Πέμπτη, 28 Νοεμβρίου 2013

Bertolt Brecht-Η απόφαση (Die Maßnahme, ein Lehrstück), 1930 (II)

ΕΓΚΩΜΙΟ ΤΗΣ ΠΑΡΑΝΟΜΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

Ο ΧΟΡΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ: Καλύτερο απ' όλα
Να σηκώσετε τη φωνή σας για την εργατική τάξη.
Δυνατά και καθαρά να καλέσετε τις μάζες σε πάλη
να πατήσουν κάτω γερά όλους τους καταπιεστές, να λευτερώσουν όλα
τα θύματα της καταπίεσης.
Χρήσιμες και δύσκολες είναι όλες αυτές οι μικρές ασκήσεις ρουτίνας
οι κρυφοί κι επίμονοι κόμποι
στο παντοδύναμο δίχτυ που πλέκει το Κόμμα
κάτω απ' τις κάννες των όπλων των αφεντικών.

Μιλάτε, αλλά
χωρίς να προδίδετε τον ομιλητή.
Νικάτε, αλλά
χωρίς να προδίδετε τον νικητή.
Πεθάνετε, αλλά
χωρίς να δηλώσετε το θάνατο.
Ποιος δεν θά 'κανε για τη φήμη πολλά; Ποιος
θά 'κανε το ίδιο πολλά για τη σιωπή;
Είναι όμως των φτωχών οι φτωχότεροι που κάνουν την Τιμή μουσαφίρη
κι απ' το ταπεινότερο καλύβι είναι που έρχεται
το ανίκητο Μεγαλείο.
Κι όταν η Φήμη ρωτά ποιος έκανε
την σπουδαία πράξη, θα ρωτά μάταια.
Εμφανιστείτε
μόνο για μια στιγμή, εσείς
οι άγνωστοι· το πρόσωπό σας μπορείτε να καλύψετε καθώς
σας ευχαριστούμε.

ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΑΓΚΙΤΑΤΟΡΕΣ: Στην πόλη του Μούκντεν κάναμε προπαγάνδα ανάμεσα στους εργάτες. Δεν είχαμε ψωμί για τους πεινασμένους, μονάχα γνώση για τους αγράμματους, κι έτσι μιλήσαμε για τις αιτίες της φτώχειας. Δεν καταργήσαμε τη φτώχεια την ίδια αλλά μιλήσαμε για την κατάργηση των αιτιών της.

3

Η ΠΕΤΡΑ

ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΑΓΚΙΤΑΤΟΡΕΣ: Αρχικά πήγαμε στην κάτω πόλη. Κάτι κούληδες στις όχθες του ποταμού τραβούσαν μια μεγάλη μαούνα με σκοινί. Όμως ο δρόμος γλιστρούσε. Όταν ένας απ' τους κούληδες γλίστρησε κι έπεσε και ο επιστάτης τον χτύπησε είπαμε στον νεαρό σύντροφο "πήγαινε σ' αυτούς και κάνε προπαγάνδα σ' αυτούς. Πες τους πως στην Τιεντσίν είδες παπούτσια για τους κούληδες που τραβούν τις μαούνες που έχουν ξύλινες σόλες από κάτω για να μη γλιστρούν. Προσπάθησε να τους κάνεις να απαιτήσουν τέτοια παπούτσια. Αλλά μην επιτρέψεις στον εαυτό σου να τους λυπηθείς!" Και τον ρωτήσαμε "Συμφωνείς;" και συμφώνησε και έφυγε να πάει εκεί, και αμέσως άρχισε να τους λυπάται. Θα σας το δείξουμε.

Δύο αγκιτάτορες παίζουν το ρόλο των κούληδων δένοντας ένα σχοινί σ' έναν πάσσαλο και τραβώντας το πάνω απ' τους ώμους τους. Ένας κάνει τον νεαρό σύντροφο, κι ένας τον επιστάτη.

Ο ΕΠΙΣΤΑΤΗΣ:  Είμαι ο επιστάτης. Πρέπει να φέρω αυτό το ρύζι στο Μούκντεν πριν σουρουπώσει.

ΟΙ ΔΥΟ ΚΟΥΛΗΔΕΣ: Είμαστε οι κούληδες και τραβάμε τη μαούνα με το ρύζι πάνω στο ποτάμι.

ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΩΝ ΚΟΥΛΗΔΩΝ ΠΟΥ ΤΡΑΒΟΥΝ ΤΗ ΜΑΟΥΝΑ ΜΕ ΤΟ ΡΥΖΙ

Ο ΠΡΩΤΟΣ ΚΟΥΛΗΣ: 
Πιο πάνω στην πόλη
θα μας περιμένει ένα πιάτο ρύζι.
Μόνο που η μαούνα που σέρνουμε είναι βαριά
και το νερό έχει αντίθετη φορά, προς τα κάτω.
Ποτέ δεν θα φτάσουμε τη μαούνα εκεί πάνω.

Ο ΧΟΡΟΣ ΤΩΝ ΑΝΔΡΩΝ:
Τραβήξτε πιο δυνατά, τα στόματα των ανδρών
περιμένουν το επόμενο γεύμα.
Τραβήξτε σταθερά, μη σπρώχνετε 
τον μπροστινό σας.

Ο ΝΕΑΡΟΣ ΣΥΝΤΡΟΦΟΣ: Πόσο φριχτό να ακούς τον ωραίο τρόπο με τον οποίο οι άνδρες αυτοί κρύβουν το μαρτύριο της δουλειάς τους.

Ο ΕΠΙΣΤΑΤΗΣ: Τραβήξτε πιο δυνατά.

Ο ΠΡΩΤΟΣ ΚΟΥΛΗΣ:
Ήρθε σχεδόν η νύχτα. Ένα ράντζο
που θα σου μοιαζε πολύ στενό και για φάντασμα σκύλου
στοιχίζει όσο μισό πιάτο ρύζι.
Και η όχθη γλιστρά τόσο
που δεν μπορούμε να κουνηθούμε.

Ο ΧΟΡΟΣ ΤΩΝ ΑΝΔΡΩΝ:
Τραβήξτε πιο δυνατά, τα στόματα των ανδρών
περιμένουν το επόμενο γεύμα.
Τραβήξτε σταθερά, μη σπρώχνετε
τον μπροστινό σας.

Ο ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΚΟΥΛΗΣ πέφτοντας κάτω: Δεν μπορώ άλλο.

Ο ΠΡΩΤΟΣ ΚΟΥΛΗΣ ενώ οι κούληδες σταματούν και μαστιγώνονται μέχρι να σηκωθεί ο πεσμένος:
Ξέρουμε πως ποτέ
δεν θα επιβιώσουμε απ' το σκοινί που τους ώμους μας κόβει
το μαστίγιο που αυτός κρατάει έχει
τρατάρει τέσσερις γενιές όπως εμείς
κι ούτε είμαστε εμείς η τελευταία.

Ο ΧΟΡΟΣ ΤΩΝ ΑΝΔΡΩΝ:
Τραβήξτε πιο δυνατά, τα στόματα των ανδρών
περιμένουν το επόμενο γεύμα.
Τραβήξτε σταθερά, μη σπρώχνετε
τον μπροστινό σας.

Ο ΝΕΑΡΟΣ ΣΥΝΤΡΟΦΟΣ: Είναι δύσκολο να κοιτάς αυτούς τους ανθρώπους χωρίς να νιώθεις οίκτο. Στον Επιστάτη: Δε βλέπεις πως ο δρόμος γλιστράει;

 Ο ΕΠΙΣΤΑΤΗΣ: Και τι με το δρόμο;

Ο ΝΕΑΡΟΣ ΣΥΝΤΡΟΦΟΣ: Γλιστράει.

Ο ΕΠΙΣΤΑΤΗΣ:  Προσπαθείς να μου πεις ότι γλιστράει πολύ και ότι δεν μπορούν να τραβήξουν μια μαούνα γεμάτη ρύζι;

Ο ΝΕΑΡΟΣ ΣΥΝΤΡΟΦΟΣ: Ναι.

Ο ΕΠΙΣΤΑΤΗΣ: Δηλαδή, δεν θεωρείς ότι χρειάζονται ρύζι στο Μούκντεν;

Ο ΝΕΑΡΟΣ ΣΥΝΤΡΟΦΟΣ: Αν αυτοί οι άνθρωποι πέσουν δεν μπορούν να τραβήξουν τη μαούνα.

Ο ΕΠΙΣΤΑΤΗΣ: Και είναι δουλειά μου εμένα να τους στρώσω το δρόμο με πέτρες ώσπου να φτάσουν στο Μούκντεν;

Ο ΝΕΑΡΟΣ ΣΥΝΤΡΟΦΟΣ: Δεν ξέρω τι είναι η δουλειά σου, ξέρω τι είναι η δική τους. Η δουλειά τους είναι να υπερασπίσουν τον εαυτό τους. Στους κούληδες: Μη φανταστείτε ότι αυτό που για δυο χιλιάδες χρόνια ήταν αδύνατο θα είναι για πάντα αδύνατο. Στην Τιεντσίν είδα κούληδες που τραβούν φορτία να φοράνε παπούτσια με ξύλινες σόλες από κάτω για να μη γλιστρούν. Αυτό το πέτυχαν επειδή το αιτήθηκαν ενωμένοι. Να κάνετε κι εσείς ενωμένοι αίτηση για τέτοια παπούτσια.

ΟΙ ΚΟΥΛΗΔΕΣ: Βέβαια, δε μπορούμε να τραβάμε αυτή τη μαούνα χωρίς τέτοια παπούτσια.

Ο ΕΠΙΣΤΑΤΗΣ: Το ρύζι όμως πρέπει να φτάσει στο Μούκντεν απόψε. Τους μαστιγώνει, κι αυτοί τραβούν.

Ο ΠΡΩΤΟΣ ΚΟΥΛΗΣ: Στην αρχή, οι πατεράδες μας μετακίνησαν τη μαούνα από τις εκβολές του ποταμού, λιγουλάκι μόνο προς τα πάνω. Και τα παιδιά μας θα φτάσουν ως την κοίτη. Αλλά ο δικός μας ο τόπος είναι ανάμεσά τους.

Ο ΧΟΡΟΣ ΤΩΝ ΑΝΔΡΩΝ:
Τραβήξτε πιο δυνατά, τα στόματα των ανδρών
περιμένουν το επόμενο γεύμα.
Τραβήξτε σταθερά, μη σπρώχνετε
τον μπροστινό σας.

Ο ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΚΟΥΛΗΣ:
Βοήθεια!

Ο ΝΕΑΡΟΣ ΣΥΝΤΡΟΦΟΣ: Απάνθρωπος είσαι; Παίρνω μια πέτρα και τη βάζω στη λάσπη. Στον κούλη: Πάτα εδώ.

Ο ΕΠΙΣΤΑΤΗΣ: Α, πολύ ωραία. Τι να τα κάνετε τα παπούτσια στην Τιεντσίν; Καλύτερα ο ευαίσθητος σύντροφός σας από δω να σας ακολουθεί με μια πέτρα και να τη βάζει μπροστά σ' όποιον γλιστράει.

Ο ΠΡΩΤΟΣ ΚΟΥΛΗΣ:
Αυτή η μαούνα έχει ρύζι. Ο αγρότης που το σόδιασε είπε πως πληρώθηκε
με μια χούφτα από ψιλά. Η δική μας πληρωμή είναι μικρότερη 
ακόμα, επειδή είμαστε πολλοί.
Ένα βόδι κοστίζει περισσότερα. 

Ένας απ' τους κούληδες γλιστρά και πέφτει, ο Νεαρός Σύντροφος βάζει μια πέτρα μπροστά του, ο κούλης ξανασηκώνεται.

Ο ΧΟΡΟΣ ΤΩΝ ΑΝΔΡΩΝ:
Τραβήξτε πιο δυνατά, τα στόματα των ανδρών
περιμένουν το επόμενο γεύμα.
Τραβήξτε σταθερά, μη σπρώχνετε
τον μπροστινό σας.

Ο ΠΡΩΤΟΣ ΚΟΥΛΗΣ:
Μόλις φτάσει επιτέλους το ρύζι
και ρωτήσουν να μάθουν τα παιδιά ποιος
έσυρε τη βαριά μαούνα, θ' ακούσουν: αυτή
είναι μια μαούνα που σύρθηκε ως εδώ.

Ένας κούλης γλιστρά και πέφτει, ο Νεαρός Σύντροφος βάζει μια πέτρα μπροστά του, ο κούλης ξανασηκώνεται.

Ο ΧΟΡΟΣ ΤΩΝ ΑΝΔΡΩΝ:
Τραβήξτε πιο δυνατά, τα στόματα των ανδρών
περιμένουν το επόμενο γεύμα.
Τραβήξτε σταθερά, μη σπρώχνετε
τον μπροστινό σας.
Η τροφή απ' τις πεδιάδες έρχεται
στους φαγάδες ψηλά. Αυτοί
που την φέρνουν
δεν έχουνε ακόμα φάει.

Ένας κούλης γλιστρά και πέφτει, ο Νεαρός Σύντροφος βάζει μια πέτρα μπροστά του, ο κούλης ξανασηκώνεται.

Ο ΝΕΑΡΟΣ ΣΥΝΤΡΟΦΟΣ: Δεν μπορώ άλλο. Πρέπει να επιμείνετε για καινούργια παπούτσια.

Ο ΠΡΩΤΟΣ ΚΟΥΛΗΣ: Χαζούλης είναι, γελάνε μαζί του.

Ο ΕΠΙΣΤΑΤΗΣ: Όχι, είναι απ' αυτούς τους αγκιτάτορες. Πιάστε τον, άντρες!

ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΑΓΚΙΤΑΤΟΡΕΣ: Κι αμέσως τον έπιασαν. Και τον κυνήγησαν για δυο μέρες. Μετά μας συνάντησε και μας κυνήγησαν για μια βδομάδα σε όλο το Μούκντεν, και έγινε αδύνατο να εμφανιστούμε στην κάτω πόλη.

Ο ΑΡΧΗΓΟΣ ΤΟΥ ΧΟΡΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ:  Συζήτηση!

ΣΥΖΗΤΗΣΗ

Ο ΧΟΡΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ: Δεν είναι όμως το σωστό
να παίρνεις το μέρος του αδύνατου, να τον βοηθάς
όπου κι αν είναι τον εκμεταλλευμένο, στα μαρτύριά του τα καθημερινά;

ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΑΓΚΙΤΑΤΟΡΕΣ: Δε βοήθησε τους αδύνατους, εμπόδισε εμάς απ' το να κάνουμε προπαγάνδα στην κάτω πόλη.

Ο ΧΟΡΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ: Συμφωνούμε.

ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΑΓΚΙΤΑΤΟΡΕΣ: Ο Νεαρός Σύντροφος συνειδητοποίησε πως είχε χωρίσει τη σκέψη απ' το συναίσθημα. Αλλά εμείς τον παρηγορήσαμε κι επαναλάβαμε τα λόγια του συντρόφου Λένιν:

ΠΑΡΑΘΕΜΑ ΤΟΥ ΛΕΝΙΝ (ΧΟΡΟΣ)

O ΧΟΡΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ:
Δεν είναι σοφός όποιος ποτέ δεν κάνει λάθη.
Είναι σοφός όποιος κάνει λάθη και τα διορθώνει.

ΚΑΝΟΝΑΣ ΣΕ ΠΑΡΑΘΕΜΑ ΤΟΥ ΛΕΝΙΝ 
O ΧΟΡΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ:
Δεν είναι σοφός όποιος ποτέ δεν κάνει λάθη.
Είναι σοφός όποιος κάνει λάθη αλλά τα διορθώνει.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου