Παρασκευή, 22 Νοεμβρίου 2013

Сталин

Αν ο λενινισμός εκφράζει το πέρασμα από τον ιμπεριαλισμό στην επανάσταση και τη δικτατορία του προλεταριάτου, ο σταλινισμός εκφράζει το πέρασμα στο σοσιαλισμό κάτω από τη δικτατορία του προλεταριάτου. Ο σταλινισμός θεωρητικά φώτισε το δρόμο του σοσιαλισμού και πραχτικά τον πραγματοποίησε. [...] Τι είναι λοιπόν ο σταλινισμός; Σταλινισμός είναι ο μαρξισμός-λενινισμός της εποχής του σοσιαλισμού. Η νίκη του σοσιαλισμού στο ένα έκτο του κόσμου, στην Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών, αποτελεί το βασικό κίνητρο, δημιούργησε το βάθρο για τη νίκη της παγκόσμιας επανάστασης.
Νίκος Ζαχαριάδης (via Fadomduck)


Αν ένα κομμάτι του 20ου αιώνα, το κομμάτι πριν απ' αυτό που αποκάλεσα "ιστορικό τέλμα", φωτίζεται από την προοπτική της νίκης του σοσιαλισμού, τότε αυτή η νίκη διαιρείται σε δύο: την νίκη της επανάστασης, που είναι η νίκη της άρνησης της άρνησης, δηλαδή η λενινιστική στιγμή· και τη νίκη της οικοδόμησης ως ταυτόχρονα επέκτασης και σταθεροποίησης του σοσιαλιστικού τρόπου παραγωγής. Η δεύτερη, η σταλινική στιγμή, χαρακτηρίζεται από την υπαγωγή της άρνησης στην κατάφαση, την πρόταξη της κατάφασης. Η αστική ιδεολογία δεν αντιλήφθηκε αυτή την πρόταξη της κατάφασης ως καθαρή Τρομοκρατία χωρίς επίσης να την υποτιμήσει ως "κιτς", ως απώλεια της κριτικής δύναμης της άρνησης. Αυτό είναι ανακριβές ιστορικά και θεωρητικά, γιατί η σταλινική στιγμή δεν είναι καθόλου μια στιγμή χωρίς βίαιες αρνήσεις (την άρνηση της ατομικής ιδιοκτησίας των μεσαίων αγροτών, την άρνηση του φραξιονισμού, την διπλή άρνηση των δεξιών και αριστερίστικων αποκλίσεων, την άρνηση της συμφιλίωσης με τον καπιταλιστικό κόσμο, κλπ). Όμως στην κυρίαρχη ιδεολογία, ο σταλινισμός είναι ακριβώς ο εφιαλτικός συνδυασμός της κενόσπουδης καταφατικότητας του κιτς και της τρομοκρατίας, ένα σφαγείο σοσιαλιστικής ευτυχίας. 

Αυτός είναι ένας άλλος τρόπος του να πεις ότι αυτό που η κυρίαρχη ιδεολογία αρνείται στον σταλινισμό είναι η συγκεκριμένη του διαλεκτική, και η διαφορά αυτής της διαλεκτικής --όπου η κατάφαση της οικοδόμησης πριμοδοτείται πάνω στην άρνηση της προλεταριακής βίας και την επικαθορίζει χωρίς όμως ποτέ να την εξαλείφει-- από αυτή της λενινιστικής στιγμής, που κυριαρχείται από το αρνητικό πρόταγμα της προλεταριακής καταστροφής και του τσακίσματος του αστικού κρατικού μηχανισμού. Με έναν άλλο τρόπο, ίσως θα μπορούσε κανείς να πει ότι ο αστός έχει πολύ μεγαλύτερη υπομονή με την ιδέα της "σοσιαλιστικής εναλλακτικής" --έστω και της βίαιης-- από αυτή που έχει με τον σοσιαλισμό όχι ως εναλλακτική αλλά απλώς ως τον τρόπο που έχουν τα πράγματα, το εδραιωμένο πεδίο πάνω στο οποίο εφεξής θα εκδηλώνονται οι κοινωνικές αντιφάσεις και όσοι υπολειμματικοί ή αναδυόμενοι ανταγωνισμοί συσπειρώνονται γύρω απ' αυτές. Η σταλινική συνεισφορά είναι ακριβώς αυτή η μεταμόρφωση του σοσιαλισμού σε κάτι άλλο από "εναλλακτική" --δηλαδή, απλώς, σε βιώσιμη και δυνητικά οικουμενική πραγματικότητα, σε έμπρακτη αποτύπωση μιας αναγκαστικά καθορισμένης μορφής της κοινωνικής κυριαρχίας της εργατικής τάξης-- και αυτό μοιάζει ασυγχώρητο από την αστική σκοπιά.

5 σχόλια:

  1. Φίλε μου με τρελαίνεις ώρες ώρες, γιατί γράφεις πράγματα στα οποία αυτήν την στιγμή ακριβώς δουλεύω (σε ένα κάπως διαφορετικό επίπεδο βέβαια) και προσπαθώ να ξεδιαλύνω. Είναι τεράστια βοήθεια για μένα αυτά τα κειμενάκια σου. Πολύ πιο χρήσιμα από τόνους δευτερεύουσας βιβλιογραφίας.
    Να'σαι καλά!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Επανέρχομαι, γιατί σήμερα είχε μια πολύ παραγωγική ημέρα εργασίας χάρη στο έναυσμα που μου έδωσε αυτή η ανάρτηση.
      Συνέχισε έτσι!

      Διαγραφή
    2. Να σαι καλά, είναι σημαντικό για μένα ότι σε κάποιον "μίλησε" αυτό το κειμενάκι.

      Διαγραφή
  2. Μια ακόμα ψευδαίσθηση που έχει επιβάλλει η αστική προπαγάνδα είναι ότι οι κομμουνιστές υποσχέθηκαν δήθεν ένα παράδεισο επί της γης, στον οποίο όλα τα ζητήματα θα ήταν δια παντός λυμμένα και οι κάτοικοι του παραδείσου αυτού θα κυκλοφορούσαμε δήθεν σαν αγγελάκια στον κήπο της Εδέμ, χωρίς υλικές έγνοιες και προβλήματα. Πατώντας σε αυτή την ψευδαίσθηση, είναι πολύ πιο εύκολο για τους αστούς να περάσουν στο επόμενο στάδιο συναισθηματικού - νοητικού κατασκευάσματος, μιλώντας για τον παράδεισο που μας υποσχέθηκαν οι κομμουνιστές, ο οποίος τελικά μετατράπηκε σε κόλαση/εφιάλτη κλπ κλπ. Γιατί όταν έχεις υποσχεθεί ένα παράδεισο, οποιοδήποτε πρόβλημα εμφανιστεί στον υποτιθέμενο αυτό παράδεισο, η σημασία του διογκώνεται και καταστρέφει την έννοια του παραδείσου, μετατρέποντάς την στο αντίθετό της.
    Ένας από τους στόχους της κομμουνιστικής προπαγάνδας πρέπει, κατά τη γνώμη μου, να είναι η διάλυση αυτού του μύθου. Οι κομμουνιστές δεν υποσχέθηκαν ποτέ κάποιο επί γης παράδεισο ούτε και σήμερα υπόσχονται. Η κοινωνία υπό την εξουσία της εργατικής τάξης θα έχει και πάλι να αντιμετωπίσει προβλήματα, ανταγωνισμούς και δυσλειτουργίες και θα παλεύει συνεχώς να γίνεται καλύτερη και να ξεπερνά τα προβλήματα αυτά. Η διαφορά είναι ότι θα παλεύει για τη βελτίωσή της με την εργατική τάξη στο τιμόνι. Π.χ. κανείς δεν είπε ότι σε ένα σοσιαλιστικό κράτος δεν θα υπάρχει καθόλου καταστολή ή δεν θα υπάρχουν συγκρούσεις και ανταγωνισμοί, συμβιβασμοί και εξισορροπήσεις, που οφείλονται στην ατελή ανθρώπινη κατάσταση. Όλα αυτά όμως θα αντιμετωπίζονται πλέον με την εργατική τάξη στην εξουσία.
    Σε αντίθεση με την κοινωνία υπό την εξουσία του κεφαλαίου, όπου τα προβλήματα είναι τεράστια, οδηγούμαστε σε ανθρωποφαγία, εξαθλίωση και δουλεία, χωρίς καμία προοπτική για εξάλειψη των προβλημάτων και βελτίωση. Γιάννης Ν.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. "Οι κομμουνιστές δεν υποσχέθηκαν ποτέ κάποιο επί γης παράδεισο ούτε και σήμερα υπόσχονται."

      Κάτι πολύ παρόμοιο λέει ο Λένιν στο "Κράτος και επανάσταση."

      Διαγραφή