Τρίτη, 19 Νοεμβρίου 2013

Ν. Μόττας-Δεν είναι χούντα. Αστική δημοκρατία είναι

Δεν είναι Χούντα. Αστική Δημοκρατία είναι
Του Νίκου Μόττα

«Δεν υπάρχει κανένα κράτος», έγραφε ο Λένιν, «έστω και το πιο δημοκρατικό, που να μην έχει στο σύνταγμα του παραθυράκια και επιφυλάξεις, που εξασφαλίζουν στην αστική τάξη τη δυνατότητα να κινητοποιεί στρατεύματα ενάντια στους εργάτες, να κυρήσσει στρατιωτικό νόμο κλπ. σε περίπτωση “διατάραξης της τάξης”, στην πραγματικότητα σε περίπτωση που η εκμεταλλευόμενη τάξη “παραβιάζει” το καθεστώς της σκλαβιάς της και κάνει προσπάθειες να φέρεται όχι δουλικά» [1]. Όταν έγραφε αυτές τις σκέψεις ο Λένιν το 1918 δεν είχε στο μυαλό του την... εισβολή των ΜΑΤ στο ραδιομέγαρο της ΕΡΤ, ούτε τις βίαιες εφόδους της αστυνομίας στη Χαλυβουργία ή τις Σκουριές. Είχε στο μυαλό του την ίδια την λειτουργία της αστικής δημοκρατίας, της «δημοκρατίας» που λειτουργεί στο πλαίσιο του καπιταλιστικού συστήματος.


Το αναφέρουμε αυτό μιάς και ουκ ολίγες φορές έχουμε ακούσει τον χαρακτηρισμό «Χούντα», σε περιπτώσεις που το κράτος χρησιμοποιεί με αυταρχισμό τους κατασταλτικούς του μηχανισμούς. Η άποψη ότι αυτό που ζούμε σήμερα είναι – γενικά και αόριστα - «Χούντα», απεκδύει και απαλλάσει την αστική δημοκρατία απ' τον πραγματικό, ταξικό της χαρακτήρα. Έναν ταξικό χαρακτήρα που είναι φανερός σε όλο το φάσμα της κοινωνικής, οικονομικής και πολιτικής ζωής: απ' την πολιτική εξυπηρέτησης των συμφερόντων της αστικής τάξης μέχρι τους μηχανισμούς διοίκησης και το ίδιο το Σύνταγμα της χώρας. Αυτός ακριβώς ο ταξικός χαρακτήρας της δημοκρατίας των αστών είναι ο ρυθμιστικός παράγοντας που διαμορφώνει το πλαίσιο των δικαιωμάτων και των ελευθεριών που διαθέτει στο λαό το αστικό κράτος.

Με άλλα λόγια, είναι ο ταξικός χαρακτήρας της αστικής δημοκρατίας αυτός που, παραδείγματος χάρη:

− υπαγορεύει τις πολιτικές υπέρ των μονοπωλιακών συμφερόντων, τις πολιτικές του Μάαστριχτ και της ΕΕ.
− «γεννά» πράξεις νομοθετικού περιεχομένου με τις οποίες κλείνει εν μία νυχτί η ΕΡΤ και πετάγονται στο δρόμο χιλιάδες εργαζόμενοι.
− καταλύει το πανεπιστημιακό άσυλο και επιτρέπει στην αστυνομία να εισβάλλει ανεμπόδιστα στις σχολές.

− επιχειρεί, με διάφορους τρόπους, να τρομοκρατήσει απεργούς κινητοποιώντας τους διαθέσιμους κατασταλτικούς μηχανισμούς (βλ. Ναυτεργάτες το 2009, Χαλυβουργία, 2012, εργαζόμενοι Μετρό, 2013 κλπ.).
− διαλύει ειρηνικές απεργιακές συγκεντρώσεις είτε με την χρήση ωμής βίας είτε με προβοκατόρικες ενέργειες γνωστών-αγνώστων.

− στήνει «βιομηχανίες» διώξεων κατά εργαζόμενων, απεργών και πολιτών που αγωνίζονται, επειδή δεν «συμμορφώνονται προς τας υποδείξεις» και «απειλούν τη διατάραξη της – αστικής – ειρήνης». Να θυμηθούμε τις ποινικές διώξεις ενάντια στους μαθητές την περίοδο 1998-99, τις διώξεις και την τρομοκρατία ενάντια σε αγρότες για «παρακώλυση συγκοινωνιών», τις πρόσφατες διώξεις ενάντια σε συνδικαλιστές των ταξικών σωματείων Μετάλλου Πειραιά και την καταδίκη σε 5μηνη φυλάκιση των συνδικαλιστών Πέτρου και Παύλου Πουντίδη;

− ποινικοποιεί τις απεργιακές κινητοποιήσεις, με την συνδρομή της «αδέκαστης» – πλην όμως αστικής – δικαιοσύνης, κρίνοντας τες παράνομες και καταχρηστικές. Μόνο το διάστημα 1999-2008, έγιναν δεκτές απ' τα αστικά δικαστήρια 215 απ' τις 248 προσφυγές εργοδοτών ενάντια σε απεργιακούς αγώνες (στοιχεία Πρωτοδικείου Αθηνών).
− δεν διστάζει να θέσει στην υπηρεσία της υπεράσπισης της αστικής νομιμότητας ακόμη και νεοναζιστικά τάγματα εφόδου, προϊόντα εγκληματικών συμμοριών, όπως η Χρυσή Αυγή, με σκοπό τον εκφοβισμό και την τρομοκράτηση της εργατικής τάξης.

Τα παραπάνω είναι ένα μικρό – σταγόνα στον ωκεανό - δείγμα της δράσης που αναλαμβάνει το αστικό κράτος για να προστατέψει τα συμφέροντα της τάξης που βρίσκεται στην εξουσία: της αστικής τάξης. Και πριν την καπιταλιστική κρίση, πριν τη λεγόμενη απ' ορισμένους «χούντα του μνημονίου», η αστική δημοκρατία χρησιμοποιούσε όλους τους δυνατούς μηχανισμούς για να θωρακίσει την κερδοφορία των καπιταλιστών και των μονοπωλιακών συμφερόντων, για να καθυποτάξει, να παρεμποδίσει και να χειραγωγήσει τους εργατικούς, λαϊκούς αγώνες. Η ιστορία του 20ου αιώνα, τότε που δεν υπήρχε «μνημόνιο», βρίθει περιπτώσεων όπου χειραγώγηση και καταστολή πήγαιναν χέρι-χέρι ενάντια στο εργατικό-λαϊκό κίνημα, ενάντια στους πρωτοπόρους εργάτες, ενάντια στους κομμουνιστές και στους προοδευτικούς αγωνιστές.

Δεν είναι, λοιπόν, καμία «Χούντα», που επιβλήθηκε λόγω «κρίσης» και «μνημονίων». Είναι η δικτατορία του Κεφαλαίου και των μονοπωλίων, η λεγόμενη και αστική δημοκρατία. Είναι «το δίκαιο και η θέληση», όπως έγραφαν το 1848 οι Μαρξ και Ένγκελς απευθυνόμενοι στους αστούς, «της τάξης σας που αναγορεύτηκε σε νόμο, θέληση που το περιεχόμενό της καθορίζεται από τις υλικές συνθήκες ύπαρξης της τάξης σας» [2].

Στην εποχή μας, που ο Καπιταλισμός βρίσκεται στο ιμπεριαλιστικό στάδιο της ανάπτυξης του, οι «υλικές συνθήκες ύπαρξης» της αστικής τάξης επιβάλουν τις πολιτικές υπέρ των μονοπωλίων, τον ευρωμονόδρομο, την ανάκαμψη της κερδοφορίας του Κεφαλαίου σε βάρος των λαϊκών συμφερόντων. Απο εκεί πηγάζει η εντατικοποίηση της καταστολής, της χειραγώγησης και της αντιδραστικοποίησης του αστικού κράτους – και όχι από κάποια ουρανοκατέβατη Χούντα.

Το ζητούμενο επομένως δεν είναι η απάντηση στο παραπλανητικό ψευτοδίλλημα «Δημοκρατία ή Χούντα», αλλά η απάντηση στο ερώτημα «Δημοκρατία για ποιόν;». Και δω δεν υπάρχουν παρά μονάχα δύο δρόμοι: Ή με το Κεφάλαιο, ή με την Εργατική Τάξη.

1. Β.Ι. Λένιν, «Η προλεταριακή επανάσταση κι ο αποστάτης Κάουτσκι», Σύγχρονη Εποχή, 2005.
2. Κ.Μαρξ, Φ.Ένγκελς, «Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος».

6 σχόλια:

  1. Φρέσκος αέρας επιτέλους. Έχουμε πήξει στο η χούντα δεν τέλειωσε το 73'.

    JKL

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Σεχτάρ ο Τρομερός19 Νοεμβρίου 2013 - 8:55 μ.μ.

    Εξαιρετική ανάλυση! Ηταν ανέκαθεν πεποίθηση και του υποφαινομένου, πως η αυταρχικοποίηση του αστικού κράτους είναι "μοιραία", δηλαδή αναπόδραστη, συνέπεια της ανάπτυξης των δυνάμεων παραγωγής μέσα από τις κεφαλαιοκρατικές σχέσεις παραγωγής. Δεν έχω μελετήσει τις πολιτικές επιστήμες και επίσης είμαι μάλλον "ερασιτέχνης" μαρξιστής/λενινιστής, με πολλά θεωρητικά κενά. Ομως σε κάποια ζητήματα, όπως αυτό, της σχέσης φασισμού-αστικής (κοινοβουλευτικής η και ..."αμεσοδημοκρατικής"!) δημοκρατίας πολύ δύσκολα θα με έπειθε κάποιος, πως υπάρχει τάχα μου αντίθεση Φασισμού-Αστικής Δημοκρατίας. Δεν ξέρω αν υπάρχουν μελέτες της μετεξέλιξης της Αστικής Δημοκρατίας σε συνάρτηση με την καπιταλιστική ανάπτυξη, και κύρια με την επέκταση και εμβάθυνση των καπιταλιστικών σχέσεων σε όλους του τομείς της κοινωνικής ζωής. Θα ήταν πολύ διδακτικές πιστεύω. Ενα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα της "υπερωρίμανσης" μέχρι σαπίσματος των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής είναι και η εξέλιξη του "ασφαλιστικού" στις ανεπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες. Η αδιαμφισβήτητη τάση είναι πια η "ιδιωτικοποίηση" και αυτού του τομέα μέσω της ιδιωτικής ασφάλισης και η παράδοσή του στην βορά των ιδιωτικών ασφαλιστικών επιχειρήσεων, αφού πέρασε πρώτα από την αποδοχή και επιβολή της "κεφαλαιοποίησης" των "κοινωνικών" λεγόμενων, δηλαδή συνεταιριστικών η δημόσιων, ασφαλιστικών ταμείων. Το ουσιαστικό αποτέλεσμα δεν είναι άλλο από την μετατροπή της ασφάλισης σε μία ακόμη κεφαλαιακή "επένδυση" και ουσιαστικά στην κατάργηση μιας ακρογωνιαίας κοινωνικής προστασίας όπως η ασφάλιση, με σοβαρές συνέπειες στην υποβάθμιση της ζωής της μεγάλης μάζας των εργαζομένων και άρα την παραπέρα όξυνση των κοινωνικών αντιθέσεων. Είναι κατανοητό πως τα ωραία λόγια και τα φτηνά κολπάκια της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας δε φτάνουν για να καταπραϋνουν την αναπόφευκτη έκφραση της λαϊκής δυσαρέσκειας σε τέτοια και άλλα προβλήματα. Η μετάβαση σε αυταρχικότερες μορφές είναι νομοτελειακή θα έλεγα, ανεξάρτητα από το μασκάρεμα, που κρίνεται κάθε φορά καταλληλότερο για την τήρηση της "τάξης" η την "εμπέδωση της κοινωνικής ειρήνης"! Ηδη ο δικομματισμός, που στην ιδανική του μορφή εμφανίζεται στην πιο προηγμένη αστική δημοκρατία, την αμερικανική, τι άλλο είναι παρά μια σοβαρή υποβάθμιση της αστικής "δημοκρατίας"; Πιστεύω πως η αστική δημοκρατία βαδίζει σταθερά προς την πλήρη ολοκλήρωσή της, που δεν είναι άλλη από τον Φασισμό.
    Δείτε και εδώ μια σχετική συζήτηση, με αφορμή τα σαραντάχρονα του "Πολυτεχνείου":
    http://sfyrodrepano.blogspot.gr/2013/11/blog-post_15.html

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Νομίζω ότι πάνω στο θέμα που θίγει το κείμενο του Μόττα, πρέπει να διαβαστεί και το ενδιάφερον κείμενο στην κομεπ που κυκλοφορεί: "Ρατζανί Πάλμε Ντουτ: Η εξέγερση κατά της «δημοκρατίας» και του κοινοβουλίου".

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Πολυ καλό άρθρο.
    Σαν μια συνέχεια θα ήταν χρήσιμο, ένα που θα καταπιάνεται με τις θέσεις
    ΣΥΡΙΖΑ, ΑΝΤΑΡΣΥΑ, ΕΠΑΜ, ΧΑ κτλ.
    Με επιχειρήματα γιατί επιμένουν στις χούντας και κατοχές, απλά και κατανοητά.
    Θα βοηθήσει πολλούς στη συζήτηση με άτομα απο τα κόμματα αυτα.

    Ακόμη νομίζω οτι εκεί θα πρέπει να συγκεντρωθεί περισσότερο η προπαγάνδα του κόμματος.

    Τα οφέλη απο μια επιτυχία της προπαγάνδας μας σ αυτό το σημείο, θα ειναι πολλαπλά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Πρέπει να γραφτεί και ένα κείμενο που να απαντάει, από κομμουνιστική εννοείται σκοπιά, στις φιλολογίες περί «οικονομικής κατοχής», «οιονεί κατοχής» (σοφιστικέ και πιασάρικο, το άκουσα τελευταία), «αποικίας χρέους», «προτεκτοράτου» και τα τοιαύτα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Πολυ καλη αναλυση
    Μια προσθηκη
    η αληθεια είναι ότι η κουβεντα περι Χουντας (που παρεπιμπτοντως επεσε το 1974 και όχι το 1973 που αναφερει το συνθημα) είναι η οπτικη γωνια συγκεκριμενων κοινωνικων στρωματων που στηριξαν τη νεοφιλελευθερη επιθεση από το 1985 και μετα στην ελλαδα. Τωρα σαν μετανοημενες μαγδαληνες και στερημενοι από τα ξεροκομματα που σε ανταλλαγμα της συναινεσης τους ελαβαν από το κεφαλαιο ανακαλυτπουν την καλη αστικη δημοκρατια (μεχρι το 2010) και τη χουντα κατοπιν. Δεν επιθυμουν τιποτε άλλο παρα μια επιστροφη στο 2008

    ΑπάντησηΔιαγραφή