Σάββατο, 23 Νοεμβρίου 2013

Friedrich Engels-Περί δημοκρατίας

Από το "Η Δημοκρατία στην Ισπανία" (1873), ΚΟΜΕΠ 2013, τευχ. 6.


[...] Από το 1789 μέχρι το 1869 [η δημοκρατία] αποτελούσε το ιδανικό ενθουσιωδών μαχητών της ελευθερίας, οι οποίοι πάντα φιλοδοξούσαν να την πετύχουν μέσ' από σκληρό, αιματηρό αγώνα· και κάθε φορά που πλησίαζαν να την πετύχουν, αυτή δραπέτευε και πάλι. Από τη στιγμή που ένας βασιλιάς της Πρωσίας [ο Γουλιέλμος Α'] κατάφερε να δημιουργήσει μια γαλλική δημοκρατία, όλ' αυτά άλλαξαν. Από το 1870 --και αυτό αποτελεί πρόοδο-- οι δημοκρατίες δεν γίνονται πια από δημοκράτες, ακριβώς επειδή δεν υπάρχουν πια καθαροί δημοκράτες, αλλά από βασιλικούς απελπισμένους από τη μοναρχία. Για ν' αποφύγει τον εμφύλιο πόλεμο η μοναρχικά σκεπτόμενη αστική τάξη εδραιώνει τη δημοκρατία στη Γαλλία και την διακηρύσσει στην Ισπανία -- στη Γαλλία επειδή υπάρχουν πολλοί υπερασπιστές της, στην Ισπανία επειδή ο τελευταίος πιθανός βασιλιάς είναι σε απεργία.


Εδώ βρίσκεται μια διπλή πρόοδος.

Πρώτο, η μαγεία που περιέβαλλε μέχρι τώρα τ' όνομα της δημοκρατίας διαλύθηκε. Μετά από τα γεγονότα στη Γαλλία και την Ισπανία μόνο ένας Karl Blind μπορεί να παραμείνει προσκολλημένος στη μεταφυσική πίστη στα θαυματουργά οφέλη της δημοκρατίας. Η δημοκρατία εμφανίζεται επιτέλους και στην Ευρώπη ως αυτό που είναι σύμφωνα με τη φύση της και ως αυτό που αποτελεί πραγματικότητα στην Αμερική -- ως η πιο τελειοποιημένη μορφή της εξουσίας της αστικής τάξης. [...] Από δω και στο εξής η εργατική τάξη δεν μπορεί να έχει πια αυταπάτες για τη φύση της σύγχρονης δημοκρατίας ως τη μορφή του κρατους στην οποία η εξουσία της αστικής τάξης επιτυγχάνει την τελική, την πιο τελειοποιημένη της έκφραση. Στη σύγχρονη δημοκρατία η πολιτική ισότητα, η οποία σε όλες τις μοναρχίες υπόκειται ακόμα σε κάποιες εξαιρέσεις, επιβάλλεται επιτέλους πλήρως. Και αυτή η πολιτική ισότητα τι άλλο μπορεί να είναι πέρα από τη διακήρυξη της θέσης ότι οι ταξικές διαφορές δεν αφορούν το κράτος, ότι η αστική τάξη έχει στον ίδιο βαθμό το δικαίωμα να είναι αστική τάξη όπως και οι εργάτες να είναι προλετάριοι;

12 σχόλια:

  1. Έχω περιέργεια πόσες επισκέψεις θα έχει αυτή η ανάρτηση, που λέει σε δύο παραγράφους ό,τι δεν είπαν τόνοι ολόκληροι "αριστερής θεωρίας" την περίοδο 2008-2013.

    Ως τώρα, βαράει μύγες, και χωρίς να είναι "tl:dr", που λεγε και μια ψυχή.

    Γιατί βέβαια, αν διαβαζόντουσαν οι Ένγκελς αντί των Ρούσηδων, δεν θα ήταν τα πράγματα όπως είναι σήμερα...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Θα μου πείτε, τυχαία, αυθαίρετα, κατά λάθος διαβάστηκαν οι Ρούσηδες και όχι οι Ένγκελς;

      Όχι βέβαια, ούτε τυχαία, ούτε αυθαίρετα, ούτε κατά λάθος. Οι Ρούσηδες εξέφρασαν τις αναζητήσεις της μεγαλύτερης μερίδας του σημερινού ελληνικού λαού, τους ιδεολογικούς του προσανατολισμούς, και το επίπεδο της ταξικής του συνείδησης πολύ περισσότερο από ό,τι οι Ένγκελς. Οι αντεπαναστάσεις έχουν συνέπειες βαθιές και δύσκολα αναστρέψιμες.

      Διαγραφή
    2. Διαβάζουμε αυτό που είμαστε, αναζητούμε αυτό που κουβαλάμε, συγκλονιζόμαστε από ό,τι έχουμε τον εξοπλισμό για να συγκλονιστούμε, αλλάζουμε από ό,τι ανταποκρίνεται στο τι είδους αλλαγή επιζητούμε.

      Διαγραφή
  2. Στο ''κείμενα για την λογοτεχνία και την τέχνη'' γίνονται ανάλογες, πολύ επιτυχημένες περιγραφές σε σχέση με τα στάδια εξέλιξης. Νομίζω συγκεκριμένα στο ''η δουλεία και η παγκόσμια κουλτούρα''. Aξίζει να διαβαστεί

    Τσακ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Ο γεροΕγκελς ειναι παντα μια απολαυση. Με την ακριβολογα παρατηρητικοτητα του, την καθαρη ματια, την σφαιρικη αντιληψη! Απλως απολαυση και αντιδοτο στην χυδαια αγνοια που χαρακτηριζει τις τελευταιες μερες της Πομπηιας που ζουμε...ΑΑ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Λιτή κι απέριττη σκέψη ο "στρατηγός"!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Εγώ θα έλεγα ότι επίσης σημαίνει, πως η αστική εξουσία είναι τόσο καλά οργανωμένη και θεμελιωμένη πια, που δεν πιστεύει ότι μπορεί να ανατραπεί με πολιτικά μέσα!
    Πόσο μάλλον να ασχοληθεί με τα προβλήματα που δημιουργεί η αντίθεση συνύπαρξης των δύο τάξεων, αφού όπως λέει το κείμενο, πλέον αυτό δεν αφορά το κράτος.

    Κωστας

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Μισό λεπτό να αντιπαραβάλω τη θέση του ΣΥΡΙΖΑ:

    η δημοκρατία
    της δημοκρατίας
    τη δημοκρατία
    ω δημοκρατία

    οι δημοκρατίες
    των δημοκρατιών
    τις δημοκρατίες
    ω δημοκρατίες

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Το τέλος της μεσαίας τάξης

    Του Κώστα Ιορδανίδη

    (Καθημερινη 24-11-2013)



    "...Αντίθετα ο αστός που θα εκπέσει από την τάξη των ευπόρων πολιτών, εξαφανίζεται κοινωνικώς, δεν μετέχει στα δημόσια, απλώς παύει να υπάρχει έξω από το στενό του περιβάλλον, που συρρικνώνεται δραματικά. Μόνον οι γόνοι αστικών οικογενειών, που έχουν συνδεθεί με τα δημόσια πράγματα –την πολιτική– ή με τον πολιτισμό διασώζονται και εξασφαλίζουν οι ίδιοι ή η οικογένειά τους μία θέση στη ζωή του έθνους, που συστηματικώς υπονομεύεται από ανερχόμενους πληβείους."

    Ανησυχητική ειλικρίνεια...

    ημιάγριος

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Respect στον Ιορδανίδη. Άντε, γίναμε όλοι ίσια κι όμοια σ' αυτή τη χώρα, οι ευπατρίδηδες και οι ξεβράκωτοι! Ελπίζω με το νέο έτος 1844 να αλλάξει η κατάσταση δια το έθνος.

      Διαγραφή
    2. Θέλετε και δημοκρατία, άπλυτο πόπολο!

      Διαγραφή
    3. Τι το πρωτάκουστο γράφει ο άνθρωπος; "Αν δεν είσαι αστός, δεν υπάρχεις στη δημόσια σφαίρα".

      Εγώ το έχω "ακούσει" πολλές φορές, ψιθυριστά ή και χωρίς να λεχθεί καν. Ξέρουμε γιατί άλλοτε υποννοούνταν και γιατί σήμερα λέγεται ωμά.

      Κατά τα άλλα, το άρθρο παρουσιάζει το ΣΥΡΙΖΑ ως απειλή στους αναγνώστες της Κ. που θεωρούν τους ευατούς τους μεγαλοαστούς, δε θα τρομάξει καθόλου όσους πραγματικά είναι και τον διαφημίζει εμμέσως το ΣΥΡΙΖΑ στους υπόλοιπους. Η "δαιμονοποίησή" του ως μπολσεβίκου είναι πολύ της μόδας τελευταία.

      gdmn1973

      Διαγραφή