιημένη" και... ασφυχτική διδασκαλία. Εχουν κάνει προτάσεις και έχουν ψηφίσει να καταργηθεί η αρχή του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού, που έχει άμεση σχέση με το χαρακτήρα και τη λειτουργία του Κομμουνιστικού Κόμματος. Οι πολυάριθμες ψηφοφορίες στην Κεντρική Επιτροπή, καθώς και η ψηφοφορία για την εισήγησή της στο Συνέδριο δείχνουν τι πραγματικά πρεσβεύει και τι υποστηρίζει το κάθε μέλος της. Πολύ αποκαλυπτικός ήταν χτες ο σ. Θανάσης Καρτερός, που με έντονους μελοδραματικούς τόνους μάς κάλεσε να αποκηρύξουμε όλα τα σχήματα -έτσι αποκάλεσε και την εργατική τάξη και την κοσμοθεωρία μας και την επανάσταση. Ετσι σχηματικά έμαθε ο σύντροφος τη μαρξιστική - λενινιστική κοσμοθεωρία μας και τόσο πολύ πείστηκε για την ακαταλληλότητα και τη χρεοκοπία της, ώστε δεν παράλειψε να μας συμβουλέψει να πετάξουμε πάνω από το Κόμμα αρκετή σκουριά!

Ομολογώ πως ξαφνιάστηκα από μια τέτοια "συμβουλή" του. Ευτυχώς που προτού εγκαταλείψει το βήμα τούτο θυμήθηκε το "αντίο κομμουνιστικό κόμμα" και το διόρθωσε με μια πομπώδη κατακλείδα του λόγου του. Οχι, είπε, τη Δευτέρα το πρωί δε θα πούμε "αντίο", αλλά "Καλημέρα Κόμμα".

Επεσε νομίζω κοντάρια έξω. Γιατί αν κάνουμε όλα αυτά που μας "συμβουλεύει", όχι "Καλημέρα", αλλά "Καληνύχτα Κομμουνιστικό Κόμμα" πρέπει να πούμε σύντροφοι.

Πιστεύω πως δε θα το κάνουμε, γιατί δεν έχουμε δικαίωμα να το κάνουμε. Πολύ αποκαλυπτικός ήταν και ο σ. Αλαβάνος. Με ρητορική δεινότητα μας είπε ότι δεν υπάρχει εργατική τάξη και μας συμβούλεψε ν' ακολουθήσουμε και το παράδειγμα των Τούρκων συντρόφων που δρουν σε πολύ δυσκολότερες συνθήκες και προσπαθούν να επιβάλουν τη νομιμότητά τους. Αλλά θα ήθελα να ρωτήσω τον σ. Αλέκο είναι υπέρ της άκριτης αντιγραφής; Μα αν είναι να αναθεωρήσουμε τις βασικές αρχές μας δε χρειάζεται να μας δείξει ξένες πόρτες. Εχουμε και στον τόπο μας παλιές και νέες.

Να γιατί, σύντροφοι, έχω τη γνώμη και το διατύπωσα και στον προσυνεδριακό διάλογο πως πρόβλημα - κλειδί που καλείται να λύσει το Συνέδριό μας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα περιοριστεί μόνο σ' αυτό, είναι αν το Κόμμα μας μπροστά στην πολύπλευρη επίθεση που δέχεται, θα διατηρήσει τον επαναστατικό χαρακτήρα του, τη φυσιογνωμία και τις αρχές του. Πρέπει ν' απαντήσουμε και μεις στο καυτό ερώτημα: Χρειάζεται ή δε χρειάζεται πια το Κομμουνιστικό Κόμμα;

Πιστεύω ακράδαντα κι έχω την πεποίθηση πως αυτή είναι η άποψη και της μεγάλης πλειοψηφίας των μελών και στελεχών του Κόμματος, ανεξάρτητα από τις απόψεις τους σε άλλα ζητήματα, πως το Κόμμα μας πρέπει να συνεχίσει τη δύσκολη, ματοβαμμένη, αλλά ηρωική και ένδοξη αγωνιστική του πορεία. Οτι πρέπει να παραμείνει κομμουνιστικό, επαναστατικό. Και οπωσδήποτε να παραμείνει ενωμένο και να γίνει σύγχρονο και ισχυρό. Κι όχι μόνο Κόμμα της εποχής μας.

Ας απαλλαγούμε, σύντροφοι και συντρόφισσες, από λαθεμένες απόψεις και από αυταπάτες ότι αν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο εγκαταλείψουμε ή αποκηρύξουμε την κοσμοθεωρία μας, το δημοκρατικό συγκεντρωτισμό και άλλες βασικές αρχές μας, θα γίνουμε Κόμμα μαζικό, με μεγάλη εκλογική δύναμη και επιρροή. Εχουμε κόμματα και μαζί ελληνικά και ξένα που ακολούθησαν από χρόνια αυτό το δρόμο. Κι όμως, κάθε άλλο παρά πέτυχαν αυτό που πίστευαν ή επιδίωκαν. Ας μην ξεχνάμε ότι για μας τους κομμουνιστές "για να γυρίσει ο ήλιος θέλει δουλιά πολλή". Δεν είναι εύκολος ο δρόμος μας. Ηταν πολύ πιο δύσκολος στα περασμένα, αλλά και σήμερα διατηρεί πολλές από τις δυσκολίες του. Από την άποψη αυτή, σωστά τονίζεται στην εισήγηση της ΚΕ πως το ΚΚΕ ποτέ στην ιστορία του δεν ήταν κόμμα "ευκολίας".

Ριζοσπάστης (αρχική δημοσίευση Φεβρουάριος 1991)

---

Ο Τάκης Μαμάτσης γεννήθηκε στη Λάρισα το 1925. Ήταν μέλος της ΕΠΟΝ και υπηρέτησε στον ΔΣΕ. Έζησε 25 χρόνια της ζωής του ως πολιτικός πρόσφυγας μετά την ήττα του Δημοκρατικού Στρατού. Επαναπατρίστηκε το 1975. Διετέλεσε μέλος του ΠΓ και της ΚΕ του ΚΚΕ από τη 12η Ολομέλεια του 1968 και για πολλά χρόνια. Διετέλεσε επίσης διευθυντής του Ριζοσπάστη. Πέθανε στην Αθήνα τον Δεκέμβρη του 2002.

8 σχόλια:

  1. Και τι ξέρανε όλοι αυτοί οι κατσαπλιάδες; Ούτε ένα ινστιτούτο δεν τους κάλεσε ποτέ για συνομιλίες, ούτε ένα περιοδικό μόδ... εεε, σύγχρονου προβληματισμού δεν τους έβγαλε διανοούμενους της χρονιάς, ούτε τόση δα σκουριά δεν πέταξαν!

    gdmn1973

    Αντί υστερόγραφου: Μα ποιος έβαλε τέτοιο ζήτημα; Ποιος αμφισβήτησε το χαρακτήρα και τη φυσιογνωμία του Κόμματος; Ποιος ζήτησε να μην είναι κομμουνιστικό ή επαναστατικό; Ναι, είναι αλήθεια και το παραδέχομαι ότι λίγοι είναι εκείνοι που τόσο ανοιχτά, τόσο ευθαρσώς έβαλαν το ζήτημα. Και ακόμη πιο λίγοι, μετρημένοι στα δάχτυλα του ενός χεριού, είναι εκείνοι που έβαλαν ζήτημα αλλαγής του τίτλου του Κόμματος ή έγραψαν πως δε θα τους πείραζε η αλλαγή. Και ένας είναι εκείνος που βιάστηκε να πει "αντίο Κομμουνιστικό Κόμμα". Διότι, συμπληρώνω εγώ ο κακοήθης, αγάλι αγάλι γίνεται η αγουρίδα μέλι και η καριέρα θέλει υπομονή και σωστό timing. Αμ πώς!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πρώτευσε ο Θανάσης. Πρώτος και καλύτερος. Και πολύ μπροστά.

      Διαγραφή
    2. Α, να μην το ξεχάσω... Κάποιοι, που τους πήρε ο πόνος "για τους κομμουνιστές που εξοντώθηκαν από κομμουνιστές", τι έκαναν για τις δεκάδες διώξεις εναντίον συνδικαλιστών από το καλοκαίρι και μετά; Τι έγραψαν οι Αυγές τους, τι έκαναν στα συνδικάτα που ελέγχουν το προεδρείο (εκτός από ανακοινώσεις, τσάι και συμπάθεια), τι είπαν στη βουλή, τι είπαν στους ξένους οίκους (ου να μου χαθείτε, προβληματισμού εννοώ!), τι είπαν στα διεθνή ΜΜΕ που τόσο τους αγαπάνε και τους στέργουν;

      Κατά τα άλλα, η ενότητα της αριστεράς,,, Μην αρχίσω τίποτα καντήλια τώρα και διαφανεί η "αγριότητα της γλώσσας μου", όπως γράφουν μερικοί... Αλήθεια, απ' την αγριότητα της μισθωτής σχέσης, της ανεργίας, της ανέχειας δεν έχουν πάρει πρέφα; Τίποτα; Μα τίποτα;

      gdmn1973

      Διαγραφή
    3. "Ενότητα", θέλω να ακούσω για "ενότητα"... και για τις "ιστορικές ευκαιρίες"...όποιος καλοπροαίρετος άνθρωπος τους πιστεύει ακόμα, ας τους γυρίσει τη πλάτη σύντομα, για να μη καταλήξει νεοπασόκος τελευταίας υποστάθμης.

      Διαγραφή
  2. Αποκαλυπτικότατο! Όχι μόνο για τον Καρτερό αλλά και για τον άλλο "σύντροφο" τον Αλαβάνο. Αλλά βέβαια, που να δει ο Αλαβάνος την εργατική τάξη στη Πεντέλη και στη Βενετία;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. http://www.902.gr/eidisi/apopseis-sholia/32744/karteros-oso-milaei-ektithetai

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Καλησπέρα.
    Αντώνη, μεταφέρθηκα με ένα κλικ από την ανάρτησή σου στο κείμενο του σκεφτικού (φωτο) αυτού κυρίου. Αναρωτιέμαι, σύμφωνα με όσα διάβασα: Εγώ και όσοι ακόμα (λόγω ηλικίας και συνθηκών που βρήκαμε) «το χέρι της αστικής τάξης δεν άγγιξε ποτέ το μάγουλό» μας, και που «ούτε τα κελιά της φιλοξένησαν τον καημό» μας, «ούτε στα ξερονήσια της» τραγουδήσαμε, δικαιούμαστε να ομιλούμε, και να κρίνουμε τους κυρίους της «συνομοταξίας καρτερού»; Μας δίνει ο ίδιος την άδεια; Προφανώς όχι.

    Αντιθέτως (σύμφωνα πάντα με τον κύριο Καρτερό), κάποιοι (από τις πολλές χιλιάδες κομμουνιστών που τα έζησαν αυτά) που στην πορεία για τους δικούς τους λόγους «την έκαναν», δικαιούνται να «ομιλούν». Δηλαδή να βρίζουν, να χυδαιολογούν, να συκοφαντούν, να πλιατσικολογούν (μεταφορικά και κυριολεκτικά) και να πολεμούν το κόμμα που τους έδωσε την υπόσταση και τη δύναμη να υποστούν την «περιποίηση» της αστικής τάξης. Και, βέβαια, να εξαργυρώνουν τα όποια «πτυχία αγωνιστικότητάς» τους μπροστά στη διαφαινόμενη κυβερνητική κουτάλα…

    Δικαιούνται οι κύριοι αυτοί να λένε και να κάνουν ό,τι θέλουν. Δικαιούνται επίσης να αναλογιστούν και το μέγεθος της κατάντιας και του ξεπεσμού τους. Της έλλειψης αξιοπρέπειας και της γελοιότητάς τους. Ας μην αγχώνονται, τα διαπιστευτήριά τους τα έλαβε η αστική τάξη. Ο κύριος Καρτερός δείχνει πολύ σκεφτικός στη φωτογραφία του. Πόσο πολύ θα ωφελούταν αν η «περισυλλογή» του αφορούσε την ξεφτίλα του…

    Για τις γενιές εκείνων των αγωνιστών (όπως ο αλησμόνητος Τ. Μαμάτσης) που θυσίασαν τα πάντα στην υπόθεση της εργατικής τάξης, που δεν λογάριασαν ποτέ κανένα τίμημα, που δεν εξαργύρωσαν ποτέ την προσωπική και κομματική τους ιστορία, θα πω μόνο πως είναι τα δικά μας «εικονίσματα», οι δικοί μας φάροι, και θα τους κρατήσουμε αναμμένους κόντρα στους βοριάδες της ταξικής πάλης, όσο και να σκυλιάζουν οι «αριστερές» ανεμοδούρες της…

    Καλή δύναμη!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Καμμιά φορά σκέφτομαι πως εάν δεν γνώριζαν πως οι κομμουνιστές είναι τόσο πολύ πειθαρχημένοι, ίσως κάποια εσκαμμένα να μην τα παραβίαζαν.
    Κακιά σκέψη αλλά αυθόρμητη...

    ΑπάντησηΔιαγραφή