Πέμπτη, 28 Νοεμβρίου 2013

Το κιβώτιο ΙΙ

Το ότι η ζωή δεν έχει νόημα δεν είναι μια πρόταση αναγκαστικά ασύμβατη με τον Μαρξισμό, ο οποίος μας διαβεβαιώνει για κάτι μάλλον διαφορετικό: για το ότι η Ιστορία έχει νόημα.
Fredric Jameson, Το πολιτικό ασυνείδητο, 1981

9 σχόλια:

  1. επειδή τελικά η ιστορία έχει νόημα
    http://www.902.gr/eidisi/diethni/32206/rosia-ohi-sto-mpaoylo-tis-luis-vuitton-stin-kokkini-plateia-foto#/0

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Απορία: Τι είχε μέσα;

      gdmn1973

      Διαγραφή
    2. Το κιβώτιο της Louis Vuitton; Εμπορεύματα.

      Διαγραφή
    3. Δηλαδή, άλλα, μικρότερα κιβώτια της Louis Vuitton.

      Babuska, εγκιβωτισμός που λέμε στη λογοτεχνική θεωρία.

      Διαγραφή
    4. [Κατ' αρχάς "Lehrstück", "πειραματική-έμπρακτη διδαχή, διδακτικό δράμα".]

      Το απόσπασμα από Τζέιμσον δεν το θυμάμαι, και δεν έχω εδώ το βιβλίο για τα συμφραζόμενα. Το πρόβλημα (αν υπάρχει δηλ. πρόβλημα· εγώ τουλάχιστον δεν καταλαβαίνω ακόμα αν έχει τεθεί κάποιο πρόβλημα και ποιο είναι αυτό, οπότε ...) είναι ο τρόπος τής κατανομής των όρων "νόημα, αλήθεια-ψεύδος, πραγματικότητα-δυνατότητα, αδυνατότητα" (πχ κάτι ψευδές μπορεί πάντοτε να έχει νόημα*). Επαναλαμβάνω, δεν θυμάμαι καθόλου το απόσπασμα από Τζ., αλλά το ότι η "Ιστορία έχει νόημα" δεν είναι μια πρόταση που εγγράφεται στο κείμενο τού Τζ. με αναγκαστικά θετικό πρόσημο (για να "παραφράσω" έτσι το παράθεμα). Η ερμηνεία που φαίνεται να δίνετε στο άλλο "Κιβώτιο" είναι διπλή: (α) ότι "περιγράφει" [έχει σημασία η λέξη], ας πούμε, το κομμουνιστικό εγχείρημα ως "άνευ νοήματος", και επομένως το κείμενο είναι, ως "πρόταση", δεκτική αποτίμησης ως προς την αλήθεια ή το ψεύδος της (μέσω εμπειρικής παρατήρησης; αυτό άλλωστε υπονοεί ο κριτικός τού Β [-->κατάρρευση, ανυπαρξία]). (β) Τα πράγματα δυσκολεύουν λόγω τού στοιχείου τής "βιωματικότητας": το δίχως "πάτο" τού "κριτικού" τού Β. παραπέμπει στο παράδοξο τού Κομμουνιστή-Επιμενίδη, και δεν λέει τίποτε άλλο από το ότι οι [ανανήψαντες ή μη] "κομμουνιστές" είναι ΟΚ-"άνθρωποι" αυστηρά όμως στον ρόλο των αυτοδιαψευδόμενων μυθοπλαστών τής ατομικής-υπαρξιακής α-νοησίας τους [και εδώ κολλάει το πρώτο μέρος τής φράσης τού Τζ.]). Ούτε (α) ούτε (β).

      * [«για να ανακαλύψουμε αν η απεικόνιση είναι αληθής ή όχι, οφείλουμε να την αντιπαραβάλλουμε με την πραγματικότητα», το βάζω εσκεμμένα από Tractatus, γιατί δεν υπάρχει σήμερα απόφοιτος τής δευτεροβάθμιας που να μην έχει διαπαιδαγωγηθεί με βάση τον άνω «κανόνα»].

      Διαγραφή
    5. "Β" φαντάζομαι εννοείς τον Βασιλειάδη, δηλαδή τον Αλεξάνδρου.

      Την πρόταση του Jameson την κατανοώ όπως και τη φράση του Μπρεχτ, στην οποία άλλωστε αναφέρεται ο Jameson στο βιβλίο του για τον Μπρεχτ, περί ιστορικής ζωής ως ζωής "στο τρίτο πρόσωπο": η υπαρξιακή αγωνία δεν αφορά την ιστορική εξέλιξη γιατί αυτή είναι η σφαίρα της εμπειρίας των μαζών και όχι των ατόμων. Το κιβώτιο, εν προκειμένω, αποκαλύπτεται ιστορικά ως κάτι που ΕΧΕΙ περιεχόμενο, και αυτό το περιεχόμενο δεν είναι άλλο από την αντεπανάσταση που τόσο γλαφυρά εκφράζεται απ' το μπαούλο Βουϊτόν στην Κόκκινη Πλατεία. Κατά συνέπεια η υπαρξιακή αγωνία περί απουσίας νοήματος λειτουργεί ως συσκοτιστικό μέσο για την επιμονή της ιστορίας και του ιστορικού. Το "η ιστορία δεν έχει νόημα!" γίνεται μέρος του τρόπου με τον οποίο αρθρώνεται η ιστορική ήττα και προοικονομούνται οι συνέπειές της.

      Διαγραφή
    6. Δεν μίλησα για "υπαρξιακή αγωνία"--> αλλά για «ανοησία». Υπάρχει διαφορά. Η "αγωνία", σαν αντιφιλοσοφική έννοια, (γιατί όμως να μην υπάρχει και "ιστορικοφιλοσοφική" έννοια της αγωνίας;) δεν συνδέεται κατ' ανάγκη, ούτε και συνάγεται από την ανοησία (υπάρχουν και οι μακαριότατοι αναχωρητές). Πρέπει να δω το κείμενο τού Τζ., αλλά έχω πολλές επιφυλάξεις για το παράθεμα, όπως και για το "κιβώτιο" και την συγκεκριμένη ερμηνεία που μοιράζεται εν μέρει τουλαχ. τις παραδοχές τού Τσακνιά;**

      **ο "κομμουνισμός" σαν μπαλαντέρ κιρκεγκωριάδας; Αν αυτή είναι η όλη ιστορία, γιατί να ασχολούμαστε με τέτοια σκουπίδια;

      Διαγραφή
  2. Μάλλον, τίποτα δεν είδαμε ακόμα ...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Νομίζω πως στην παραπάνω φράση υπολανθάνει ένα μεταφυσικό υπόβαθρο. Δεν το λέω για ψόγο αυτό, αλλά νομίζω πως έτσι είναι. Και εξηγούμαι. Οι έννοιες πρώτα από όλα, νόημα, ζωή και ιστορία,τόσο κοντά μαζεμένες δημιουργούν μια μυστικιστική αύρα. Είναι υπερβολικά περιεκτικές ακόμη και για ένα Μαρξιστή που, τέλος πάντων, τα έχει κάπως ξεκαθαρισμένα στο μυαλό του. Κατά δεύτερον τίθεται το ερώτημα τι αισθάνεται ένας κομμουνιστής όταν ο βιολογικός του κύκλος είναι μικρότερος από ένα minimum επιτευγμάτων που θα ήθελε να δει να πραγματώνονται. Ποιό το νόημα της θυσίας του ακόμη? Υποθέτω ότι το νόημα της ιστορίας είναι για έναν κομμουνιστή ο κομμουνισμός ως τέλος. Ξέρω βέβαια ότι δεν πρόκειται για μια στατική διαδικασία αλλά δυναμική κτλ, κτλ. Αλλά,πώς μπορεί κάποιος να βεβαιώνει, τον εαυτό του ή τους άλλους, ότι η ιστορία έχει νόημα, με ενδοκοσμική μόνο αφετηρία? Ορθολογικά δεν μπορεί να αποδειχθεί, οπότε έστω και ασυνείδητα μιλάμε για ένα είδος πίστης. Πασόκος 85.

    ΑπάντησηΔιαγραφή